SlideShare a Scribd company logo
1 of 14
Download to read offline
САНХҮҮГИЙН БА САНХҮҮГИЙН БУС
ХӨРӨНГӨ
1. Дериватив санхүүгийн хэрэгсэл
Деривативт олон төрлийн гэрээ, хэлцэл, санхүүгийн хэрэгсэл
багтаж болох бөгөөд үүнээс банкинд өргөн ашиглагддаг төрлүүд
нь гадаад валют, үнэт металлыг худалдах буюу худалдан авах
форвард, своп, опшин, фьючерс хэлцлүүд юм.
Форвард хэлцэл нь гадаад валют, үнэт металлыг гэрээнд тохирсон
үнээр, тогтсон хугацааны дараа худалдан авах буюу худалдах хэлцэл.
Фьючерс хэлцэл нь зуучлагч буюу биржээр дамжуулан гадаад валют,
үнэт металлыг гэрээнд тохирсон үнээр, тогтсон хугацааны дараа
(спот өдрөөс урт хугацаанд) худалдан авах буюу худалдах хэлцэл юм.
Своп хэлцэл гэж дараах хоёр арилжааг нэгэн зэрэг гүйцэтгэх
хэлцлийг ойлгоно:
1.Валют, үнэт металлыг өнөөдрийн арилжааны ханшаар худалдаж,
түүнийг тохиролцсон ханшаар ирээдүйд эргүүлэн худалдан авах;
2.Валют, үнэт металлыг өнөөдрийн арилжааны ханшаар худалдан
авч, түүнийг тохиролцсон ханшаар ирээдүйд эргүүлэн худалдах.
Опшин хэлцэл нь гадаад валют, үнэт металлыг талуудын хооронд
байгуулсан гэрээнд тохирсон үнэ, ханшаар ирээдүйд худалдан авах
эрх (колл опшин) буюу худалдах эрх (пут опшин) юм. Опшин
хэрэгжсэн үед валютыг худалдах буюу худалдан авах арилжаа
хийгдэнэ.
2. Бусад санхүүгийн
хөрөнгө
1. Бусдаас авах авлага
2. Банк, салбар хоорондын
тооцооны авлага
3. Өмчлөх бусад хөрөнгө -
санхүүгийн хөрөнгө
4. Бусад
3. Бусад санхүүгийн
бус хөрөнгө
1. Урьдчилгаа
2. ЗЗХ-с доогуур хүүтэйгээр
ажилтнуудад олгосон зээлийн
урьдчилгаа
3. Бараа материал, үнэ бүхий зүйлс
4. Үнэт металл
5. Өмчлөх бусад хөрөнгө (хөдлөх ба
үл хөдлөх хөрөнгө)
6. Тайлант үеийн татварын авлага
7. Хойшлогдсон татварын хөрөнгө
8. Бусад санхүүгийн бус хөрөнгө
Бусад санхүүгийн хөрөнгө гэж бусад аж ахуйн нэгжээс мөнгө болон
бусад санхүүгийн хөрөнгийг авах гэрээний эрхийг хэлнэ.
Хэрэв мөнгө болон бусад санхүүгийн хөрөнгийг авах гэрээний эрх
үүсээгүй тохиолдолд уг хөрөнгийг бусад санхүүгийн бус хөрөнгө гэж
үзнэ.
1) Авлага
Дебит: Авлагын холбогдох данс
Кредит: Мөнгөн хөрөнгө эсвэл хөрөнгийн холбогдох данс
Авлагад эрсдэлийн сан байгуулахад
Дебит: Авлагын эрсдэлийн зардал
Кредит: Авлагын эрсдэлийн сан
Авлагыг төлөгдсөн тухай бүрт хаана.
Дебит: Мөнгөн хөрөнгө эсвэл хөрөнгийн холбогдох данс
Кредит: Авлагын холбогдох данс
Авлага төлөгдсөн дүнгээр түүнд байгуулсан эрсдэлийн санг
буцаана.
Дебит: Авлагын эрсдэлийн сан
Кредит: Авлагын эрсдэлийн сангийн зардал, Бусад орлого
Авлагыг төлүүлж авч чадахгүй бол банкны холбогдох журам,
удирдлагын шийдвэрийн дагуу эрсдэлийн сангаас хаана.
Дебит: Авлагын эрсдэлийн сан
Кредит: Авлагын холбогдох данс
Эрсдэлийн сангаас хасагдсан авлага төлөгдсөн бол
Дебит: Мөнгөн хөрөнгө эсвэл хөрөнгийн холбогдох данс
Кредит: Бусад орлого - Эрсдэлийн сангаас хаагдсан авлагын
эргэн төлөлт
2. Урьдчилгаа томилалтын урьдчилгааг бүртгэнэ.
Дебит: Дараа тайлангийн тооцоо
Кредит: Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс
Томилолтын тайлан, зардлын баримтыг үндэслэн
Дебит: Зардлын холбогдох данс
Кредит: Дараа тайлангийн тооцоо
Томилолтын тооцоогоор урьдчилгаанаас илүү, дутуу зарцуулсан бол
зөрүүг нэмж олгох буюу буцааж тушаалгана.
Мөн бараа, үйлчилгээний төлбөрийг урьдчилж гүйцэтгэхэд
Дебит: Урьдчилж төлсөн тооцоо
Кредит: Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс
Бараа, үйлчилгээг хүлээж авсан үед
Дебит: Холбогдох хөрөнгө эсвэл зардал
Кредит: Урьдчилж төлсөн тооцоо
Зардал хэрэгжсэн үед
Дебит: Зардлын холбогдох данс
Кредит: Урьдчилж төлсөн зардал
3. Бараа материал, үнэ бүхий зүйлс Материал, үнэ бүхий зүйлс
