Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
tipografi
tasarlanmış yazının sanatı

         emine sarsılmaz
içerik
   tipografi nedir
   yazının ortaya çıkışı
       alfabenin evrimi
   yazının çoğaltılması
       baskı türle...
tipografi nedir?

tipografi, harflerin ve yazınsal iletişime ilişkin
   diğer öğelerin görsel, işlevsel ve estetik olarak
...
yazının ortaya çıkışı
insanoğlunun bilinen en eski iletişim aracı, mağara
   duvarlarına çizilen resimlerdir.




iletişim...
yazının ortaya çıkışı
çivi yazısı tabletler
kil tablet üzerine çivi yazısı, standardize
   edilmiş yazma biçiminin bilinen...
yazının ortaya çıkışı
hiyeroglifler
yazı, mısır uygarlığı’nda içinde
   sembollerin       yoğun        olarak
   bulunduğu...
yazının ortaya çıkışı
fenike alfabesi
fenikeliler, m.ö. 1600’lü yıllarda kavramları resimlemek
   yerine     seslere   işa...
yazının ortaya çıkışı
yunan alfabesi
yunan alfabesi, fenike sisteminden uyarlanarak
  oluşturuldu.
yazının ortaya çıkışı
aram, arap ve ibrani alfabeleri
fenike alfabesinden uyarlanan diğer alfabelerdir.
yazının ortaya çıkışı
roman alfabesi
bugün kullanılan 26 harfli roman alfabesi, yunan
  alfabesinden çıkmıştır.
yazının ortaya çıkışı
yazının çoğaltılması
yazının kullanılmasının yaygınlaşmasıyla birlikte okur-yazar
  olmanın önemi arttı. okuma - yazmanın ...
yazının çoğaltılması

yazının çoğaltılması tarih boyunca farklı şekillerde olmuştur.

-   yüksek baskı (relief)
-   çukur ...
yazının çoğaltılması:
                                   yüksek baskı
yüksek baskı, m.ö. 5000’lerden
  beri bilinen bir yö...
yazının çoğaltılması:
                                   çukur baskı

yüksek baskının aksine, çukur
  bölgeler mürekkep al...
yazının çoğaltılması:
                              düz baskı

1796 yılında senefelder,
  su ve yağın birbirini
  itme    ...
yazının çoğaltılması:
                                  foto-dizgi


foto-dizgi, temelde fotoğrafik sisteme dayalı bir
  d...
yazının çoğaltılması:
                                                       dijital
bilgisayarların gelişmesiyle sayısal ...
yazının okunması

yazının temel işlevi, işaretler yardımıyla düşünce ve
  bilgi aktarımıdır. bu iletişim esnasında tipogra...
yazının okunması:
                 boşlukların düzenlenmesi


   kağıt üzerindeki beyaz alan, üzerindeki
    harflerden a...
yazının okunması:
                  boşlukların düzenlenmesi
   noktalama işaretlerinden önce boşluk bırakılmaz .

   ha...
yazının okunması:
              boşlukların düzenlenmesi
Bir metinde son         alır.
satırdaki sözcük için
karakter sayı...
yazının okunması:
                                   bloklama
soldan blok, soldan        her iki taraftan blok,
sağa okuma...
yazının okunması:
                                     bloklama

 sağdan blok, göz her           ortadan blok da,
        ...
yazının okunması:
      büyük ve küçük harf kullanımı
BÜYÜK HARFLER KOLAY TA-      küçük harflerin
NIMLANABİLİR VE GÖRSEL ...
yazının okunması:
                                         vurgu
gövde metninde bir sözcüğe vurgu yapmak
  gerektiğinde il...
yazının okunması:
                       noktalama işaretleri
noktalama işaretleri, metinlerin tipografik düzenle-
  meler...
yazının okunması:
 noktalama işaretleri
yazının karakteri
özellikle baskı tekniklerinin gelişmesi sonucu ortaya
  çıkan zenginlik, söylenecek sözlerin biçiminin d...
yazının karakteri:
                                 basit sınıflandırma
bir sınıflandırma sistemine göre, yazı karakterler...
yazının karakteri:
                  tarihsel sınıflandırma
blackletter: ortaçağ’daki süslü yazıdan temellerini alır.
bloc...
yazının karakteri:
                tarihsel sınıflandırma


