AV&Stage - Mei 2013

1,403 views

Published on

AV&Stage is al ruim 30 jaar het brede vakmagazine voor professionals in de totale AV, stage, theater en entertainmentbranche. Het eerste en meest toonaangevende vakblad in de sector. Het magazine informeert in de volle breedte over ontwikkelingen en achtergronden in AV en omroep, professioneel audio, theater, licht, P.A, events en showtechnieken. Door de logische clustering van vijf samenhangende vakbladen biedt het magazine een compleet medium.

Published in: Entertainment & Humor
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,403
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

AV&Stage - Mei 2013

  1. 1. “Met onze beurs bieden wij fabrikanten, dealers en dienstverleners toegang tot de Nederlandse Broadcast markt” P. 32SHOW&TECHNIEKNabeschouwingProlight + Sound 2013AV&STAGEJaar gan g 32 , edi t i e 10 2 0 12Jaar gan g 33, edi t i e 5 2 0 13editie52013AV&STAGEQuinty’s Crewis druk!Winnaars goudengiraffe 2013 bekendMeten is weten,ook bij TVFusie Backbone enLive RepublicBuma/Stemra en toe-komst N.L. muziekALGEMEENSHOWTECH 2013:Evenemententechniek van morgenAV&CREATIEKoninginnedag 2013‘Leve de koning!’Special:Line ArrayHet brede vakmagazine voor zaken en techniek in AV, theater, stage en entertainmentMeyer Sound, Adamson, RCF, LD-Systems, db Technologies,TW Audio, Bose, K-Array, L-Acoustics, JBL, Kling+Freitag,Coda Audio, EAWBROADCAST&AV-TECHNIEKVoorbeschouwingAV Manifestatie
  2. 2. AV ALGEMEENREDACTIONEELOp het gebied van zaken en techniek in AV, theater, stage en enter-tainment gaan de ontwikkelingen razendsnel. Zeker op dit moment!Vandaar een extra dik nummer van AV&Stage.In april vond de Prolight + Sound beurs weer plaats in Frankfurt.Deze toonaangevende internationale vakbeurs voor de event-technolo-gie sector omvat alle producten, handel en diensten. A broad spectrumof workshops, product presentations and discussion events are alsoheld in addition to the comprehensive range of products and services.Grote namen waren vertegenwoordigd. In deze AV&Stage een uitge-breid verslag daarover.VoorwoordColofonEen uitgave van: Buzzfacts Publishers & Mediagroup Exploitatiemaatschappij B.V.,Postadres: Postbus 155, 6500 AD Nijmegen, Tel. 024-3722900, Fax. 024-3886017Hoofdredactie: Joris Kroezen, Eindredacteur: Joris Stortelder Redactie: Marieke vanDam Vaste medewerkers: René van Eijden, Dorothee Verdaasdonk, Paulus VeltmanSalesmanager: Ralph Brinkman Media adviseur: Diego Teunissen, Vormgeving:Dries van Zuylen, Anouk Smeets-Philipsen, Sandra Elzinga Backoffice: Marsha Laijan.Abonnementenservice: De abonnementen­service is telefonisch bereikbaar vanma t/m vrij van 9.00 uur tot 12.00 uur. Kies in het keuze menu ‘abonnementen’.Telefoon: 024-3722900. U kunt ons ook faxen: 024-3886017. Afdeling abonnementenPostbus 155, 6500 AD Nijmegen. Een abonnement kan ieder moment ingaan en wordtautomatisch verlengd tenzij de abonnee twee maanden voor einddatum schriftelijkopzegt. Copyrights: Het auteursrecht van dit tijdschrift en op de daarin verschenenartikelen wordt door de uitgever voorbehouden. Het verlenen van toestemming totpublicatie in dit tijdschrift houdt in dat de auteur de uitgever, met uitsluiting vanieder ander, onherroepelijk machtigt de bij of krachtens de Auteurswet door derdenverschuldigde vergoeding voor kopiëren te innen en dat de auteur alle overige rech-ten overdraagt aan de uitgever. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen,vermenigvuldigd of gekopieerd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever.Drukfouten en prijswijzigingen voorbehouden Bankgegevens: Rabobank Nijmegen1700.97.811 / IBAN: NL91RABO0170097811 /BIC: RABONL2UAV ALGEMEEN n 3Verder staat er een mooie special in over line array.‘Met line array richtje muziek als een spotlight’, luidt de kop van het algemene artikel.Klopt, maar er zit een interessante technische materie achter de luid-sprekers. Diverse partijen laten we aan het woord in de 17 pagina’stellende special.Ook blikken we vooruit op de AV Manifestatie. Op de elfde AVM-Broad-cast 2013, de Nederlandse toonaangevende beurs voor de nationaletelevisie-, radio- en internetwereld, worden op 15 en 16 mei de nieuwstetechnieken en oplossingen voorgesteld voor optimale uitzendingen enopnamen. In deze AV&Stage alvast een voorproefje. De deelnemendepartijen stellen zichzelf en hun producten en diensten graag voor.Dit alles en nog veel meer…Veel leesplezier!Joris Kroezenj.kroezen@bp-m.nl
  3. 3. Koninginnedag 2013‘Leve de koning!’Afgelopen 30 april vond de troonwisselingplaats in Nederland. Vanaf nu is Willem-Alexander de nieuwe Koning der Nederlanden.Voorbeschouwing AVManifestatieLive-uitzendingen in schitterende HD-beelden,perfect geluid door middel van nieuwe regelingenvoor geluidssterkte en mediastream via IP.AV ALGEMEEN n 5Podiumbouw: zoveel meerdan een mooi plaatjeWikipedia omschrijft podium als: een verhogingwaarop bijvoorbeeld mensen kunnen gaan staanals ze iets over te brengen hebben op eenpubliek. beste DJ’s van de hardstyle scene.Prolight + SoundThis year the fair Prolight + Sound was heldfrom 10 til 13 april. For four days visitors couldlook around and be inspired by all the peopleand products that introduced themselves.INHOUDAV&Creatie 20SOUND&TECHNIEK 44SHOW&TECHNIEK 70BROADCAST&AV-TECHNIEK32En verder…Algemeen 6Agenda 9AV&Creatie 13Film: Johan van der Keuken 14Profiel: Sanel N.V. 26Broadcast & AV-techniekProfiel: Media Profession 31Sound & Techniek 43 PODIUM & Techniek 61Show & Techniek 69Check my Crew 82PODIUM&TECHNIEK63SHOWTECH 2013:Evenemententechniekvan morgenVan 18 tot 20 juni ontmoeten de professionalsuit de theater-, film- en evenementenbrancheelkaar op het beursterrein van Berlijn.ALGEMEEN10Line array specialEen line array is een veelgebruikt luidspre-kersysteem dat vooral ingezet wordt voorPA-doeleinden.
  4. 4. 6 n AV ALGEMEENNIEUWS=6 n AV ALGEMEENALGEMEENAV ALGEMEENNa maandenlange voorbereidingen vond in april de feestelijke uitreikingvan de Gouden Giraffe, Live Communicatie Award 2013, plaats. Maar liefst18 genomineerden in zes verschillende categorieën streden om de felbe-geerde awards en hoopten het podium van Taets Art & Event Park met hetgouden beeld te mogen verlaten. Ruim 700 gasten gaven acte de présènceen genoten van de award show met het thema ‘live is leuker’.In een bijzondere en intieme setting, met als letterlijk middelpunt hetpodium, presenteerde Bart Bosch de jaarlijkse award uitreiking aan delive communicatie branche. Geheel in het teken van ‘live is leuker’ starttede show met een uitdagend rode knop met daarboven de tekst:‘Push thebutton to start te show’. En zo geschiedde…Het belangrijkste van de avond waren de awards, de blinkende GoudenGiraffes, die in zes categorieën van de live communicatie branche, uitge-reikt werden onder toeziend oog van de branche. Met natte handen ensmartphones binnen handbereik om het mooie nieuws de wereld in tegooien,luisterden de genomineerden met spanning naar het schriftelijkeoordeel van de jury, dat door vakgenoten voorgelezen werd. “We mogenWinnaars Gouden Giraffe, Live Communicatie Award 2013,bekendals branche met een recordaantal ingezonden cases, 18 genomineerden,6 winnaars en ruim 700 bezoekers voor de Gouden Giraffe 2013, terug-kijken op een fantastische evenement dat is geproduceerd en gedragendoor de branche. Het spraakmakende concept voor de uitreiking, in eenhistorische omgeving, benadrukte opnieuw het podium dat de GoudenGiraffe biedt voor de live communicatie branche”, aldus Riemer Rijpkema,directeur van CLC-VECTA.Gouden Giraffe BeursIn de categorie Beurs dongen easyFairs Netherlands, AgroTechniekHolland en Amsterdam RAI naar de titel winnaar Gouden Giraffe 2013. Dejury heeft uiteindelijk gekozen voor easyFairs Netherlands met de case‘Packaging Innovations’. Cornelien Baijens van easyFairs Netherlands:“Less is more en daarom gingen wij voor kwaliteit en niet voor kwantiteitop de beursvloer.”Gouden Giraffe CongresSynpact was met maar liefst twee spraakmakende cases genomineerdFoto: Robert Aarts
  5. 5. PRODUCTAV ALGEMEEN n 7AV ALGEMEENA D V E R T E N T I Ein de categorie Congres en stond in de finale met NextNovelty BusinessEvents. Deze laatste ging ervandoor met de Gouden Giraffe dankzij decase ‘IMAGINE 2012, Connecting the Dots’, in opdracht van Ricoh, dieenthousiast reageerde:“Dit is een hele mooie erkenning, ook voor Ricoh.Met deze case komt het nieuwe Ricoh goed over het voetlicht.”Gouden Giraffe CreatiefIn de categorie Creatief was het een nek-aan-nek race tussen GielissenInteriors &Exhibitions, Dechesne & Boertje en Nauta evenementencom-municatie. De drie evenementen bleken alle uit te blinken in creativiteit,maar het relatie evenement ‘D&B Rosé: Pluk de Dag’ van Dechesne &Boertje streek met de eer en kon aan een volle zaal laten zien dat hetteam nog altijd met passie werkt en dat dit na dertig jaar ervaring nogaltijd zijn vruchten afwerpt.Gouden Giraffe DeelnameIn de categorie Deelname stonden de drie bureaus Kubik bv,Van Straatenen MOVE in de grand finale. Met de ogen van vakgenoten op hen gerichtwerd het verlossende woord gegeven: MOVE is de onbetwiste winnaarmet de case ‘Nintendo Benelux tijdens Firstlook 2012’. “De uitdaging zathem in de doorloopsnelheid in combinatie met de productbeleving. Webenadrukten tijdens deze deelname onze geïntegreerde aanpak op socialen live en dat bleek succesvol te zijn.”Gouden Giraffe EffectiefDe ingezonden cases in de categorie Effectief lagen, evenals in de meestecategorieën, ver uit elkaar. Havenbedrijf Rotterdam, Nachtwerk en MoodConcepts bewezen dat een evenement ook ROI kan zijn, of zelfs moetzijn. Met name Mood Concepts wist de effectiviteit van het evenement‘Campina Dichtbij’te duiden en wist daarmee de Gouden Giraffe Effectiefbinnen te slepen. Corine Berkel van Mood Concepts: “We wilden deauthenticiteit bewaken en dat was een uitdaging bij zo’n groots evene-ment, maar het is gelukt!”Gouden Giraffe Maatschappelijk BetrokkenIn deze categorie ging het om maatschappelijk betrokken evenementenvan Xsaga, klaar is cees en IDTV Live. De jury in deze categorie heeft deaward toegekend aan IDTV die met de uitgevoerde opdracht ‘AardigOnderweg Award’ voor RET Vervoersbedrijf zichzelf kwetsbaar opsteldeen toch – misschien daardoor – geweldige impact met hun maatschap-pelijk zeer relevante initiatief realiseerde.Over de Gouden GiraffeEen sterk, origineel, gewaagd, resultaatgericht, effectief of maatschappe-lijk verantwoord concept voor de realisatie van een succesvol evenement,beurs of congres maakt kans op een Gouden Giraffe Award. Al sinds 1994wordt de live communicatie branche beloond met de jaarlijkse feestelijkeuitreiking van deze vakprijzen. De Gouden Giraffe biedt hiermee op eenprofessionele manier een podium aan de branche om het medium livecommunicatie verder te professionaliseren. De Gouden Giraffe wordtbezocht door opdrachtgevers, organisatoren, leveranciers en andere beïn-vloeders uit de branche. De initiatiefnemers van de Gouden Giraffe, LiveCommunicatie Award, zijn High Profile Events en CLC-VECTA Centrumvoor Live Communication.
