Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Infosessies geluidsnormen muziekTechnisch handleiding – metingen en maatregelenPaul Mees, Daidalos Peutz
I   Overzicht    1. Meting van het geluid van muziekactiviteiten    Meetgrootheid: definitie en betekenis van het gemeten ...
1.1 Meting van het geluid van muziekactiviteiten: meetgroothedenDe geluidwisseldruk is wat het gehoor of een microfoon reg...
Voorbeeld van een gemeten geluidwisseldruk(verticale schaal: decibel)Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handlei...
Voorbeeld van een gemeten geluidwisseldruk - detail van 1 seconde(verticale schaal: decibel)Infosessies geluidsnormen muzi...
De meetgrootheden nader bekeken: LAeqDe meetgrootheid voor de norm met het oog op gehoorbescherming is:het A-gewogen equiv...
De meetgrootheden nader bekeken: LAeq en LASlowAan de organisator wordt de keuze gegeven om rechtstreeks denormwaarde te m...
1.2. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meetpositieVoorwaarden voor de meetpositie in een zaal, voor ingedeeld...
1.2. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meetpositieVoorwaarden voor de meetpositie in een zaal, voor niet inge...
Kaddish (Schoten), zicht van in de zaal naar het podiumInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metinge...
De Kroenkel (Nijlen), zicht van in de zaal naar het podiumInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - meti...
De Kroenkel (Nijlen), zicht van op het podium naar de zaalInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - meti...
Club 9 (Koersel), zicht van de zaal naar het podiumInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en...
1.2. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meetpositieRichtlijnen voor de meetpositie in open lucht:•   Hoogte: 1...
1.3. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meetduurVereisten :•   Muziekactiviteiten met LAeq,15min ≤ 85 dB(A) : ...
1.4. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meettoestellenVereisten:•   Geluidmeter klasse 2 volgens IEC 61672 Ele...
•   Voor muziekactiviteiten met LAeq,60min ≤ 100 dB(A):    o LAeq,60min meten en registreren op een continue (glijdende) m...
1.4. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meettoestellenAanbevelingen, aandachtspunten:•   Positie van de microf...
1.4. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meettoestellenVier voorbeelden van meettoestellen:•   Klasse 2 geluidm...
2. Voorbeelden van meetresultaten (jeugdhuizen)Geluidmeting in functie van de tijd•   Registratie van het geluid gedurende...
Jeugdhuis de Paddestoel: zicht van in de zaal op het podiumInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - met...
Jeugdhuis de Paddestoel: zicht van op het podium in de zaalInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - met...
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   27/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   28/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   29/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   30/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   31/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   32/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   33/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   34/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   35/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   36/63
3. Maatregelen voor het beperken van het geluidniveauAlgemene aanpak: beperking is som van verschillende deelmaatregelen:•...
3.1 Maatregelen - afstand tussen publiek en luidsprekersDe voorbeelden tonen aan dat dicht bij de luidsprekers het geluidn...
3.2 Maatregelen - geluidabsorptie in de ruimteLuidheidHet geluidniveau hangt af van de sterkte van de geluidbron in de rui...
De totale oppervlakte geluidabsorptie heeft samen met het volume eendirect verband met nagalmtijd in de ruimte, en dus met...
Bij de keuze van de absorptiecoëfficiënt α van een materiaal let men op devolgende punten:•   De gemiddelde absorptiecoëff...
extra geluidabsorptie door gordijnen op de wanden.Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en ...
berekende       verdeling van het A-gewogen geluiddrukniveau       geluidkaart     Lp1      Lp2 % % van de vloeroppervlakt...
berekende        verdeling van het A-gewogen geluiddrukniveau      geluidkaart      Lp1      Lp2 % % van de vloeroppervlak...
3.3 Maatregelen - geluidversterking bij concertenDe geluidversterking bij concerten omvat:•   regeling van het volume (bal...
Geluidversterking bij concertenInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   48/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   49/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   50/63
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   51/63
3.4 Maatregelen - luidspreker type (kleine zalen)We trachten een meer uniforme verdeling van het geluidniveau tegekomen en...
