Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Werken in warme omstandigheden

2,061 views

Published on

Op welke manier kan je werknemers beschermen tegen overmatige warmte? Warmte kan van klimatologische of technologische oorsprong zijn. Deze presentatie geeft een korte beschrijving van de nadelige gezondheidseffecten, beschrijft de wetgeving met de te hanteren normen, en weidt dan meer uit over de praktische toepassingen en metingen.

Published in: Health & Medicine
  • Goede informatie, het gedeelte van de wetgeving en internationale regelgeving kan het aanvullen.
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

Werken in warme omstandigheden

  1. 1. Werken in warme omstandigheden Dr. Edelhart Kempeneers Wetenschappelijk adviseur Preventieadviseur-Arbeidsgeneesheer 17 juni 2010
  2. 2. Inhoud <ul><li>Beroepsgroepen </li></ul><ul><li>Gezondheidseffecten </li></ul><ul><li>Wetgeving en normen </li></ul><ul><li>Metingen </li></ul><ul><li>Maatregelen </li></ul><ul><li>Besluit </li></ul>
  3. 3. Beroepsgroepen
  4. 4. Beroepsgroepen blootgesteld aan warmte <ul><li>Technologisch </li></ul><ul><ul><li>Hoge procestemperaturen </li></ul></ul><ul><ul><li>Veel vocht </li></ul></ul><ul><ul><li>bakkerijen, staalsmelterijen, glasproductie, keramische industrie, papier- en kartonindustrie, ketelhuizen, tuinbouw, zwembaden, wasserijen, keukens, brandweer, ... </li></ul></ul><ul><li>Klimatologisch </li></ul><ul><ul><li>Hoofdzakelijk werk buiten </li></ul></ul><ul><ul><li> bouw, bosbouw, wegenbouw, dakdekkers, politie, brandweer, postmannen, grondpersoneel luchthavens, ... </li></ul></ul>
  5. 5.
  6. 6.
  7. 7.
  8. 8.
  9. 9.
  10. 10.
  11. 11. Beroepsgroepen blootgesteld aan warmte <ul><li>Technologisch </li></ul><ul><ul><li>Hoge procestemperaturen </li></ul></ul><ul><ul><li>Veel vocht </li></ul></ul><ul><ul><li>bakkerijen, staalsmelterijen, glasproductie, keramische industrie, papier- en kartonindustrie, ketelhuizen, tuinbouw, zwembaden, wasserijen, keukens, brandweer, ... </li></ul></ul><ul><li>Klimatologisch </li></ul><ul><ul><li>Hoofdzakelijk werk buiten </li></ul></ul><ul><ul><li> bouw, bosbouw, wegenbouw, dakdekkers, politie, brandweer, postmannen, grondpersoneel luchthavens, ... </li></ul></ul>
  12. 12.
  13. 13.
  14. 14.
  15. 15.
  16. 16. Gezondheidseffecten
  17. 17. Warmtebelasting <ul><li>Veroorzaakt door </li></ul><ul><ul><li>Luchttemperatuur </li></ul></ul><ul><ul><li>Stralingstemperatuur </li></ul></ul><ul><ul><li>Luchtvochtigheid </li></ul></ul><ul><ul><li>Luchtsnelheid </li></ul></ul><ul><li>Overige factoren </li></ul><ul><ul><li>Vereiste lichamelijke inspanning </li></ul></ul><ul><ul><li>Kleding </li></ul></ul><ul><ul><li>Individueel </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Conditie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Leeftijd </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Acclimatisatie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ziekten </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Gebruik van medicatie </li></ul></ul></ul>
  18. 18. Mechanismen bij hittebelasting <ul><li>Vasodilatatie </li></ul><ul><ul><li>Verwijden bloedvaten onder de huid </li></ul></ul><ul><ul><li>Huidtemperatuur ↑ </li></ul></ul><ul><ul><li>Meer warmteafgifte aan omgeving </li></ul></ul><ul><li>Zweten </li></ul><ul><ul><li>Verdamping op huidoppervlak </li></ul></ul><ul><ul><li>Warmte onttrokken aan de huid </li></ul></ul><ul><ul><li>! Verlies vocht en zouten </li></ul></ul>