  6. 6. Quinty’s Crew is een allround uitzendbureau in de concert- & evenementen-branche.Al enkele jaren leveren zij crew op onder andere het gebied van licht,video, rigging en stagehands voor de op- & afbouw van alle grote evenemen-ten in binnen- en buitenland. Dit jaar wiordt het 5-jarige jubileum in dezebranche gevierd. De kwaliteit die Quinty’s Crew sluit aan op de behoefte van de klant en het be-treffende project, waarrbij de langetermijn nooit uit het oog verloren wordt.Dit waarborgt het bedrijf door met de klanten mee te denken en ervoor tezorgen dat het personeel over de juiste kennis beschikt. Die krijgen zij doorde aangeboden opleidingen die samen met de opdrachtgevers tot stand ge-komen zijn. Mede door onze goede bereikbaarheid (24/7) en flexibiliteit magQuinty’s Crew meewerken aan veel mooie verschillende producties. Ellke klusis een nieuwe uitdaging. Het personeelsbestand is zo all-round mogelijk zo-dat men aan verschillende disciplines kan meewerken. Dat dit werkt zie jete-rug op de werkvloer waar Quinty’s Crew s vaak voor verschillende opdrachtge-Quinty’s Crew is druk!NIEUWS=AV ALGEMEENvers in grote projecten aan hetwerk is: licht, video en rigging iseen veel voorkomende combi-natie. Dit jaar heeft het bedrijfal mogen meewerken aan ver-schillende producties in televi-siestudio’s, zowel in binnen- alsbuitenland, en hebben zij voordiverse opdrachtgevers meegewerkt aan verschillende grote feesten zoalsbijvoorbeeld Awakenings en Reverze. De aankomende maanden staan er veelmooie opdrachten in het vooruitzicht, waaronder de grootste evenementenin Nederland en België! Meer informatie?:055-5341100,e-mail:info@quintycrew.nl of bezoek onze website:www.quintycrew.nl
  7. 7. AGENDAAV ALGEMEENAV ALGEMEEN n 9A D V E R T E N T I EEuro Events denkt met ondernemers mee. Speciaal voor de troonswisseling ofde Koninginnedag feesten is er een consumptiemunt ontworpen,de Koninklijkemunt. Dit is een standaard breekmunt, verkrijgbaar in wit met oranje opdrukof oranje met zwarte opdruk. Allen hebben een standaard afbeelding van eenkroon.Met deze speciale breekmunten kunnen horecaondernemers wel het ge-mak van consumptiemunten ervaren,maar toch een kleine prijs betalen. Breek-munten zijn ook verkrijgbaar met uw eigen opdruk of logo. Euro Events heefttevens als enige de breekmunten verkrijgbaar in enkele kleuren, waarbij uwopdruk in zwart,wit,goud of zilver gedrukt kan worden. Op deze manier kunt uonderscheid maken in uw consumptiemunten.Breekmunten zijn erg gemakkelijke consumptiemunten. De muntjes zitten opmatten aan elkaar vast,uitgeven kan in rijen van 5 munten. De munten kunnenook nog doormidden gebroken worden. De kosten zijn erg laag, daardoor zijnhet erg handige munten voor evenementen of festivals. Breekmunten zijn nuook verkrijgbaar in handig creditcard formaat!Breekmunten van EuroEvents: handig in gebruikAV-Manifestatie 201315 tm 16 mei 2013Locatie: Rondom Studio 22,HilversumLounge 13Lounge 13;vakbeurs voor de audiovisuele sector.4 tm 5 juni 2013Sportpaleis Antwerpen
  8. 8. 10 n AV ALGEMEENTECCONAV ALGEMEENachtergrondAV ALGEMEENMet haar grote aanbod op het vlak van podiumtechniek heeft de beursSHOWTECH zich ontwikkeld tot een wereldwijd toonaangevend eve-nement. Maar ook in de professionele lichttechniek, audio- en media-techniek, decors en decoratie heeft de vakbeurs naam gemaakt. Op hetbeursterrein van Berlijn worden dit jaar 300 exposanten verwacht, die in-novatieve hightechproducten voor de evenemententechniek voorstellen.SHOWTECH 2013:Evenemententechniek van morgenVan 18 tot 20 juni ontmoeten de professionals uit de theater-, film- en evenementenbranche elkaarop het beursterrein van Berlijn: Op de beurs SHOWTECH wordt het nieuwste uit de evenementen-techniek voorgesteld en vindt u informatie over het correcte gebruik vóór, achter en op het podium.Topkwaliteit is echter niet alleen terug te vinden in het expositiegedeelte,maar ook in het programma van het SHOWTECH-congres en de vele spe-ciale zones.Het congres is dit jaar o.a.gewijd aan internationale techniek-projecten en stelt de nieuwste trends voor op het gebied van podium-,licht- en audiotechniek. Interactieve mediabesturing en het creëren vancomplexe podiumbeelden door middel van computertechnologie zijnenkele van de thema’s.Eén van de publieksmagneten van de beurs SHOWTECH is het actiepo-dium Veiligheid. Hier zoekt het programma het spanningsveld op tussenveiligheid op de werkplaats en veiligheid voor bezoekers in de evene-mentenbranche. Op de agenda staan preventieve maatregelen zoals deexacte meting van de bezoekerscapaciteit, de correcte hantering vanlasten achter de coulissen of de coördinatie van stunts.Meer informatie en het volledige programma vindt u opwww.showtech.de
  9. 9. AV&CREATIE n 13A D V E R T E N T I ENIEUWSAV&CREATIEBuma bestaat dit jaar honderd jaar en gaat dit jubileum groots delenen vieren met Nederland. Tussen mei en oktober organiseert Buma/Stemra zeven grote jubileumevenementen waar een dwarsdoor-snede van de Nederlandse muziek te zien zal zijn. Toegang bedraagtslechts 5 euro.Deze 5 euro komt geheel ten goede aan Buma Music Academy, wateen lesprogramma is dat muziekonderwijs terugbrengt op basisscho-len en stimuleert op middelbare scholen. Door dit initiatief wil Buma/Stemra een bijdrage leveren aan de toekomst van de Nederlandsemuziek door jongeren op school kennis te laten maken met alle facet-ten van de muziekwereld.MuziekstromingElk jubileumevenement staat in het teken van een bepaalde muziek-stroming en op elk evenement treden bekende namen op uit diestroming. Zo treden Caro Emerald, Krystl en The Kik op tijdens hetpop-jubileumevenement. Het Goede Doel, Lange Frans, Van Dik Hout,Wolter Kroes en 3J’s zijn te zien op het Nederlandstalige jubileumeve-nement. Billy the Kit, Mr. Polska en Eric Arbores komen voorbij op hetdance-jubileumevenement en Wouter Hamel, Ruben Hein en MichielBorstlap zijn te horen bij het jazz-jubileumevenement.Delen met Buma Music AcademyMuziekonderwijs dreigt steeds meer te verdwijnen op basisscholenvanwege bezuinigingen. Dat is één van de redenen geweest voorBuma/Stemra om het initiatief Buma Music Academy in het levente roepen. Buma Music Academy brengt muziekonderwijs terug opbasisscholen door dit te financieren.Op middelbare scholen is het initiatief Buma Music Academy uitge-breider. Naast financiering stimuleert Buma/Stemra het muziekon-derwijs door middel van interactieve muzieklespakketten die onderandere door Lange Frans, Krystl en Shary-An worden gegeven en eencompetitie waarbinnen scholen tegen elkaar strijden om de BumaMusic Academy award. Onderdeel van Buma Music Academy is hettelevisieprogramma Music Academy.Buma/Stemra draagt bij aan toekomst van de Nederlandsemuziek
  10. 10. AV&CREATIEFILM
  11. 11. FILMAV&CREATIEAV&CREATIE n 15Met het programma rond Johan van der Keuken brengt Eye een tribuut aan een internationaal en inNederland vermaarde kunstenaar, filmmaker, fotograaf en schrijver.Johan van der Keuken,tegen het lichtstevig aan de weg met vier grote tentoonstellingen per jaar, veel ach-tergrond en context bij actuele films naast festivals en bijeenkomstenvoor professionals.Trots vermeldt de directeur Sandra den Hamer in de persconferentiedat er in het afgelopen jaar meer dan 350 duizend kaarten werdenverkocht en in totaal 700 duizend bezoekers werden ontvangen.Met dit programma, een grote solotentoonstelling en een bijbeho-rend filmprogramma met lezingen, interviews en introducties datduurt tot 9 juni, gaat Eye zijn tweede jaar in. Inmiddels is de naamverkort tot Eye als gevolg van de negatieve ministeriële beslissingover Eye als overkoepelend filminstituut. Eye moet zich concentrerenop zijn museale, restauratie en documentatietaken.Toch timmert EyeFilmfragment: I love dollars
  12. 12. Nederlanders en toeristen maken de oversteek over het IJ en het iste hopen dat deze ontwikkeling verder doorzet. In het eerste week-einde van april vierde Eye feest met een filmprogramma waarin dehoogtepunten van het afgelopen jaar opnieuw werden vertoond eneen aantal voorpremières werden gehouden waaronder Boven is hetstil van Nanouk Leopold die op het filmfestival in Berlijn draaide.Voorhet eerst was er een filmbal waartoe de hele Nederlandse filmwereldwerd uitgenodigd en die, zo hoopt Den Hamer, een traditie gaat wor-den net als de boekenbal. Daarvoor zou de bal misschien ook een of-ficieel tintje kunnen krijgen met een prijs of de start van een tourneemet Nederlandse films.Johan van der KeukenMet het programma rond Johan van der Keuken brengt Eye een tri-buut aan een internationaal en in Nederland vermaarde kunstenaar,filmmaker, fotograaf en schrijver. In 1988 kreeg hij de Cultuurprijs enin 2000 de Haanstraprijs. In Frankrijk en Duitsland heeft hij tallozelezingen en cursussen op universiteiten en hogescholen gegeven.Vanaf 1975 zijn veel van zijn films op festivals bekroond zoals I love $uit 1986 met de Josef von Sternbergprijs op het festival in Mannheim.Vanaf 1957 Wij zijn 17 heeft hij fotoboeken gemaakt met eigen tekstendie voor een deel nu nog zijn te verkrijgen. De tentoonstelling legtde nadruk op zijn documentaires. Johan van der Keuken die in 2001overleed zou op 4 april 75 jaar zijn geworden.Vanaf zijn eerste film Paris à l’Aube, gemaakt tijdens zijn opleidingaan de Franse filmacademie tussen 1957 en 1960 heeft Van der Keu-ken met meer dan 50 films een enorm oeuvre opgebouwd. Typerin-gen over zijn oeuvre lopen van onderzoek naar de realiteit, studiesin observaties, vragen over de werkelijkheid naar zoektocht over derelatie tussen culturen. Hij wil de kijker actief betrekken bij zijn filmsen daarom kiest hij nooit voor een lijnrecht verhaal. Hij legt nadruk opde autonomie van de beelden. Voor de samenstellers van de tentoon-stelling is het vooral zijn manier van montage, hoe hij beeldreeksenonderbreekt dan wel met elkaar in context brengt of tegen elkaar laatbotsen die als leidraad dient. Beelden die met elkaar botsen, verto-nen van contrasten, herhaling van beelden maar dan in verschillendecombinaties zijn al in de films uit 1962 over vier kunstenaars voor deVPRO (Yrrah,Tajiri, Opland en Lucebert) aanwezig. Hoewel het filmkli-maat in die tijd zeer anti-televisie was, was de televisie volgens Vander Keuken toen liberaal en kon hij zijn experimenten doorvoeren. Hijwas zich er van bewust dat hij zonder televisie nooit echt een grootpubliek zou krijgen. Hij heeft dan ook sinds 1962 tot de breuk naaraanleiding van de productie I love $ in 1986 al zijn projecten met deVPRO gemaakt. Zijn projecten werden eerst door de Duitse en Fran-se televisie aangekocht en later vaak gecoproduceerd. Voor grotereprojecten vroeg hij geld bij het filmfonds aan. Hier werd hij in eersteinstantie, in 1972, afgewezen omdat hij alleen televisiefilms had ge-maakt. Door toedoen van het commissielid Harry Visser die The Lu-cid Eye, een brochure over Van der Keukens werk schreef die in Skoop(2 1973) verscheen, kreeg hij toch nog subsidie. Hij is nooit in dienstvan een omroep geweest. Hij wilde zijn eigen verantwoordelijkheidhouden en kon met hulp van zijn echtgenote Noshka van der Lely diegeluid deed en medeproducent was zijn eigen weg gaan. Pas beginvan de jaren negentig vond hij in Pieter van Huystee een producentdie volgens hem met hem meedacht, hem stimuleerde en nieuweideeën aanbracht. Van der Keuken reageerde op zijn tijd, op wat er inde kunstwereld leefde, op de actuele werkelijkheid met maatschap-pelijk protest, deed er verslag van en gaf er commentaar op. Zo zijnde beeldconstructies uit de jaren zeventig zoals in De Nieuwe Ijstijd(1974) en in Bert Schierbeek/De Deur (1973) of De Beeldenstorm (1982)te begrijpen waarbij de beelden ook verschillende betekenissen kun-nen hebben vooral doordat zij tegenover elkaar worden gezet. Dezemaken daarna plaats voor eenvoudigere beeldenreeksen met veelclose ups zoals in Face Value (1991). Zijn laatste film De Grote Vakantie(2000) is een persoonlijk reisverslag met verschillende verhalen enanekdotes. Steeds weer verrast hij de kijker met een nieuwe aanpak,nieuwe confrontaties van verschillende beeldenreeksen. Hij zegt zelfin 2000: “Tot 1985 zag ik het als mijn politieke plicht om op verschil-lende manieren verklaringen voor de werkelijkheid te geven, verdui-delijken hoe de werkelijkheid in elkaar zit. Het militante was daarbijde vorm. Een dynamiek van op elkaar gezette vormen werd gecombi-neerd met de verklaring van de werkelijkheid.”Free jazzNaast beeld speelt ook muziek een belangrijke rol vooral free jazz. Eenvroeg voorbeeld hiervan is het portret Big Ben: Ben Webster in Europeuit 1967,waarin muziek,het spel vanWebster in close ups van verschil-lende kanten belicht indringend de kijker als het ware in het beeldtrekt.Voor de meeste van zijn films heeft hij Willem Breuker gevraagdom de soundtrack te maken omdat diens muziek perfect aanslootdoor een eigen impressionistische muziekreeks te cremeren naast debeeldreeksen. Johan van der Keuken schreef het commentaar, sprakdit vaak in, was als interviewer of verteller in beeld. De films zijn zijnfilms, zijn visie op de werkelijkheid.Wat hij verder had te melden overNederland, het klimaat in de filmwereld kon hij in zijn maandelijkserubriek Uit de wereld van een kleine zelfstandige in Skrien vanaf 1977kwijt. Alleen sinds 1998 heeft Van der Keuken met de videocameragewerkt. Hij vond dit een grote uitdaging:“Ik kan bijFILMAV&CREATIEAV&CREATIE n 17
