Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Batmunkh Dayan king

157 views

Published on

Монгол түүх

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Batmunkh Dayan king

  1. 1. Батмөнх Даян хаан Э.Цэрэнбаатар Хагас зуун жилийн хаанчлал Гар газар, хөл хөсөр ,амар тайван байсан үе...
  2. 2. Удам судар Монголын 19 дэх хаан Элбэг нигүүлсгэгч 1393-1399 Самар гүнж (Элбэг хааны гүнж ) Батула Чинсан(Ойрадын Хуухай Даюгийн хүү) Тогоон тайш -1439(Батула, Самар нарын хүү) Эсэн тайш 1407-1455 (Тогоон тайшийн хүү) Цэцэг хатан (Эсэнгийн охин) Хархуцаг тайж (Агваржин хааны хүү) Баянмөнх болох жонон 1452-1470 (Эсэнгийн зээ хүү, Агваржин хааны ач) Шихэр хатан Батмөнх 1464-1517 (Баянмөнх Жононгийн хүү )
  3. 3. Алтан ургийн сүйрэл • 1452 онд Эсэн тайш Хуралдай зарлаж алтан ургийн бүх ноёд, ихэс дээдсийг цуглуулав • Энэ цуглаанд алтан ургийн 44 ноёд, 33 тайж түшмэл, 61 цэргийн жанжид амь насаа алдсан байдаг. • Энэ хядлагаас Агваржин жононгийн хүү Хархуцаг тайж зугтан амьд үлдэн Цагаадайн улсад очсон боловч алагджээ. • Харин хатан Цэцэгийг аав Эсэн нь хянаж байв.
  4. 4. Батмөнх даян хаан 1469 онд эцэг Баямөнх бусдад хорлогдож,эх Шихэр хатанг Исмайл авч өнчрөн хоцорсон 1470 онд 7 настайд нь Мандухай Цэцэн хатан олж авч Даян хаанд өргөмжилсөн • 1470-1517 он хүртэл 47 жил хаан төр барьсан • Энэ хугацаанд монголын дотоодын хямралыг зогсоож бүх монголыг ахин нэгтгэсэн • Энэ үеийг түүхэнд “Гар газар, хөл хөсөр” тайван байсан үе гэж тэмдэглэдэг.
  5. 5. Даян хааны хатад • Мандухай цэцэн хатан (1448-1526) – Их хатан Мандухай сэцэн хатан нь Түмэд аймгийн Цоросбай Төмөр чинсан хэмээх хүний охин. • Хүсэй хатан (Гүүши): Ойрад хатан. • Жимсгэнэ хатан: Мөн адил Ойрад аймгийнх.
  6. 6. Даян хааны үр хүүхдүүд Батмөнх Даян хаан Мандухай цэцэн хатан 1482 он Төрболд Улс болд 1484 он Төрөлт гүнж Барсболд сайн алаг хаан 1487 он Арсболд 1490 он Алчболд Очирболд Арболд 1494 Хүсэй хатан Чин тайж Гэр-Од Жимсгэнэ хатан Гэрболд Гэрсэнз
  7. 7. • Даян хаан 11 хүү, 1 охин ,нийт 12 хүүхэдтэй болсноор Чингис хааны алтан ургийг цааш нь үргэлжлүүлсэн байна. • 11 хүүдээ Монгол нутгаа хуваан захируулнаас отгон хүү Гэрсэнз жалайр хунтайжид халхын 7 хошууг өгсөн.
  8. 8. • Төрболд: Цахар түмэн, Цахарын Үзэмчин, Сөнид, Хуучид, Аохан зэрэг отгууд • Улсболд: Залуудаа үхсэн. • Барсболд Сайн Алаг хаан: Ордос түмэн, Түмэд түмэн • Арсболд: Түмэд • Очирболд: Цахарын Хишигтэн отог • Алчболд: Өвөр Халх 5 отог • Гэрболд: Цахарын Найман (Цахар), Урад отгууд • Арболд : Хар гэр, Шарай гол • Чинтайж: Хар Татаар • Гэр-Од: Цагаан Татаар • Гэрсэнз: Халх 7 отог • Төрөлт гүнж: Халх Жаруудын Баасан тавнанд гэргий болон очсон. Зарим сурвалжид түүнийг Гэгээн гүнж хэмээн нэрийддэг.
  9. 9. • Даян хааны ая Алтан хан (1507- 1582) 1578 онд Төвд лам Содномжамцад “Далай лам” хэмээх цол хүртээв.
  10. 10. • Барс болд сайн алаг хааны 4-р үеийн ач Ёндонжамц 4-р далай лам болж байв.
  11. 11. 1470-1634 он хүртэл 164 жилд 7 хаан төр барьсан байна.
  12. 12. • 20-р зуун хүртэл алтан ургийн ихэс дээдэс Монголын төрийг удирдаж байсан • “Манудхай цэцэн хатан “ кинонд Даян хааны дүрийг МУГЖ Ж.Сүххуяг , Мандухай хатны дүрийг МУАЖ Н.Сувд нар бүтээсэн билээ

×