1.
T R A F İ K G Ü V E N L İ Ğ İ
Trafik Kazalarının Azaltılması
18 Aralık 2014
Prof. Dr. Mustafa ILICALI
Bahçeşehir Üniversitesi Ulaştırma Mühendisliği Bölümü
ve UYGAR Başkanı

2.
1. Giriş

3.
Birleşmiş Milletler önderliğinde, Dünya Sağlık Örgütü koordinasyonunda 10 yıllık eylem
planı hazırlanmış, 2011-2020 yılları arasında olması beklenen trafik kazası ölümlerinin %50
oranında azaltılarak 5 milyon hayatın kurtarılması ve 50 milyon yaralanmanın
önüne geçilmesi hedeflenmiş olup, Türkiye konuyla ilgili deklarasyonu Moskova’da 2009
yılında imzalamıştır.
2000 2005 2010 20202015
2.000.000
1.500.000
1.000.000
500.000
2025
Karayolu
ölümleri
Global Karayolu Güvenliği 10 Yıllık Eylem Planı
Ölümlerde %50
azalma hedefi
 Hiçbir şey yapılmazsa
 Eylem planı uygulanırsa

4.
Dünya genelinde
 2013 yılında trafik çarpışmalarında hayatını
kaybedenler yaklaşık: 1.3 milyon kişi
 Trafik kazalarının sosyo-ekonomik
maliyeti: 518 milyar dolar
 Ülkelerin gayri safi milli
hasılalarının yaklaşık %2-%3’ü
Trafik kazalarında :
Saatte 158 kişi
Her 3 dakikada 1 çocuk
hayatını kaybetmektedir.
 2013yılında trafik çarpışmalarında
yaralananlar: 50 milyon kişiden
fazla
Dünya Sağlık Örgütü Verilerine göre;

5.
2. Trafik Kaza İstatistikleri, Hız ve Denetimlerle
İlgili Bazı Değerlendirmeler

6.
Taşıt x Km
(Milyon)
Can Kaybı
(100 Milyon
Taşıt x Km)
2003 52.349 5,72
2004 57.767 5,71
2005 61.129 5,51
2006 64.577 5,39
2007 69.609 5,43
2008 69.771 4,61
2009 72.432 4,41
2010 80.124 3,68
2011 85.495 3,24
2012 90.625 2,63
100 Milyon Taşıt x Km başına düşen can kaybı sayısı 2003
yılında 5,72 iken 2012 yılında 2,63 seviyelerine inerek
%54 oranında azalmıştır.
Kaynak: KGM
- %54

7.
Trafik istatistikleri TUİK ve EGM (2014)
Son 10 yıldaki ölümlü/yaralanmalı trafik kazası istatistikleri
YILLAR
Ölümlü/
Yaralanmalı Kaza
sayısı
Ölen / yaralanan
sayısı
Nüfusun
etkilenme oranı
2004 77.008 140.864 0,75%
2005 87.273 158.591 0,86%
2006 96.128 173.713 1,00%
2007 106.994 194.064 1,17%
2008 104.212 188.704 1,33%
2009 111.121 205.704 1,45%
2010 116.804 215.541 1,50%
2011 131.845 241.909 1,64%
2012 153.549 271.829 1,71%
2013 161.306 278.514 1,75%
Son 5 yıldaki
artış
%45 %35 %36
Son 10
yıldaki artış
%110 %98 %163

8.
Uygulanan trafik cezalarının dağılımı
154,787
1,282,745
235,408
449,074
114,087 106,180
8,255
2.350.536
0
500,000
1,000,000
1,500,000
2,000,000
2,500,000
3,000,000
Alkol Aşırı Hız Cep
Telefonu
Emniyet
Kemeri
Koruma
Başlığı
Takograf Yaya Toplam
2010 2011 2012
*

9.
Hız neden önemli bir risktir? *
.
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
0 20 40 60 80 100
Km/h
.
.
.
.ÖlümOlasılığı
Kaynak: Pasanen E, 1991 ve Joksch, 1993
.
%90
.
.
.
.
Yaya
Sürücü