  13. 13. AV&CREATIEFILM18 n AV&CREATIEvoorbeeld nu heel snel mijn ideeën vertalen in de digitale montage,de circulatie van beelden kan eindeloos herhaald worden.... De kleinecamera geeft mij de mogelijkheid om heel dichtbij te komen, de af-stand tot het onderwerp te verkleinen. Je bent dan heel duidelijk metje eigen werkelijkheid bezig.” Hij heeft deze manier van werken nietverder kunnen ontwikkelen.In de tentoonstelling is het gelukt met monitoren (7 films), groteprojectie (6 films) en projectieschermen met fragmenten (4 films)een beeld te geven van de ontwikkeling van zijn oeuvre vanaf zijneerste film. Wat de laatste vorm van presentatie betreft hebben desamenstellers de verschillende contrasterende beeldsequenties diein de films achter elkaar zijn gezet gedemonteerd en deze op deschermen naast elkaar geprojecteerd waardoor de nadruk komt opde autonomie van de drie of vier contrasterende beeldenreeksen. Opdeze manier vertalen de samenstellers de filmische tijd in ruimte. Hetis ontwerper Jeroen de Vries die voor deze opstelling heeft gekozen.Samen met Van der Keuken heeft hij eind van de jaren negentig ineen tentoonstelling in de Balie de installatie Lichaam&Stad opgesteldmet een soortgelijk procédé waarbij film en fotografie samen werdengevoegd. De vier presentaties van de films De Nieuwe Ijstijd, I love $,een film voor Lucebert en Big Ben: Ben Webster in Europe leveren inieder geval nieuwsgierigheid op naar de echte film, die in het film-programma te zien zijn. De 15 fotoreeksen die zijn uitgekozen beves-tigen de manier van vastleggen van verschillende perspectieven vande werkelijkheid Zo wordt bijvoorbeeld in Bolivia, Een dag in La Paz(1995) het onderwerp van verschillende kanten gefotografeerd. Demeerduidigheid en complexiteit van de werkelijkheid wordt hiermeeaangetoond. De tentoonstelling heeft ook een brochure met een toe-lichting van de samenstellers, een filmografie en een lijst met de boe-ken van Van der Keuken. Jammer dat er geen bibliografie is over zijnwerk en ik vond in het boek van Pauline Terrehorst Daar Toen Hier uit1988 nog een film: Dekeukeleire uit 1963.De meeste van zijn films zijn in DVD-boxen te koop of via internet tebekijken.De citaten van Van der Keuken komen uit een interview dat ik met hemin november 2000 heb gehouden (Broadcast Magazine 131).
  14. 14. FILMAV&CREATIEAV&CREATIE n 19
  15. 15. Koninginnedag 2013‘Leve de koning!’Afgelopen 30 april vond de troonwisseling plaats in Nederland. Vanaf nu is Willem-Alexanderde nieuwe Koning der Nederlanden. De abdicatie trok heel veel (internationale) belangstelling.Ook van de redactie van AV&Stage.20 n AV&CREATIEAV&CREATIEACHTERGROND
  16. 16. ACHTERGRONDAV&CREATIEAV&CREATIE n 21Van moeder op zoonDe troonswisseling in Nederland zal plaatsvinden op 30 april 2013. Danis de abdicatie gepland van koningin Beatrix der Nederlanden en deinhuldiging van haar oudste kind prins Willem-Alexander als nieuweKoning der Nederlanden.De troonswisseling zal evenals de vorige, op de dag drieëndertig jaareerder, conform artikel 32 van de Nederlandse Grondwet plaatsvindenin de Nederlandse hoofdstad Amsterdam. Allereerst zal de koningin af-stand doen van de troon door de Akte van Abdicatie te ondertekenenin de Mozeszaal van het Paleis op de Dam. De akte wordt ook door denieuwe koning ondertekend. Daarbij zullen aanwezig zijn de voorzit-ters van de Eerste en Tweede Kamer, de Rijksministerraad, andere ledenvan de koninklijke familie en de vice-president van de Raad van State.De Akte van Abdicatie wordt voordat die ondertekend wordt, voorgele-zen door de directeur van het Kabinet der Koningin. Na ondertekeningwordt de akte voorzien van het koninklijke stempel.MajesteitDoor het ondertekenen van de Akte van Abdicatie gaan de titels vanBeatrix opWillem-Alexander over,met uitzondering van die van Prinsesvan Lippe-Biesterfeld en Prinses van Oranje-Nassau. Na de geplande in-huldiging van koning Willem-Alexander zal prinses Máxima als echtge-note van het staatshoofd de titel van Prinses der Nederlanden blijvendragen. Zij wordt aangeduid als koningin, dit vergt volgens de regeringgeen wetswijziging. Sommige deskundigen zijn hier kritisch over. Haaraanspreektitel wordt majesteit.Meteen na de ondertekening is prins Willem-Alexander koning derNederlanden. Vervolgens zullen prinses Beatrix en koning Willem-Alexander zich met Máxima naar het paleisbalkon begeven, waarBeatrix haar zoon als nieuwe koning zal voorstellen aan het aanwezigepubliek op de Dam. Ook Willem-Alexander houdt een korte toespraak.Daarna zullen de drie kinderen van het koningspaar zich bij hen voegenen worden de toeschouwers in de gelegenheid gesteld de koninklijkefamilie toe te juichen.Na dit gedeelte zal de nieuwe koning worden ingehuldigd in de NieuweKerk, die eveneens aan de Dam ligt. Deze plechtigheid is staatsrechte-lijk gezien een Verenigde Vergadering der Staten-Generaal (een geza-menlijke zitting van de Eerste en de Tweede Kamer).Bevestigd in zijn ambtTijdens die plechtigheid draagt de koning een rokkostuum met daar-overheen een koningsmantel van hermelijnenbont;een gerestaureerdeversie van de mantel die Beatrix in 1980 droeg. Op de credenstafel ligteen exemplaar van de Nederlandse Grondwet en drie symbolen vankoninklijk gezag en waardigheid; de kroon, symbool voor soevereiniteiten waardigheid; de scepter, symbool voor gezag en de rijksappel, diehet grondgebied symboliseert. Twee andere regalia, het rijkszwaard,dat voor macht staat en de rijksstandaard met het Nederlandse wapenworden vastgehouden door respectievelijk de Commandant der Strijd-krachten Tom Middendorp en de Inspecteur-generaal der KrijgsmachtTon van Ede. De voorwerpen worden al gebruikt sinds 1840 toen koningWillem II werd ingehuldigd.De belangrijkste gebeurtenis tijdens de inhuldigingsceremonie is datde nieuwe koning bevestigd wordt in zijn ambt en trouw zweert aande Grondwet en een getrouwe vervulling van zijn ambt. Andersom be-loven of zweren de aanwezige leden van de Verenigde Vergadering ende gedelegeerden van de Staten van Aruba, Curaçao en Sint Maarten‘de onschendbaarheid van de koning en de rechten van zijn koning-schap te handhaven’.
  17. 17. AV&CREATIE n 23Met nog maar negentien dagen op de teller is event manager Niels vanBaarlen een drukbezet man. “Normaal gesproken heb je veel meer tijdom een event van deze omvang te organiseren”, begint hij zijn verhaal.“Het nieuws over de troonswisseling kwam op 28 januari. Kort daarnazijn we met Eberhard van der Laan, de burgemeester van Amsterdam, ende buurgemeenten om de tafel gaan zitten. Tijdens die gesprekken zijnwe overeengekomen om een betaald dance event in Alkmaar te gaan or-ganiseren. Met als doel om de toestroom van feestende jongeren vanuitde Kop van Noord-Holland richting de hoofdstad te reduceren.Met nog ruim twee weken te gaan, zitten we op schema.We zitten in deafrondende fase van het logistieke verhaal. Het verkeersplan moet nogAlkmaar viert eigen feestjemet Koninginnedagdoor de provincie, Rijkswaterstaat en de gemeente worden goedgekeurd.Omdat het event op een nieuwe locatie is, moeten we het wiel uitvin-den.Denk hierbij aan nieuwe routes en afsluitingen… maar dat gaat zekergoed komen.”Op 30 april komen er twintigduizend feestvierende jongeren samen opparkeerplaats P8 van de Alkmaarse voetbalclub AZ. Zij zullen veelal metde trein komen, maar omdat de Stadionweg nog ruim vier kilometer ver-derop ligt, worden er pendelbussen ingezet.“Maar wel op een dusdanigemanier dat mensen die niet naar het feest komen - dan denk ik met nameaan de lokale bevolking en fietsers - ook nog op een veilige manier hunNormaal gesproken zijn rood en wit dé kleuren van voetbalclub AZ. Maar op 30 april kleurdeparkeerplaats P8 oranje. Twintigduizend mensen vierden daar samen met SLAM!FM hun eigenfeest rondom de troonswisseling. In gesprek met event manager Niels van Baarlen van SLAM!FM.EVENTAV&CREATIE
  18. 18. EVENTAV&CREATIEAV&CREATIE n 25weg kunnen vervolgen. En zo moet je voortdurend rekening houden metmeerdere partijen en belangen.”Spreiding van de massaAnderhalf jaar geleden heeft Van Baarlen ook al eens met de burgemees-ter van Amsterdam en buurgemeenten om de tafel gezeten.De gemeentewilde in verband met de veiligheid inde hoofdstad op Koninginnedag hetaantal bezoekers op het Museumplein beperken tot 60.000. Daarvoorwas een vorm van toegangscontrole nodig, bijvoorbeeld door kaartver-koop. 538 (die net als SLAM!FM onder Talpa Holding valt,red.) vond echterdat het Koninginnedagfeest voor iedereen is en dat daar geen kaartver-koop bij hoort. “We hebben toen ook gezocht naar alternatieve locatiesom er voor te zorgen dat Amsterdam niet overcrowded zou worden,maardie gesprekken hebben destijds niets opgeleverd.”Na het nieuws over de troonswisseling werd er begin 2013 een vervolggegeven aan die gesprekken.Wederom was de hamvraag: hoe zorgen wevoor een betere spreiding van de massa? “Uiteindelijk zijn we tot een op-lossing gekomen.We hebben een akkoord gekregen om op P8 in Alkmaareen outdoor festival met een omvang van maximaal 20.000 bezoekers teorganiseren. Het idee achter deze locatie is om op deze manier jongerenuit de Kop van Noord-Holland vóór Centraal Station Amsterdam de mo-gelijkheid te bieden om een dag feest te vieren. Het wordt een satellietevenement, zodat er toch een link is met Amsterdam. Zo doen we aancitymarketing en het logo van de inhuldiging zal ook te zien zijn. Maarhet is niet zo dat we tijdens het evenement live gaan schakelen als erinteressante informatie rondom de troonswisseling plaatsvindt. Bezoe-kers moeten ook geen grote oranje kroon op het podium verwachten, datpast gewoon niet bij SLAM!FM. We zijn een dance event, onze doelgroepis jong en komt vooral voor de muziek en artiesten en om een leuke dagte hebben. Natuurlijk staan we stil bij Koninginnedag, maar niet ‘over thetop’.”Expertise in huisNadat SLAM!FM goedkeuring voor het feest had gekregen, kon de or-ganisatie zich gaan richten op de uitwerking. Omdat er nog niet eerdereen soortgelijk event is gehouden op P8 lag daar een mooie uitdaging.Van Baarlen: “We zijn meteen met het bestuur van voetbalclub AZ gaanpraten. We waarderen het enorm dat we gebruik mogen maken van hunparkeergelegenheid. We wilden ze dan ook zeker bij de productie betrek-ken. Bovendien hebben ze meer dan voldoende expertise in huis. Metthuiswedstrijden van de club moet er ook veel georganiseerd worden,dus we wilden de club en haar jarenlange ervaring graag erbij hebben.Vraagstukken over de parkeergelegenheid voor bezoekers, verkeersre-gelaars, crewcatering en beveiliging zijn een stuk makkelijker te beant-woorden door een team van mensen die daar al jarenlange ervaring meehebben. Verder is de locatie erg gunstig. Je hebt nu niet te maken meteen weiland dat omgetoverd moet worden tot een evenement. De onder-grond is al hard, watervoorzieningen, stroom, goed wegennet, een trein-station… dat is allemaal voorhanden. Het stadion is ook niet middenineen woonwijk, maar op een bedrijventerrein. In die zin is het een toplo-catie. Maar als event manager zitten er zeker ook nog uitdagingen aanSLAM!Koninginnedag in Alkmaar:de tijdsdruk,voor het eerst een betaaldevent,buiten Amsterdam… Erg leuk om daar mee bezig te zijn.We werkensamen met grote namen uit de evenementenbranche.”Drie dagen voordat de troonswisseling plaatsvindt, begint de organisatiemet de fysieke realisatie van SLAM!Koninginnedag op P8.Van Baarlen:“Ikheb er alle vertrouwen in dat we er met z´n allen een mooi feest van gaanmaken. En wie weet, komt er dan volgend jaar wel een vervolg? Maarvoorlopig richt ik me eerst nog even op dit feest.” nSmartphone-app toont drukte op 30 aprilOp Koninginnedag kunnen bezoekers via een smartphone-app, ontwikkelddoor de politie en de gemeente Amsterdam hebben, de drukte in de stad be-kijken. De app 30APPril, voor iOS en Android, gebruikt gps-informatie vansmartphones om een ‘heatmap’ te maken van de drukste plekken in Amster-dam. Die kaart kunnen gebruikers zelf raadplegen, maar kan ook doorde organisatie worden gebruikt om te zien waar het druk is. Op basis vandie informatie kan de politie eventueel ingrijpen als de situatie gevaarlijkwordt. Gebruikers van de app kunnen ook een pushbericht krijgen, waarinwordt geadviseerd om een andere locatie op te zoeken. Die berichten kun-nen specifiek worden gericht op mensen op één bepaalde locatie.20.000 mensenOm een betrouwbare weergave te geven van de drukte in de stad, moetenminstens 20.000 mensen de app downloaden en gebruiken op 30 april. “Degedachte is dat het bijdraagt aan een open, feestelijke en veilige dag die on-gestoord verloopt”, aldus een woordvoerder van de gemeente Amsterdam.ActiviteitenDe app toont ook het programma van de troonswisseling en een kaartwaarop activiteiten, politiestations en ehbo-punten te vinden zijn.
