Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

पृथ्वी आणि जीवसृष्टी

2,610 views

Published on

For Class 5 (Maharashtra Board)

Published in: Education
  • Be the first to comment

पृथ्वी आणि जीवसृष्टी

  1. 1. पृथ्वी आणि जीवसृष्टी आपि रहातो त्या पररसरात तुम्हाला पाण्याचे मोठे साठे कुठे पहायला णमततात?
  2. 2. पृथ्वीवर काही भागात जमीन तर काही भागात पािी आहे पृथ्वीवरील भागाांचे आवरि जमीन-णिलावरि पािी – जलावरि हवा –वातावरि सजीव-जीवावरि
  3. 3. णिलावरि णिलावरि - पृथ्वीचे कठीि कवच माती व खडकाांचे बनलेले जमीन -गवतात,ओसाड,वातूमय,गर्दझाडी,उांच खडक,पवदत १/३ भाग णिलावरि-जणमन
  4. 4. खांड - जणमनीचा सलग मोठा भाग पृथ्वीवरील जणमन सलग नाही. सात खांडाांमध्ये णवभागली- आफ्रिका,र्.अमेररका,उत्तर अमेररका,अांटार्टदका, आणिया,ऑस्ट्रेणलया,युरोप
  5. 5. भूरूपे भूरूपे - जमीन सपाट ककांवा सारख्या उांचीची नाही उांचसखलतेमुते णवणवध आकार णनर्मदती उर्ा. मैर्ान, टेकडी, डोंगर
  6. 6. जलावरि जलावरि - पृथ्वीचा २/३ पाण्याने व्यापलेला भाग. जलावरि र्ोन प्रकारात णवभागता येईल: १.महासागर - खारे पािी, २.जणमनीवरून वाहिारे प्रवाह - गोडेपािी.
  7. 7. महासागर  पृथ्वीवर खारेपािी पाच सागरात आहे. अटलाांरटक,पॅणसफ्रिक, आर््टदक, हहांर् व र्णिि महासागर महासागर व जमीन याांना जोडिारा सीमाभाग -सागरतट, फ्रकनारप्ी फ्रकनारप्ीवर आकाराची जलरूपे - उर्ा. समुद्र, उपसागर,सामुद्रधुनी इ.
  8. 8. नर्ी पृथ्वीवरील गोडपािी साठा जणमनीवरून वाहिारे लहान -मोठे प्रवाह ओहोत,ओढा,नर्ी ह्या स्ट्वरुपात आढततात. ओहत,ओढे याांपासून उपनर्ी बनते उपनद्या मोठ्या नर्ीला जाऊन णमततात धबधबा - पवदतावरून पडिारे नर्ीचे पािी नद्या िेवटी सागराला जाऊन णमततात.
  9. 9. सरोवर नैसर्गदकररत्या पाण्याचा साठा जणमनीच्या सखल भागातील पािी साठा लहान जलािय म्हिजे तते - उर्ा. मानस सरोवर, चवर्ार तते
  10. 10. णहमस्ट्वरूप, णहमनर्ी, णहमनग ढगातील पावसाचे पािी गोठते- णहमकि थांड प्रर्ेिात णहमवर्ादव एकावर णहमथर साचून बिद बनतो एकावर बिद साचून ते जणमनी उतारवरून मांर्गतीने खाली सरकतात व णहमनर्ी बनते बिादचे प्रचांड आकाराचे मोठे तुकडे - णहमनग
  11. 11. भूजल जणमनीखालील खडकाांच्या थरात साचलेले पािी. उर्ा .णवहीर, कूपनणलका इ. भूजल उपसून पािी णमतते जलावरि : पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील पािी णहम, भूजल, वातावरिीय बाष्प
  12. 12. वातावरि पृथ्वीवरील हवेचे आवरि पृष्ठभागापासून वर वर हवा णवरत होते. घटक- नायरोजन,ऑण्सजन,बाष्प,काबदनडाय ऑ्साइड णवणवध थर- तपाांबर,णस्ट्थताांबर, मध्याांबर, आयनाांबर, बाह्याांबर
  13. 13. तपाांबर पृथ्वी पृष्ठभागापासून १३ km अांतरावर हवेत अनेक बर्ल. तपाांबरात वर उांच जाता हवा थांड होते वातावरिातील बाष्प तपाांबरात असते ढग,पाउस,धुके,वारे,वार्ते (इांद्रधनुष्य णचत्र ) णवमाने तपाांबराच्या उांचावरच्या भागात उडतात-इथे हवेत ऑण्सजन कमी श्वसनाचा त्रास नको म्हिून णवमानात णविेर् योजना केलेली असते. (णचत्र णगयादरोहक)
  14. 14. णस्ट्थताांबर तपाांबराच्या पुढे ५० km प्ा ओझोन वायूचा थर सूयादची अणतनील फ्रकरिे ओझोन वायूिोर्ून घेतो- सजीवाांचे रिि
  15. 15. पाउस कसा पडतो ?
  16. 16. सूयादच्या उष्ितेमुते पाण्याचे बाष्पीभवन बाष्प हवेपेिा हलके वातावरिात उांच जाते उांचावर थांड होते एकत्र येऊन पाण्याचे सूक्ष्मकि हलके लहान तरांगतात सूक्ष्म कि एकत्र - मोठे थेंब - जड असतात मोठ्या थेबाांनी ढग जड होतो - पावसाच्या रूपाने जणमनीवर पािी पडते
  17. 17. जलचक्र पावसाच्या रूपाने जणमनीवर आलेले पािी नर्ी,ओहत,ओढा,ह्याांमधून सागरात जाते ह्याच पाण्याचे बाष्पीभवन होते. बाष्पीभवन, सांघनन(एकत्र येिे) पजदन्य ह्या फ्रक्रया अखांडपिे चक्राकार घडतात.
  18. 18. जीवावरि पृथ्वीवर आढतिारे वनस्ट्पती व प्रािी णवणवध प्रर्ेिात हे सजीव आढततात. उर्ा- बिादत प्रर्ेि-पाांढऱ्या केसाांचे अस्ट्वल, याक,र्ेवर्ार,सुरुची झाडे,आफ्रिकेचे जांगल - झेब्रा, मोठे वृि,ऑस्ट्रेणलया – काांगारू,उष्ि प्रर्ेि - हत्ती,हसांह णिलावरि, वातावरि,जलावरि याांत सजीवाांचे अणस्ट्तत्व असते. आवरिातील सजीव व त्याांनी व्यापलेला भाग म्हिजेच हे जीवावरि.
  19. 19. पृथ्वीवरील प्रािी, वनस्ट्पती, सूक्ष्मजीव परस्ट्पराांवर अवलांबून आहेत. िेती-मानव सजीवाांचा जन्म,वाढ व मृत्यू हा जीवावरिात होतो.
  20. 20. सांकलन पृथ्वीवरील तीन आवरिे जणमनीचा भाग फ्रकती व पाण्याचा फ्रकती णिलावरि- खडक,माती जलावरि- खारे पािी साठे,गोडे पािी साठे, बाष्प वातावरि - तपाांबर, णस्ट्थताांबर इ जीवावरि - सवद सजीव व त्याांनी व्यापलेला भाग.

×