Berekening van de lijnluidsprekersInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   53...
3.5 Maatregelen - luidheid van het slagwerkSlagwerk is de luidste natuurlijke geluidbron.Zelfs niet versterkt bereikt ze g...
Jeugdhuis de Paddestoel: muziekinstrumenten en geluidinstallatie op hetpodiumInfosessies geluidsnormen muziek - Technische...
Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen   56/63
Jeugdhuis de Paddestoel: experiment: proefopstellingInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen e...
Meting 1: met slagwerk niet afgeschermdInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen...
Meting 2: met slagwerk afgeschermd, 1.2 m hoogteInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en ma...
Meting 3: met slagwerk afgeschermd, 1.8 m hoogteInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en ma...
scherm       versterking                       geluiddrukniveau   song                opname                              ...
SamenvattingGemiddeld geluidniveau gemeten tijdens evenementen in jeugdhuizen:LAeq,15min = 99 dB(A) - 106 dB(A)Daling die ...
4. GeluidsplanBevat minimaal de volgende gegevens:•   Keuze en opstelling luidsprekers - verdeling van het geluid•   Meetp...
Regelgeving geluidsnormen: technisch luik: meten en maatregelen
Regelgeving geluidsnormen: technisch luik: meten en maatregelen
Regelgeving geluidsnormen: technisch luik: meten en maatregelen
Regelgeving geluidsnormen: technisch luik: meten en maatregelen
Regelgeving geluidsnormen: technisch luik: meten en maatregelen
Regelgeving geluidsnormen: technisch luik: meten en maatregelen
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Regelgeving geluidsnormen: technisch luik: meten en maatregelen

1,004 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Regelgeving geluidsnormen: technisch luik: meten en maatregelen

  1. 1. Infosessies geluidsnormen muziekTechnisch handleiding – metingen en maatregelenPaul Mees, Daidalos Peutz
  2. 2. I Overzicht 1. Meting van het geluid van muziekactiviteiten Meetgrootheid: definitie en betekenis van het gemeten geluiddrukniveau Meettoestellen: eisen, aanbevelingen, voorbeelden Meetpositie: in een zaal, in open lucht Meetduur: eisen, aanbevelingen 2. Voorbeelden van metingen tijdens evenementen in jeugdhuizen Het geluidniveau in functie van de tijd Het geluidniveau op verschillende posities 3. Maatregelen voor het beperken van het geluidniveau Afstand tussen publiek en luidsprekers Geluidabsorptie in de zaal Regeling van de geluidversterking Luidspreker type en positie Natuurlijke geluidniveau van instrumenten (slagwerk) 4. Geluidsplan Doel en Inhoud Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 2/63
  3. 3. 1.1 Meting van het geluid van muziekactiviteiten: meetgroothedenDe geluidwisseldruk is wat het gehoor of een microfoon registreert:de momentane geluiddruk, die zeer snel wisselt in de tijd (voorbeeld)Een geluidmeter voert hierop de volgende bewerkingen uit om te komentot het gemeten geluiddrukniveau:• Filteren met de A-weging → A-gewogen geluidwisseldruk• A-gewogen geluidwisseldruk kwadrateren → momentane geluidenergie varieert nog te snel om te kunnen uitlezen is nog niet relevant voor luidheid of gehoorschade• Momentane geluidenergie middelen over een zekere tijd: 2 methoden: o exponentieel filter: de laatst gemeten waarde weegt het meest door oudere waarden verdwijnen exponentieel uit het gemiddelde op een trage manier → A-gewogen geluiddrukniveau met trage tijdsweging, LASlow o middelen over een vaste meetperiode: na de meting bekomt men de gemiddelde geluidenergie over deze periodede → A-gewogen equivalent geluiddrukniveau, LAeq,15min → A-gewogen equivalent geluiddrukniveau, LAeq,60minInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 3/63