  19. 19. AV&CREATIEPROFIELSANEL N.V.Officieel Distributeur in de Beneluxvoor Panasonic Visual SolutionsMet de sterke ondersteuning van Panasonic biedt Sanel inmiddels naastde complete lijn projectoren ook de professionele Panasonic displays, deprofessionele Panasonic camera’s (AVCCAM en PTZ-camera’s), en de Pa-nasonic video-communicatie aan. Via een aparte business unit verzorgtSanel verder ook nog de productcategorieën PBX/Telecommunicatie enZonne-energie van Panasonic.Een constante factor bij de distributie van al deze Panasonic product-categorieën is dat de verkoop exclusief via erkende en gespecialiseerdeHet was twee jaar geleden dan ook geen verrassing dat in het kadervan de Panasonic-Sanyo-fusie tot een verdere nauwe samenwerking metPanasonic werd besloten. Dat heeft duidelijk zijn vruchten afgeworpenvoor beide partijen.Niet alleen is het Sanel gelukt om het voormalige marktaandeel vanSanyo voor Panasonic te behouden,Sanel heeft ook voor een substantiëlegroei van het marktaandeel van Panasonic gezorgd in Nederland en inBelgië.Het is inmiddels alweer anderhalf jaar geleden dat bij het in België gevestigde Sanel N.V. deSanyo- vlag door de Panasonic-vlag werd vervangen. Dit was het gevolg van de wereldwijde fusievan beide wereldspelers in de elektronicamarkt. Sanel N.V. heeft als voormalig Benelux-importeurvan Sanyo in Nederland en België een stevige reputatie opgebouwd met de uitbouw van de distributievan projectoren, totaaloplossingen voor digital signage en meer recent ook photo-voltaïsche panelen.
  20. 20. PROFIELAV&CREATIEAV&CREATIE n 27resellers gaat, dat er vlotte levering uit eigen voorraden is en dat Sanelbeschikt over een eigen technische dienst, CES, gevestigd in Lier (B).Deze is ook bevoegd voor reparaties binnen én buiten de garantie vanPanasonic projectoren en displays.In overeenstemming met partners behoort onsite technical supporthierbij ook tot de mogelijkheden.Sanel beschikt in Lier over een ruime oppervlakte waar al deze oplossin-gen permanent in concrete toepassing aan u kunnen worden getoond.Videowall, projecties tot 6m breed, shoot-outs, een geïnstalleerde home-theater-studio, diverse videocommunicatie-opstellingen, camera’s metregie… U kunt het hier allemaal beleven! Ook uw klanten zijn hier altijdwelkom. In samenspraak met Panasonic kreeg deze permanente de-monstratieruimte de naam ‘Panasonic Experience Center Benelux’ mee.Een naam die meteen alles zegt.Sanel is wat men noemt een “full-dedicated” partner voor Panasonic.Het bedrijf laat zich hierdoor niet afleiden door andere concurrerendeproducten. Om echter het aanbod en de relatie met partners nog ver-der te verstevigen, biedt Sanel N.V. naast deze Panasonic producten ookenkele complementaire producten van andere producenten aan. Produc-ten die overduidelijk iets toevoegen aan het Panasonic-assortiment endikwijls een interessante opportuniteit zijn voor Sanel-partners.Twee voorbeelden hiervan zijn SpinetiX en AquaLite. SpinetiX is eenZwitsers product, een totaaloplossing met hardware en software be-stemd voor digital signage applicaties. Het product is uniek in zijn soortdoordat men zonder PC een betrouwbare oplossing heeft die alle moge-lijkheden biedt die vereist zijn voor digital signage, en waarbij zowel dehardware als de software van dezelfde leverancier komen. Wie actief isin deze tak van sport of wie hier interesse in heeft, kan eigenlijk niet omSpinetix heen.Het aanbod van Aqualite betreft displays ontwikkeld voor buitengebruikmet IP66-certifiering. Met deze displays variërend van 32”- tot 65”-beeld-formaat vergroot u het inzetbereik van audiovisuele oplossingen aan-zienlijk! Zakelijke toepassingen zijn onder meer horeca, parkeergelegen-heden, campussen, shoppingcentra, maritieme omgevingen, openbarepleinen en parken, zwembaden, themaparken... en daarnaast is er ooknog een groot potentieel voor deze producten in de residentiële markt.Hun slogan is even eenvoudig als duidelijk: neem je klanten mee naarbuiten en bereik een geheel nieuw publiek! Met de zomer in het vooruit-zicht is dit een mooi perspectief.Sanel N.V. biedt, met gespecialiseerde partners, een erg ruime waaier aanoplossingen. Het bedrijf levert een volledige toegevoegde waarde dienodig is om slaagkansen te optimaliseren en om projecten tot een goedeinde te brengen.Wil u hier graag mee over weten?Neemt u dan zeker contact met Sanel op via het nummer 078 68 22 044.Een gespecialiseerd team medewerkers van Sanel kijktn er alvast naaruit spoedig kennis met u te mogen maken!www.sanel.nlsales@sanel.nltel 078 68 22 044SANEL N.V.Official Panasonic Distributor Visual Solutions BeneluxCertified Spinetix Distribution Patner BeneluxAntwerpsesteenweg 491a - B 2500 Lier
  21. 21. BROADCAST&AV-TECHNIEK n 31Achter de schermen…Media Profession sleutelt hard aan de 2.1 versie van www.mediaprofession.nlHoe werkt Media Payroll?Perry vertelt:Media Payroll is als een extra service opgestart,maar heeft eenbelangrijke plaats ingenomen binnen ons bedrijf.Zelfstandigen die geen ei-gen bedrijf hebben en toch op deze manier willen werken,kunnen dan tochhun projecten vervullen. Als je net gestart bent heb je al je tijd nodig omeerst te gaan netwerken en je oriënteren binnen de branche. Daarbij zou jekunnen denken aan vragen als: hoe zit mijn markgebied en opdrachtgeverin elkaar en hoe is de prognose van werkaanbod de komende tijden? Boven-dien heeft de medewerken in principe niet gelijk een aantal kostbare verze-keringen nodig zoals bijvoorbeeld een arbeidsongeschiktheidsverzekeringomdat deze in loondienst is.Wat zijn de mogelijkheden van de website?www.mediaprofession.nl is een overzichtelijke website om mediaopdracht-gevers en mediafreelancers bij elkaar te brengen.Beide kunnen,na registra-tie,inloggen op de website en verschillende gegevens raadplegen.Het biedtaan mediafreelancers verschillende mogelijkheden:het bekijken van het ei-gen profiel,het uploaden en toevoegen van cv-gegevens,het registreren vande gewerkte uren, het registeren van de verschillende opdrachtgevers waarde freelancer voor werkt en het zal worden uitgebreid met de mogelijkheidom een digitaal portfolio/showreel te realiseren.Al deze gegevens – evenalsde gegevens van de mediaopdrachtgever – komen in een planningssysteemterecht. Op deze manier zien wij, van Media Profession, op ieder momenteengeüpdatelijst oponsschermmet daaropdebeschikbaarheidvanalonzefreelancers.Wij kunnen vervolgens de freelancers gaan inplannen. De free-lancer met VAR-verklaring (zzp’er),maar ook de Payroller,kan bovendien zijnurendeclaraties op het profiel kwijt.De uren worden vervolgens verwerkt inons systeem, door zowel de opdrachtgever als door onze administratie.Daarnaast zijn er op www.mediaprofession.nl vacatures te vinden en kun-nen mediapayrollers en nieuwe freelancers zich inschrijven en reageren opde vacatures. In verband met privacyredenen hebben wij de persoonsgege-vens van de profielen eerste instantie afgeschermd, zodat opdrachtgeversHet Hilversumse bedrijf Media Profession is gespecialiseerd in mediapersoneel. Het bedrijf verzorgtonder andere de bemiddeling voor freelancers, werving en selectie en administratie van mediaperso-neel. Een steeds groter wordende dienst is de Media Payroll. De ontwikkeling om de website verderte optimaliseren is in volle gang. De redactie van de redactie van AV&Stage sprak de oprichter vanMedia Profession, Perry van Heije, over deze innovatieve website.nooit zomaar de privé ge-gevens in de profielen vande mediafreelancers te zienkrijgen. Wij overleggen voor-af met de mediafreelancerof een geïnteresseerde op-drachtgever zijn of haar vol-ledige profiel mag inzien. In de toekomst zal dit digitaal nog verder wordenuitgebreid”, aldus Perry.Wat zijn de voordelen voor de mediapayroller enmediawerkgever?“Voordelen voor de mediapayroller zijn onder andere dat deze op elk ge-wenst moment zijn uren kan doorgeven en dat de papieren werkbriefjes totde verleden tijd behoren. Het brengt tevens gemak en een snellere verlo-ning; je hoeft niet meer ergens naartoe te rijden voor een handtekening.”zegt Perry. Hij vervolgt: “Veel freelancers hebben naast de klanten die zevia Media Profession kennen, ook eigen klanten. Ook deze uren kunnen zeeventueel verwerken in hun eigen inlog urensysteem. Maar ook voor deopdrachtgever is het een voordeel dat deze direct in het systeem kan zienhoeveel uren en op welk project de freelancer heeft gewerkt en de fiatteringop elk gewenst moment kan geven.”Hebben jullie toekomstplannen voor 2013?Perry vertelt enthousiast: “Ten eerste willen wij de website nog meer ge-bruiksvriendelijk voor de smartphone maken. Technisch gezien willen wenog meer een koppeling maken tussen de verschillende onderdelen van dewebsite, waaronder: projecten, bevestigingen, callsheets en terugkoppelingprojectinfo.Ook de user interface m.b.t.social media zullen wij in 2013 verderoptimaliseren.Voor meer informatie over:Vacatures,Inschrijven,Media Payroll en Stages inde Media:www.mediaprofession.nlDIENSTBROADCAST&AV-TECHNIEK
  22. 22. BEURSBROADCAST&AV-TECHNIEK32 n BROADCAST&AV-TECHNIEKMeer dan 90 aanbieders stellen in het Mediapark Hilversum hun pro-ducten voor en zijn beschikbaar voor vakgesprekken. De verwachte3000 vakbezoekers kunnen zowel informatie verkrijgen over nieuweproducten als over beproefde toepassingen en casestudies. De organi-sator is Broadcast Press Hilversum BV / Informa Exhibitions.Dynamische Nederlandse marktDe beurs vindt voor de elfde keer plaats en heeft zich ontwikkeld totéén van de belangrijkste ontmoetingsplaatsen van de Nederlandsemedia- en elektronicawereld. “Met onze beurs bieden wij fabrikan-ten, dealers en dienstverleners toegang tot de Nederlandse Broadcastmarkt”, zegt Johan de Kok, Director Exhibitions NL bij Informa Exhibi-tions. Gezien de dynamiek in onze markt geeft dat deze partijen mak-kelijker toegang.Voorbeschouwing AV ManifestatieAVM 2013: nieuwe producten voorde Nederlandse broadcastingmarktEen mening, die ook wordt gedeeld door de vakwereld.“De Nederland-se markt voor TV-, radio- en internetproducties heeft zich sterk ontwik-keld binnen de Europese markt”, aldus een spreker van de Nederlandsemultimediadienstverlener DutchView.“Niet alleen worden showformaten en concepten vaak in Neder-land bedacht en in productie gebracht, ook opnametechnieken of denieuwe technologie voor live-playback vinden hun oorsprong vaak inNederlandse testruimten.”DutchView behoort met haar jaarlijks ongeveer 1500 TV-productiestot de nationale marktleiders. De onderneming produceert niet alleenbinnenlandse programma’s zoals het derde seizoen van de casting-show ‘Voice of Holland’ of de nieuwsprogramma’s ‘De Wereld DraaitDoor’ en ‘Pauw & Witteman’.Live-uitzendingen in schitterende HD-beelden, perfect geluid door middel van nieuwe regelingenvoor geluidssterkte en mediastream via IP. Op de elfde AVM-Broadcast 2013, de Nederlandsetoonaangevende beurs voor de nationale televisie-, radio- en internetwereld, worden op 15 en 16 mei2013 de nieuwste technieken en oplossingen voorgesteld voor optimale uitzendingen en opnamen.
