SlideShare a Scribd company logo

Te ushqehemi dhe jo te hame!

Projekt biologji

1 of 20
Te ushqehemi dhe jo te hame!
Per te jetuar njeriu ka nevoje per lende
ushqyese, te cilat i merr permes ushqimit te
perditshem. Lendet ushqyese jane te
nevojshme per te siguruar energjine e
domosdoshme per punen mendore dhe fizike.
Disa nga lendet ushqyese kane funksion
ndertues. Ato jane te domosdoshme per rritjen
tuaj. Nevoja per ushqime nuk kushtezohet
vetem nga kerkesat per kalori. Larmia e
ushqimeve dhe perberja e tyre me lende
ushqyese qendron ne baze te shendetit.
Abuzimet me dieten ushqimore shkaktojne
semundje qe prekin funksione te trupit.
Ushqimi ndikon dhe ne peshen trupore.
Mbipesha eshte e demshme per shendetin.
SHEQERNAT
Bimet jane prodhuese te
medha te sheqerit.
Sheqernat me te perhapura
ne lendet ushqimore jane:
sakaroza dhe amidoni, qe i
gjejme te kallami dhe
panxhari i sheqerit. Sheqeri
me i thjeshte dhe i
rendesishem eshte glukoza.
Organi qe konsumon me
shume glukoze eshte truri.
Jane te domosdoshme
sepse jane prodhues
energjie dhe kane funksion
ndertues ne organizem.
PROTEINAT
Proteinat janë lëndë organike,
janë makromolekula të cilat
kryesisht përbëhen nga
elementet
e karbonit, hidrogjenit, oksigje
nit, azoti si dhe rrallë herë edhe
prej sulfurit. Proteinat janë
baza kryesore të qelizave. Ato
jo vetëm që i japin qelizave
një strukturë, por janë edhe
makina molekulare, ku bëjnë
transportimin e materieve,
pompojnë jonet, i katalizojnë
reaksionet kimike si dhe i
njohin materiet sinjalizues.
Yndyra
Është një lëndë ushqyese që përmban më shumë energji, në 100 gramë
yndyrë ka dyfish më shumë energji se sa në 100 gramë karbohidrate. Do me
thënë që njerëzit duhet të bëjnë kujdes që të mos të hanë shumë yndyrna,
sepse njeriu absorbon shumë energji shpejt dhe prandaj rrezikon të bëhet i
trashë. Mund të jetë e vështirë për të parë sa yndyrë ka në një ushqim –
vetëm kur ka gjalpë, vaj ose margarinë, që janë pothuajse yndyrna të pastra.
Prandaj mund të flitet për dhjamë të fshehur, që është ai dhjam që nuk mund
të shihet direkt me sy (për shembull është e vështirë të shikohet se sa dhjam
ka në djathë që mund të përmbaj nga 10 % deri në 80 % yndyrë). Prandaj
është mirë që të lexohet përbërja sa yndyrë ka në produktin ushqyes
përkatës.
VITAMINAT
Vitamina janë substanca organike të cilat janë të përhapura te bimët, shtazët dhe
mikroorganizmat ndërsa njeriu i merr nëpërmjet ushqimit. Vitaminat kanë
rëndësi sepse ruajnë dhe mirëmbajnë metabolizmin e organizmit. Vitaminat
ndahen në vitamina të tretshme në ujë dhe vitamina të tretshme në yndyrë.
Vitamina A
Në këtë vitamine kemi të konservuar beta-caroteni. Ai ndihmon në ruajtjen e
eshtrave dhe indeve që janë një nga pjesët më delikate të trupit femëror,
sidomos pas periudhës se menopauzës. Gjithashtu, vitamina A stimulon sistemin
imunitar dhe mbron dhe fortesën shikimin. Ushqimet me te pasura me ketë
vitamine janë qumështi, e verdhe e vezës, perimet me gjethe jeshile,melci,
karotat, pjepri dhe portokalli.
Vitamina B6
Kjo vitamine njihet ndryshe me emrin pyridoxine dhe ka një rol të rëndësishëm ne forcimin e
sistemit imunitar dhe rregullimin e hormoneve. Vitamina B është e dobishme për
metabolizmin dhe funksionin e trurit. Ushqimet me te pasura me ketë vitamine janë: mishi i
pulës dhe i vicit, tërshëra, misri dhe avokado.
Vitaminë B9
Ndryshe njihet si acid folik dhe është shume e dobishme për zhvillimin e sistemit nervor
qendror. Kjo vitamine është edhe një nga lendet ushqyese kryesore te ADN-se tone. B9 është
veçanërisht e rëndësishme për femrat, sepse ndihmon zhvillimin korrekt te fetusit. Mungesa
e acidit folik mund te çoje ne lindjen e një fëmije me defekte, por edhe ne dëmtimin e ADN-
se. Ushqimet me te pasura me B9 janë: perimet me gjethe jeshile, frutat, agrumet,
bishtajoret, vezët dhe melcite.
Vitamina B12
Cyanocobalamin është e konservuar ne ketë vitamine. Kjo është përgjegjëse për
kujtesës dhe gjithashtu rregullon dhe promovon funksionimin e duhur te nervave.
Vitamina B12 është e rendesishme për ndarjen e qelizave, sintezën e proteinave,
metabolizmin dhe sigurimin e energjisë nga ushqimi. Ushqime me te pasura ne B12
janë produktet e qumështit, vezët, peshk dhe mish i kuq.