  4. 4. Voorbeeld van een gemeten geluidwisseldruk(verticale schaal: decibel)Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 4/63
  5. 5. Voorbeeld van een gemeten geluidwisseldruk - detail van 1 seconde(verticale schaal: decibel)Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 5/63
  6. 6. De meetgrootheden nader bekeken: LAeqDe meetgrootheid voor de norm met het oog op gehoorbescherming is:het A-gewogen equivalente geluiddrukniveau LAeq:• LAeq,15min : voor de norm LAeq,15min ≤ 85 dB(A)• LAeq,15min : voor de norm LAeq,15min ≤ 95 dB(A)• LAeq,60min : voor de norm LAeq,60min ≤ 100 dB(A)Belangrijke kenmerken van de meetgrootheid LAeq,15min of LAeq,60min zijn :• het is een glijdend gemiddelde: na de eerste periode van 15 minuten of 60 minuten is LAeq,15min of LAeq,60min continu beschikbaar• de grootheid laat ruimte voor dynamiek in de muziek• 8 -10 dB(A) toename is een verdubbeling van de subjectieve luidheid• 3 dB(A) toename is een verdubbeling van de geluidenergie en een halvering van de tijd tot kans op gehoorschadeInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 6/63
  7. 7. De meetgrootheden nader bekeken: LAeq en LASlowAan de organisator wordt de keuze gegeven om rechtstreeks denormwaarde te meten (vorige pagina), ofwel gebruik te maken van eentoetsingswaarde. De meetgrootheden voor de toetsing zijn:• LASlow,max ≤ 92 dB(A): toetsing van de norm LAeq,15min ≤ 85 dB(A)• LASlow,max ≤ 102 dB(A): toetsing van de norm LAeq,15min ≤ 95 dB(A)• LAeq,15min ≤ 102 dB(A): toetsing van de norm LAeq,60min ≤ 100 dB(A)Belangrijke kenmerken van de meetgrootheid LASlow,max :• LASlow is op elk moment beschikbaar, vanaf de start van de meting• LASlow,max is de maximale waarde van LASlow die men in een bepaalde tijdspanne meet.• LASlow,max is beschikbaar op de meest eenvoudige geluidmeters• LASlow werd gehanteerd in het KB 1977• Gemiddeld genomen is voor muziekgeluid LASlow,max ongeveer 7 dB(A) hoger dan LAeq,15min.Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 7/63
  8. 8. 1.2. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meetpositieVoorwaarden voor de meetpositie in een zaal, voor ingedeelde inrichtingen- LAeq,15min ≤ 95 dB(A) en LAeq,60min ≤ 100 dB(A) :• Hoogte: 1.5 - 3.0 m boven de vloer, ≥ 0.5 m van plafond• Positie: o ter hoogte van de mengtafel indien deze geplaatst is tussen publiek en centraal tussen de belangrijkste luidsprekers o tussen publiek en centraal tussen de belangrijkste luidsprekers• Toegankelijk voor de toezichthoudende overheid (controlemeting)Toelichting en aanbevelingen:• Hoogte: met handmeter of afgehangen van het plafond• Positie: o vlakbij de luidsprekers (< 1 m) is een sterke toename van het geluid: daar wordt niet gemeten maar mag ook geen publiek zijn o op 1/3 - 1/2 tussen luidsprekers en verste punt publiekszone o in de as van de zaal (stereo luidspreker paar) o in de kruising tussen de luidsprekers (bijvoorbeeld opgehangen)Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 8/63
  9. 9. 1.2. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meetpositieVoorwaarden voor de meetpositie in een zaal, voor niet ingedeeldeinrichtingen - LAeq,15min ≤ 85 dB(A) - wanneer zij het geluidniveau in hunzaal controleren :• Hoogte: 1.5 - 3.0 m boven de vloer, ≥ 0.5 m van plafond• Positie: op elke voor het publiek toegankelijke plaatsNiet ingedeelde inrichtingen moeten niet meten of registreren tijdens deuitbating, maar voeren een controle uit van het muziekgeluid zonderandere activiteiten. Het muziekgeluid moet op elke plaats in de ruimtevoldoen aan LAeq,15min ≤ 85 dB(A), maar mag getoetst worden aanLASlow,max ≤ 92 dB(A)Voorbeelden (jeugdhuizen)Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 9/63
  10. 10. Kaddish (Schoten), zicht van in de zaal naar het podiumInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 10/63