худалдаж авахад
Дебит: Материал, үнэ бүхий зүйл
Кредит: Мөнгөн хөрөнгө болон тооцооны холбогдох данс
Материал, үнэ бүхий зүйлийн зарцуулалтын тайланг үндэслэн
Дебит: Зардлын холбогдох данс
Кредит: Материал, үнэ бүхий зүйл
Хэрэв материал, хангамжийн зүйлсийг ашиглалтанд шууд тавьж
олгосон бол
Дебит: Үйл ажиллагааны зардал - Материал хангамжийн зардал
Кредит: Мөнгөн хөрөнгө болон тооцооны холбогдох данс
Банк барьцаа хөрөнгийг эзэмшсэн үед тэнцлийн гадуурх “Авсан
барьцаа” данснаас уг хөрөнгийг зарлагадаж, өмчлөх бусад
хөрөнгийг бүртгэнэ.
Дебит: Өмчлөх бусад хөрөнгө
Кредит: Холбогдох зээл, авлагын данс
Өмчлөх бусад хөрөнгөнд эрсдэлийн санг байгуулахад
Дебит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сангийн зардал
Кредит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сан
Өмчлөх бусад хөрөнгийг борлуулах, засварлах, хадгалах, хамгаалахтай
холбогдон гарах урсгал зардлыг бүртгэхэд
Дебит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн урсгал зардал
Кредит: Мөнгөн хөрөнгийн болон бусад холбогдох данс
Өмчлөх бусад (санхүүгийн ба санхүүгийн бус) хөрөнгийг худалдсан бол
Дебит: Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс
Дебит: Өмчлөх бусад санхүүгийн хөрөнгийн эрсдэлийн сан (санхүүгийн ба
санхүүгийн бус)
Кредит: Өмчлөх бусад хөрөнгө (санхүүгийн ба санхүүгийн бус)
Худалдсан өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн санг буцаана.
Дебит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сан (санхүүгийн ба
санхүүгийн бус)
Кредит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сангийн зардал
(санхүүгийн ба санхүүгийн бус) эсвэл Бусад орлого
(Монголбанкинд сар бүр хүргүүлэх тайланд “Бусад
хөрөнгийн эрсдэлийн сангийн зардлын буцаалт” нэрээр
тайлагнана)
Өмчлөх бусад хөрөнгийг борлуулах боломжгүй бол холбогдох
журамд заасны дагуу банкны удирдлагын шийдвэрээр
данснаас хасна.
Дебит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сан
Кредит: Өмчлөх бусад хөрөнгө
4. Үнэт металл Үнэт металл худалдан авах албан ханшаар
Дебит: Үнэт металлын холбогдох данс
Кредит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс
Худалдан авах ханшаар
Дебит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс
Кредит: Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс
Валютын хөрвүүлэлтийн дансыг орлого, зардлын дансанд
хаана.
Ашигтай бол
Дебит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс
Кредит: Үнэт металлын арилжааны орлого
Алдагдалтай бол
Дебит: Үнэт металлын арилжааны зардал
Кредит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс
Үнэт металл худалдах хэлцлийн ханшаар
Дебит: Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс
Кредит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс
Үнэт металлаа дансны үнээр нь (Монголбанкнаас зарласан ханшаар)
борлуулсан
Дебит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс
Кредит: Үнэт металлын холбогдох данс
Ашигтай үед
Дебит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс
Кредит: Үнэт металлын арилжааны орлого
Алдагдалтай үед
Дебит: Үнэт металлын арилжааны зардал
Кредит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс
Үнэт металлын ханшийн тэгшитгэл Монголбанкнаас зарласан албан
ханшаар үнэлж, ханшийн зөрүүг тайлант хугацааны орлого, зардлаар
хүлээн зөвшөөрнө.
Ханшийн тэгшитгэлээр үнэт металлын ханш буурсан бол
Дебит: Үнэт металлын ханшийн тэгшитгэлийн зардал
Кредит: Үнэт металлын холбогдох данс
Ханшийн тэгшитгэлээр үнэт металлын ханш өссөн бол
Дебит: Үнэт металлын холбогдох данс
Кредит: Үнэт металлын ханшийн тэгшитгэлийн орлого