Recommended

NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE Universiteti Politeknik Tirane
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetSindi_haka
 
Ushqyerja e shëndetshme
Ushqyerja e shëndetshmeUshqyerja e shëndetshme
Ushqyerja e shëndetshmeExhitah Vasija
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.enerisaloti
 
Te ushqyerit shendetshem
Te ushqyerit shendetshemTe ushqyerit shendetshem
Te ushqyerit shendetshemDarla Evangjeli
 
elementet kimik dhe roli i tyre
elementet kimik dhe roli i tyreelementet kimik dhe roli i tyre
elementet kimik dhe roli i tyreFranceskasita
 
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiNdikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiFlavioHabilaj
 

More Related Content

What's hot

Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendoshe
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendosheNje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendoshe
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendosheKlarisa Klara
 
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelliRoli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelliirena kotobelli
 
Ushqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshmeUshqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshmeErvis Duti
 
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEMELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEMAltin Emiri
 
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut irena kotobelli
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutmikaela basha
 
biologjia dhe shendeti
biologjia dhe shendetibiologjia dhe shendeti
biologjia dhe shendetiArens Rapushi
 
Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Orven Bregu
 
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriutRoli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriutLejdia Pashaj
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemArenoardReno
 
Biodiversiteti
BiodiversitetiBiodiversiteti
BiodiversitetiArlinda
 
Duhani,droga,alkooli
Duhani,droga,alkooliDuhani,droga,alkooli
Duhani,droga,alkooliEgi Zenelaj
 
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.An An
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimiFacebook
 
Proteinat yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat yndyrnat dhe karbohidratetProteinat yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat yndyrnat dhe karbohidratetKorba Ferizaj
 

What's hot (20)

Obeziteti
ObezitetiObeziteti
Obeziteti
 
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendoshe
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendosheNje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendoshe
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendoshe
 
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelliRoli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
 
Ushqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshmeUshqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshme
 
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEMELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
ELEMENTET KIMIKE NE ORGANIZEM
 
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
 
biologjia dhe shendeti
biologjia dhe shendetibiologjia dhe shendeti
biologjia dhe shendeti
 
Piramida Ushqimore
Piramida UshqimorePiramida Ushqimore
Piramida Ushqimore
 
Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme
 
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriutRoli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
Roli i elementeve kimik ne organizmin e njeriut
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
 
Ngrohja globale
Ngrohja globaleNgrohja globale
Ngrohja globale
 
Djemtë e rrugës Pal
Djemtë e rrugës PalDjemtë e rrugës Pal
Djemtë e rrugës Pal
 
Biodiversiteti
BiodiversitetiBiodiversiteti
Biodiversiteti
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
Duhani,droga,alkooli
Duhani,droga,alkooliDuhani,droga,alkooli
Duhani,droga,alkooli
 
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
 
Proteinat yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat yndyrnat dhe karbohidratetProteinat yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat yndyrnat dhe karbohidratet
 

Similar to Te ushqehemi dhe jo te hame!

Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01Merkur Sinani
 
Piramida ushqimore
Piramida ushqimorePiramida ushqimore
Piramida ushqimoreXhuLia Muca
 
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME gregorjupa
 
Një jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshmeNjë jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshmeMario Peleshka
 
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)Xhoana Pepa
 
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshmeDieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshmeRiku Verri
 
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdf
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdfushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdf
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdfGreta Mertiri
 
PUNE ME PROJEKT
PUNE ME PROJEKTPUNE ME PROJEKT
PUNE ME PROJEKTKleaHaka
 
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjetMarjan DODAJ
 
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratetProteinat, yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratetBurim Derveni
 
Piramidat Ushqimore Crregullimet E Te Ushqyerit
Piramidat Ushqimore  Crregullimet E Te UshqyeritPiramidat Ushqimore  Crregullimet E Te Ushqyerit
Piramidat Ushqimore Crregullimet E Te UshqyeritEdward Newgate
 
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteinaProteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina#MesueseAurela Elezaj
 
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.Eva Ciciku
 

Similar to Te ushqehemi dhe jo te hame! (20)

Ushqyerja
Ushqyerja Ushqyerja
Ushqyerja
 
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01
 
Piramida ushqimore
Piramida ushqimorePiramida ushqimore
Piramida ushqimore
 
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME
 
Food
FoodFood
Food
 
Një jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshmeNjë jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshme
 
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
 
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshmeDieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
 
Ushqimet
UshqimetUshqimet
Ushqimet
 
Yndyrat dhe sheqernat
Yndyrat dhe sheqernatYndyrat dhe sheqernat
Yndyrat dhe sheqernat
 
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdf
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdfushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdf
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdf
 
PUNE ME PROJEKT
PUNE ME PROJEKTPUNE ME PROJEKT
PUNE ME PROJEKT
 
Dietologji
DietologjiDietologji
Dietologji
 
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet
 
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratetProteinat, yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratet
 
Piramidat Ushqimore Crregullimet E Te Ushqyerit
Piramidat Ushqimore  Crregullimet E Te UshqyeritPiramidat Ushqimore  Crregullimet E Te Ushqyerit
Piramidat Ushqimore Crregullimet E Te Ushqyerit
 
Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologji
 
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteinaProteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina
 
Mishiii
MishiiiMishiii
Mishiii
 
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
 

More from Egla Mërzheku

Demtimet e kockave, kyçeve dhe muskujve
Demtimet e kockave, kyçeve dhe muskujveDemtimet e kockave, kyçeve dhe muskujve
Demtimet e kockave, kyçeve dhe muskujveEgla Mërzheku
 
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...Egla Mërzheku
 
Naim Frasheri (projekt)
Naim Frasheri (projekt)Naim Frasheri (projekt)
Naim Frasheri (projekt)Egla Mërzheku
 

More from Egla Mërzheku (6)

Demtimet e kockave, kyçeve dhe muskujve
Demtimet e kockave, kyçeve dhe muskujveDemtimet e kockave, kyçeve dhe muskujve
Demtimet e kockave, kyçeve dhe muskujve
 
Sipermarrja
SipermarrjaSipermarrja
Sipermarrja
 
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
Burimet ujore me komunitet. Menyrat e perdirimit te ujit te tyre. Kursimi i u...
 
Elektrostatika
ElektrostatikaElektrostatika
Elektrostatika
 
Projekt Gjeografi
Projekt GjeografiProjekt Gjeografi
Projekt Gjeografi
 
Naim Frasheri (projekt)
Naim Frasheri (projekt)Naim Frasheri (projekt)
Naim Frasheri (projekt)
 

Te ushqehemi dhe jo te hame!