  23. 23. BEURSBROADCAST&AV-TECHNIEKBROADCAST&AV-TECHNIEK n 33Satellite News GatheringIn maart zond MBS (Mobile Broadcast Systems), een dochteronderne-ming van DutchView, voor de derde keer de populaire Zweedse lang-laufwedstrijd Vasaloppet uit. In opdracht van de Zweedse radio-om-roep SVT volgden met camera’s uitgeruste sneeuwscooters,helikoptersalsook een connection plane een piste van bijna 70 kilometer. De metultramoderne HD-techniek gemaakte beelden zond MBS ten slotte viaSNG (Satellite News Gathering) direct naar de Zweedse zender. “Thewhole project went off without a hitch”, vat MBS-projectmanager Fritsde Hoop samen. En zeker niet zonder opluchting: want voor het eerstpasten de Nederlanders bij deze opdracht een nieuw systeem toe, dattot dusverre alleen nog maar testfasen had doorlopen. “We’re veryproud that after the test phase, our new MBS 2.0 system worked wellin a live environment. The new system is user-friendly, full HD and lessfrequency space is needed for a quality that’s still high.”Bezoekers aan de AVM 2013 kunnen bij de stand van DutchView infor-matie verkrijgen over de actuele projecten en toegepaste technieken.Centraal bij de beurspresentatie van de onderneming zullen nieuwemogelijkheden staan met surround-video-opnamen: een cameramaakt beelden van 360 graden, die via een kabelloze verbinding wor-den geïntegreerd in een applicatie voor twee beeldschermen (secondscreens).‘We are aware of the increasing importance of second screenexperiences and we are convinced the 360°-camera-function enrichesthis experience’, aldus de inschatting van DutchView.AVM mag niet worden gemistZoals een enquête onder bezoekers afgelopen jaar al aangaf, staatde AVM-Broadcast-beurs voor bijna tweederde van de bezoekers alsregelmatige verplichte datum in de agenda genoteerd. De helft van debezoekers gaf aan, vooral informatie te willen inwinnen over nieuweontwikkelingen, voor ruim eenderde staat netwerken en het aangaanvan nieuwe contacten op de voorgrond.Echter, 15 procent van de bezoekers gaat ook met concrete koopin-tenties door de hallen, testen hier video- en audiosystemen, lampenen lenzen en overige toebehoren. Op de AVM-beurs ontmoeten zijgespecialiseerde aanbieders, maar ook ruim vertegenwoordigde ver-maarde aanbieders van techniek en software zoals Canon, Nikon, HP,JVC,Yamaha en Adobe, die speciaal voor de markt van de broadcasting-industrie ontwikkelde oplossingen zullen tonen.Tips voor een optimale uitzendingTot de exposerende specialisten van videosystemen behoren onderandere AJA en Datavideo, maar ook Alphatron die het afgelopen jaarelektronische viewfinders voor de high-end-film- en videomarkt heb-ben geïntroduceerd.Ook voor optimaal luistergenot bij televisie- en radio-uitzendingenzijn er steeds slimmere systemen. De microfoonspecialist en AVM-exposant Sennheiser heeft bijvoorbeeld afgelopen herfst zijn nieuweproduct ‘Digital 9000’ voorgesteld, een digitaal en kabelloos systeem,dat audiogegevens volledig ongecomprimeerd en vrij van storingenkan verzenden. Ook de handelaren Amptec en Helios zullen over nieu-we producten in hun portfolio berichten, zoals over de zojuist op demarkt verschenen Avid-software Pro Tools 11, over nieuwe meetappara-tuur voor geluidsniveaus en speakers.Live-uitzendingen: Geen tweede kans voor deeerste takeNaast een professionele camera- en audio-uitrusting zorgen ook ap-paraten op de achtergrond voor een optimale en storingsvrije uitzen-ding. De hard- en software-aanbieder DISC Broadcast Audio laat zien,hoe met behulp van een router en een speciale interface audiosignalenvia IP snel en veilig kunnen worden overgebracht. Ook de Amerikaanseaanbieder Extron Electronics geeft een overzicht van zijn interface- encontrol-oplossingen.Juist bij live-producties moet de uitzending soepel verlopen. “Livebroadcasting is about delivering the highest quality programming, in-stantly and on cue”, zegt een spreker van de infrastructuur-aanbiederClear-Com, die onlangs werd onderscheiden met de Technology &Engineering Emmy Award en zal exposeren op de AVM. “As viewers’expectations of broadcasting change, your production communicationbecomes increasingly more critical - there is no second take.”Gratis online registratie en afspraken makenmet andere bezoekersGeïnteresseerden kunnen zich gratis online registreren voor het be-zoek aan de AVM 2013 en zo verzekerd zijn van vrije entree tot de beurs.Op het evenement zelf zijn er naast vakinhoudelijke informatie bijde stands ook diverse parallelle workshops van exposanten - de deel-name hieraan is eveneens gratis. Nieuw is de online networking tool.Als voorgeregistreerde bezoeker heb je de mogelijkheid voorafgaandaan de beurs in contact te treden met andere bezoekers, exposantenen pers voor het maken van afspraken op de beurs.
  24. 24. BEURSBROADCAST&AV-TECHNIEKBROADCAST&AV-TECHNIEK n 35ControlluxControllux handelt in theatertechnische verlichtingsapparatuur. Van in-richting en belichting van theaters en studio’s tot de losse verkoop vanverbruiksartikelen, Controllux biedt het allemaal.Als exclusief importeur van ARRI zal Controllux de nieuwste ARRI LEDarmaturen demonstreren, de L7-serie. Ook de nieuwste aanwinst, deL7-TT, welke een variabele kleurtemperatuur heeft tussen de 2600K en3600K.Daarnaast zal de complete reeks van LED armaturen van DeSisti te zienzijn, de Magis 40W, 90W en 120W. Deze armaturen zijn leverbaar inzowel daylight en tungsten.Quartzcolor is ook weer helemaal terug, ditmaal met een LED-variantvan de veel verkochte Bambino 1kW. Ook dit armatuur is verkrijgbaarin daylight en tungsten. Ook zullen de LED-varianten van de Bambino500, 650 en 2kW te zien zijn. Verder demonstreert Controllux natuur-lijk de nieuwe producten van Robe, welke onlangs weer vijf nieuwearmaturen heeft gelanceerd op de Prolight + Sound. Wij zien u graagterug op onze stand.Stand 23: MediamachineMediamachine is distributeur van MAXON CINEMA 4D 3D animatiesoft-ware en Blackmagic Design videoproducten voor broadcast, AV, postpro-duction en live staging. Mediamachine heeft onlangs de Benelux distri-butie op zich genomen van de RDC en RQC optical fiber kabeloplossingenvan Rosenberger OSI. Deze uiterst robuuste kabels kunnen in combinatiemet een fiberbrik adapter van The Brikmill uitstekend gebruikt wordenom grote afstanden te overbruggen tussen Camera Converters en StudioConverters van Blackmagic Design.Demonstratie MAXON CINEMA 4DOp de komende AVM2013 zal in stand 23 een complete opstelling,inclu-sief Blackmagic Design ATEM switchers,’live’ worden getoond, naastCameraNU.nl al 10 jaar voor endoor foto- en videografenIn 2003 begonnen op een klein zolderkamertje is CameraNU.nl er in ge-slaagd in tien jaar tijd uit te groeien tot één van de grootste foto- envideowinkels van Nederland. Met meer dan 60 medewerkers, 38.000foto- en videogerelateerde producten, een prachtige winkel op Urk eneen uitgebreide en drukbezochte webshop is CameraNU.nl dé winkelvoor beginnende, gevorderde en professionele fotografen, videofilmersen beeldbewerkers. Van top spiegelreflexcamera’s met full HD videomo-gelijkheden tot broadcast kwaliteit videocamera’s,van zuignapstatieventot jibcranes en van tripods tot schouderstatieven. U bent bij CameraNU.nl altijd aan het juiste adres!Professioneel adviesIn de ruim opgezette winkel is een speciale afdeling ingericht voor deprofessionele foto- en videograaf. Bij professionele producten hoortprofessioneel advies, onze verkopers Brian Dragsta en Marc-Jan Heil-hof staan hier altijd voor u klaar.Waarom koop je bij CameraNU.nl?CameraNU.nl is een partner die altijd klaar staat met professioneeladvies, een ongeëvenaarde aftersales, de beste producten van alletopmerken en natuurlijk staat de koffie altijd voor u klaar.Thuiswinkelwaarborg• Op werkdagen verzending tot 22:30 uur• Gratis verzending vanaf € 100,-• Een 800m2 winkel• Levering uit eigen voorraad• Meer dan 38.000 artikelen• Een bovengemiddeld aantal klantreviews bij Kieskeurig met eenbovengemiddelde 9.2 als cijfer• Superscherpe prijzen• Certified dealer van alle topmerkenHuren bij CameraNU.nlZeker in de snel veranderende wereld van fotografie en video is hetniet altijd lonend een product aan te schaffen. Huren kan dan een op-tie zijn. Bij CameraNU.nl zijn alle topmodellen spiegelreflexcamera’smet full HD videomogelijkheden te huur, met natuurlijk alle topobjec-tieven, statieven en microfoons.Kijk voor meer informatie op www.cameranu.nl
  25. 25. BEURSBROADCAST&AV-TECHNIEKBlackmagic Design Cinema Camera en DaVinci Resolve. Uiteraard zalook MAXON CINEMA 4D uitgebreid gedemonstreerd worden.Info: www.mediamachine.nl en www.thebrikmill.comOutput Professional audio,video & lighting op AVManifestatie 2013Output BV is een toonaangevend bedrijf dat zich richt op de distribu-tie van professionele audio-, video- en lichtapparatuur. Zij bieden eenuitgelezen pakket aan producten van goede kwaliteit waarmee zij incombinatie met jarenlange ervaring, deskundig advies en goede serviceeen totaalpakket bieden voor de AV- en PA-markt.Output BV zal zich op de AV Manifestatie, welke gehouden zal wordenop het Mediapark te Hilversum (studio 22),presenteren als distributeurvan Panasonic video-en dataprojectoren en LCD- en plasmaschermen,waar zij al vele jaren succesvol in zijn. Per 1 april 2013 zijn hier de pro-ducten van de Pro AV Group van Panasonic aan toegevoegd. Dit zijn decamcorders,camera systemen,switchers en gerelateerde producten enaccessoires.Deze productgroep completeren zij met camera statieven van onderandere Manfrotto en de tassen van Kata om zo de gebruikers completesystemen en oplossingen te bieden.Naast Panasonic zullen zij eveneens de audio- en videoproducten vanBlackmagic Design en Roland presenteren. Van deze merken zijn datonder andere de switchers, diskrecorders en converters.Ook zullen diverse draadloze cameramicrofoonsystemen te zien zijn.Output BV gaat verder dan het distribueren van producten alleen.Gedegen advies, snelle