More Related Content

What's hot

үндсэн хөрөнгө
үндсэн хөрөнгөүндсэн хөрөнгө
үндсэн хөрөнгөDavaa Davaa
 
Зардлын бүртгэл Лекц 8,9
Зардлын бүртгэл Лекц 8,9Зардлын бүртгэл Лекц 8,9
Зардлын бүртгэл Лекц 8,9Bbujee
 
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 11 ШИДС
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс  хичээл 11 ШИДС Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс  хичээл 11 ШИДС
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 11 ШИДС Chuluun Zulaa
 
Lecture №5,6,7,8
Lecture №5,6,7,8Lecture №5,6,7,8
Lecture №5,6,7,8ariunubu
 
Lecture №1.2.3.4
Lecture №1.2.3.4Lecture №1.2.3.4
Lecture №1.2.3.4ariunubu
 
Зардлын бүртгэл Лекц 5,6
Зардлын бүртгэл Лекц 5,6Зардлын бүртгэл Лекц 5,6
Зардлын бүртгэл Лекц 5,6Bbujee
 
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 3 ШИДС
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 3 ШИДС Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 3 ШИДС
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 3 ШИДС Chuluun Zulaa
 
үйлдвэрийн нэмэгдэл зардлын бүртгэл
үйлдвэрийн нэмэгдэл зардлын бүртгэлүйлдвэрийн нэмэгдэл зардлын бүртгэл
үйлдвэрийн нэмэгдэл зардлын бүртгэлEnebish Vandandulam
 
Санхүүгийн эрсдэл ба өгөөж
Санхүүгийн эрсдэл ба өгөөжСанхүүгийн эрсдэл ба өгөөж
Санхүүгийн эрсдэл ба өгөөжAdilbishiin Gelegjamts
 
Зардлын бүртгэл Лекц 2
Зардлын бүртгэл Лекц 2Зардлын бүртгэл Лекц 2
Зардлын бүртгэл Лекц 2Bbujee
 