  • 2. Per te jetuar njeriu ka nevoje per lende ushqyese, te cilat i merr permes ushqimit te perditshem. Lendet ushqyese jane te nevojshme per te siguruar energjine e domosdoshme per punen mendore dhe fizike. Disa nga lendet ushqyese kane funksion ndertues. Ato jane te domosdoshme per rritjen tuaj. Nevoja per ushqime nuk kushtezohet vetem nga kerkesat per kalori. Larmia e ushqimeve dhe perberja e tyre me lende ushqyese qendron ne baze te shendetit. Abuzimet me dieten ushqimore shkaktojne semundje qe prekin funksione te trupit. Ushqimi ndikon dhe ne peshen trupore. Mbipesha eshte e demshme per shendetin.
  • 3. SHEQERNAT Bimet jane prodhuese te medha te sheqerit. Sheqernat me te perhapura ne lendet ushqimore jane: sakaroza dhe amidoni, qe i gjejme te kallami dhe panxhari i sheqerit. Sheqeri me i thjeshte dhe i rendesishem eshte glukoza. Organi qe konsumon me shume glukoze eshte truri. Jane te domosdoshme sepse jane prodhues energjie dhe kane funksion ndertues ne organizem. PROTEINAT Proteinat janë lëndë organike, janë makromolekula të cilat kryesisht përbëhen nga elementet e karbonit, hidrogjenit, oksigje nit, azoti si dhe rrallë herë edhe prej sulfurit. Proteinat janë baza kryesore të qelizave. Ato jo vetëm që i japin qelizave një strukturë, por janë edhe makina molekulare, ku bëjnë transportimin e materieve, pompojnë jonet, i katalizojnë reaksionet kimike si dhe i njohin materiet sinjalizues.
  • 4. Yndyra Është një lëndë ushqyese që përmban më shumë energji, në 100 gramë yndyrë ka dyfish më shumë energji se sa në 100 gramë karbohidrate. Do me thënë që njerëzit duhet të bëjnë kujdes që të mos të hanë shumë yndyrna, sepse njeriu absorbon shumë energji shpejt dhe prandaj rrezikon të bëhet i trashë. Mund të jetë e vështirë për të parë sa yndyrë ka në një ushqim – vetëm kur ka gjalpë, vaj ose margarinë, që janë pothuajse yndyrna të pastra. Prandaj mund të flitet për dhjamë të fshehur, që është ai dhjam që nuk mund të shihet direkt me sy (për shembull është e vështirë të shikohet se sa dhjam ka në djathë që mund të përmbaj nga 10 % deri në 80 % yndyrë). Prandaj është mirë që të lexohet përbërja sa yndyrë ka në produktin ushqyes përkatës.
  • 5. VITAMINAT Vitamina janë substanca organike të cilat janë të përhapura te bimët, shtazët dhe mikroorganizmat ndërsa njeriu i merr nëpërmjet ushqimit. Vitaminat kanë rëndësi sepse ruajnë dhe mirëmbajnë metabolizmin e organizmit. Vitaminat ndahen në vitamina të tretshme në ujë dhe vitamina të tretshme në yndyrë. Vitamina A Në këtë vitamine kemi të konservuar beta-caroteni. Ai ndihmon në ruajtjen e eshtrave dhe indeve që janë një nga pjesët më delikate të trupit femëror, sidomos pas periudhës se menopauzës. Gjithashtu, vitamina A stimulon sistemin imunitar dhe mbron dhe fortesën shikimin. Ushqimet me te pasura me ketë vitamine janë qumështi, e verdhe e vezës, perimet me gjethe jeshile,melci, karotat, pjepri dhe portokalli.
  • 6. Vitamina B6 Kjo vitamine njihet ndryshe me emrin pyridoxine dhe ka një rol të rëndësishëm ne forcimin e sistemit imunitar dhe rregullimin e hormoneve. Vitamina B është e dobishme për metabolizmin dhe funksionin e trurit. Ushqimet me te pasura me ketë vitamine janë: mishi i pulës dhe i vicit, tërshëra, misri dhe avokado. Vitaminë B9 Ndryshe njihet si acid folik dhe është shume e dobishme për zhvillimin e sistemit nervor qendror. Kjo vitamine është edhe një nga lendet ushqyese kryesore te ADN-se tone. B9 është veçanërisht e rëndësishme për femrat, sepse ndihmon zhvillimin korrekt te fetusit. Mungesa