Mis lecture 4

2,119 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,119
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
108
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Mis lecture 4

  1. 1. СЭЗДС. MBA хөтөлбөр. Менежментийн Мэдээллийн Системүүд 2011 – 2012 оны хичээлийн жил Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах ХИЧЭЭЛИЙН ЗОРИЛГО Лекц 4 • Шинэ системүүдийг байгуулах нь байгууллагыг өөрчлөлтөнд хүргэх нь • Компаниуд бизнес төлөвлөгөөндөө таарсан мэдээллийн системүүдийг байгуулах нь Мэдээллийн системийг • Системийг хөгжүүлэх процессийн үндсэн үйл байгуулах ажиллагаанууд • Мэдээллийн системийг байгуулах аргууд ба системийг загварчлах арга зүй • Мэдээллийн системийг байгуулах үеийн Багш Д.Болормаа, СЭЗДС-МСМ Тэнхим сорилтууд ба удирдлагын шийдлүүд dbolormaa@ife.edu.mn 1.1 © 2006 by Prentice Hall 1.2 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Шинэ системийг байгуулах Шинэ системийг байгуулах МС-ийн стратегийн гурвалжин Мэдээллийн Системийн стратегийн гурвалжин • Амжилттай ажиллаж байгаа компаниуд үндсэн бизнесийн стратегитай байдаг. • Энэ бизнесийн стратеги нь Байгууллагын ба Мэдээллийн стратегийг хоёуланг Бизнесийн стратеги нь хөтөлж явдаг. • Компаний бизнесийн зорилтууд нь бүх шийдвэрүүдийг жолоодож байдаг. • Бизнесийн стратеги нь бусад бүх стратегиа хөтөлдөг. • Тиймээс Байгууллагын ба Мэдээллийн стратеги Бизнесийн стратегиасаа хамааралтай. • Ямар нэгэн стратегид оруулсан өөрчлөлтүүд нь тэнцвэрийг хадгалахын тулд бусад стратегиудад өөрчлөлт оруулахыг шаарддаг. • Компанийн ашиглаж буй бусад стратегиуд нь МС-ийн стратегид нөлөө үзүүлдэг. Байгууллагын Мэдээллийн • МС-ийн стратеги нь үргэлж үр дагавруудыг агуулж байдаг. стратеги стратеги • МС-ийн стратеги нь тэдний бизнесийн стратегийг дэмжихгүй байвал компаниуд тэнцвэрээ алддаг 1.3 © 2006 by Prentice Hall 1.4 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Шинэ системийг байгуулах Шинэ системийг байгуулах Шинэ системүүдийг байгуулах нь байгууллагыг 1. Байгууллагын одоогийн МС-үүдэд өөрчлөлтөнд хүргэнэ тулгарсан асуудлуудыг шинжлэх • Шинэ системийг байгуулах - байгууллагын янз бүрийн хүмүүсийг хамруулдаг байгууллагын төлөвлөгдсөн 2. Хүмүүсийн мэдээллийн хэрэгцээ өөрчлөлтийн нэг хэлбэр шаардлагуудыг үнэлэх • Мэдээллийн системүүдэд хийсэн өөрчлөлт нь ажил, ур чадвар, удирдлага, байгууллага дахь өөрчлөлтийг дагуулна. 3. Тохирох шийдэл, технологийг • Удирдлага нь систем байгуулах хүчин чармайлтыг хянаж, сонгох түүний өртөг зардал ба үр өгөөжийг үнэлэх хэрэгтэй • Технологийг хэрэглэхээс ӨМНӨ процессуудыг дахин зохион 4. Бизнес процесс ба ажлуудыг байгуулбал МТ-ийн хөрөнгө оруулалтаас их үр өгөөжийг авч дахин шинээр зохион байгуулах чадна! 1.5 © 2006 by Prentice Hall 1.6 © 2006 by Prentice HallСЭЗДС. МСМ Тэнхим. Багш Д.Болормаа 1