Abc өртөг тооцох арга
Abc өртөг тооцох аргаAbc өртөг тооцох арга
Abc өртөг тооцох аргаTengis Batsukh
 
Мөнгөн гүйлгээний тайлангийн шинжилгээ
Мөнгөн гүйлгээний тайлангийн шинжилгээМөнгөн гүйлгээний тайлангийн шинжилгээ
Мөнгөн гүйлгээний тайлангийн шинжилгээByambadrj Myagmar
 
Lecture11
Lecture11Lecture11
Lecture11Bbujee
 
эргэцийн шинжилгээ
эргэцийн шинжилгэээргэцийн шинжилгээ
эргэцийн шинжилгээDalai Tumursukh
 
урт хугацаат өр төлбөрийн бүртгэл
урт хугацаат өр төлбөрийн  бүртгэл урт хугацаат өр төлбөрийн  бүртгэл
урт хугацаат өр төлбөрийн бүртгэл Bachkana Enhbat
 

What's hot (20)

үндсэн хөрөнгө
үндсэн хөрөнгөүндсэн хөрөнгө
үндсэн хөрөнгө
 
Зардлын бүртгэл Лекц 8,9
Зардлын бүртгэл Лекц 8,9Зардлын бүртгэл Лекц 8,9
Зардлын бүртгэл Лекц 8,9
 
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 11 ШИДС
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс  хичээл 11 ШИДС Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс  хичээл 11 ШИДС
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 11 ШИДС
 
Lecture №5,6,7,8
Lecture №5,6,7,8Lecture №5,6,7,8
Lecture №5,6,7,8
 
Lecture №1.2.3.4
Lecture №1.2.3.4Lecture №1.2.3.4
Lecture №1.2.3.4
 
Зардлын бүртгэл Лекц 5,6
Зардлын бүртгэл Лекц 5,6Зардлын бүртгэл Лекц 5,6
Зардлын бүртгэл Лекц 5,6
 
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 3 ШИДС
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 3 ШИДС Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 3 ШИДС
Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээл 3 ШИДС
 
үйлдвэрийн нэмэгдэл зардлын бүртгэл
үйлдвэрийн нэмэгдэл зардлын бүртгэлүйлдвэрийн нэмэгдэл зардлын бүртгэл
үйлдвэрийн нэмэгдэл зардлын бүртгэл
 
Бүлэг4
Бүлэг4Бүлэг4
Бүлэг4
 
Sb 5 bm
Sb 5 bmSb 5 bm
Sb 5 bm
 
Санхүүгийн эрсдэл ба өгөөж
Санхүүгийн эрсдэл ба өгөөжСанхүүгийн эрсдэл ба өгөөж
Санхүүгийн эрсдэл ба өгөөж
 
Зардлын бүртгэл Лекц 2
Зардлын бүртгэл Лекц 2Зардлын бүртгэл Лекц 2
Зардлын бүртгэл Лекц 2
 
Abc өртөг тооцох арга
Abc өртөг тооцох аргаAbc өртөг тооцох арга
Abc өртөг тооцох арга
 
Мөнгөн гүйлгээний тайлангийн шинжилгээ
Мөнгөн гүйлгээний тайлангийн шинжилгээМөнгөн гүйлгээний тайлангийн шинжилгээ
Мөнгөн гүйлгээний тайлангийн шинжилгээ
 
Sanhuugiin tailangiin butets zohion baiguulalt
Sanhuugiin tailangiin butets zohion baiguulaltSanhuugiin tailangiin butets zohion baiguulalt
Sanhuugiin tailangiin butets zohion baiguulalt
 
Lecture11
Lecture11Lecture11
Lecture11
 
эргэцийн шинжилгээ
эргэцийн шинжилгэээргэцийн шинжилгээ
эргэцийн шинжилгээ
 
Fm 06
Fm 06Fm 06
Fm 06
 
урт хугацаат өр төлбөрийн бүртгэл
урт хугацаат өр төлбөрийн  бүртгэл урт хугацаат өр төлбөрийн  бүртгэл
урт хугацаат өр төлбөрийн бүртгэл
 