  11. 11. De Kroenkel (Nijlen), zicht van in de zaal naar het podiumInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 12/63
  12. 12. De Kroenkel (Nijlen), zicht van op het podium naar de zaalInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 13/63
  13. 13. Club 9 (Koersel), zicht van de zaal naar het podiumInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 15/63
  14. 14. 1.2. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meetpositieRichtlijnen voor de meetpositie in open lucht:• Hoogte: 1.5 - 3.0 m boven de vloer, ≥ 0.5 m van plafond (tent)• Positie: o vlakbij de luidsprekers (< 1 m) is een sterke toename van het geluid: daar wordt niet gemeten maar mag ook geen publiek zijn o op 1/3 - 1/2 tussen de hoofdluidsprekers en het verste punt in de publiekszone, met een maximum van 70 m van het podium o in de as tussen luidsprekers o in de kruising tussen de luidsprekersInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 17/63
  15. 15. 1.3. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meetduurVereisten :• Muziekactiviteiten met LAeq,15min ≤ 85 dB(A) : o geen meting vereist• Muziekactiviteiten met LAeq,15min ≤ 95 dB(A) : o starten bij de opening van de deuren, meten tijdens de ganse duur van de activiteit• Muziekactiviteiten met LAeq,60min ≤ 100 dB(A) : o starten bij de opening van de deuren, meten tijdens de ganse duur van de activiteit o registreren en 1 maand bijhoudenInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 18/63
  16. 16. 1.4. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meettoestellenVereisten:• Geluidmeter klasse 2 volgens IEC 61672 Electroacoustics - Sound level meters: o definieert de nauwkeurigheid (A-weging, frequentieresponsie, amplitude nauwkeurigheid, responsie op porte piekgeluiden, gevoeligheid voor interferenties met radiobronnen,...) o defineert de grootheden LASlow, LAeq o gestaafd met een conformiteitsverklaring van de fabrikant• Voor muziekactiviteiten met LAeq,15min ≤ 95 dB(A): o ofwel LASlow meten en het maximum bijhouden: LASlow,max o ofwel LAeq,15min meten op een continue (glijdende) manier en het maximum bijhouden: LAeq,15min,max o continue aanduiding van het geluidniveau voor de verantwoordelijke o geen registratie noodzakelijkInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 19/63
  17. 17. • Voor muziekactiviteiten met LAeq,60min ≤ 100 dB(A): o LAeq,60min meten en registreren op een continue (glijdende) manier o LAeq,15min meten en registreren op een continue (glijdende) manier, maar kunnen omrekenen tot LAeq,60min o continue aanduiding van het geluidniveau voor de verantwoordelijke o registratie van het geluidniveau 1 maand bijhouden - overdracht op computerInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 20/63
  18. 18. 1.4. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meettoestellenAanbevelingen, aandachtspunten:• Positie van de microfoon: o stevige montage van de geluidmeter op een statief o afneembare microfoon met verlengkabel laat toe de microfoon van het plafond van de zaal af te hangen o opletten voor elementen die de microfoon afschermen• Bediening o eenvoudig, groot, goed afleesbaar display; dit voldoet meteen aan de verplichting om het geluidniveau voor de verantwoordelijke constant weer te geven o eenvoudige bediening en goede handleiding (eventueel zelf een handleiding schrijven met de juiste instellingen) o interface met computer voor registratie en rapportage• IJkbron o regelmatige ijking is niet verplicht o ijkbron klasse 2 laat toe de goede werking te controlerenInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 21/63