10.
Yıllar Polis Sayısı Ceza Sayısı Araç Sayısı Kaza Sayısı
2003 20.270 6.012.334 8.903.843 455.637
2004 20.220 6.856.121 10.236.357 537.352
2005 20.410 5.912.646 11.145.826 620.789
2006 20.580 6.482.931 12.227.393 728.755
2007 21.200 7.078.579 13.022.945 825.561
2008 22.300 8.612.983 13.765.395 950.120
2009 22.840 8.499.073 14.316.700 1.053.346
2010 23.060 8.715.742 15.095.603 1.106.201
2011 23.440 8.969.433 16.089.528 1.228.928
2012 23.870 10.732.000 17.033.413 1.296.636
Denetim artınca kazalar azalıyor!
Geçen 10 yılda
Araç sayısı % 91, sürücü
sayısı %59 arttı
Trafik kaza sayısı %185
arttı
Trafik Polisi sayısı %18
trafik birimi %56 arttı
Radar sayısı son iki yılda
%30 azaldı
Uygulanan ceza sayısı
sadece %78 arttı
Fiziki denetim yetersiz
kalıyor.
Kaynak sorunu var.
%78.50
%91.30
%184.58
%17.76
%58.46
-%30.00
%56.63
-50%
0%
50%
100%
150%
200%
2003 2012
Ceza Artış Araç Artış Kaza Artış Polis Sayısı
Sürücü Belgesi Radar Trafik Birimi
2014
-20%
-15%
-10%
-5%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
Ceza/Artış Oranı Kaza /Artış Oranı
Denetim
zayıflayınca
kazalar artıyor
2011 yılında TCT %13’ü
EDS ile düzenlendi

11.
11- Günlük Yolculuklarınızda Özel Otomobil Kullanıyorsanız Aşağıdaki Hangi Hallerde
Toplu Ulaşımı Tercih Edip veya Otomobilinizi Başkalarıyla Paylaşabilirsiniz?
Yeterli Kapasite ve Konforda Toplu Ulaşım Hizmeti Sunulması 3,878 43%
Toplu Ulaşımla Devam Edebileceğiniz Park Alanlarının Oluşturulması 2,103 23%
Trafik Denetiminin Güçlendirilmesi 1,454 16%
3’ten Fazla Yolculu Otomobiller İçin Tercihli Yol Uygulaması 1,083 12%
Trafik Sıkışıklığının Ücretlendirilmesi 586 6%
0 1,000 2,000 3,000 4,000 5,000
Yeterli Kapasite ve Konforda Toplu Ulaşım Hizmeti Sunulması
Toplu Ulaşımla Devam Edebileceğiniz Park Alanlarının
Oluşturulması
Trafik Denetiminin Güçlendirilmesi
3’ten Fazla Yolculu Otomobiller İçin Tercihli Yol Uygulaması
Trafik Sıkışıklığının Ücretlendirilmesi
25 Mart 2014 tarihli BAU Ulaştırma Mühendisliği’nin yapmış olduğu İstanbul Ulaşım-
Trafik Halk Anketi sonuçları. Link: http://goo.gl/eXyjKt

12.
17. Son 1 yılda trafik ekiplerince yapılan bir uygulamaya takıldınız mı?
18. Son 1 yılda kaç kez ekiplerce yapılan bir uygulamaya takıldınız?
Baz: 33
Bir kez %0 Dört kez %21
İki kez %9 Daha fazla %58
Üç kez %12
57%
43%
Evet Hayır
Yılda ortalama 108.000 kilometre yol
yapan sürücülerin %43 ’ünün trafik
denetimine takılmaması durumu çok
anlamlı bir veridir.
Kamyon sürücüleriyle yapılan ankete göre

13.
15. Trafik kurallarına genel uyumunuzla ilgili olarak cevaplarınız
Trafik
kurallarına
genel uyum
Hız sınırlarına
uyum
Çalışma
süresine uyum
Koşulsuz uyarım %2 %2 %4
Uyarım %2 %0 %6
Ne uyarım, ne uymam %0 %12 %12
Pek uymam %16 %12 %8
Hiç uymam %80 %74 %70
Trafik kurallarına uymamak hali %90’a yakın oranlarla korkutucu
düzeydedir.