modern: 18. yy’ın ortalarında çıkmıştır. güçlü kontrast
içerir...
yazının karakteri:
                                       harfin anatomisi
yazının en küçük birimi olan harfler ve
  bu ha...
yazının karakteri:
    harfin anatomisi
yazının karakteri:
    harfin anatomisi
yazının karakteri:
                                      harfin anatomisi
harflerin birbirleriyle olan birliktelikleri, “e...
yazının karakteri:
                                       ailevi ilişkiler
yazı ailesi, bir yazı karakterinin tüm ölçü ve ...
yazının karakteri:
                            mesaj kaygısı

yazı karakteri, yazının içeriğine uygun olduğu
  takdirde is...
“tipografi, içeriği onurlandırmak için vardır.”
                                    Robert Bringhurst
kaynakça
   Kitap
     Görsel İletişim ve Grafik Tasarım, Tevfik Fikret Uçar
     I.D.E.A.S. Computer Typography Basics...
TEŞEKKÜRLER…
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×
Upcoming SlideShare
İletişim Tarihi 2 - Tipografik Kültür
Next
Download to read offline and view in fullscreen.

2

Share

Download to read offline

Emine Sarsılmaz - Tipografi

Download to read offline

tipografi, harflerin ve yazınsal iletişime ilişkin
diğer öğelerin görsel, işlevsel ve estetik olarak
düzenlenmesidir. yunanca’daki "typos" (form) ve "graphia" (yazmak) sözcüklerinden türemiştir.

