Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

сур харваа Baatarsvren

7,100 views

Published on

  • Be the first to comment

сур харваа Baatarsvren

  1. 1. Үндэсний сур харваа Хүн төрөлхтний хөгжлийн явцад амьдралын бодит хэрэгцээ шаардлагатай уялдан нум сум бий болсон байна. Орчин үеийн сур харваа нь тусгай талбайд, зориулалтын нум сумаар, тэмцээний хэлбэрээр явагддаг.
  2. 2. Хичээлийн зорилго <ul><li>Үндэсний сур харвааны талаар ойлголттой болох
  3. 3. Үндэсний сур харваагаар сонирхох, хичээллэх </li></ul>
  4. 4. Харвааны талбай Үндэсний сурын харваа явуулах зориулалтаар бэлтгэсэн газрыг харвааны талбай Монгол үндэсний халх сурын харвааны бай нь хана сур, хасаа сур гэсэн хоёр төрөлтэй байна
  5. 5. Үндэсний сур харвааны зай <ul><li>Эрт дээр үеэс Монголын хүч чадалтай баатар эрчүүд маш хол зайнаас мэргэн харвадаг байсан тухай тэмдэглэл түүхийн баримтад үлдсэн байдаг. Орчин үеийн үндэсний сур харвааны тэмцээнийг дараах зайд явуулдаг болсон.
  6. 6. Насанд хүрсэн эрэгтэй 75м
  7. 7. Насанд хүрсэн эмэгтэй 65
  8. 8. 15-17 насны хөвгүүд 65м, охид 55м
  9. 9. 14 хүртэлх насны хөвгүүд 55м, охид 45м зайнаас харвана. </li></ul>
  10. 10. Сур харвааны хэрэгслүүд <ul><li>Нум
  11. 11. Нумын хөвч
  12. 12. Сум
  13. 13. Эрхийвч
  14. 14. Бугуйн боолт
  15. 15. Сумны агсуурга </li></ul>
  16. 16. Нум <ul><li>Нум нь бариул, хичир, самсаа, матах хэсэг, өвөр тал, ар тал, амгайвчны онь, товх, хайгуул зэргээс бүтнэ. </li></ul>
  17. 17. Сумны хөвч <ul><li>Сумны онь суух хэсэг
  18. 18. Эрхийвчлэх хэсэг
  19. 19. Их бие
  20. 20. Эвхэх хэсэг
  21. 21. Амгайвч буюу хүйр </li></ul>
  22. 22. Сум <ul>Сумны үүсгэр нь 90-110 см урттай байна. Онь нь нумын хөвчийн онь хэсэгт сууж нумны хүчийг хөвчөөр сумны бүхэл биенд дамжуулснаар сум ширүүн хөдөлгөөнд орох ба энэ үед сумны хойд хэсэгт 4 тал нь өд наасан нь агаар өрөмдөж эргэлтэнд оруулах үүрэгтэй </ul>
  23. 23. Эрхийвч <ul>Татах гарын эрхий хурууны өндөгний хөрсийг хамгаалж эрхийвч хийнэ. Эрхийлэх хэсгийн зузаан нь 2-3 мм байхаар бодож булигаараар хийнэ. Ширээр бол дан хийж болно. Эрхийвч нимгэдвэл эрхий хавдах, хумс ханзрах хүртэл осол гарч болдог ба тэр нь харваанд муугаар нөлөөлнө. </ul>
  24. 24. Бугуйн боолт <ul>Бугуйн ороолт нь 180 см-ийн урттай өргөн нь 1-2 см байж болно. 9 өнгийн утасны давхар ширмэн сүлжээс байна. Гогцоо хавчуулгыг гол төлөв чулуугаар хийсэн байдаг. </ul>
  25. 25. Сумны агсуурга <ul>Сумны бүс нь 14 см-ийн урттай утасны битүү туухай зангилаа байна. </ul>
  26. 26. Үндэсний сур харвааны төрлүүд <ul>Монгол үндэсний сурын харваа нь <li>Урианхай
  27. 27. Буриад
  28. 28. Халх гэсэн гурван төрөлтэй. </li></ul>
  29. 29. Урианхай сурын харваа <ul>Урианхай сурын харваа нь хавчаахай нумаар харвадаг. Энэ нь хус модыг матаж хийсэн 1.8-2.2 м урттай нум юм. Урианхай харвааны бай нь зангидсан сурнууд байдаг бөгөөд эдгээрийг чих гэж нэрлэдэг. Сум нь булцуутай байна. 30 нумын газраас харвадаг. Хүн бүр нэг ээлжинд 3 сум тавина. </ul>
  30. 30. Буриад сурын харваа <ul>Буриад сурын харвааны нум нь эвэр элэгтэй, шөрмөсөн арлалтай байх бөгөөд хичэр нь харьцангуй богино, хайгуулгүй байдаг. Буриадууд сумаа сурч гэх ба сурыг даавуу, ноос, булигаагаар хийнэ. Хаваанд харваач бүр 2 сумтай оролцоно. Ихэвчлэн 40 нумын газар харвадаг. </ul>
  31. 31. Халх сурын харваа <ul>Халх сур харвааны нум нь эвэр элэгтэй, шөрмөсөн арлалтай нум байх бөгөөд буриад нумнаас хэлбэрийн хувьд ялгаатай. Сум нь эвэр булцуутай, 4 өдтэй байдаг. Бай нь хана сур, хасаа сур, гэсэн хоёр төрөлтэй байна.халх харвааны талбайг зурхай гэдэг.цуваа харваа нь зургаан үетэй байна. Мэргэ үе, Шил үе, Ноён үе, Баатар үе, Хөндий үе, Шувтрага үе гэж нэрлэнэ. </ul>

×