levering, meestal uit voorraad, uitstekendenazorg en ervaren specialisten zorgen ervoor dat Output BV velepluspunten biedt. Wanneer u voor Output BV kiest, kiest u voor goedekwaliteit, duurzaamheid en functionaliteit.U vindt Output BV tijdens de AV Manifestatie 2013 opstandnummer 70.info@outputnl.comwww.outputnl.comRiedelAs a result to the growing demand in regional the broadcast and eventmarkets, Riedel Communications expands its international operati-ons with a dedicated Benelux office. The team consists of Wilbert Kooij(General Manager), David Bouma (Sales Event and EntertainmentBenelux) and Christiaan Haasdijk (Rental Operation Manager) providingsales, rental and support services for the region. Recent installations in-clude the video service provider Parkpost in Hilversum and the broadcastprovider Dutchview.Riedel will also present the new Grass Valley camera interface card forMediorNet Modular and Compact Pro at this years AVM Broadcast.The new expansion cards allow the user to connect Grass Valley LDKand LDX cameras to MediorNet,as well as base stations.This provides asolution to route bi-directional camera signals, including all embeddedaudio and telemetry control data, through the MediorNet fiber infra-structure. MediorNet’s network approach allows the free assignmentof cameras to any base station or CCU within the network, providingunparalleled flexibility in setups and eliminating the need for re-wiring when production needs change.Riedel Communications Benelux B.V.phone: +31 35 6035483 • email: sales-benelux@riedel.net
  26. 26. BROADCAST&AV-TECHNIEK n 37Roland Systems GroupVC-1 Lossless VideoConvertersDe baanbrekende serie VC-1 Lossless VideoConverters is waar RolandSystems Group dit jaar de nadruk op zal leggen tijdens de AV Mani-festatie. Deze nieuwe mini-converters zijn geïntroduceerd op de NAB2013 Ten gingen direct aan de haal met TV Technology’s STAR Award(Superior Technology Award Recipient), een van de meest prestigieuzeawards die op broadcast gebied te behalen is.Indien uw workflow vraagt om de meest betrouwbare, alsmede debeste kwaliteit signaalconversie tussen HDMI en SD/HD/3G-SDI, metanaloge/digitale audio-embedding èn de-embedding met daarbij demogelijkheid om audio en zelfs video te vertragen tegen een alleszinsbetaalbare prijs, dan is de AV Manifestatie een uitstekend moment ommet de RSG productspecialisten in gesprek te gaan.Verder zullen ook de nieuwe V-4EX Video Mixer met HDMI en USBStreaming voor webcasting/recording en de ‘allesvretende’ V-40HD,V-800HD en V-1600HD Multi-Format Live Video Switchers worden ge-demonstreerd. Last but not least kunt u het ‘Touch & Turn’concept vande M-200i V-Mixer uitgebreid proberen.Select AVSelect AV Personeel dé bemiddelaar voor flexibele personele inhuurbinnen de audiovisuele branche.Als fullservice-bureau zijn wij altijd op zoek naar de juiste oplossingenvoor u personele wensen.Voor administratief, operationeel technisch, programma inhoudelijkpersoneel. Voor ZZPérs is Select AV Freelance uw aanspreekpunt.Een allrounder die graag de opgedane ervaringen met maatwerkoplossingen met u deelt.Wij willen u van harte uitnodigen om langs te komen op stand num-mer 35 Kennismaken,(bij) praten met vakcollega’s informatie en adviesinwinnen m.b.t. personeel, scholing en arbeidsrecht in de breedste zinvan het woord. Tot 15 en/of 16 mei!TELEQUIP:Ensemble designsBij TELEQUIP is de Compact Flexible Router for Clean Switching vanEnsemble Designs, die op de NAB een STAR Award en NAB Pick Hit Awardheeft gekregen, te zien.Deze nieuwe BrightEye NXT-430 Compact Router biedt frontpanel control,interactief Full Motion LCD Display, BNC en SFP inputs/outputs voor Flexi-ble I/O configuratie en een Ethernet port en Interne Web Browser voorControl/Setup via Computer of iPad & Tablet.Het systeem biedt twee vaste in- en twee vaste uitgangen PLUS 7configureerbare poorten en twee stuks SFP connectoren.De unit is voorzien van Genlock ingang, twee Interne Bar & BlackGeneratoren en twee Clean Switch uitgangen voor alle synchrone enasynchrone bronnen. De 3G/HD/SD sdi BrightEye Compact Router is ui-termate geschikt : Fly-Packs, ENG, Helikopter, Satelliet & Nieuwswagens.Reeweg 12-6, 1394 JDNederhorst den Berg - The NetherlandsTel +31-(0)294-252500Fax +31-(0)294-251122www.serviceconnection.nlRoland Service CentreA D V E R T E N T I EBEURSBROADCAST&AV-TECHNIEKBROADCAST&AV-TECHNIEK n 37
  27. 27. BEURSBROADCAST&AV-TECHNIEKBROADCAST&AV-TECHNIEK n 39Census DigitalNieuw bij TELEQUIP zijn de producten van Census Digital, fabrikant vandiverse kleine signaal converters, Audio Monitoring units en een betaal-baar Camera Fiber Transceiver systeem voor 3G/HD/SD sdi bestaande uiteen Camera Unit met V-Lock en een Base station. De Fiberkabel aanslui-ting kan door middel van ST Connectoren of via een Neutrik OpticalConMulti connector tot lengtes van 10 km! Dit systeem is vooral goed inzet-baar voor ENG, sportevenementen, concerten en compacte nieuws- ensatellietwagens.AVM:Yamaha Commercial AudioNuageNuage is een nieuw post-productie audio systeem,gemaakt door Steinbergen Yamaha. Nuage is een schaalbaar hardware systeem dat volledig voorNuendo 6.0 (multitrack software) is ontwikkeld. Het kan gebruikt wordenvoor mixing en editing in een audio post-productie omgeving.De controllers en interfaces zijn onderling verbonden met CAT5 kabelsvia het Dante netwerk. Dit maakt de communicatie tussen verschillendeNuage/Nuendo componenten kinderlijk eenvoudig. Nuage kan hiermeevoor de audio-nabewerkingsbedrijven en home studio’s zeker het verschilmaken.De uitlevering van de eerste Nuage systemen zal in de komende wekengaan gebeuren. Tijdens de AVM zal onze collega Andy Cooper het Nuage/Nuendo-systeem volledig operationeel op onze stand demonstreren.www.yamahaproaudio.com/global/en/products/daw_systems/nuageCL-mixersHet afgelopen jaar heeft Yamaha deze nieuwe Live-sound mixers geïntro-duceerd.De gebruiksvriendelijke en uiterst succesvolle CL-mixers zijn erg goed ont-vangen op de Europese markt. Inmiddels zijn er reeds honderden verkocht.De CL5, CL3 en CL1 hebben dan ook zeer veel nieuwe mogelijkheden, alsuitgebreide Dante netwerkmogelijkheden met honderden kanalen, meer-dere mixers, vele Rio-stageboxes, alles in hetzelfde netwerk.Prachtige gemoduleerde ’plug ins’ , samenwerking met Rupert Neve,compabiliteit met onze bestaande producten, gain compensation, NuendoLive multitrack, opname/weergave, klein en licht en nog veel meer. www.yamahaproaudio.com/global/en/products/mixers/clStageMix Versie 4Remote control van de CL-mixers, (de nieuwe gratis App voor de Ipad).Belangrijkste toevoegingen ten opzichte van versie 3 zijn: Outputportdelays, polarity levels en dynamics editing.  www.yamahaproaudio.com/global/en/news_events/newsrelease/2013/50_20130410_stagemix_v4.jspDugan MY16De automatische mixer controleert het volume van iedere microfoon in eengroep microfoons. Ieder kanaal wordt automatisch open gezet als iemandpraat en ieder kanaal wordt dicht geschoven als er niets gezegd wordt. Ditis een ‘real time’ door spraak geactiveerd proces. De automatische mixerregelt ook het achtergrondgeluid en werkt onhoorbaar.Als er meerdere mi-crofoons worden open gezet, resulteert dit normaal altijd in toename van‘ongewenst’laag en een grotere kans op rondzingen.Bij de Dugan automa-tische mixer zijn beide problemen geconditioneerd en is er uiteindelijk zelfsmeer ’gain before feedback’.Op onze stand laten wij de Dugen automixer ineen demo-opstelling horen.www.yamahaproaudio.com/global/en/products/interfaces/miniygdai/duganmy16Nieuwe HS-series studio speakersSinds de jaren ‘70 is de iconische witte woofer de handtekening van Yama-ha’s nearfield reference monitors. De tweede generatie HS-speakers is hetlogische vervolg. Een ontwikkeling van Yamaha’s  jarenlange ervaring metde fabricage van hoge kwaliteit studio monitors voor een bescheiden prijs.www.yamahaproaudio.com/global/en/products/speakers/hsseries/index.jsp n
  28. 28. Speaker Systems Mirofoons Speaker SystemsSound & Light ImportZonnebaan 29 3542 EB Utrecht Tel: 030 - 666 47 45E-mail: info@soundandlight.nl Website: www.soundandlight.nlA D V E R T E N T I EMet de komst van digitale televisie (SDI) was de verwachting dat er nietsmeer zou hoeven te worden gemeten. Dat is helaas een groot misver-stand. Ten eerste kan een digitaal videosignaal volledig buiten specifica-tie liggen, ten tweede zijn er allerlei instellingen die met meetapparatuurbeter en sneller te maken zijn en ten derde worden er met de komst vanHD TV (high definition) steeds hogere eisen gesteld aan beeld- en geluid-kwaliteit. Konden ervaren beeld technici in het analoge tijdperk veelinstellingen op het oog afregelen, tegenwoordig is dat eigenlijk onbe-gonnen werk. Immers wat gebruiken we als “referentie” monitor? EenLCD scherm, een Plasma scherm, een O-Led display of een IPS monitor?Die hebben allemaal weer andere eigenschappen. Dat wordt dus meten.We produceren op diverse plaatsen beelden,met een DSLR of video came-ra, met een compacte of uitgebreide reportagewagen, in de edit suite enin de studio. In al die gevallen hebben we te maken met instellingen voorwe kunnen beginnen en met bijregelen tijdens de opname of uitzending.Daarvoor is een Waveform monitor onontbeerlijk. Een vectorscoop,“falsecolour” monitor en een uitgebreide audio meter zijn in de meeste situa-ties bijna even onmisbaar.Een modern video meetinstrument heeft al dieopties aan boord en kan tevens dienst doen als monitor en dat alles voorSD en de diverse HD formaten. Verwar overigens zo’n meetinstrumentniet met een video monitor waarop ook een waveform wordt getoond.De nauwkeurigheid van dat soort instrumenten is niet toereikend voorserieuze meettaken en kunnen hooguit indicatief worden gebruikt.Bij de voorbereiding geeft een videometer ons inzicht in bijvoorbeeld dejuiste instelling van de lens (back focus), de belichting (van bijvoorbeeldhet groen scherm voor chroma keying), de onderlinge kleuren en dia-fragma instelling bij multi-camera regie (shading) en de geluidsniveausen phase van de microfoons, om een aantal voorbeelden te noemen. Meteen meter gaat dat alles veel nauwkeuriger, wat de kwaliteit ten goedekomt en het gaat veel sneller wat het opname budget ten goede komt.Tijdens de opnamen kunnen de video en audio parameters “real time”worden bewaakt en zo nodig worden aangepast. Een audio technicusmaakt immers ook geen opname zonder een nauwkeurige level meter.Wat kost dat?De vragen zijn natuurlijk: “wat kost me dat?” en “hoe leer ik zo’n instru-ment gebruiken?”