  2. 2. СЭЗДС. MBA хөтөлбөр. Менежментийн Мэдээллийн Системүүд 2011 – 2012 оны хичээлийн жил Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Мэдээллийн систем – байгууллагын төлөвлөгдсөн Шинэ системийг байгуулах өөрчлөлт Мэдээллийн систем – байгууллагын төлөвлөгдсөн Мэдээллийн системүүдийг бизнес төлөвлөгөөтэй нийцүүлэх өөрчлөлт Системийг хөгжүүлэх чиглэл, хандлагыг харуулсан замын зураг • Мэдээллийн системүүд – байгууллагын өмнө Системийн хөгжлийн чиг хандлага тулгарсан асуудлын шийдлийн үр дүн Үндэслэл • Байгууллагууд бизнесийн зорилгууддаа хүрэх боломжийг нь дэмжсэн, бизнес төлөвлөгөөнд Одоогийн нөхцөл байдал нийцсэн Мэдээллийн Системийн Төлөвлөгөөг боловсруулах ёстой. Удирдлагын стратеги • Мэдээллийн системүүдийг байгуулах нь Хэрэгжүүлэх төлөвлөгөө байгууллагыг өөрчлөлтөнд хүргэнэ Төсөв 1.7 © 2006 by Prentice Hall 1.8 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Мэдээллийн систем – байгууллагын төлөвлөгдсөн өөрчлөлт Мэдээллийн систем – байгууллагын төлөвлөгдсөн өөрчлөлт Компанийн мэдээллийн системийн төлөвлөгөө Байгууллагын шинжилгээ (Бизнес системүүдийн төлөвлөлт) • Мэдээллийн системийн төлөвлөгөөнүүдээр шийдвэрлэх ёстой байгууллагын хэмжээний • Бүтэц, зохион байгуулалтын нэгж, функц, мэдээллийн хэрэгцээ шаардлагуудыг процесс, ба өгөгдлийн элемент бүрээр нь илрүүлэхийн тулд дараахь байгууллагыг бүхэлд нь шинжилнэ. шинжилгээнүүдийг ашиглаж болно – Байгууллагын шинжилгээ • Байгууллагын өгөгдөл доторх гол үндсэн – Амжилтын шийдвэрлэх хүчин зүйлүүдийн нэгж ба атрибутуудыг тодорхойлоход шинжилгээ. тусална. 1.9 © 2006 by Prentice Hall 1.10 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Мэдээллийн систем – байгууллагын төлөвлөгдсөн өөрчлөлт Мэдээллийн систем – байгууллагын төлөвлөгдсөн өөрчлөлт Амжилтын шийдвэрлэх хүчин зүйлүүд (CSFs) • Байгууллагын амжилтыг баталгаажуулна Байгууллагын шинжилгээний гэж итгэж байгаа тухайн салбар, компани, гарц, үр менежер болон илүү өргөн хүрээтэй дүнгийн жишээ орчноор тодорхойлогдсон үйл ажиллагаануудын зорилгууд 1.11 © 2006 by Prentice Hall 1.12 © 2006 by Prentice HallСЭЗДС. МСМ Тэнхим. Багш Д.Болормаа 2
  3. 3. СЭЗДС. MBA хөтөлбөр. Менежментийн Мэдээллийн Системүүд 2011 – 2012 оны хичээлийн жил Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Мэдээллийн систем – байгууллагын төлөвлөгдсөн өөрчлөлт Мэдээллийн систем – байгууллагын төлөвлөгдсөн өөрчлөлт АШХЗ ба Байгууллагын зорилгууд АШХЗ-ийг системийг хөгжүүлэхэд ашиглах А Менежерийн А Менежерийн А Менежерийн А Менежерийн Жишээ Зорилгууд АШХЗ АШХЗ АШХЗ АШХЗ АШХЗ Ашгийн Орлого/хувь хэмжээ Автоматчилагдсан салбар сонирхол Хөрөнгө оруулалтын эргэн төлөлт Загварлаг болгох Хувь хүмүүсийн АШХЗ-г Зах зээл эзлэлт Чанарын дилерийн систем нэгтгэж, шинжлэх Шинэ бүтээгдэхүүн Өртгийн хяналт Энергийн стандартууд Байгууллагын АШХЗ дээр зөвшилцөлд хүрэх Ашгийн Чанартай эрүүл мэндийн үйлчилгээ Бусад эмнэлгүүдтэй холбогдсон бус ЗГ-ын зохицуулалтыг хангах бүсийн нэгдсэн ЭМ-ийн төв Байгууллагын АШХЗ Эрүүл мэнд, боловсролын ирээдүйн Зохицуулалтуудын тодорхойлох хэрэгцээ, шаардлагууд мониторингийг сайжруулах Нөөцүүдийг үр ашигтай МС-үүдийг хэрэглэх ШГТС-үүд ба өгөгдлийн зэрэглэхэд АШХЗ-г сангуудыг ашиглах тодорхойлох 1.13 © 2006 by Prentice Hall 1.14 