  19. 19. 1.4. Meting van het geluid van muziekactiviteiten - meettoestellenVier voorbeelden van meettoestellen:• Klasse 2 geluidmeter met handbediening en computer interface kostprijs 100 - 200 € voor toestel met enkel LASlow, 300 - ... € voor toestel met LASlow en LAeq• Klasse 1 geluidmeter met handbediening en computer interface mogelijk uitlenen van de handhaver (politie, milieudienst)• Klasse 1/2 geluidmeter met bediening via computer• Geluidbegrenzer: indien ingesteld zodat de norm gerespecteerd wordt, vervalt de verplichting tot meten of meten en registreren.VoorbeeldenInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 22/63
  20. 20. 2. Voorbeelden van meetresultaten (jeugdhuizen)Geluidmeting in functie van de tijd• Registratie van het geluid gedurende het volledige evenement• Berekening van de grootheden LASlow, LAeq,15min, LAeq,60min• EvaluatieGeluidmeting in functie van de positie• Eerste vaste positie ter hoogte van de mengtafel• Tweede vaste positie afgehangen van het plafond• Verschillende posities in de zaal, met een handbediende geluidmeter.Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 23/63
  21. 21. Jeugdhuis de Paddestoel: zicht van in de zaal op het podiumInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 24/63
  22. 22. Jeugdhuis de Paddestoel: zicht van op het podium in de zaalInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 25/63
  23. 23. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 27/63
  24. 24. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 28/63
  25. 25. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 29/63
  26. 26. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 30/63
  27. 27. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 31/63
  28. 28. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 32/63
  29. 29. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 33/63
  30. 30. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 34/63
  31. 31. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 35/63
  32. 32. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 36/63
  33. 33. 3. Maatregelen voor het beperken van het geluidniveauAlgemene aanpak: beperking is som van verschillende deelmaatregelen:• Afstand tussen publiek en luidsprekers• Geluidabsorptie in de ruimte• Geluidniveau van de versterking op het podium• Geluidniveau van de versterking in de zaal• Luidspreker type en positie• Natuurlijke geluidniveau van instrumenten (slagwerk)Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 39/63
  34. 34. 3.1 Maatregelen - afstand tussen publiek en luidsprekersDe voorbeelden tonen aan dat dicht bij de luidsprekers het geluidniveauzeer sterk stijgt. In kleinere zalen meten we 5 - 8 dB(A) hogeregeluidniveaus op plaatsen waar publiek staat, vergeleken met demeetpositie aan het mengpaneel.De beperking van het geluidniveau voor de toeschouwers vraagt bijgevolghet absoluut vermijden van korte afstanden tot de luidsprekers.In kleinere zalen, afhankelijk van de grootte, 1 - 2 m afstand voorzientussen het publiek en de luidsprekers:• In nieuwe zalen: o voldoende hoogte van de zaal (> 4 m) o luidsprekers inbouwen in een nis en afschermen met een rooster o vaste luidsprekers aan het plafond zo hoog mogelijk hangen• In bestaande zalen: o luidsprekers voor het podium afschermen met een hekwerk o voorzieningen om luidspreker toch op te hangen aan het plafondInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 40/63
  35. 35. 3.2 Maatregelen - geluidabsorptie in de ruimteLuidheidHet geluidniveau hangt af van de sterkte van de geluidbron in de ruimteen van de hoeveelheid geluidabsorptie in de ruimte (vermogensbalans): Lp ≅ Lw,tot - 10 * Log10 (Atot/4)Lp [dB] het geluiddrukniveau in de ruimteLw,tot [dB] het totale geluidvermogenniveau van alle geluidbronnen in de ruimteAtot [m2] de totale oppervlakte geluidabsorptie in de ruimte - m2 open raamDe totale oppervlakte geluidabsorptie in de ruimte is de som van deabsorptie van elk oppervlak in de ruimte (vloer, wand, plafond,inrichting,...): Atot = Σ αi * Siαi [-] de geluidabsorptiecoëfficiënt van wandafwerking iSi [m2] de oppervlakte van wandafwerking iInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 41/63