. Hoewel sommige merken nog steeds vrij prijzigeinstrumenten verkopen, zijn er wel degelijk instrumenten te koop dieinnovatief zijn op het gebied van uitvoering, gebruiksgemak en prijs­niveau.Het Engelse bedrijf Hamlet,26 jaar geleden opgericht door een BBC videotechnicus, biedt een uitgebreid programma meetinstrumenten geschiktvoor de beschreven toepassingen. De ervaring bij de BBC zorgt voor opde praktijk afgestemde eigenschappen en mogelijkheden. Nieuw in hetprogramma zijn de HDW5 en HDW7, twee instrumenten geschikt voorgebruik op camera’s, ook DSLR modellen, dankzij het feit dat ze naast eenSDI aansluiting ook een HDMI poort hebben. Er is ondersteuning voorSD, HD en 3G signalen en naast een gekalibreerde beeld weergave, des-gewenst met safety margin aanduiding, is er een waveform, RGB parade,vectorscoop, valse kleuren weergave en peaking weergave.Een ander voorbeeld is de compacte DS900 rasterizer speciaal gemaaktvoor reportage wagens en edit suites, met ruimte voor 1 tot 4 ingangendie desgewenst tegelijk kunnen worden bekeken, ideaal voor het instel-len van meerdere camera’s terwijl er nog ruimte blijft voor een optionelepatroon generator module. Deze half 19” brede compacte unit vraagtmaar weinig inbouw ruimte. Het instrument heeft een DVI-uitgang voorpresentatie op een extern beeldscherm en wordt bediend met behulpvan twee compacte aanraakschermen op het instrument aan weerszijdevan een ingebouwde compacte monitor.Meten is weten, ook bij TVSOUND&TECHNIEKNIEUWS
  29. 29. SPECIALSOUND&TECHNIEK44 n SOUND&TECHNIEKEen line array is een veelgebruikt luidsprekersysteem dat vooral ingezet wordt voor PA-doeleinden.Een leek zal ze herkennen als die grote zwarte‘bananenboxen’voor bij het podium in het theater of bijeen event. Een line array bestaat uit een lange kolom van (speciaal ontworpen) identieke luidsprekersdie onder elkaar worden opgehangen. In deze special lichten we een aantal modellen uit en doormiddel van productreviews lees je hun specifieke kenmerken.Luidsprekersysteem zorgt dat omwonendenen organisator steeds meer op‘dezelfde golflengte’zittenMet een line array kun jegeluid richtenidentieke hangende (gevlogen) mid/hoog boxen die zodanig zijnopgehangen dat ze het publiek precies dekkend bestralen met geluiden de boxen elkaars gebied niet overlappen. Er zijn speciale computer-programma’s om te berekenen hoe in een gegeven zaal of open air despeakers gehangen en gericht moeten worden.Waarom line array?-1 Je komt met je geluid veel verder, denk aan grote zalen enfestivals-2 Je kunt je geluid veel beter richten op dat publiek dat graag wilhoren, dus veel minder geluidsoverlast naar buiten toe, denkaan de nabij gelegen woonhuizen-3 De spreiding van je geluid is vele malen beter, horizontaal alsverticaal-4 De openheid van je geluid is veel beter, transparanter-5 Het podium is vrij, je hebt dus een groter podium ter beschikking-6 Het publiek heeft veel meer zicht op het podium omdat er geengrote luidsprekerkastenin het zicht staanOverlast omwonenden omlaagOrganisatoren van evenementen en omwonenden hebben doorgaanseen gespannen relatie. De organisator wil een groots evenementmet veel goede en harde muziek. De omwonende wil ’s nachts sla-pen. Met de steeds innoverende geluidstechnieken, waaronder de lineBinnen de line array zijn het geen gewone luidsprekers die zomaaronder elkaar gehangen worden, maar kennen ze een speciale koppe-lingstechniek. Door een relatief kleine horizontale spreiding wordt hetgeluid stuurbaar (directief) en door deze speciaal uitgerekende sprei-dingshoek kan worden bepaald hoeveel van deze luidsprekers nodigzijn en onder welke hoek zij moeten komen te hangen.Er kan een egalere klank worden bereikt dan wanneer je conventio-nele speakers zou gebruiken, omdat de afzonderlijke luidsprekerzones(dit zijn een aantal line array luidsprekers die in een zone zijn gekop-peld, om het koppeleffect te krijgen, red.) elkaar niet beïnvloeden. Deprecieze spreiding van elke luidsprekerzone zorgt ervoor dat de gehelearray zich gedraagt als één grote luidspreker.Verticale opstellingBij een conventioneel PA-systeem staan de speakers voor in de zaal.Publiek voor hoort het dus hard, achterin de zaal is het zachter. Eenline array systeem werkt volgens een ander principe: een aantal iden-tieke luidsprekers (cluster) wordt verticaal ten opzichte van elkaar ge-plaatst. Door de verticale opstelling vindt een bundeling in het vlakloodrecht daarop plaats. Op die manier voorkom je ook al voor eendeel akoestische problemen als ongewenste galm door reflecties. Ookin zalen met moeilijke akoestiek, denk aan balkons, is zo een betereoplossing mogelijk.In de gangbare line-array systemen komen de lage tonen uit basboxendie dan op de grond staan. Het mid en hoog komen van een aantal
  30. 30. SPECIALSOUND&TECHNIEKSOUND&TECHNIEK n 45array, is de overlast steeds beter te beperken.Met name in de stadcentra is het voor organisatoren steeds moei-lijker om grote (publieks-)evenementen te houden met veel geluid.Amsterdam is natuurlijk een klassiek voorbeeld.Sinds het centrum vandeze stad een eigen stadsdeelraad heeft, maken bewoners een steedsgrotere vuist tegen overlast door evenementen.Een organisator heeft nu steeds meer mogelijkheden om geluidsover-last te voorkomen, zonder in te boeten aan de beleving van de bezoe-kers. Met de line array systemen is het geluid te richten zodat de om-wonenden er nog nauwelijks of geen last van hebben. Het systeem isal vrij oud, maar wordt nog altijd geavanceerder.Gerichte geluidspreidingZoals licht is te richten door middel van een spotlight, is geluid te rich-ten via een line array. De speakers sluit je op elkaar aan met een ge-ringe afstand van elkaar en dit doe je op een rechte verticale lijn. Ver-volgens stuur je een signaal door die speakers met gelijke amplitudeen fase. Dankzij constructieve en destructieve interferentie ontstaater een bepaald richtingspatroon. Hieraan danken line arrays de eigen-schap dat ze in het verticale vlak een sterke richtwerking hebben.Een klein nadeel is dat hoe geavanceerder je het systeem maakt enhoe nauwkeuriger je wilt richten, hoe duurder het wordt. In elk gevalzijn de vergunningverstrekkers van de gemeente tegenwoordig ook opde hoogte van het bestaan van line array systemen. De toepassing er-van wordt steeds vaker zelfs als voorwaarde gebruikt om een vergun-ning te verstrekken.De line array is geen uitvinding van de jaren ‘90, maar werd reeds be-schreven in Harry F Olsen’s ‘Elements of Acoustical Engineering’, voorhet eerst gepubliceerd in 1940. Olson’s theorie beschrijft feitelijk eenrechte kolom, terwijl de arrays welke vandaag de dag het meeste wor-den toegepast kromzijngetrokkenineenJof‘banaanvorm’.Expert JohnMeyer licht toe: “Een line array is niets anders dan een reeks weerge-vers, die op een geringe afstand van elkaar op een rechte verticale lijnzijn geplaatst en die een signaal weergeven met gelijk amplitude enfase.Dankzijconstructieveendestructieveinterferentieontstaat ereenbepaald directioneel (sturend) patroon. Hieraan danken line arrays deeigenschap dat ze in het verticale vlak een sterke richtwerking hebbenLine Arrays ontlenen hun specifieke werking dus aan constructieve endestructieve interferentie.Volgens Meyer vormt een line array ook geen cilindervormig golffront.Hij noemt het een wijdverbreid misverstand dat dankzij line arraysgeluidsgolven op wat voor manier dan ook met elkaar zouden combi-neren tot een enkele ‘cylindrische golf’.In tegenstelling tot golven aan een wateroppervlakte (die zich niet-lineair gedragen en samen nieuwe golven kunnen vormen), kunnengeluidsgolven zich in een normale toestand met een normale geluids-versterking en een gebruikelijke druk niet samenvoegen. Geluidsgol-ven gedragen zich lineair en gaan dwars door elkaar heen,aldus Meyer.Ook onder de hoge druk van compressiedrivers voldoen geluidsgolvenaan de lineaire theorie. Zelfs bij een druk van 130dB is de non-lineairevervorming minder dan 1%. Voor hedendaagse J-Shaped arrays zijn de(ontwerpen van de) wave-guides dan ook cruciaal voor de prestatiesvan ieder array systeem.De werking van natuurwettenDe systeem-technicus, diegene die de line array regelt en dus niet degeluidstechnicus die de verhoudingen van de instrumenten en micro-foons regelt,kan globaal bepalen tot waar het geluid mag komen.The-oretisch gezien, als we geen reflecties van objecten, oppervlakken enlucht zouden hebben, kan een line array zo precies afgesteld wordendat je bijvoorbeeld tot op 20 meter afstand het geluid zou horen eneen meter verder niet meer. Praktisch is dat natuurlijk niet mogelijkvanwege de werking van natuurwetten. Een voordeel dat het werkenmet line arrays ook biedt, is de mogelijkheid om het systeem hoog opte kunnen hangen. Het geluid staat dan niet in het zicht en het publiekheeft dus volledig zicht op het podium.Daarbij is er een snelle opbouw:een line array kan vaak op de‘grond’al in elkaar worden gezet, doordatde kasten aan elkaar hangen en daarna naar boven wordt getakeld,terwijl je conventioneel, speaker voor speaker moet stapelen.Maar uiteindelijk en dat is dan ook de moraal van dit verhaal:de kennisen vaardigheid van de gebruiker is een alles bepalende succesfactor.Hieronder lichten we een aantal modellen uit en door middel van pro-ductreviews lees je hun specifieke kenmerken.