e acidit folik mund te çoje ne lindjen e një fëmije me defekte, por edhe ne dëmtimin e ADN- se. Ushqimet me te pasura me B9 janë: perimet me gjethe jeshile, frutat, agrumet, bishtajoret, vezët dhe melcite. Vitamina B12 Cyanocobalamin është e konservuar ne ketë vitamine. Kjo është përgjegjëse për kujtesës dhe gjithashtu rregullon dhe promovon funksionimin e duhur te nervave. Vitamina B12 është e rendesishme për ndarjen e qelizave, sintezën e proteinave, metabolizmin dhe sigurimin e energjisë nga ushqimi. Ushqime me te pasura ne B12 janë produktet e qumështit, vezët, peshk dhe mish i kuq.
  • 7. Vitamina C Me merita te plota është quajtur “super-vitamina” sepse është burimi me i mire i karburantit për sistemin imunitar. Ndikimi i kësaj vitamine është i pranishëm ne shume aktivitete qelizor. Vitamina C ndihmon prodhimin e qelizave te kuqe te gjakut dhe lehtëson transportin e hekurit. Përveç kësaj, vitamina C rrit përqendrimin sepse ndikon ne rritjen e nivelit te norepinephrines ne tru. Ushqimet me te pasura me ketë vitamine janë: kivi, portokalli,limoni luleshtrydhja, patatet dhe brokoli. Vitamina D Kjo është vitamina e kockave. Me kalimin e moshës kockat humbasin dendësi dhe kjo shoqërohet me shfaqjen e osteoporozes. Përdorimi i vitaminave D qe ne fëmijëri dhe ne vazhdim parandalon ketë rrezik dhe fortesën dhembet. Ndikimi i kësaj vitamine ndjehet edhe gjate ciklit menstrual. Studimet e ndryshme kane vërtetuar se vitamina D luan një rok kyç ne parandalimin e kancerit te zorrës se trashe dhe te artritit reumatoid. Kjo vitamine gjendet kryesisht ne ushqime si: qumështi, veza, peshku dhe këshillohet ekspozimi ne rrezet e diellit sepse ky i fundit ndihmon ne sintezën e kësaj vitamine.
  • 8. Vitamina E Është një antioksidant i rëndësishëm për femrat. Ajo ndihmon ne rritjen dhe formësimin e flokëve, riparimin e indeve, mbron trupin nga procesi i plakjes, siguron thonjte te shendetshme, mbron syte dhe melcine. Ushqimet ne te cilat mund te gjeni me shumice vitamine E janë pothuajse te gjitha frutat dhe perimet. Vitamina K Vitamina K është e rendesishme sepse kjo ndihmon ne koagulimin e gjakut, gjithashtu ndihmon për te mbajtur kockat e forta si edhe ne parandalimin e sëmundjeve të zemrës. Ushqimet me te pasura me vitaminën K-janë: perimet me gjethe jeshile, brokoli, vaji i sojes dhe vaji peshkut.
  • 9. • KRIPRAT MINERALE Kripërat minerale e ndihmojnë trupin që të ruajë një formë sa më të mirë. Një dietë e mirë duhet të sigurojë të gjitha kripërat minerale që janë shumë të nevojshme për organizmin. Edhe pse duhen në sasi të vogla ato janë të pazëvendësueshme. Kripërat minerale ndihmojnë në strukturat kockore, krijimin e një ekuilibri të sistemit ujor të organizmit, nervat dhe reagimet muskulore. Minerale të rëndësishme janë: kalciumi, fosfori, magnezi, hekuri, sulfuri, sodiumi, potasi dhe zinku. Uji Uji eshte nje element i rendesishem per organizmin e njeriut. Pini sa me shume uje gjate dites. Rekomandimi ditor per uje eshte 8- 10 gota ne dite. Uji eshte shume i rendesishem, sepse ndihmon tretjen e ushqimit, shpejton metabolizmin e trupit, e shpelan organizmin gjate dites dhe ne te njejten kohe eshte shume i rendesishem per funksionimin e kyçeve te trupit, si gjunjet dhe berrylat. Nje e mire tjeter e ujit eshte qe te ben te ndjehesh i ngopur, pa ngrene shume kalori. Gjithashtu, organizmi funksionon ne menyre optimale kur nuk eshte i dehidratuar. Per çdo 2 per qind dehidratim, muskujt humbin 14 per qind fuqi.