  36. 36. De totale oppervlakte geluidabsorptie heeft samen met het volume eendirect verband met nagalmtijd in de ruimte, en dus met de kwaliteit vande weergave van muziek: T ≅ V/(6*Atot)Tp [s] de nagalmtijd in de ruimte 3V [m ] het volume van de ruimteAtot [m2] de totale oppervlakte geluidabsorptie in de ruimte - m2 open raamEen goede weergave van muziek vraagt een voldoende lage nagalmtijd.Geluidabsorptie helpt bijgevolg niet enkel de luidheid van de ruimte tebeperken, maar ook de muziekkwaliteit te verbeteren.GeluidabsorptieMen kenmerkt de geluidabsorptie van een materiaal of, meer algemeen,van een wandafwerking door de absorptiecoëfficiënt α.Dit getal varieert tussen:• 0.00 : geen geluidabsorptie (glas, beton, staal,...) en• 1.00 : perfecte geluidabsorptie.Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 42/63
  37. 37. Bij de keuze van de absorptiecoëfficiënt α van een materiaal let men op devolgende punten:• De gemiddelde absorptiecoëfficiënt, symbool αw. Dit is een gewogen waarde van de absorptiecoëfficiënt in octaafbanden. Dit ene getal, dat verandert in stappen van 5%, laat eenvoudig toe om materialen of wandafwerkingen te rangschikken volgens hun vermogen om geluid te absorberen. Men kan de geluidabsorptie kwalitatief als volgt omschrijven: omschrijving klasse αw zeer sterk geluidabsorberend A 0.90 0.95 1.00 sterk geluidabsorberend B 0.80 0.85 matig geluidabsorberend C 0.60 0.65 0.70 0.75 beperkt geluidabsorberend D 0.30 0.35 0.40 0.45 0.50 0.55 weinig geluidabsorberend E 0.15 0.20 0.25 niet geluidabsorberend - 0.00 0.05 0.10• Het verloop van de absorptiecoëfficiënt in octaafbanden. Voor muziek is een voldoende laagfrequente geluidabsorptie van belangWaarden van αw. vindt men terug in de productinformatie van fabrikantenvan geluidabsorberende plafonds, wandpanelen, gordijnen,...Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 43/63
  38. 38. extra geluidabsorptie door gordijnen op de wanden.Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 44/63
  39. 39. berekende verdeling van het A-gewogen geluiddrukniveau geluidkaart Lp1 Lp2 % % van de vloeroppervlakte in de zaal [dB(A)] 0 5 10 15 20 25 30 35 40 < 93 1 93 - 94 11 94 - 95 23 95 - 96 6 96 - 97 5 97 - 98 7 98 - 99 13 99 - 100 33 100 - 101 1 > 101 1 gemiddeld: 97 spreiding: 2.3Kaart 1. De Paddestoel - bestaande situatie. Concertsituatie met luidsprekers langs weerszijden van het podium.Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 45/63
  40. 40. berekende verdeling van het A-gewogen geluiddrukniveau geluidkaart Lp1 Lp2 % % van de vloeroppervlakte in de zaal [dB(A)] 0 5 10 15 20 25 30 35 40 < 88 5 88 - 89 9 89 - 90 12 90 - 91 7 91 - 92 4 92 - 93 2 93 - 94 4 94 - 95 2 95 - 96 5 96 - 97 8 97 - 98 26 98 - 99 14 > 100 1 gemiddeld: 94 spreiding: 3.9Kaart 2. De Paddestoel - met bijkomende geluidabsorptie op de wanden. Concertsituatie met luidsprekers langs weerszijden van het podium.Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 46/63
  41. 41. 3.3 Maatregelen - geluidversterking bij concertenDe geluidversterking bij concerten omvat:• regeling van het volume (balans) op het podium: o vertrekkend van de natuurlijke luidheid van de geluidbronnen op het podium: slagwerk, gitaarversterkers, zang,... o regeling van de monitors voor de artiesten• regeling van het volume naar de zaal: o overstemmen van de luidheid op het podium o afhankelijk van de zaal: afmetingen, geluidabsorptie o luidsprekers met min of meer gerichte werking• inzicht in het verloop van het concert: o verschillende groepen o opbouw van de nummers• sound van de groepInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 47/63
  42. 42. Geluidversterking bij concertenInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 48/63