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Системийн хөгжүүлэлт ба байгууллагын өөрчлөлт Системийн хөгжүүлэлт ба байгууллагын өөрчлөлт Мэдээллийн Технологиор хийгддэг байгууллагын өөрчлөлтүүд • Автоматжуулалт: Ажлын гүйцэтгэлийг хурдасгаж, илүү үр ашигтай, үр өгөөжтэй гүйцэтгэх • Технологид суурилсан, их эрсдэл ба үр • Процедуруудыг оновчтой болгох: Үйл ажиллагааны өгөөжийг дагуулдаг өргөн хүрээтэй процедуруудыг оновчтой болгох өөрчлөлтүүд: • Бизнес процeссийн реинженеринг: Үйл ажиллагаануудыг эрс өөрчлөн бизнес процессуудын зардал, чанар, үйлчилгээг – Автоматжуулалт сайжруулж, МТ-ийн үр ашгийг дээд хэмжээнд хүргэх – Ажил, процедуруудыг оновчтой болгох • Парадигмийн шилжилт: Байгууллага болон бизнесийн шинж – Бизнес процессын реинженеринг төрхийн талаарх цоо шинэ төсөөлөл, бизнесийн шинэ загвар – Парадигмын шилжилт Automation – Автоматжуулалт Rationalization of procedures – Процедуруудыг оновчтой болгох Business process reengineering – Бизнес процeссийн реинженеринг Paradigm shift – Парадигмийн шилжилт 1.15 © 2006 by Prentice Hall 1.16 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Байгууллагын өөрчлөлт дэх эрсдлүүд ба үр өгөөжүүд Бизнес процессийн реинженеринг Өндөр • Цаас их хэрэглэдэг илүүдэл ажлуудыг болон илүү ажиллах хүчийг халахын тулд • Үйл ажиллагаан дахь үе шатуудыг нэгтгэх ЭРСДЭЛ • Ажлын урсгалуудыг дахин шинээр зохион байгуулах Бага Бага Өндөр ҮР ӨГӨӨЖ 1.17 © 2006 by Prentice Hall 1.18 © 2006 by Prentice HallСЭЗДС. МСМ Тэнхим. Багш Д.Болормаа 3
  4. 4. СЭЗДС. MBA хөтөлбөр. Менежментийн Мэдээллийн Системүүд 2011 – 2012 оны хичээлийн жил Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бизнес процессийн реинженеринг АНУ дахь үл хөдлөх хөрөнгийн зээл авах процессийн реинжинеринг • Бизнес процессын удирдлага – одоогийн РЕИНЖЕНЕРИНГЭЭС ӨМНӨ: Цаасан өргөдөл ширээнээс ширээ рүү шилждэг 6-8 долоо хоног ; $3000 процессуудыг шинжилж, шинэ процессуудыг зохиомжилж, тэдгээрийг оновчтой болгоход хэрэглэдэг төрөл бүрийн хэрэгсэл, арга зүйнүүд Figure 12-4a 1.19 © 2006 by Prentice Hall 1.20 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Үр дүнтэй реинженерингийн үе шатууд АНУ дахь үл хөдлөх хөрөнгийн зээл авах процессийн реинженериг 1. Өөрчлөх хэрэгтэй процессуудыг тодорхойлох • Удирдлага доорх процессуудыг анхааралдаа авч, хүчин чармайлтуудыг түүнд чиглүүлэх ёстой: • Компаний амжилтанд хамгийн чухал бизнес процессууд • Эсвэл хэрэглэгч, нийлүүлэгч, ажилчдаас хамгийн их гомдол гаргадаг процессууд 2. Одоогийн процессуудыг шинжлэх РЕИНЖЕНЕРИНГИЙН ДАРАА: • Удирдлага нь одоогийн процессуудын гүйцэтгэлийг гарааны шугам гэж ойлгож, Багаар ажиллах арга; 2 өдрөөс 1 долоо хоног; $1000 хэмжих ёстой. 