14.
34. Size okuyacağım cümlelere katılma durumunuzu
belirtir misiniz?
Baz: 51
Sürücüler, %90 ’dan fazla oranla elektronik denetim sistemlerine
uyacaklarını söylüyorlar.
Her
zaman
Bazen
Hiçbir
zaman
Radar uygulamalarının yoğun olduğunu bildiğim
bölgelerde hızımı düşürürüm
92% 6% 2%
Kameralı denetim (EDS) yapılan yerlerde kurallara
uyarım
94% 4% 2%
Sürekli denetim sağlayan bir sistem olsa, hız ihlali
halinde bir uyarı alırsam hızımı yasal sınırlar altında
tutarım
92% 4% 4%

15.
3. Trafik Kazalarının En Büyük Nedenlerinden: HIZ

16.
Kaynak: Trafik istatistikleri EGM (2013)
Ölümlü/yaralanmalı kazalarda kusur oranları
Sürücü Yaya Yolcu
İnsan
Faktörü
Araç Yol
2008 90,53% 8,37% 0,43% 99,33% 0,26% 0,42%
2009 89,60% 9,09% 0,41% 99,10% 0,29% 0,61%
2010 89,72% 8,97% 0,36% 99,05% 0,33% 0,63%
2011 90,20% 8,51% 0,39% 99,10% 0,30% 0,60%
2012 89,69% 9,02% 0,41% 99,12% 0,30% 0,57%
2013 87,99% 10,10% 0,88% 98,97% 0,61% 0,40%

17.
Kaynak: Trafik cezası istatistikleri (TUİK 2012)
Kazaların %71’i aşırı hıza bağlı *
Sürücü Kusurları, 2012
Sürücü Kusurları Oran (%)
51/2-a 1,35
51/2-b 0,99
52/1-a 33,80
52/1-b 34,69
52/1-c 0,27
Diğer 28,91
Toplam 100

18.
Trafik istatistikleri EGM (2012)
Sürücü kaynaklı ölümlü/yaralanmalı kazalar
Aşırı Hız
43.73%
Hatalı
Sollama
14,90%
Kırmızı Işık
2.73%
Ters Yön
2.53%
Alkollü
Araç
Kullanma
1.36%
Diğer
34,75%
*

19.
14.2%
5.1%
5.8%
10.0%
14.7%
16.3%
33.9%
DİĞER
Manevra ihlalleri
Şerit ihlalleri
Arkadan çarpma
Dönüş kurallarına uymama
Geçiş önceliği kuralı
ihlalleri
HIZ İHLALLERİ
Kazaya neden olan unsurlar
(Son 3 yıl ortalaması)
Trafik Kaza Nedenleri

20.
Avrupa Birliği aşırı hızı affetmiyor!
1.000 kişiye düşen aşırı hız ceza tutanağı sayısı (yıllık)
Ülke 2006 2007 2008
Hollanda 543 595 558
Avusturya 327 458 456
İsviçre 350 335 n/a
Fransa 114 127 138
Kıbrıs 87 165 137
Slovenya n/a n/a 72
Norveç 52 52 51
Türkiye* 18
Hollanda’nın
1/31’iyiz!
Kaynak: PIN Panellists based on Police data (ETSC 2010, 4th PIN Report)
* Emniyet Genel Müdürlüğü (2010 istatistiği)
The European
Transport
Safety Council

21.
Son 10 yılda AB (28) - Türkiye kaza sayısı karşılaştırması
1.077.700
1.296.636
0
200,000
400,000
600,000
800,000
1,000,000
1,200,000
1,400,000
1,600,000
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
AB Üyesi 28 Ülke Türkiye
Türkiye’de AB üyesi 28 ülkeden daha
fazla trafik kazası oluyor.
Kaynak: ETSC 2013, 8th PIN Report * Emniyet Genel Müdürlüğü (2012 istatistiği)

22.
Almanya’daki ölümlü/yaralanmalı kamyon
kazalarının gelişimi (1992-2007)
-0.30
8.00
10.90 11.90
24.00
29.40
40.00
42.40
45.30 46.40
50.10
57.90 59.60
74.00
84,90
-1.70
6.30 6.20 -0.60 -2.50
-6.90
-2.90
-9.40
-16.80
-24.80 -26.80
-31.20
-33.80 -34.00
-36,50
-3.80
0.30
-3.20
-9.60 -8.80
-19.50
-14.20
-9.90
-21.80
-25.20 -27.00
-31.80
-38.50
-36.40
-40.30-50
-40
-30
-20
-10
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
Ton Kilometre Ağır Yaralı Ölümcül
1992ilekarşılaştırıldığında%değişim
Kaynak: StBA, Wiesbaden; DIW, Berlin; ifo, München; Prognos/ProgTrans, Basel; BVU, Freiburg und BGL-Berechnungen