  31. 31. array platform gelanceerd, bedoeld voor de exclusieve groep wereldspe-lers als Solotech, VER, AVAB-CAC, POOL Group en andere welke inmiddelstot aanschaf zijn overgegaan.• LEO: large scale linear array. specs op aanvraag.• MILO Arena-size Curvilinear Array 4-weg, Selfpowered, 2x12* neodynium, High output (140dB+)• MICA Compact High-Power Curvilinear Array3-weg, Selfpowered, 2x10* Neodynium, High output(138dB+)• M’Elodie Compact Curvilinear Array 3-weg, Selfpowered, 2x8* Neodynium, High output (131dB+)• MINA Ultra-Compact Curvilinear Array2/3-weg, Selfpowered, 128dB SPL vanuit 17.8 kg, inclusief versterker Alle Meyer luidsprekers zijn fase-compatible.Daardoor kun je programmaen mogelijkheden naar eigen smaak combineren met de High-Perfor-mance 1100HP, 700HP, 600HP en 500HP subs. In alle gevallen is zowelvliegen als groundstacken mogelijk.SPECIALSOUND&TECHNIEK46 n SOUND&TECHNIEKMeyer SoundUniekMeyer Sound onderscheidt zich van andere fabrikanten op fundamentelezaken. Zo fabriceert het bedrijf alle componenten in eigen huis, inclusiefalle hoog- én laagdrivers. Alle luidsprekers zijn self-powered, zodat nietalleen de extra versterkerracks, verschillende processoren en complexebekabeling verleden tijd zijn, het staat borg voor 100% identieke, dupli-ceerbare en voorspelbare prestaties van de luidsprekers.Line arraysHet hart van de Curvilinear Arrays van Meyer Sound zijn de combinatievan innovatieve - onder meer in nauwe samenwerking met de Univer-siteit van Berkeley - ontwikkelde materialen voor de hoogdrivers, en degepatenteerde, derde generatie Ribbon Emulation Manifold (REM) wave-guides. Deze combineert de gewenste afstraling van ribbon drivers methet gewenste vermogen van compressie-drivers voor krachtige, breedtoepasbare luidsprekersystemen. De diversiteit van de verschillendegebruikers onderschrijven het succes van de Meyer-filosofie: van AndreRieu tot Metallica, van Sydney Opera House tot het Efteling Theater. ModellenNa de zeer succesvolle introductie van het ultra-compacte MINA arrayvoor AV en de theaterachtige toepassing, is in 2013 het LEO large scale
  32. 32. Dan is er nog de nieuwe Adamson A218 subDeze front loaded dubbel 18” kast heeft dezelfde nieuw ontworpen ND18S speakers als zijn broer de E218. Deze krachtige sub is makkelijk inte zetten in gewone maar ook in cardiode opstellingen, daar hij zowelaansluitingen aan de voorkant als achterkant heeft.Naast de nieuwe Adamson line Array’s is er ook nog tijd geweest om eeninstallatie versie te ontwikkelen.De Concentric serieDeze kasten zijn allemaal uitgevoerd met dual concentric speakers.o.a. met dual 5”,dual 6”, 8” ,10” en 12 “ speakers. Deze installatie versie isin diversen ral kleuren te verkrijgen.Naast al deze nieuwe producten, zijn er ook nog steeds diversen anderemooie serie’s zoals, Spektrix.Metrix,Piont serie, M serie, Sx etc.Voor Meer informatie over Adamson kun je kijken opwww.soundandlight.nl of op www.adamsonsystems.comGraag willen wij van Sound & light Import, Stage Light uit s’Hertogen­bosch feliciteren met de aanschaf van 24 Adamson Energia E15 kasten.Wij wensen Stage Light dan ook veel succes in de toekomst.De nieuwe Adamson Energia E15 is uniek in zijn soort, hij weegt maar 79kilo en heeft een afstraling van 90 graden H bij 6 graden V. De kast heeft2 x ND 15 /15”speakers met 2x 7”mid drivers en 2x de nieuwe 4“ E4 driver.Zowel de 15” als de 7” divers zijn van kevlar.De nieuwe YX7 mid compression driver levert 109 db en laat daar veleconcurrenten achter zich.De nieuwe E4 hoogdriver is door Adamson zelf ontwikkeld en is samenmet de YX mid drivers gemonteerd op de nieuw ontwikkelde tweede ge-neratie Sound Chambers. Met het unieke rigging systeem behoort de E15tot de meest compacte 15” 3weg line arrays.De nieuwe Energia E12 komt uit vanaf juni 2013Deze kast weegt 61 kilo en heeft 2x ND 12S /12”speakers met dezelfde miden high Sound chamber als de E15 maar dan enkel.De spreiding is 110 graden H bij 8 graden V.Door de nieuwe 12” speakers met de nieuwe sound chamber is er een ex-treem compacte maar zeer krachtige kast ontstaan.Ook nieuw is de Energia E218Deze 2 x 18 “ sub is speciaal ontwikkeld voor o.a. de de E12/E15. Voor dezesub is de nieuwe ND 18S speaker ontwikkeld van kevlar. De speakershebben een dual spider voice coil. Door het manifold design ontstaat ereen kast met veel output.SPECIALSOUND&TECHNIEKAdamson Energia E15:de beste in zijn klasseSOUND&TECHNIEK n 47
  33. 33. SPECIALSOUND&TECHNIEKWith more than 50 years of experience RCF is one of the leading manufacturers of professional audioand one of the few companies to use its own transducers technology. RCF has pioneered many of theinnovations now recognised and used in pro audio products.Pioneer RCFextension plus the compact size makes theTTL33-A the ideal tool for out-door sound reinforcement, live performances and events as well as fixedinstallations in theatres, concert halls or auditoriums.TTL31-A IIThe TTL31A is an active full range, ultra compact, wide dispersion, linearray. Its extremely compact size combined to its high output and defini-tion makes it the ideal solution for indoor applications, live performan-ces and events.D LINEThe concept of this unique speaker derives from the touring industry,bringing in a compact cabinet all the experience of RCF professionalsound.The RCF Precision transducers equipping D LINE have been repre-senting for decades the ultimate performance, the highest power hand-ling and the most advanced technology in the professional and touringindustry.HDL 20-AThe HDL 20-A is the ideal choice when line array performance is neededand a fast and easy set up is a must.The system is powered from a 2 waydigital amplifier, sound is processed from a powerful DSP. The systemfeatures state of the art RCF transducers, two powerful 10” for a solidbass reproduction and a large format 3” voice coil compression driverto deliver vocal clarity and high definition with an incredible dynamic.HDL 20-A is the perfect solution for local rental companies and also fixedinstallations in clubs.Our products are designed in very close co-operation with our cus-tomers, offering complete solutions to meet the highest demandingmarket needs.The entire production process in RCF’s Italian factory gua-rantees that RCF professional products comply with the highest qualitystandards.The world wide RCF distribution network offers our customersthe most complete and qualified support.TT+ High definition Touring and TheatreRCF TT+ High Definition Touring and Theatre represents true highdefinition audio quality solutions with the very latest technology intransducer development plus new generation Class D digital activeamplification and ‘DSP’ (Digital Sound Processor) for big live concerts,events, fixed theatre installations and stage monitoring. The TT+ lineconsists of true active and passive models, conceived and designedfor specific applications.TTL55-AThe TTL55-A is a high power, three way, active line array engineered todeliver an incredible output for use in indoor or outdoor large spaces.Thesystem is designed to be easily scalable from few modules for mediumand small theatres to full size arrays for very large outdoor stadia andpublic spaces.TTL33-A IIThe TTL33-A is a compact, wide dispersion, 3 way active line array thatoffers the highest performance from a small size line array. The incredi-ble high output and dynamics, the extreme accuracy and high frequencySOUND&TECHNIEK n 49
  34. 34. SPECIALSOUND&TECHNIEK50 n SOUND&TECHNIEKVA4 Line ArrayReady To Fly – the LD SystemsPremium Array SeriesFeaturing dual 4” woofers with highefficiency neodymium magnets,Kevlar cones and 400W peak powerhandling capacity each VA4 produ-ces sound pressure levels up to 119dBwith an 80Hz to 19kHz response. Thehigh frequency compression driverwith 1.35” voice coil and protectioncircuit is rated at 150W peak power.It is driven by a neodymium magnetand coupled to a 1” waveguide. TheVA4 cabinet angle is easily adjustablefrom 0° to 7.5° in three 2.5° steps forvariable curving. The typical disper-sion of a single element is 120° x 10°.Array size depends on the desired co-verage, sound pressure and environ-ment, of course, and four elementsprovide excellent results already bothfullrange or with subwoofers.The passive LD Systems Premium Array Series V212B bandpass subwooferis the perfect companion for extending the low frequency response ofVA4 array configurations. Two custom 12” woofers with 3” voice coils andneodymium magnets provide a tight, powerful bottom end punch downto 38Hz with superb transient response and a maximum SPL of 128dB.Thepeak power handling of the LDV212B is a massive 1.400W. For even morelow end down to 35Hz consider the LDV215B bass reflex sub featuring twocustom 15” woofers with 4” voice coils, impressive 2.400W peak powerhandling and a maximum SPL of 131dB.The LDVA4 and LDV212B cabinets aremade from 15mm birch plywood and fi-nished in hard-wearing, water-resistantDura-Coat LX, the LDV215B enclosurethickness is 18mm. They feature Neu-trik NL-4 connectors for signal inputand output and a variety of rigging op-tions with the available accessories.A U-bracket facilitates pole mounting upto five VA4 elements on the LDV212B’sM20 insert or loudspeaker stands, andwith its integrated flyware this compactsub is ready for lift-off. The LDVA4MKmounting kit enables ground stacking upto five VA4 on top of the larger LDV215B,and a maximum of 16 elements can besuspended safely from the lightweightLDVA-4BF bumper frame.The dedicated LD Systems DPA260 controller is recommended for opti-mum audio performance and system configuration providing crossover,time alignment, filtering and individual limiting functions for the fre-quency bands, EASE files and controller setups are available online. Fromsmall to large – VA4 arrays are the perfect in-line PA solution for precisiondirectivity and coverage, and they sound just as great when used as sideand drum fills.For additional product information, go to:www.ld-systems.com/en/series/premium-array-seriesEver since they hit the scene, line arrays have become the system of choice for PA applications necessi-tating excellent directivity and controlled coverage.The VA4 elements of the LD Systems Premium ArraySeries are the ultra compact lightweight solution for a wide variety of array configurations.With easyportability and powerful sonic performance they are suitable for both touring systems and fixedinstallations that require superior audio quality.
  35. 35. SOUND&TECHNIEK n 51
  36. 36. SPECIALSOUND&TECHNIEKTW Audio (Ludwigsburg, Duitsland) is dé opkomende fabrikant van luidsprekersystemen en staatgarant voor onbetwiste en exceptionele kwaliteit. De buitengewone passie voor geluid, de consequentetoepassing van nieuwe technologie en het doordachte assortiment maken TW Audio een betrouwbarepartner op het gebied van verhuur, installatie en touring.TW Audio: Simply your SoundDe geschiedenis en ontwikkeling van TW Audio is nauw verbonden metde know-how en ervaring van oprichter Tobias Wüstner. Tobias toerdedoor heel Europa als systems engineer en verzorgde concerten van onderandere de Backstreet Boys, David Bowie, Simply Red, Phil Collins en PUR.Sinds 2004 bouwt TW Audio,onder leiding van Tobias Wüstner,professio-nele luidsprekersystemen met de nadruk op kwaliteit, klanttevredenheiden innovatie.Vertical Line ArrayVERA10 is een verticale line array luidsprekersysteem voor evenementenen is het antwoord voor wensen op het gebied van visuele subtiliteit,gebruikersgemak, compacte omvang en een gunstige verhouding tussenafmeting en gewicht t.o.v. de prestaties.VERA10 bevat een unieke 10”inchneodymium speaker en is de optimale combinatie tussen een laag enmidrange driver. In combinatie met een ongeëvenaard compressieka-mer faseplug ontwerp levert VERA10 een indrukwekkend rendement van103dB (1W/1m). De mid/high waveguide, waarvan de prestaties sterk zijnverbeterd, maakt VERA10 tot een coherent 10° verticaal wavefront.VERA36 is het summum binnen het assortiment van TW Audio. VERA36is geschikt voor grootschalige, toerende evenementen en voor installa-tie in grote zalen en stadions. VERA36 kan omschreven worden als eenbuitengewoon compact verticaal matrix-systeem met briljante, scherpespraakverstaanbaarheid, hoge kwaliteit in toon en dynamiek en een uit-zonderlijke low-mid power.De prestaties zijn uitzonderlijk, zeker in verhouding tot de omvang, endoet sterk denken aan aanzienlijk grotere systemen. Niet minder dan zesluidsprekers in een chassis van slechts 70x31cm. Het centrale element isde mid-frequentie hoorn, aangedreven door twee 8”inch luidsprekers.Coaxiaal tussen hen is de mid-high eenheid, bestaande uit twee 1,4”inchcompressie drivers en een innovatieve waveguide met 10° verticaledekking. In het horizontale vlak is er de keuze tussen 80° en 120° hoorn.De low-mid range wordt aangevuld met twee 10”inch long excursieLF-drivers. Het bijzondere is dat onder de 400Hz alle vier de conus luid-sprekers samenwerken, waardoor indrukwekkende headroom ontstaatvan grondtoon en punch. Dit betekent dat de VERA36 zich staande houdttussen gerenommeerde 2x12”inch systemen.VERA S33 is een sub die in meerdere syste-men van TW Audio kan worden ingezet. DeVERA S33 bevat aan de voorzijde een 18”inchchassis en aan de achterzijde een 15”inchchassis. Dual-control geeft een voorwaartse“directed bass radiation” met een dempingtot 15dB in de achterzijde. Dit resulteert ineen muzikaal solide en strak lage tonenbereik. De prestaties komen goed tot haarrecht in omgevingen met een gecompliceer-de akoestiek. Artiesten op het toneel en deburen van de zaal worden gespaard van teveel lage frequentie energie. Met dank aande compacte omvang en de hoogwaardigeeigenschappen is de VERA S33 cardoid subeenvoudig en flexibel in gebruik.TW Audio Nederland exclusief beschikbaar via M Works:www.mworksonline.com • www.twaudio.comSOUND&TECHNIEK n 53
  37. 37. SPECIALSOUND&TECHNIEK54 n SOUND&TECHNIEKBose heeft anderhalf jaar geleden het RoomMatch systeem op de markt gebracht. Hiermee kiezen wevoor een nieuwe aanpak waarmee we enkele gekende problemen willen aanpakken.Bose®RoomMatch®Progressive Directivity ArrayGeluidskwaliteitMet RoomMatch willen we een geluidssysteem bouwen waarmee wedezelfde tonale balans op elke stoel in de zaal verkrijgen en waarmeewe ongewenste reflecties die komen van wanden en balkons zoveelmogelijk willen vermijden. Om dit resultaat te krijgen kiezen we vooreen akoestische oplossing in plaats van elektronische correctie.20 verschillende modulesWe hebben 20 verschillende RoomMatch modules, met elk hun eigenopeningshoek, zowel verticaal als horizontaal. Er zijn modules van55° horizontaal en 5° verticaal tot 120° horizontaal en 60° verticaal.Door de modules te combineren creëren we een array waarvan degeluidprojectie aangepast is aan de vorm van de zaal. Hierdoor vermijdenwe reflecties op wanden en plafonds en maken we een egale spreidingin de zaal mogelijk. We bouwen dus een op maat gemaakte luidsprekermet standaard modules.Continuous Arc Diffraction Slot ManifoldElke module maakt gebruik van dezelfde componenten om op elke plaatsin de zaal dezelfde geluidsweergave te hebben. De openingshoek vande module wordt bepaald door de vorm van de hoorn. Om al richtings­controle te realiseren bij lage frequenties,heb je een hoorn nodig met eengrote diepte. De specifieke verbinding van de 6 drivers met hun adapterin de hoorn zorgt ervoor dat de diepte kan gehalveerd worden. De verbin-ding is specifiek voor een bepaalde verticale openingshoek, zie hieronderenkele afbeeldingen:Uniforme weergave zonder interferentiesDe RoomMatch modules zijn zo ontworpen dat CADS modules precies opelkaar aansluiten. De geluidsgolf uit elke hoorn loopt door naar de vol-gende module, exact in fase. Hierdoor krijg je een gelijkmatige spreidingin de hele zaal zonder interferenties bij de overgang tussen 2 modules.De vorm van de CADS modules bepaalt de verticale openingshoek

×