  43. 43. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 49/63
  44. 44. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 50/63
  45. 45. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 51/63
  46. 46. 3.4 Maatregelen - luidspreker type (kleine zalen)We trachten een meer uniforme verdeling van het geluidniveau tegekomen en toch een goede weergave te behouden:• verdeling van de luidsprekers over de ruimte - bij fuiven• sterk directieve luidsprekersInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 52/63
  47. 47. Berekening van de lijnluidsprekersInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 53/63
  48. 48. 3.5 Maatregelen - luidheid van het slagwerkSlagwerk is de luidste natuurlijke geluidbron.Zelfs niet versterkt bereikt ze geluidniveaus boven 100 dB(A)Meting van de invloed van een afscherming:• drummer apart• drummer versterkt• drummer + andere bandleden versterktVoor 3 situaties:• geen afscherming van het drumstel• beperkte afscherming van het drumstel (1.2 m hoogte)• volledige afscherming van het drumstel (1.8 m hoogte)Feedback van de muzikanten en van de geluidstechniciInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 54/63
  49. 49. Jeugdhuis de Paddestoel: muziekinstrumenten en geluidinstallatie op hetpodiumInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 55/63
  50. 50. Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 56/63
  51. 51. Jeugdhuis de Paddestoel: experiment: proefopstellingInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 57/63
  52. 52. Meting 1: met slagwerk niet afgeschermdInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 58/63
  53. 53. Meting 2: met slagwerk afgeschermd, 1.2 m hoogteInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 59/63
  54. 54. Meting 3: met slagwerk afgeschermd, 1.8 m hoogteInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 60/63
  55. 55. scherm versterking geluiddrukniveau song opname Mi1 Mi2 Mi3 nr nummer- drummer akoestisch 97.2 99.5 104.9 1 1-1 drummer versterkt 101.8 103.4 105.3 1 1-2 band versterkt 106.3 107.0 106.9 1 1-3 106.9 107.9 108.1 2 1-41.2 m drummer akoestisch 92.9 95.2 102.3 1 2-1 drummer versterkt 93.5 95.6 102.4 1 2-2 band versterkt 99.2 101.5 104.9 1 2-3 101.1 103.0 105.9 2 2-41.8 m drummer akoestisch 91.0 93.6 99.7 1 3-1 drummer versterkt 95.3 96.9 100.8 1 3-2 band versterkt 100.0 101.1 104.0 1 3-3 100.7 101.8 104.9 2 3-4 100.6 102.1 104.8 3 3-5 99.4 100.5 103.7 4 3-6Infosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 61/63
  56. 56. SamenvattingGemiddeld geluidniveau gemeten tijdens evenementen in jeugdhuizen:LAeq,15min = 99 dB(A) - 106 dB(A)Daling die we hierop kunnen bekomen:• Invloed van de geluidstechnicus: 1 - 3 dB(A)• Invloed van het muziekgenre: 5 dB(A)• Variatie van het geluidniveau in de zaal: tot 4 dB(A) maatregelen: afscherming van de luidsprekers (± 2.500 €)• Gesofisticeerde luidsprekers: weinig invloed - hoge kostprijs• Invloed van de geluidabsorptie: 1 - 3 dB(A) - hoge kostprijs (15.000 €) zeker te beschouwen bij nieuwbouw• Geluid van de drums door omkasting: 3 - 5 dB(A) aankoopprijs ± 3.000 € / beter in verhuur samen met PA installatieBlijft tenslotte de sound, drive,... van de groep en van de avondInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 62/63
  57. 57. 4. GeluidsplanBevat minimaal de volgende gegevens:• Keuze en opstelling luidsprekers - verdeling van het geluid• Meetplaats• Geluidniveau op de meetplaats en 4 andere meetplaatsen - uniformiteit• Plaats waar het geluidsniveau geregeld wordt• Plattegrond van de zaal, toegankelijk voor het publiekVerplicht voor ingedeelde inrichting klasse 2, voor LAeq,60min ≤ 100 dB(A)Sterk aan te raden voor iedereenInfosessies geluidsnormen muziek - Technische handleiding - metingen en maatregelen 63/63

×