  19. 19. Gezondheidseffecten <ul><li>Hitte-uitslag </li></ul><ul><li>Warmte oedeem </li></ul><ul><li>Warmte collaps </li></ul><ul><li>Dehydratie </li></ul><ul><li>Warmtekrampen </li></ul><ul><li>Warmte-uitputting </li></ul><ul><li>Warmtestuwing </li></ul>
  20. 20. Gezondheidseffecten <ul><li>Hitte-uitslag </li></ul><ul><li>Warmte oedeem </li></ul><ul><li>Warmte collaps </li></ul><ul><li>Dehydratie </li></ul><ul><li>Warmtekrampen </li></ul><ul><li>Warmte-uitputting </li></ul><ul><li>Warmtestuwing </li></ul>
  21. 21. Gezondheidseffecten <ul><li>Hitte-uitslag </li></ul><ul><li>Warmte oedeem </li></ul><ul><li>Warmte collaps </li></ul><ul><li>Dehydratie </li></ul><ul><li>Warmtekrampen </li></ul><ul><li>Warmte-uitputting </li></ul><ul><li>Warmtestuwing </li></ul>
  22. 22. Gezondheidseffecten <ul><li>Hitte-uitslag </li></ul><ul><li>Warmte oedeem </li></ul><ul><li>Warmte collaps </li></ul><ul><li>Dehydratie </li></ul><ul><li>Warmtekrampen </li></ul><ul><li>Warmte-uitputting </li></ul><ul><li>Warmtestuwing </li></ul>
  23. 23. Gezondheidseffecten <ul><li>Hitte-uitslag </li></ul><ul><li>Warmte oedeem </li></ul><ul><li>Warmte collaps </li></ul><ul><li>Dehydratie </li></ul><ul><li>Warmtekrampen </li></ul><ul><li>Warmte-uitputting </li></ul><ul><li>Warmtestuwing </li></ul>
  24. 24. Gezondheidseffecten <ul><li>Hitte-uitslag </li></ul><ul><li>Warmte oedeem </li></ul><ul><li>Warmte collaps </li></ul><ul><li>Dehydratie </li></ul><ul><li>Warmtekrampen </li></ul><ul><li>Warmte-uitputting </li></ul><ul><li>Warmtestuwing </li></ul>
  25. 25. Gezondheidseffecten <ul><li>Hitte-uitslag </li></ul><ul><li>Warmte oedeem </li></ul><ul><li>Warmte collaps </li></ul><ul><li>Dehydratie </li></ul><ul><li>Warmtekrampen </li></ul><ul><li>Warmte-uitputting </li></ul><ul><li>Warmtestuwing </li></ul>
  26. 26. Gezondheidseffecten zonlicht <ul><li>UV-straling </li></ul><ul><li>Zonnebrand </li></ul><ul><li>Huidkanker </li></ul>
  27. 27. Gezondheidseffecten zonlicht <ul><li>UV-straling </li></ul><ul><li>Zonnebrand </li></ul><ul><li>Huidkanker </li></ul>
  28. 28.
  29. 29. Wetgeving en normen
  30. 30. Voorkoming volgens ARAB <ul><li>Warmte > technologische of klimatologische oorsprong </li></ul><ul><li>Meting effectieve temperatuur: WBGT of gelijkaardig </li></ul><ul><li>Overschrijding  maatregelen treffen </li></ul><ul><ul><li>Kunstmatige ventilatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Collectieve of individuele beschermingsmiddelen (bescherming tegen de warmtebron) </li></ul></ul><ul><ul><li>Frisdranken </li></ul></ul><ul><li>Niet mogelijk/onvoldoende  rusttijden </li></ul>Titel II, Hoofdstuk III, Afdeling I. §3. Temperatuur Artikel 64-68 – Artikel 148 decies
  31. 31. Te hanteren normen 1 kcal/uur = 1,163 W Gemeten met vochtige globethermometer!
  32. 32. Te hanteren normen
  33. 33. Metingen
  34. 34. Effectieve temperatuur
  35. 35. Effectieve temperatuur
  36. 36. WBGT
  37. 37. Wet Bulb Globe Temperature Index <ul><li>WBGT = </li></ul><ul><ul><li>0,7 WB + 0,3 GT (zonder zonneschijn) </li></ul></ul><ul><ul><li>0,7 WB + 0,2 GT + 0,1 DB (met zonneschijn) </li></ul></ul>WB = temperatuur aangeduid door de vochtige termometer GT = temperatuur aangeduid door de zwarte bolthermometer DB = temperatuur aangeduid door de droge thermometer
  38. 38. WBGT benadering
  39. 39. Te hanteren normen 1 kcal/uur = 1,163 W Gemeten met vochtige globethermometer!
  40. 40. Te hanteren normen
  41. 41. Maatregelen