3. Шинэ процессуудыг зохиомжлох • Мэдээллийн технологи нь процессийн зохиомжинд эхнээс нь нөлөөлөх ёстой 4. Шинэ процессуудыг нэвтрүүлэх • МТ-ийн дэд бүтэц нь бизнес процессийн өөрчлөлтүүдийг дэмжих боломжтой байх ёстой 5. Тасралтгүй хэмжилтүүдийг хийх Figure 12-4b 1.21 © 2006 by Prentice Hall 1.22 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах БПР нь бизнес процессийг тасралтгүй сайжруулахаас ямар ялгаатай вэ? Мэдээллийн системүүдийг хэрэглэх хүрээ Бизнесийг тасралтгүй сайжруулалт Бизнес процессын реинженеринг Мэдээллийн системүүдийн хэрэглээ Өөрчлөлтийн түвшин Өсөж нэмэгдэх өөрчлөлт Эрс өөрчлөлт Процессын өөрчлөлт Процессын сайжруулсан шинэ Шинэ брэнд процесс • Бизнес процессын удирдлага хувилбар Гарааны цэг Одоогийн процессууд Цэвэр “хавтан” • Чанарын ерөнхий удирдлага (TQM) Өөрчлөлтийн давтамж Нэг удаа эсвэл үргэлжилсэн Үечилсэн нэг удаагийн өөрчлөлт өөрчлөлт • Six sigma – дефектүүдийг арилгах замаар үйл Шаардагдах хугацаа Богино Удаан ажиллагааг системтэйгээр сайжруулах туршлагууд Үндсэн боломжууд Хязгаарлагдмал, үйл ажиллагаа, Өргөн, функц дундын функцүүд дотор Хэтийн төлөв Өнгөрсөн ба одоо Ирээдүй • Үйл ажиллагааг байнга сайжруулахад зориулсан Оролцоо Доороос дээш Дээрээс доош бусад санаачлагуудыг дэмжих Хэрэгжүүлэх арга зам Соёлын Соёлын, бүтэц, зохион байгуулалтын Анхдагч боломж олгогч Статистикийн хяналт Мэдээллийн технологи Эрсдэл Дунд зэрэг Өндөр 1.23 © 2006 by Prentice Hall 1.24 © 2006 by Prentice HallСЭЗДС. МСМ Тэнхим. Багш Д.Болормаа 4
  5. 5. СЭЗДС. MBA хөтөлбөр. Менежментийн Мэдээллийн Системүүд 2011 – 2012 оны хичээлийн жил Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Чанарын нийт удирдлага (TQM) ба 6 Sigma МС-ИЙН АМЖИЛТЫГ ХЭМЖИХ Мэдээллийн системүүд Чанарын Ерөнхий Удирдлагыг хэрхэн дэмждэг вэ? Үр Үр • Бүтээгдхүүн эсвэл үйлдвэрлэлийн процессийг ашиг өгөөж хялбаржуулах Зардал ба Цаг Бизнесийн • Бенчмаркинг хийх боломж олгох хугацааг хамгийн стратегиудыг дэмжих бага хэмжээнд Бизнес процессуудад • Хэрэглэгчийн эрэлт хэрэгцээг бүтээгдэхүүн ба хүргэх боломж олгох үйлчилгээг сайжруулах удирдамж болгон ашиглах • Процессийн циклийн хугацааг бууруулах Мэдээллийн Байгууллагын бүтэц ба нөөцүүдийн соёлыг дээшлүүлэх ашиглалтийг Хэрэглэгч ба бизнесийн сайжруулах үнэ цэнийг нэмэгдүүлэх Total Quality Management – Чанарын нийт удирдлага (TQM) Six Sigma – Зургаан Sigma 1.25 © 2006 by Prentice Hall 1.26 © 2006 by Prentice Hall МС-ийн төслүүдийн амжилтгүй болох МС-ийн төслүүдийн амжилтгүй болох зарим шалтгаанууд зарим шалтгаанууд (Үргэлжлэл) МС-ыг хэрэглэх ажилтнууд Байгууллага дотор болон системийг төлөвлөх, хөгжүүлэх ҮР НӨЛӨӨ түншүүдийн хоорондын хамтын ҮР НӨЛӨӨ процесст оролцохгүй байх ажиллагаа хангалтгүй МС-г төлөвлөх, хөгжүүлэх, сургах Ойлголт ба бэлтгэл дутагдах үйл ажиллагаа ямар нарийн ДИЗАЙН ДИЗАЙН төвөгтэйг мэдэхгүй байх ЗАРДАЛ Хангалттай хэмжээний ЗАРДАЛ АЖИЛЛАГАА өгөгдлүүдийг оруулж, туршаагүй АЖИЛЛАГАА Асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд МЭДЭЭЛЭЛ МЭДЭЭЛЭЛ эхлээд бизнес процессуудыг МС-г борлуулагч эсвэл зөвлөлгөө өөрчлөхгүйгээр харин өгч буй компаниудад хэт найдах програмуудад найдах Сургалт хангалтгүй байх Хэтэрхий ихийг хэтэрхий хурдан хийхийг оролдох 1.27 © 2006 by Prentice Hall 1.28 © 2006 by Prentice Hall КЕЙС 4. ОХИДЫН СКАУТЫН ЖИГНЭМЭГ ЗАХИАЛАХ ШИНЭ СИСТЕМ Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах СИСТЕМИЙН