бодлого
бодлогободлого
бодлого
 

Similar to Санхүүгийн ба санхүүгийн бус хөрөнгө

санхүүгийн зах зээл, ббсб
санхүүгийн зах зээл, ббсбсанхүүгийн зах зээл, ббсб
санхүүгийн зах зээл, ббсбNomin-Erdene Gantur
 
Зээлийн бүртгэл
Зээлийн бүртгэлЗээлийн бүртгэл
Зээлийн бүртгэлDOtgontsetseg
 
Үнэт цаасаарх ХО-ын бүртгэл
Үнэт цаасаарх ХО-ын бүртгэлҮнэт цаасаарх ХО-ын бүртгэл
Үнэт цаасаарх ХО-ын бүртгэлDOtgontsetseg
 
арилжааны банкууд
арилжааны банкуударилжааны банкууд
арилжааны банкуудNomin-Erdene Gantur
 
Sbeul13. 2019 2020 on
Sbeul13. 2019 2020 onSbeul13. 2019 2020 on
Sbeul13. 2019 2020 onhicheel2020
 
олон улсын төлбөр тооцооны хэлбэрүүд
олон улсын төлбөр тооцооны хэлбэрүүдолон улсын төлбөр тооцооны хэлбэрүүд
олон улсын төлбөр тооцооны хэлбэрүүдPrime Rose Snowdrop
 
SbeuL15.2019- 2020on
SbeuL15.2019- 2020onSbeuL15.2019- 2020on
SbeuL15.2019- 2020onhicheel2020
 
Арилжааны банк гэж юу вэ?
Арилжааны банк гэж юу вэ?Арилжааны банк гэж юу вэ?
Арилжааны банк гэж юу вэ?2011_2013
 
Олон улсын санхүүгийн асуудал /төлбөрийн баланс-төлбөрийн тэнцэл/, валютын ханш
Олон улсын санхүүгийн асуудал /төлбөрийн баланс-төлбөрийн тэнцэл/, валютын ханшОлон улсын санхүүгийн асуудал /төлбөрийн баланс-төлбөрийн тэнцэл/, валютын ханш
Олон улсын санхүүгийн асуудал /төлбөрийн баланс-төлбөрийн тэнцэл/, валютын ханшAdilbishiin Gelegjamts
 
Санхүү үндэс Лекц 7
Санхүү үндэс Лекц 7Санхүү үндэс Лекц 7
Санхүү үндэс Лекц 7Gunjargal
 
FIN321 Chapter 5 Урт хугацаат санхүүжилт - Бусад хэлбэр.pptx
FIN321 Chapter 5 Урт хугацаат санхүүжилт - Бусад хэлбэр.pptxFIN321 Chapter 5 Урт хугацаат санхүүжилт - Бусад хэлбэр.pptx
FIN321 Chapter 5 Урт хугацаат санхүүжилт - Бусад хэлбэр.pptxtaihen
 
Lecture.7
Lecture.7Lecture.7
Lecture.7Tj Crew
 
төлбөр тооцоо
төлбөр тооцоотөлбөр тооцоо
төлбөр тооцооBilgee Zaya
 

Similar to Санхүүгийн ба санхүүгийн бус хөрөнгө (20)

санхүүгийн зах зээл, ббсб
санхүүгийн зах зээл, ббсбсанхүүгийн зах зээл, ббсб
санхүүгийн зах зээл, ббсб
 
Зээлийн бүртгэл
Зээлийн бүртгэлЗээлийн бүртгэл
Зээлийн бүртгэл
 
Securities burenjargal deriveties
Securities burenjargal derivetiesSecurities burenjargal deriveties
Securities burenjargal deriveties
 
Үнэт цаасаарх ХО-ын бүртгэл
Үнэт цаасаарх ХО-ын бүртгэлҮнэт цаасаарх ХО-ын бүртгэл
Үнэт цаасаарх ХО-ын бүртгэл
 