  42. 42. Risicobeheersing <ul><li>Risico-inventarisatie en –evaluatie </li></ul><ul><li>Brongerichte en technische maatregelen </li></ul><ul><ul><li>Luchttemperatuur </li></ul></ul><ul><ul><li>Luchtsnelheid </li></ul></ul><ul><ul><li>Luchtvochtigheid </li></ul></ul><ul><ul><li>Stralingstemperatuur </li></ul></ul><ul><li>Organisatorische maatregelen </li></ul><ul><ul><li>Acclimatisatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Training en instructie </li></ul></ul><ul><ul><li>Werk-rust regime </li></ul></ul><ul><ul><li>Werklast </li></ul></ul><ul><ul><li>Aanvullen vochtverlies </li></ul></ul><ul><ul><li>Inroosteren van werk </li></ul></ul><ul><ul><li>Werken onder toezicht </li></ul></ul><ul><li>Beschermende kleding </li></ul>
  43. 43. Risico-inventarisatie en evaluatie <ul><li>Screening </li></ul><ul><ul><li>Rondgang bedrijf of interviews met werknemers </li></ul></ul><ul><ul><li>Inventarisatie bronnen van warmtebelasting </li></ul></ul><ul><li>Observatie </li></ul><ul><ul><li>Scorelijst per klimaatparameter, kleding en werklast </li></ul></ul><ul><ul><li> Eerste indruk mogelijke knelpunten </li></ul></ul><ul><li>Analyse </li></ul><ul><ul><li>Door arbeidshygiënist </li></ul></ul><ul><ul><li>Evaluatie klimaatbelasting (metingen of schattingen) </li></ul></ul><ul><li>Expertise </li></ul><ul><ul><li>Problemen niet direct op te lossen via standaard maatregelen </li></ul></ul><ul><ul><li>Diepgaander analyse, specifieke oplossingen </li></ul></ul>Terug
  44. 44. Luchttemperatuur <ul><li>Brongerichte maatregelen </li></ul><ul><ul><li>Vermindering bronsterkte </li></ul></ul><ul><ul><li>Automatisering bepaalde processen </li></ul></ul><ul><li>Scheiding mens – bron </li></ul><ul><ul><li>Aparte werkruimtes </li></ul></ul><ul><ul><li>Inpakken bron met isolerend materiaal </li></ul></ul><ul><li>Ventilatie en afzuiging </li></ul><ul><ul><li>Afzuiging aan de bron </li></ul></ul><ul><ul><li>Openen dakramen </li></ul></ul><ul><ul><li>Aanvoer van koele lucht </li></ul></ul>Terug
  45. 45. Luchtsnelheid <ul><li>Plaatsen van ventilatoren, maar let op: </li></ul><ul><ul><li>> 35°C  thermische belasting ↑ </li></ul></ul><ul><ul><li>Voorkom tocht </li></ul></ul><ul><ul><li>Regelbaar (bij tijdelijk uitvallen warmtebron) </li></ul></ul>Terug
  46. 46. Luchtvochtigheid <ul><li>Brongerichte maatregelen </li></ul><ul><ul><li>Vocht- of stoomproducerende machines/processen in aparte ruimte </li></ul></ul><ul><ul><li>Afvangen van stoom </li></ul></ul><ul><li>Scheiding mens – bron </li></ul><ul><ul><li>Vochtproducerende bronnen afschermen </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Schermen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Afdichting </li></ul></ul></ul><ul><li>Ventilatie en afzuiging </li></ul><ul><ul><li>Afzuiging aan de bron </li></ul></ul><ul><ul><li>Extra luchtverversing </li></ul></ul><ul><ul><li>Actieve droging van de lucht </li></ul></ul>Terug
  47. 47. Stralingstemperatuur <ul><li>Brongerichte maatregelen </li></ul><ul><ul><li>Stralingsbronnen verwijderen uit de ruimte </li></ul></ul><ul><li>Scheiding mens – bron </li></ul><ul><ul><li>Afschermen van de werknemers </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Reflecterende schermen (aluminium of Al-gecoate folie) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Absorberende schermen (zwarte met water gekoelde schermen) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Transparante afscherming (verzilverd glas, absorberende heldere plastics) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Buiten: creëren van schaduw </li></ul></ul><ul><li>Ventilatie en afzuiging </li></ul><ul><ul><li>Ventilatie verhogen </li></ul></ul><ul><ul><li>Omgevingslucht koelen </li></ul></ul>Terug