ХӨГЖҮҮЛЭЛТИЙН ЕРӨНХИЙ ТОЙМ МЭДЭЭЛЛИЙН СИСТЕМИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХ ПРОЦЕСС Системийн Системийн хөгжүүлэлт: шинжилгээ Ашиглалт, Системийн засвар МС – • Байгууллагын тулгамдсан асуудал эсвэл зохиомж үйлчилгээ Бизнесийн таатай боломжинд зориулсан мэдээллийн мэргэжилтнүүд ба МТ-ийн системийн шийдлийг боловсруулах үе мэргэжилтнүүд ийн хамтын шаттай үйл ажиллагаанууд бүтээл Програмч- Шилжүүлэлт лал System Development – Системийн хөгжүүлэлт Тест 1.29 © 2006 by Prentice Hall 1.30 © 2006 by Prentice HallСЭЗДС. МСМ Тэнхим. Багш Д.Болормаа 5
  6. 6. СЭЗДС. MBA хөтөлбөр. Менежментийн Мэдээллийн Системүүд 2011 – 2012 оны хичээлийн жил Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Системийн хөгжлийн ерөнхий ойлголт Системийн хөгжлийн ерөнхий ойлголт 1-р үе шат. Системийн шинжилгээ 1-р үе шат. Системийн шинжилгээ...  Мэдээллийн системийг хэрэглэн байгууллагын шийдэхийг зорьж буй Хэрэгжих боломжийн шинжилгээ асуудлуудын шинжилгээ • Системийн шинжилгээний үйл явцын нэг хэсэг бөгөөд • Байгууллагын шинжилгээ • Амжилтын шийдвэрлэх хүчин зүйлүүдийн шинжилгээ байгууллагын нөөцүүд болон шахалт шаардлагуудын дор • Шинэ системийн хангах ёстой мэдээллийн хэрэгцээнүүдийг (Хэнд ямар тухайн шийдлийг хэрэгжүүлэх боломжтой эсэхийг мэдээлэл хэзээ, хаана, яаж хэрэгтэй болж байгааг тодруулах) гаргаж ирэх тодорхойлох арга • Үйл ажиллагаа  СИСТЕМД ТАВИГДАХ ФУНКЦИОНАЛЬ БА ФУНКЦИОНАЛЬ БУС • Эдийн засаг ШААРДЛАГУУД ТОДОРХОЙЛОГДОНО. • Техник технологи  Асуудлыг шийдэх хувилбаруудыг (боломжит/кандидат системүүдийг) тодорхойлох • Хүний нөөц  Хэрэгжих боломжийн шинжилгээ • Цаг хугацаа System Analysis – Системийн шинжилгээ 1.31 © 2006 by Prentice Hall 1.32 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Системийн хөгжлийн ерөнхий ойлголт Системийн хөгжлийн ерөнхий ойлголт • Мэдээллийн хэрэгцээ шаардлагуудын шинжилгээ нь шинэ Мэдээллийн системийг байгуулах үеийн хамгийн хүнд, системд тавигдах шаардлагуудыг буюу хийх ёстой хэцүү хэсэг бол яг юуг байгуулах вэ гэдгийг нарийн, функцүүдийг дэлгэрэнгүй тодорхойлж өгнө. тодорхой шийдэх явдал юм. Төлөвлөж буй ажлуудын ямар ч хэсэг нь хүмүүст, компьютерт болон бусад • Буруу, дутуу хийгдсэн шинжилгээний үр дагаврууд: мэдээллийн (програм хангамжийн) системд зориулан бүх • Системийг уналтанд хүргэх интерфейсүүдийг нь агуулсан дэлгэрэнгүй техникийн • Хөгжүүлэх төслийн зардал, цаг хугацааг нэмэгдүүлнэ шаардлагуудыг тодорхойлох шиг тийм хэцүү байдаггүй. Хэрэв буруу хийчихвэл үүнээс өөр ямар ч ажил эцсийн • Муу ажиллагааных нь улмаас хэрэглэгчид хэрэглэхээс татгалзах системийг тийм зэрэмдэг болгодоггүй. Үүнээс өөр ямар ч хэсэг сүүлд засаж залруулахад тийм хүнд байдаггүй. • Маш их өөрчлөлт оруулах System Analysis – Системийн шинжилгээ Фрэд Брүүкс 1.33 © 2006 by Prentice Hall 1.34 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Системийн хөгжлийн ерөнхий ойлголт Системийн зохиомж Алдааг засахад харгалзан гарах өртөг 2-р үе шат. Системийн зохиомж • Системийн шинжилгээгээр тодорхойлсон мэдээллийн Алдааг