арилжааны банкууд
арилжааны банкуударилжааны банкууд
арилжааны банкууд
 
Lekts 9
Lekts 9Lekts 9
Lekts 9
 
Sbeul13. 2019 2020 on
Sbeul13. 2019 2020 onSbeul13. 2019 2020 on
Sbeul13. 2019 2020 on
 
Sbeul15
Sbeul15Sbeul15
Sbeul15
 
олон улсын төлбөр тооцооны хэлбэрүүд
олон улсын төлбөр тооцооны хэлбэрүүдолон улсын төлбөр тооцооны хэлбэрүүд
олон улсын төлбөр тооцооны хэлбэрүүд
 
SbeuL15.2019- 2020on
SbeuL15.2019- 2020onSbeuL15.2019- 2020on
SbeuL15.2019- 2020on
 
Sbeul18.2020
Sbeul18.2020Sbeul18.2020
Sbeul18.2020
 
Арилжааны банк гэж юу вэ?
Арилжааны банк гэж юу вэ?Арилжааны банк гэж юу вэ?
Арилжааны банк гэж юу вэ?
 
Seminar 1
Seminar 1Seminar 1
Seminar 1
 
Nemelt unshih-material
Nemelt unshih-materialNemelt unshih-material
Nemelt unshih-material
 
Олон улсын санхүүгийн асуудал /төлбөрийн баланс-төлбөрийн тэнцэл/, валютын ханш
Олон улсын санхүүгийн асуудал /төлбөрийн баланс-төлбөрийн тэнцэл/, валютын ханшОлон улсын санхүүгийн асуудал /төлбөрийн баланс-төлбөрийн тэнцэл/, валютын ханш
Олон улсын санхүүгийн асуудал /төлбөрийн баланс-төлбөрийн тэнцэл/, валютын ханш
 
Санхүү үндэс Лекц 7
Санхүү үндэс Лекц 7Санхүү үндэс Лекц 7
Санхүү үндэс Лекц 7
 
Seminar 1,2
Seminar 1,2Seminar 1,2
Seminar 1,2
 
FIN321 Chapter 5 Урт хугацаат санхүүжилт - Бусад хэлбэр.pptx
FIN321 Chapter 5 Урт хугацаат санхүүжилт - Бусад хэлбэр.pptxFIN321 Chapter 5 Урт хугацаат санхүүжилт - Бусад хэлбэр.pptx
FIN321 Chapter 5 Урт хугацаат санхүүжилт - Бусад хэлбэр.pptx
 
Lecture.7
Lecture.7Lecture.7
Lecture.7
 
төлбөр тооцоо
төлбөр тооцоотөлбөр тооцоо
төлбөр тооцоо
 

More from DOtgontsetseg

МАТЕРИАЛЫН ХЭРЭГЦЭЭГ ТОДОРХОЙЛОХ
МАТЕРИАЛЫН ХЭРЭГЦЭЭГ ТОДОРХОЙЛОХМАТЕРИАЛЫН ХЭРЭГЦЭЭГ ТОДОРХОЙЛОХ
МАТЕРИАЛЫН ХЭРЭГЦЭЭГ ТОДОРХОЙЛОХDOtgontsetseg
 
Ашгийн өөрчлөлтийн шинжилгээ
Ашгийн өөрчлөлтийн шинжилгээАшгийн өөрчлөлтийн шинжилгээ
Ашгийн өөрчлөлтийн шинжилгээDOtgontsetseg
 
Банкны санхүүгийн тайлан, бусад мэдээллийг олон нийтэд мэдээлэх загвар маягт
Банкны санхүүгийн тайлан, бусад мэдээллийг олон нийтэд мэдээлэх загвар маягтБанкны санхүүгийн тайлан, бусад мэдээллийг олон нийтэд мэдээлэх загвар маягт
Банкны санхүүгийн тайлан, бусад мэдээллийг олон нийтэд мэдээлэх загвар маягтDOtgontsetseg
 