Related Books

Free with a 30 day trial from Scribd

See all

Emine Sarsılmaz - Tipografi

  1. 1. tipografi tasarlanmış yazının sanatı emine sarsılmaz
  2. 2. içerik  tipografi nedir  yazının ortaya çıkışı  alfabenin evrimi  yazının çoğaltılması  baskı türleri  yazının okunması  temel tipografi kuralları  yazının karakteri  yazı karakterleri ve harf yapısı
  3. 3. tipografi nedir? tipografi, harflerin ve yazınsal iletişime ilişkin diğer öğelerin görsel, işlevsel ve estetik olarak düzenlenmesidir. yunanca’daki "typos" (form) ve "graphia" (yazmak) sözcüklerinden türemiştir.
  4. 4. yazının ortaya çıkışı insanoğlunun bilinen en eski iletişim aracı, mağara duvarlarına çizilen resimlerdir. iletişime dair yazı öncesi tüm süreçlerde, resimsel yaklaşım ve benzeştirme yoluyla mesajları kurgulama biçimi etkindir.
  5. 5. yazının ortaya çıkışı çivi yazısı tabletler kil tablet üzerine çivi yazısı, standardize edilmiş yazma biçiminin bilinen en eski formudur.
  6. 6. yazının ortaya çıkışı hiyeroglifler yazı, mısır uygarlığı’nda içinde sembollerin yoğun olarak bulunduğu, işaretler yerine resimsel simgeler kullanılan hiyeroglifler biçiminde karşımıza çıktı. ifade edilmek istenen düşünceler karmaşıklaştıkça simgelerin sayısı da arttı. bu da, yaklaşık 750 farklı piktogramın ortaya çıkmasıyla sonuçlandı.
  7. 7. yazının ortaya çıkışı fenike alfabesi fenikeliler, m.ö. 1600’lü yıllarda kavramları resimlemek yerine seslere işaret vererek ilk alfabeyi oluşturmuşlardır. fenike alfabesi, nesnelerin ilk seslerinin harfe çevrilmesiyle oluşturulan 22 harfli bir alfabeydi.
  8. 8. yazının ortaya çıkışı yunan alfabesi yunan alfabesi, fenike sisteminden uyarlanarak oluşturuldu.
  9. 9. yazının ortaya çıkışı aram, arap ve ibrani alfabeleri fenike alfabesinden uyarlanan diğer alfabelerdir.
  10. 10. yazının ortaya çıkışı roman alfabesi bugün kullanılan 26 harfli roman alfabesi, yunan alfabesinden çıkmıştır.
  11. 11. yazının ortaya çıkışı
  12. 12. yazının çoğaltılması yazının kullanılmasının yaygınlaşmasıyla birlikte okur-yazar olmanın önemi arttı. okuma - yazmanın kolaylaşmasıyla birlikte, bilgiyi yazılı olarak kaydedip yayma ihtiyacı ortaya çıktı. taş ve deri üzerine el ile yazılan yazı, tek ve özgün eserlerin ortaya çıkmasına neden oldu. ancak bu, oldukça zahmetli bir teknik ve işçilik gerektiren yavaş bir süreçti. üzerine yazı yazılabilecek madde arayışı, farklı çözümler getirdi. mısırlılar papirüs, bergamalılar parşömen, ibraniler deri, persler bambu örgüsü, çinliler ipek üzerine yazı yazdılar.
  13. 13. yazının çoğaltılması yazının çoğaltılması tarih boyunca farklı şekillerde olmuştur. - yüksek baskı (relief) - çukur baskı (intaglio) - düz baskı (planographic) - foto-dizgi - masaüstü yayıncılık
  14. 14. yazının çoğaltılması: yüksek baskı yüksek baskı, m.ö. 5000’lerden beri bilinen bir yöntemdi. taştan oyulmuş mühürler kişisel imza olarak kullanılıyordu. yüksek baskı yöntemlerinden biri olan ahşap baskı, çin’de kullanılıyordu ve çin alfabesi için ideal bir yöntemdi. gutenberg, 1450 yılında kurşun alaşımlar kullanarak metal blok kalıplar yaptı. bu buluş, basım ve yayıncılık alanında önemli bir devrim olarak kabul edildi.
  15. 15. yazının çoğaltılması: çukur baskı yüksek baskının aksine, çukur bölgeler mürekkep alarak baskı gerçekleştirilir. yüksek baskıdakinden daha fazla detaya izin verir. tüm sayfa aynı metal kalıp üzerine kazınır ve çukur bölgelere boya verilerek pres yardımıyla nemlenmiş kağıt üzerine baskı yapılır.
  16. 16. yazının çoğaltılması: düz baskı 1796 yılında senefelder, su ve yağın birbirini itme prensibinden faydalanarak taş baskı tekniğini buldu. düz baskı tekniğinde fırça ve kalem kullanılması, basılan materyalde önemli ölçüde özgürlük sağladı.
  17. 17. yazının çoğaltılması: foto-dizgi foto-dizgi, temelde fotoğrafik sisteme dayalı bir dizgi sistemidir. harflerin optik yardımıyla ışık duyarlı bir kağıt üzerine pozlanarak tipografik metinlerin oluşturulduğu bu sistem, dizgi birimleri ve basımevlerinde bulunan bir sistemdi.
  18. 18. yazının çoğaltılması: dijital bilgisayarların gelişmesiyle sayısal harf devrimi gerçekleşti. bu sayede baskı öncesi aşamanın önemli bir bölümü artık masaüstünde yapılmaktadır.