илрүүлэх үе шат Өртөг, зардлын хувь хэрэгцээ шаардлагуудыг систем хэрхэн хангахыг Шаардлагууд 1 дэлгэрэнгүй харуулна. Зохиомжийг боловсруулах 3-6 • Системийн логик (logical) дизайн (Юуг?) Код бичих 10 • Системийн бодит (physical) дизайн (Яаж?) Туршилт 15-40 • Системийн шийдлийн технологийн тодорхойлолтууд Ашиглалтанд хүлээн авах 30-70 гарна туршилт • Хэрэглэгчийн бизнесийн тэргүүлэх чиглэл ба Ашиглалтын явц 40-1000 мэдээллийн хэрэгцээнүүдийг тусгах ёстой System Design – Системийн зохиомж 1.35 © 2006 by Prentice Hall 1.36 © 2006 by Prentice HallСЭЗДС. МСМ Тэнхим. Багш Д.Болормаа 6
  7. 7. СЭЗДС. MBA хөтөлбөр. Менежментийн Мэдээллийн Системүүд 2011 – 2012 оны хичээлийн жил Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Системийг хөгжүүлэх процессийг дуусгах Бичлэгийн өөрчлөлтийг тестлэх туршилтын загвар төлөвлөгөө 3-р үе шат. Програмчлах • Системийн тодорхойлолтуудыг програмын код руу хөрвүүлэх процесс 4-р үе шат. Турших (Тестлэх) • Танил нөхцөл байдалд систем хүссэн үр дүнгүүдийг өгч байгаа эсэхийг шалгана • Нэгжийн тест, системийн тест, хүлээн авах тест • Тестийн төлөвлөгөө Programming – Програмчлах Testing - Турших 1.37 © 2006 by Prentice Hall 1.38 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Системийг хөгжүүлэх процессийг дуусгах Системийг хөгжүүлэх процессийг дуусгах 5-р үе шат. Шилжилт 6-р үе шат. Ашиглалт ба засвар үйлчилгээ • Хуучин системийг шинэ системээр өөрчлөх • Ашиглалт - шинэ системийг суурилуулж, хуучин процесс системийг сольж дууссаны дараах үе шат • Стратегиуд: – Параллел • Засвар үйлчилгээ - алдаануудыг засахын тулд – Шууд солих ашиглаж буй системийн техник хангамж, програм – Хэсэгчлэн (туршин) шилжүүлэх хангамж, баримт бичиг эсвэл процедуруудад хийх – Үе шаттайгаар шилжүүлэх өөрчлөлтүүд • Баримтжуулалт Conversion – Шилжилт Maintenance –Засвар үйлчилгээ 1.39 © 2006 by Prentice Hall 1.40 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД Системийг хөгжүүлэх 1. Системийн хөгжлийн амьдралын цикл арга замууд 2. Прототайп 3. Эцсийн хэрэглэгчдийн хөгжүүлэлт 4. Хэрэглээний програм хангамжийн багцууд In-house COTS 5. Aутсорсинг Өөртөө зориулж шинээр Бэлэн багц програмыг хөгжүүлэх ашиглан хөгжүүлэх Лицензийг байгууллага Лицензийг худалдан авна эзмшиннэ System Development Life Cycle – Системийн хөгжлийн амьдралын цикл 1.41 © 2006 by Prentice Hall 1.42 © 2006 by Prentice HallСЭЗДС. МСМ Тэнхим. Багш Д.Болормаа 7
  8. 8. СЭЗДС. MBA хөтөлбөр. Менежментийн Мэдээллийн Системүүд 2011 – 2012 оны хичээлийн жил Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД 1. Системийн хөгжлийн амьдралын цикл 2. Прототайп • Прототайпыг боловсруулах Хэрэглэгчдэд үзүүлж, үнэлүүлэхэд зориулан туршилтын • Мэдээллийн системийг хөгжүүлэх уламжлалт системийг хурдан, хямдханаар байгуулах процесс арга зүй • Прототайп Үзүүлж, үнэлүүлэхэд зориулсан мэдээллийн системийн урьдчилсан ажлын хувилбар • Системийг хөгжүүлэх процессийг дэс • Системийн хөгжүүлэлтийн үйл явцын давталт дарааллан хийгдэх ёстой албан ёсны үе Системийн анхан шатны зохиомжийг