Банкнаас батлан даалт гаргахад дагаж мөрдөх түр журам
Банкнаас батлан даалт гаргахад дагаж мөрдөх түр журамБанкнаас батлан даалт гаргахад дагаж мөрдөх түр журам
Банкнаас батлан даалт гаргахад дагаж мөрдөх түр журамDOtgontsetseg
 
Активыг ангилах, активын эрсдэлийн сан байгуулж зарцуулах журам
Активыг ангилах, активын эрсдэлийн сан байгуулж зарцуулах журамАктивыг ангилах, активын эрсдэлийн сан байгуулж зарцуулах журам
Активыг ангилах, активын эрсдэлийн сан байгуулж зарцуулах журамDOtgontsetseg
 
Банкны нягтлан бодох бүртгэлийн багц материал
Банкны нягтлан бодох бүртгэлийн багц материалБанкны нягтлан бодох бүртгэлийн багц материал
Банкны нягтлан бодох бүртгэлийн багц материалDOtgontsetseg
 
Үл хөдлөх хөрөнгийг өртгийн хандлагаар үнэлэх өргө зүй
Үл хөдлөх хөрөнгийг өртгийн хандлагаар үнэлэх өргө зүйҮл хөдлөх хөрөнгийг өртгийн хандлагаар үнэлэх өргө зүй
Үл хөдлөх хөрөнгийг өртгийн хандлагаар үнэлэх өргө зүйDOtgontsetseg
 
Үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээнд зах зээлийн жишиг үнийн хандлагыг хэрэглэх нь
Үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээнд зах зээлийн жишиг үнийн хандлагыг хэрэглэх ньҮл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээнд зах зээлийн жишиг үнийн хандлагыг хэрэглэх нь
Үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээнд зах зээлийн жишиг үнийн хандлагыг хэрэглэх ньDOtgontsetseg
 

More from DOtgontsetseg (8)

МАТЕРИАЛЫН ХЭРЭГЦЭЭГ ТОДОРХОЙЛОХ
МАТЕРИАЛЫН ХЭРЭГЦЭЭГ ТОДОРХОЙЛОХМАТЕРИАЛЫН ХЭРЭГЦЭЭГ ТОДОРХОЙЛОХ
МАТЕРИАЛЫН ХЭРЭГЦЭЭГ ТОДОРХОЙЛОХ
 
Ашгийн өөрчлөлтийн шинжилгээ
Ашгийн өөрчлөлтийн шинжилгээАшгийн өөрчлөлтийн шинжилгээ
Ашгийн өөрчлөлтийн шинжилгээ
 
Банкны санхүүгийн тайлан, бусад мэдээллийг олон нийтэд мэдээлэх загвар маягт
Банкны санхүүгийн тайлан, бусад мэдээллийг олон нийтэд мэдээлэх загвар маягтБанкны санхүүгийн тайлан, бусад мэдээллийг олон нийтэд мэдээлэх загвар маягт
Банкны санхүүгийн тайлан, бусад мэдээллийг олон нийтэд мэдээлэх загвар маягт
 
Банкнаас батлан даалт гаргахад дагаж мөрдөх түр журам
Банкнаас батлан даалт гаргахад дагаж мөрдөх түр журамБанкнаас батлан даалт гаргахад дагаж мөрдөх түр журам
Банкнаас батлан даалт гаргахад дагаж мөрдөх түр журам
 
Активыг ангилах, активын эрсдэлийн сан байгуулж зарцуулах журам
Активыг ангилах, активын эрсдэлийн сан байгуулж зарцуулах журамАктивыг ангилах, активын эрсдэлийн сан байгуулж зарцуулах журам
Активыг ангилах, активын эрсдэлийн сан байгуулж зарцуулах журам
 
Банкны нягтлан бодох бүртгэлийн багц материал
Банкны нягтлан бодох бүртгэлийн багц материалБанкны нягтлан бодох бүртгэлийн багц материал
Банкны нягтлан бодох бүртгэлийн багц материал
 