  19. 19. yazının okunması yazının temel işlevi, işaretler yardımıyla düşünce ve bilgi aktarımıdır. bu iletişim esnasında tipografi, yazıyı okunabilir ve estetik hale getiren unsurdur. yüzyıllar önce el ile yazılmış olan kitaplarda bile temel kaygı, okunabilirliktir. yazı ne kadar estetik olursa olsun, okunamıyorsa temel işlevi olan “okuyucuya bilgi aktarma”yı yerine getiremiyor demektir.
  20. 20. yazının okunması: boşlukların düzenlenmesi  kağıt üzerindeki beyaz alan, üzerindeki harflerden artakalan boş alan değil, tasarlanması gereken bir öğedir. dolu-boş dengesi, okunabilirlik açısından önemlidir.  sözcüklerin arasında bir boşluk bırakmak yeterlidir. birden fazla boşluk bırakmak metin içerisinde yazı dokusunu bozar.
  21. 21. yazının okunması: boşlukların düzenlenmesi  noktalama işaretlerinden önce boşluk bırakılmaz .  harf arası gereğinden fazla b o ş l u k o k u n u r l u ğ u a z a l t ı r.  satır arasında gereğinden fazla ya da az boşluk bırakıldığında okuma güçlüğü doğar.
  22. 22. yazının okunması: boşlukların düzenlenmesi Bir metinde son alır. satırdaki sözcük için karakter sayısı en az Bu hatanın önüne geçe- yedi olmadır. Aksi bilmek için, metinde tirele- takdirde son satırda melerin doğru yapılması kalan sözcük, “dul sözcük” adı verilen gerekir. Profesyonel kelime bir tipografi sorunu işlemciler özel ayarlar ve olur. düzenlemelerle bu hataları ortadan kaldırabilmektedir. Benzer şekilde, ilk satırdaki yedi karak- terden az sözcük de “yetim sözcük” adını
  23. 23. yazının okunması: bloklama soldan blok, soldan her iki taraftan blok, sağa okuma sisteminde ancak sözcük bölü- kullanılır. göz aynı nerek yapıldığında başlangıç noktasına doluluk ve boşluk erişir ve satırlar arası dengesi oluşturur. takibi kolaylaştırır. eğer sözcükler bölünmeden bu bloklama uygulanırsa, “nehir” adı verilen görsel ve tipografik hata ortaya çıkabilir.
  24. 24. yazının okunması: bloklama sağdan blok, göz her ortadan blok da, satırda farklı bir sağdan blok gibi noktadan okumaya gözü zorladığından, devam etmek metin düzenlemeleri zorunda için uygun değildir. ilk kalacağından, uzun bakışta ilgi metinlerde tercih çekiciliğinden dolayı edilmez. başlık ve ara başlık ve ara başlıklarda başvurulan başlıklarda kullanımı bir hizalamadır. yaygındır.
  25. 25. yazının okunması: büyük ve küçük harf kullanımı BÜYÜK HARFLER KOLAY TA- küçük harflerin NIMLANABİLİR VE GÖRSEL gövde dışındaki üst OLARAK DAHA BASKINDIR. ANCAK BAŞLIK, ALT BAŞLIK ve alt uzantıları GİBİ KISA YAZILARDA KULLA- okunmayı kolaylaş- NILMASI TERCİH EDİLİR. AR- tırır. Büyük ve küçük DIŞIK ŞEKİLDE İZLENEN EŞ FORMLAR GÖZÜ YORAR. harflerin birlikte kul- lanıldığı metinlerde BÜYÜK HARF KULLANILMASI göz dinamik bir GEREKEN DURUMLARDA şekilde hareket BAŞVURULAN YÖNTEM, BAŞ eder ve formları HARFLERİ DAHA BÜYÜK daha kolay algılar. PUNTOYLA YAZMAK OLABİLİR.
  26. 26. yazının okunması: vurgu gövde metninde bir sözcüğe vurgu yapmak gerektiğinde ilk başvurulan yöntem, vurgulanacak kısmı italik yapmaktır. metni bold yapmak, altını çizmek, BÜYÜK HARF kullanmak veya rengini değiştirmek diğer alternatifler arasındadır. dikkat edilmesi gereken nokta, BOLD, İTALİK, BÜYÜK HARF VE ALTINI ÇİZME yöntemlerinden yalnızca birini seçip kullanmaktır.
  27. 27. yazının okunması: noktalama işaretleri noktalama işaretleri, metinlerin tipografik düzenle- melerinde önemli rol oynar. yaygın olarak yapılan hata, inch işaretinin (``) tırnak işareti (“) yerine, foot işaretinin de (`) apostrof (‘) yerine kullanılmasıdır. yapılan bir diğer hata da, alıntı veya maddeleme yaparken, asılmış tırnak veya madde imleri kullanmamaktır.
  28. 28. yazının okunması: noktalama işaretleri
  29. 29. yazının karakteri özellikle baskı tekniklerinin gelişmesi sonucu ortaya çıkan zenginlik, söylenecek sözlerin biçiminin de ayrıca tasarlanması gereğini beraberinde getirmiştir. yazının karakterini sınıflamak için birden fazla yöntem vardır. kendi iç yapılarına ait özelliklere göre sınıflandırılabilecekleri gibi, geliştirildikleri döneme göre ya da tipik kullanım alanlarına göre bir sınıflandırma yapılabilir. en basit ayrım, “serif” ve “sans serif” ayrımıdır.