гаргаж, туршиж, шатуудад (системийн хөгжлийн үе шатууд) сайжруулах ажлыг дахин дахин хийж давтах процесс хуваадаг System Development Life Cycle – Системийн хөгжлийн амьдралын цикл Prototype – Прототайп 1.43 © 2006 by Prentice Hall 1.44 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД Прототайпыг Прототайпын үе шатууд боловсруулах процесс 1. Хэрэглэгчийн үндсэн шаардлагуудыг тодорхойлно 2. Эхний прототайпыг боловсруулах 3. Прототайпыг хэрэглэх 4. Прототайпыг дахин хянаж, сайжруулах 1.45 © 2006 by Prentice Hall 1.46 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД Прототайпын давуу ба сул талууд 3. Эцсийн хэрэглэгчдийн хөгжүүлэлт Давуу тал • Техникийн мэргэжилтнүүдийн бага зэргийн • Мэдээллийн системийн эцсийн хэрэглэгчдийн дэмжлэгтэйгээр эсвэл албан ёсны интерфейсийг зохиоход хэрэгтэй. туслалцаагүйгээр эцсийн хэрэглэгчид өөрсдөө мэдээллийн системүүдийг хөгжүүлэх Сул талууд • Шуурхай прототайп нь системийн хөгжлийн чухал • Өөрсдийнхөө бизнесийн хэрэгцээ шаардлагуудыг үе шатуудыг мэдэгдэлгүй өнгөрүүлж чадна тодорхойлох боломжийг хэрэглэгчдэд олгоно End user Development – Эцсийн хэрэглэгчдийн хөгжүүлэлт 1.47 © 2006 by Prentice Hall 1.48 © 2006 by Prentice HallСЭЗДС. МСМ Тэнхим. Багш Д.Болормаа 8
  9. 9. СЭЗДС. MBA хөтөлбөр. Менежментийн Мэдээллийн Системүүд 2011 – 2012 оны хичээлийн жил Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Эцсийн хэрэглэгчийн хөгжүүлэлт ба Системийн хөгжлийн амьдралын циклийн хоорондын ялгаа СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД Эцсийн хэрэглэгчийн боловсруулалтын давуу ба сул тал • Өндөр түвшний хэрэглэгчдийн оролцоо ба сэтгэл ханамж руу хөтөлдөг шаардлагуудыг дээшлүүлнэ. • Их хэмжээний ажил гүйлгээ боловсруулалт буюу хэрэглээнүүдийг амархан зохицуулж чадахгүй 1.49 © 2006 by Prentice Hall 1.50 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Хэрэглээний програм хангамжийн багцууд ба аутсорсинг СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД 4. 1. Хэрэглээний багц програм хангамж Нэвтрүүлэх нийт зардалд програм хангамжийн багцыг өөрсдийн хэрэгцээнд тааруулан өөрчлөхийн үр нөлөө • COTS -хэрэглээний програм хангамжийн багцууд Борлуулах эсвэл түрээслэхэд бэлэн байдаг урьдчилан боловсруулж, кодолсон хэрэглээний програмууд • Customization- өөрийн болгож хэрэгцээндээ тааруулах Програм хангамжийн нэгдмэл байдлыг алдагдуулахгүйгээр байгууллагын онцлог хэрэгцээ шаардлагуудыг хангахын тулд програм хангамжийн багцыг өөрчлөх Commercial of The Shelf (COTS) – Арилжааны зориулалтай хэрэглээний програм хангамжийн багцууд 1.51 © 2006 by Prentice Hall 1.52 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Хэрэглээний програм хангамжийн багцууд ба аутсорсинг СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ АРГУУД Санал авах хүсэлт 4.2. Аутсорсинг • Борлуулагчдад зориулан гаргасан програм • Компьютерийн төвийн үйл ажиллагаа, хангамжийн эсвэл бусад үйлчилгээнүүдийн харилцаа холбооны сүлжээнүүд эсвэл шаардлагуудын дэлгэрэнгүй жагсаалт хэрэглээний програмуудыг боловсруулах ажлуудыг гадны борлуулагчдад гэрээлэх • ПХ нийлүүлэгчийн бүтээгдхүүн ямар байвал туршлага байгууллагын өвөрмөц хэрэгцээ шаардлагуудыг сайн хангахыг тодорхойлно Request For Proposal –Санал авах хүсэлт Outsourcing – Аутсорсинг 1.53 © 2006 by Prentice Hall 1.54 © 2006 by Prentice HallСЭЗДС. МСМ Тэнхим. Багш Д.Болормаа 9
