Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Deniz i̇şkolu'nda Sendikalaşma Oranları

80 views

Published on

Türkiye'de deniz iş kolunda çalışan işçiler arasındaki sendikalaşma oranlarının araştırılmasına yönelik Türkiye Denizciler Sendikası adına yapmış olduğum çalışmadır. Çalışma kapsamında 2013-2017 yılları arasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayınlanan verilerden yararlanılmıştır.

Published in: Government & Nonprofit
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Deniz i̇şkolu'nda Sendikalaşma Oranları

  1. 1. 16 No’lu Gemi Yapımı ve Deniz Taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk İşkolunda 2013 – 2017 Yılları Arasındaki Sendikalaşma Düzeylerindeki Değişim Çalışma koşulları en zor olan işkollarından biri hiç şüphesiz 16 No’lu Gemi Yapımı ve Deniz Taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk işkoludur. Ülkemizde her ne kadar gündemde kendine çok fazla yer bulamasa da yaşanan iş kazaları ve kayıplara da bakılarak ne derece zorlu bir sektör olduğu anlaşılabilir. Bir insanın ailesinden uzak kalması, aylarca görememesi zor bir durumken bunun üstüne zorlu çalışma koşullarını da kattığımızda ülkemizdeki en zor, tehlikeli ve yıpratıcı sektörlerin başında gelmektedir. Deniz iş kolunun bu denli zorlu çalışma şartlarında sendikaların, çalışanların ve işverenlerin ekonomik ve sosyal çıkarlarını gözeten koruyucu ve savunucu bir rol üstelenen kurumlar olmalarından dolayı çalışanlar açısından önemli bir yere sahip oldukları görülmektedir. Bu doğrultuda 16 No’lu Gemi Yapımı ve Deniz Taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk işkolunda 2013 ile 2017 yılları arasında çalışan işçi sayılarına ve sendika üyesi çalışanların sayılarına bakıldığında ülkemizde denizciliğe ve sendikalaşmaya ilginin gün geçtikçe arttığı görülmektedir. Yukarıdaki grafiktende anlaşılacağı gibi 2013 yılının Ocak ayında deniz işkolunda çalışan kayıtlı işçi sayısının yıldan yıla artarak 2015 yılının Temmuz ayında en yüksek nokta olan 168,037 seviyesine yükselmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayınlanan veriler doğrultusunda 2017 yılı Ocak ayı itibariyle Deniz İşkolunda 162,424 çalışanın olduğu ve toplam kayıtlı işçi sayısının %1,27’sini oluşturduğu görülmektedir. Yüzdesel değer olarak her ne kadar küçük bir oran gibi görünse de çalışma koşullarının zorluğu, ülkemizde günden güne değişen ve zorlaşan yaşam şartları, gemiadamlarının yaşadıkları sıkıntılar ve sorunlar göz önüne alındığında oldukça büyük bir değere sahip olduğu bilinmektedir.
  2. 2. Her geçen yıl artan işkolundaki kayıtlı işçi sayısıyla, işkolu düzeyindeki toplam sendikalaşma oranlarının doğru orantılı olarak artış gösterdiği ve 2017 yılı Ocak ayı itibariyle %8,12 olduğu görülmektedir. Genel tabloya bakıldığında ise ülkemizde sendikalaşmanın %12,18 seviyelerinde olduğu göz önünde bulundurulursa deniz işkolunda da sendikalaşma bakımından farklı bir tablodan söz edilemeyeceği aşikardır. Ancak deniz işkolunda bu durumun değiştirilmesi için sendikaların ivedilikle çalışmalarını hızlandırmaları ve gerek ulusal gerekse uluslararası etkinliklerini artırmaları gerekmektedir. Bu duruma en güzel örnek olarak yurt dışında tutulan gemilerde mahsur kalan toplam 192 gemiadamının üyesi olsun ya da olmasın ayırt etmeden yurda iade edilerek ailelerine kavuşturulmasında Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu (International Transporter Worker’s Federation – ITF) ile ortak hareket eden Türkiye Denizciler Sendikası gösterilebilir. Gerek yasal mevzuatımızdaki eksiklikler gerekse sendikaların günümüzde ön plana çıkamamaları yüzünden işgücü piyasalarında sendikaların rollerinin azaldığı
  3. 3. görülmektedir. Ülkemizde deniz işkolunda faaliyet gösteren sendikaların üye sayılarına bakıldığında ise son zamanlarda sendikaların üyelik çalışmalarına hız verdiği ve özellikle 2012 yılında 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu’nun kabul edilmesiyle birlikte sendika üyeliğinin kolaylaşmasının da bu durumda büyük rol oynadığı bilinmektedir. Tabloya bakıldığında Türkiye Denizciler Sendikası’nın özellikle üye sayıları konusunda 2013 yılının Ocak ayından 2017 yılının Ocak ayına kadar önde ve deniz işkolundaki en büyük sendika olduğu görülüyor. Diğer köklü sendikalardan Liman-İş Sendikası ve Türkiye Dok-Gemi İş Sendikası’nın da üye sayılarını istikrarlı bir şekilde artırdığı görülmektedir. Ayrıca tabloda görülen DLT-SEN, e-devlet kapısı üzerinden 2013 yılının Ağustos ayında üyelik işlemlerine açıldığı için istatistiklerde 2014 yılından itibaren görünmektedir. Ek olarak Pak Deniz-İş Sendikası da 2016 yılında çıkarılan kanun hükmünde kararname ile kapatıldığı için 2016 yılının Temmuz ayı ve 2017 yılının Ocak ayındaki istatistiklerde yer almamıştır. İşkolu yüzde değerlerine baktığımızda ise yine Türkiye Denizciler Sendikası’nın önde ve işkolu düzeyindeki en büyük sendika olduğu görülmektedir. Buna rağmen yetkili sendika olmak için gereken işkolu barajının %1 olduğunu düşünürsek sendikaların orantısal olarak tehlikeli bir seviyede bulundukları, işkolu barajının yeniden %3 seviyelerine yükseltilmesi halinde deniz iş kolunda yetkisi bulunan 3 sendikadan ikisinin yetkisinin düşmesi kaçınılmazdır. Bu yüzden sendikaların üyeliği teşvik edici ve üye sayılarını artırmaya yönelik tanıtım ve eğitim çalışmalarını hızlandırmaları gerekmektedir. Özellikle işkolu düzeyinde altı sendika olduğu düşünülürse, aslında sendikalaşma oranlarının çok tatmin edici olmadığı, sendikaların sendikalaşma faaliyetlerine ağırlık vermeleri gerektiği görülmektedir. Bunun yanı sıra devletin işyerleri ve/veya işletmelerinde sendikaları istemeyen işverenlerin, çalışanları üzerindeki baskıları azaltmaya yönelik bilinçlendirici ve bilgilendirici faaliyetler ve yasal düzenlemeler yaparak bu durumun önüne geçilmesi ve sendikaların faaliyetlerinde işveren baskısının azaltılması gerekmektedir.

×