  48. 48. Acclimatisatie <ul><li>Stapsgewijs </li></ul><ul><li>Schema afhankelijk van </li></ul><ul><ul><li>Grootte fysieke inspanning </li></ul></ul><ul><ul><li>Klimaatomstandigheden </li></ul></ul><ul><li>Nieuwe werknemers </li></ul><ul><ul><li>Start 20% </li></ul></ul><ul><ul><li>Opvoering 10-20% per dag </li></ul></ul><ul><li>Na verlofperiode (min. 7 dagen) </li></ul><ul><ul><li>Start 50% </li></ul></ul><ul><ul><li>Opvoering 10-20% per dag </li></ul></ul>Terug
  49. 49. Training en instructie <ul><li>Niveaus hittebelasting op de werkplekken </li></ul><ul><li>Parameters die hittebelasting kunnen veroorzaken </li></ul><ul><li>Ontstaan van hitteziekten en symptomen </li></ul><ul><li>Persoonlijke risicofactoren </li></ul><ul><li>Te nemen beschermende maatregelen </li></ul><ul><li>Eventueel aanwezige werk-rustschema’s </li></ul><ul><li>Eerste hulp bij hitteziekten </li></ul>Terug
  50. 50. Werk-rust regime <ul><li>Blijkt uit risicobeoordeling </li></ul><ul><li>Verplicht voor werknemers </li></ul><ul><li>Werkproces dusdanig inrichten/aanpassen </li></ul><ul><li>Voldoende gelegenheid bieden voor herstel </li></ul>Terug
  51. 51. Werklast <ul><li>Zwaarte uit te voeren taken van grote invloed op hittebelasting </li></ul><ul><li>Opstellen van goede werk-rustschema’s </li></ul><ul><li> werktempo en snelheid bewegingen ↓ </li></ul><ul><li> werklast ↓ </li></ul>Terug
  52. 52. Aanvullen vochtverlies <ul><li>Zowel vóór, tijdens als na werkzaamheden drinken </li></ul><ul><li>Dorstgevoel = te traag </li></ul><ul><li>Gekoelde dranken (tussen 10 en 15 °C) </li></ul><ul><li>Zouttekort: enkel in extreme gevallen </li></ul><ul><ul><li>Aan maaltijd toevoegen </li></ul></ul><ul><ul><li>Geen zouttabletten! </li></ul></ul>Terug
  53. 53. Inroosteren van werk <ul><li>Zwaarste activiteiten uitvoeren op koelste moment van de dag </li></ul><ul><li>Taakroulatie voor werkzaamheden met hoge hittebelasting </li></ul><ul><li>Voorkom werk in direct zonlicht </li></ul><ul><ul><li>Verplaats naar binnensituatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Creëer schaduw </li></ul></ul>Terug
  54. 54. Werken onder toezicht <ul><li>Bij voorkeur niet door één persoon alleen </li></ul><ul><li>Onder supervisie (buddysysteem) of in tweetallen </li></ul><ul><li>Toezichthouders moeten op de hoogte zijn van </li></ul><ul><ul><li>Symptomen </li></ul></ul><ul><ul><li>Te verrichten eerste hulp </li></ul></ul><ul><ul><li>Noodprocedures </li></ul></ul>Terug
  55. 55. Beschermende kleding <ul><li>Risicobeoordeling  aandacht invloed kleding </li></ul><ul><li>Kleding = barrière  ↓ vochtverdamping  ↓ warmteafgifte </li></ul><ul><li>Aandachtspunten kleding </li></ul><ul><ul><li>Ventilerende eigenschappen (waterdamp- en luchtdoorlaatbaarheid) </li></ul></ul><ul><ul><li>Soepel en los (betere ventilatie) </li></ul></ul><ul><ul><li>Gewicht </li></ul></ul><ul><ul><li>Isolatiewaarde </li></ul></ul><ul><ul><li>Effect op warmteproductie door verhoogde inspanning </li></ul></ul><ul><ul><li>Reflecterende kleding </li></ul></ul><ul><ul><li>Kleding met actieve koeling </li></ul></ul><ul><ul><li>Niet brandbaar of brandvertragend </li></ul></ul><ul><li>De norm houdt geen rekening met deze factoren! </li></ul>Terug
  56. 56. Besluit
  57. 57. En, wat hebben we geleerd vandaag? <ul><li>Werken in warm weer: nadelige gezondheidseffecten </li></ul><ul><li>Wetgeving: normen volgens WBGT-index </li></ul><ul><ul><li>Houdt geen rekening met kleding! </li></ul></ul><ul><li>Risicobeheersing: </li></ul><ul><ul><li>Inventarisering en evaluatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Preventieve maatregelen </li></ul></ul>
  58. 58. Dank u voor uw aandacht

×