  • 11. Trupi yne ka nevoje natyrale qe te furnizohet me ushqim qe te qendroje ne kembe per te funksionuar ne menyren e duhur. Ne e dime qe jo gjithcka qe hame eshte e dobishme per t’u ushqyer. Ka disa ushqime qe jane me te mira se disa te tjera, me te shendetshme dhe me substanciale. Per shembull: ngrenia e tepert e embelsirave na ben keq apo pirja e lengjeve me gaz na fryn barkun dhe konsumi i madh i sallamit eshte nje e keqe per zemren. Ja ne liste prej 5 ushqimesh te thjeshta, te mira, te shendetshme te cilat duhen konsumuar rregullisht dhe brenda nje diete te ekuilibruar, qe ndihmon per te djegur yndyrnat:
  • 12. 1. Mollet. “Nje molle ne dite mban larg mjekun”thote nje fjale e urte italine. Eshte e vertete. Keto fruta te thjeshta dhe te shijshme pastrojne zorret dhe ndihmojne ne luftimin e fryerjes se barkut dhe te mbajtjes se ujit. Permbajtja e larte me fibra eshte e dobishme per njerezit nga kapslleku, sepse keto fibra kufizojne absordimin e undyrave ne zorre dhe shuajne inflamacionin. Nga nje studim eshte treguar se grate qe ishin ne diete dhe kane konsumuar 2-3 molle ne dite jane dobesur me shpejt sesa ato qe nuk kane konsumuar fare molle.
  • 13. Domatet jane gjithmone te pranishme ne dieten tone. Te pasura me anioksidante, duke perfshire tashme edhe te mirenjohurin lycopene, keto perime te kuqe dhe me leng veror jane gjithashtu dhe nje ilac i mire dhe per bukurine tone, ato i japin ndricim fytyres. Nderkaq domatet te ngopin pavaresisht se kane shume pak kalori dhe gjithashtu ndihmojne per te djegur yndyrnat, per shkak te permbajtjes se larte te fibrave. Domatet jane ideale per diete, si ne sallate si te pergatitura ne salce.
  • 14. Bajamet, ne cilesine e frutave te thata me kalori, shpesh shihen me dyshim nga ata qe jane ne diete. Por ky eshte nje gjykim i pabazuar! Yndyrat e ketyre frutave te shkelqyera i perkasin familjes se madhe acido-yndyrore Omega 3 e 6, dhe per kete arsye bajamet jane te dobishme per te pastruar arteriet tona dhe per te luftuar kolesterolin e larte. Hani nje grusht cdo dite per t’u ndier plote energji por edhe me te lehte.
  • 15. Salmoni eshte nje peshk i mrekulluieshem, jo vetem per shijen e tij mjaft te mire! Ai eshte i pasur me yndyra te mira, me Omega 3. Salmoni eshte nje vakt i shkelqyer per ta qe jane duke ndjekur nje diete kunder kalorive te teperta. Pra salmoni ehste i shkelqyer por te arritur dhe per te mbajtur nje peshe te shendetshme. Konsumojenit te pakten dy here ne jave.
  • 16. Burim e pasur me proteina, vezet na japin nje burim te jashtezakonshem energjie, ndersa yndyrnat qe gjenden ne to eshte mjaft e dobishme per trupin tone. Me perjashtim te rasteve kur individeve u ndalohet, vezet e gatuara ne menyre te thjesht duhet te konsumohen te pakten dy here ne jave gjate dietave per humbjen e kalorive.
  • 17. 1. Hani ngadale, pertypeni mire ushqimin… 2. Me shume gjume, me pak kile… 3. Me shume perime (sidomos te gjalla).. 4. Konsumoni me shume supe… 5. Mengjesi ndihmon per renien ne peshe… 6. Pini shume uje… 7. Zgjidhni nje pice te shendetshme.. 8. Mos konsumoni sheqer apo pije me gaz… 9. Konsideroni pirjen e cajit jeshil… 10. Me shume ushtrime aerobike… 11. Hani me shume ne shtepi sesa jashte… 12. Llogarisni kalorite.. 13. Pertypni camcakez me mente.. 14. Perdorni pjata te vogla.. 15. Perdorni pjata me ngjyre te erret… 16. Provoni rregullin 80 me 20… 17. Zgjidhni salcen e kuqe per makaronat… 18. Mos konsumoni shpesh mish te kuq… 19. Digjni mbi 100 kalori 20. Sekreti i francezeve… 21. Festoni… 22. Restoranti … 23. Porcioni ka rendesi… 24. Me shume oksigjen ……..