23.
Almanya’daki ölümlü trafik kaza sayılarının gelişimi
ve yol güvenliği uygulamaları (1953-2011)
19901960 1970 1980 2000 2010
1953
12.631
1958
13.891
1970
21.332

 











1974
16.665
1985
10.070
1991
11.300
2001
6.977
2010
3.648
2011
4.009
1957 Eylül
Kırsalda 50
km/h hız
limiti
1972 Ekim
Şehirlerarası hız
limiti 100 km/h
1974 Mart
Otoyollarda
hız raporu
alınması
1973 Temmuz 0,80 promil alkol sürüş limiti
1974 Dünya petrol krizi
1980 Ağustos
Motosikletlerde
kask kullanım
zorunluluğu
1984 Ağustos
Emniyet kemeri
kullanım
ihlallerine ceza
1998 Mayıs 0,50
promil alkol sürüş
limiti
Kaynak: dpa, Statistisches Bundesamt

24.
4. İnteraktif Uyarı Sistemi: İUS

25.
Sistem 3 ana bileşenden oluşmaktadır:
1. Donanım
1.1. Dijital Takograf Donanımı
1.2. Uydu Takipli (Telematik) Donanım
1.3. Odometrik Donanım
2. Haberleşme/İletişim
3. Veri Merkezi

26.
Dijital harita,
web ve mobil
uygulamalar
Halen kullanılmakta olan teknolojiler
Navigasyon
Araç Takip
Sistemi
Ülkemizde 750.000 araç
takip edilmektedir.
Takograf CAN/OBD II

27.
Kaza Kara
Noktası

28.
Kaza Kara Noktaları (KGM Mart 2014)

29.
Trafik Risk Uyarı Bilgileri
 Kaza Kara Noktaları
 Yol İnşaat Çalışmaları
 Sis, Buzlanma, Yoğun Yağış
 Anlık Kaza Bilgilendirme
Sistemin uyarı bilgileri

30.
Sürücü Uyarı Cihazı

31.
Sayın Yolcularımız,
yoğun sis bölgesine
girilmektedir.
Sayın Yolcularımız, yoğun
sis bölgesine girilmektedir
Sayın Yolcularımız, yoğun
sis bölgesine girilmektedir
Yolcu Uyarı Sistemi
Yol durumu bilgilendirme
yolculara güven hissi verir
≈≈≈≈

32.
Yolcu Uyarı Sistemi (emniyet kemeri kullanımı)

33.
Buzlanma var, dikkatli olun
Binek araçların Akıllı Ekranları da sisteme dahil olabilir.

34.
Prototip test edildi, çalışıyor!

35.
İTD Sistemi’nin avantajları…
 7/24 denetim ve izleme imkanı:
 Dijital Harita üzerinden anlık konum ve hız tespiti
 Sürücü ile interaktif iletişim
 Etkili caydırıcılık
 Sürücü davranışını kalıcı olarak değiştirir
 Dijital takograf uygulaması başladığında cihazdaki verilerin
okunacağı, aktarılacağı, depolanacağı, analiz edileceği sistemin
kamu bünyesinde oluşturulması,
Hızın denetim altına alınabilmesi için, akıllı sistemler yardımı ile
sadece noktasal bazda değil, koridor boyunca hız denetiminin
yapılması,

36.
 Dijital takograf veya araç içerisine takılan ikinci bir cihazdan
toplanan verilerin standart bir platform üzerinden yönetilmesi ve
bu platformun veri işlenmesine uygun şekilde tasarlanması,
 EGM kontrolünde özellikle ağır taşıt sürücüleri için “sürücü
veritabanın” oluşturulması ve periyodik analizlerle takip edilmesi,
 EGM ve Meteoroloji arasında canlı veri paylaşımının sağlanması ve
kritik kesimler öncesinde karayolu ile ilgili bilginin araçtaki radyo
frekansı farketmeksizin (HAR-Highway Advisory Radio) sürücülerin
bilgilendirilmesi.

37.
BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ
Ulaştırma Mühendisliği Bölümü
ve
Ulaştırma Uygulama Araştırma
Merkezi (UYGAR)
Teşekkürler.
E-mail : mustafa.ilicali@bahcesehir.edu.tr
Web : www.mustafailicali.com
Twitter : @m_ilicali