  30. 30. yazının karakteri: basit sınıflandırma bir sınıflandırma sistemine göre, yazı karakterleri beş kategoride incelenebilir. ortaçağ’daki süslü yazıdan kaynağını alır. uzun metinlerde okunması çok kolay değildir, blackletter, gothic, old english olarak da bilinir. roma dönemindeki yazılardan ortaya çıkmıştır. oransal serif harflerden oluşur. okunabilirliği en yüksek yazı tipidir, gövde metinlerinde kullanılır. geometrik, basit tasarımlı, sans-serif yazı karakteridir. her ne kadar gövde metinleri için tasarlanmış olmasa da gazetelerde kullanılırlar. el yazısı olarak tasarlanmıştır. harfler birbirleriyle bağlantılıdır. okunabilirliği çok yüksek değildir. imaj olarak adlandırılabilecek yazı karakteridirler. genellikle belli bir durum için tasarlanırlar.
  31. 31. yazının karakteri: tarihsel sınıflandırma blackletter: ortaçağ’daki süslü yazıdan temellerini alır. block, gothic, old style, black gibi isimler de alır. old style: 15-16. yy’da italya’da ortaya çıkan harflerden temelini alır. italik: rönesans dönemindeki el yazısından çıkmıştır. roman formlarına eşlik etmek üzere tasarlanmışlardır. script: el yazısından çıkmıştır. transitional: geçiş dönemi yazıları. old style’dan moderne geçiş aşamasında yer alır. artan bir kontrast ve dairesel harflerde daha güçlü dikey vurgu başlıca özelliklerindendir.
  32. 32. yazının karakteri: tarihsel sınıflandırma modern: 18. yy’ın ortalarında çıkmıştır. güçlü kontrast içerir. slab serif: fırça kalınlığı farkı çok değildir, kalın ve kare serifleri vardır. sans serif: fırça kalınlığı farkı çok değildir, serif yoktur. serif/sans serif: hem serifli hem de serifsiz yazı karakterleri ortaya çıkmıştır.
  33. 33. yazının karakteri: harfin anatomisi yazının en küçük birimi olan harfler ve bu harflerin birbirleriyle ilişkisi yazının karakterini oluşturur. 17. yy’da fransa kralı xiv. louis fransız bilimler akademisi’ne emir vererek geometrik olarak mükemmel bir yazı karakteri tasarlanması için emir vermiştir. bilginler ve matematikçilerden oluşan bir komite 2304 kareden oluşan bir grid sistemi üzerinde matematiksel oran ve formülleri kullanarak harf formlarını ve birbirleri ile ilişkilerini tasarlamışlardır. bu karaktere “romaine du roi” adı verilmiştir ve kraliyet basımevinde kullanılmıştır.
  34. 34. yazının karakteri: harfin anatomisi
  35. 35. yazının karakteri: harfin anatomisi
  36. 36. yazının karakteri: harfin anatomisi harflerin birbirleriyle olan birliktelikleri, “espas” olarak adlandırılan harf boşluklarının düzenlenmesini gerektirir. harfler birbirinden farklı görsel ağırlık ve biçimlere sahiptir. örneğin L harfi kendinden sonraki harfle bileşkesinde ayrı bir sıkıştırma gerektirir. A harfi H harfine kıyasla çok daha fazla negatif alana sahiptir. monospace fontlarda tüm harfler kendi ağırlıklarına bakılmaksızın eşit yer kaplar. proportional fontlarda ise, boşluklar orantılı bir şekilde paylaştırılır.
  37. 37. yazının karakteri: ailevi ilişkiler yazı ailesi, bir yazı karakterinin tüm ölçü ve biçemlerinin bir arada bulunmasıyla meydana gelir. bir yazı ailesi temel olarak roman, italic (veya oblique), bold, bold italic yazılardan oluşur.
  38. 38. yazının karakteri: mesaj kaygısı yazı karakteri, yazının içeriğine uygun olduğu takdirde istenen mesajı okuyucuya (kimi zaman metni okumasına gerek bile kalmadan) iletebilecektir. DİKKAT TEHLİKE!! DİKKAT TEHLİKE!!
  39. 39. “tipografi, içeriği onurlandırmak için vardır.” Robert Bringhurst
  40. 40. kaynakça  Kitap  Görsel İletişim ve Grafik Tasarım, Tevfik Fikret Uçar  I.D.E.A.S. Computer Typography Basics, David Creamer  The Fundementals of Typography, Gavin Ambrose  The Non-Designer’s Design Book, Robin Williams  Typography Primer, Adobe  Makale  Digital Typography : a primer, Keith Chi-hang Tam  Web  http://www.papress.com/other/thinkingwithtype/index.htm  http://psd.tutsplus.com/articles/techniques/a-20-minute-intro-to- typography-basics/  http://briancray.com/2009/02/18/master-web-typography-8-detailed- typography-tips-for-the-web/  http://www.brochuremonster.com/brochure-articles/typography-basic- concepts.aspx
  41. 41. TEŞEKKÜRLER…
  • Fredakmakta

    Oct. 22, 2019
  • Melikeinkaya

    Feb. 6, 2018

tipografi, harflerin ve yazınsal iletişime ilişkin diğer öğelerin görsel, işlevsel ve estetik olarak düzenlenmesidir. yunanca’daki "typos" (form) ve "graphia" (yazmak) sözcüklerinden türemiştir.

Views

Total views

12,854

On Slideshare

0

From embeds

0

Number of embeds

51

Actions

Downloads

328

Shares

0

Comments

0

Likes

2

×