  10. 10. СЭЗДС. MBA хөтөлбөр. Менежментийн Мэдээллийн Системүүд 2011 – 2012 оны хичээлийн жил Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах MЕНЕЖМЕНТИЙН БОЛОМЖ, СОРИЛТ БА ШИЙДЛҮҮД MЕНЕЖМЕНТИЙН БОЛОМЖ, СОРИЛТ БА ШИЙДЛҮҮД Mенежментийн таатай боломжууд : Mенежментийн сорилтууд: • Шинэ мэдээллийн системүүд байгууллагуудад бүтэц, зохион • Дижитал пүүс, компаний эрин үед хэрэглээний програмын байгуулалт, хамрах хүрээ, эрх мэдлийн уялдаа холбоо, хөгжүүлэлтэн дэх эрэлт өөрчлөгдөж байна. Овсгоотой байх, ажлын урсгал, бүтээгдэхүүн, үйлчилгээгээ шинэчлэн ачаалал нэмэгдэхэд зохих нөөц, чадвар буурахгүй байх өөрчлөх боломж олгож байна. чадварууд нь шийдвэрлэх зорилго, амжилтын хүчин зүйлүүд болж байна. • Шинэ систем байгуулах нь бизнес процессоо хөтлөх арга замаа дахин шинээр тодорхойлох, бүтээмж ба гүйцэтгэлээ • Хэрэглээний програмуудын сүлжээнүүдийг олон өөр өөр илүү өндөр түвшин рүү хөтлөх таатай боломжийг бий бизнесийн түншүүд удирдаж байгаа үед байгууллага болгож байна. хоорондын шинэ системийн шаардлагууд гарч ирж байна. 1.55 © 2006 by Prentice Hall 1.56 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах MЕНЕЖМЕНТИЙН БОЛОМЖ, СОРИЛТ БА ШИЙДЛҮҮД СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ ТҮРГЭВЧИЛСЭН АРГУУД Шийдлийн удирдамжууд: Хэрэглээний програмыг хөгжүүлэх хурдан арга - Rapid Application Development (RAD) Хэрэглээний програмыг хурдан хөгжүүлэх (Rapid Application Development (RAD)): • Богино хугацаанд системийг хөгжүүлэх • Ажиллах чадвартай системүүдийг маш богино процесс хугацаанд байгуулах Бүрэлдэхүүн хэсэгт суурилсан хөгжүүлэлт • Прототайп, дөрөв дэх үеийн (Component-Based Development): програмчлалын хэрэгслүүдийг хэрэглэн, • Одоогийн хэрэглэж буй програмын бүрэлдэхүүн багийн нягт хамтын ажиллагаан дээр хэсгүүдийг угсрах, нэгтгэх замаар системүүдийг тулгуурлана байгуулах 1.57 © 2006 by Prentice Hall 1.58 © 2006 by Prentice Hall Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Менежментийн Мэдээллийн Системүүд Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах Бүлэг 13 Мэдээллийн системийг байгуулах СИСТЕМИЙГ БАЙГУУЛАХ ТҮРГЭВЧИЛСЭН АРГУУД Объект хандалтат програмыг хөгжүүлэх Объект хандалтат програмыг хөгжүүлэх Implementation • Объектууд ба тэдгээрийн хоорондын уялдаа холбоонуудын иж бүрдэл хэлбэрээр System Design – System architecture системийг загварчилна Analysis – Subsystems • Давтагдаж, нэмэгдэж байдаг • Өөр хоорондоо уялдаа холбоотой • Application • What – programming – database access объектуудын цуглуулга хэлбэрээр – Data structure – Algorithms системийг загварчилна. – Controls Object Design 1.59 © 2006 by Prentice Hall 1.60 © 2006 by Prentice HallСЭЗДС. МСМ Тэнхим. Багш Д.Болормаа 10

×