Үл хөдлөх хөрөнгийг өртгийн хандлагаар үнэлэх өргө зүй
Үл хөдлөх хөрөнгийг өртгийн хандлагаар үнэлэх өргө зүйҮл хөдлөх хөрөнгийг өртгийн хандлагаар үнэлэх өргө зүй
Үл хөдлөх хөрөнгийг өртгийн хандлагаар үнэлэх өргө зүй
 
Үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээнд зах зээлийн жишиг үнийн хандлагыг хэрэглэх нь
Үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээнд зах зээлийн жишиг үнийн хандлагыг хэрэглэх ньҮл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээнд зах зээлийн жишиг үнийн хандлагыг хэрэглэх нь
Үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээнд зах зээлийн жишиг үнийн хандлагыг хэрэглэх нь
 

Санхүүгийн ба санхүүгийн бус хөрөнгө

  • 2. 1. Дериватив санхүүгийн хэрэгсэл Деривативт олон төрлийн гэрээ, хэлцэл, санхүүгийн хэрэгсэл багтаж болох бөгөөд үүнээс банкинд өргөн ашиглагддаг төрлүүд нь гадаад валют, үнэт металлыг худалдах буюу худалдан авах форвард, своп, опшин, фьючерс хэлцлүүд юм. Форвард хэлцэл нь гадаад валют, үнэт металлыг гэрээнд тохирсон үнээр, тогтсон хугацааны дараа худалдан авах буюу худалдах хэлцэл. Фьючерс хэлцэл нь зуучлагч буюу биржээр дамжуулан гадаад валют, үнэт металлыг гэрээнд тохирсон үнээр, тогтсон хугацааны дараа (спот өдрөөс урт хугацаанд) худалдан авах буюу худалдах хэлцэл юм.
  • 3. Своп хэлцэл гэж дараах хоёр арилжааг нэгэн зэрэг гүйцэтгэх хэлцлийг ойлгоно: 1.Валют, үнэт металлыг өнөөдрийн арилжааны ханшаар худалдаж, түүнийг тохиролцсон ханшаар ирээдүйд эргүүлэн худалдан авах; 2.Валют, үнэт металлыг өнөөдрийн арилжааны ханшаар худалдан авч, түүнийг тохиролцсон ханшаар ирээдүйд эргүүлэн худалдах. Опшин хэлцэл нь гадаад валют, үнэт металлыг талуудын хооронд байгуулсан гэрээнд тохирсон үнэ, ханшаар ирээдүйд худалдан авах эрх (колл опшин) буюу худалдах эрх (пут опшин) юм. Опшин хэрэгжсэн үед валютыг худалдах буюу худалдан авах арилжаа хийгдэнэ.
  • 4. 2. Бусад санхүүгийн хөрөнгө 1. Бусдаас авах авлага 2. Банк, салбар хоорондын тооцооны авлага 3. Өмчлөх бусад хөрөнгө - санхүүгийн хөрөнгө 4. Бусад 3. Бусад санхүүгийн бус хөрөнгө 1. Урьдчилгаа 2. ЗЗХ-с доогуур хүүтэйгээр ажилтнуудад олгосон зээлийн урьдчилгаа 3. Бараа материал, үнэ бүхий зүйлс 4. Үнэт металл 5. Өмчлөх бусад хөрөнгө (хөдлөх ба үл хөдлөх хөрөнгө) 6. Тайлант үеийн татварын авлага 7. Хойшлогдсон татварын хөрөнгө 8. Бусад санхүүгийн бус хөрөнгө
  • 5. Бусад санхүүгийн хөрөнгө гэж бусад аж ахуйн нэгжээс мөнгө болон бусад санхүүгийн хөрөнгийг авах гэрээний эрхийг хэлнэ. Хэрэв мөнгө болон бусад санхүүгийн хөрөнгийг авах гэрээний эрх үүсээгүй тохиолдолд уг хөрөнгийг бусад санхүүгийн бус хөрөнгө гэж үзнэ.
  • 6. 1) Авлага Дебит: Авлагын холбогдох данс Кредит: Мөнгөн хөрөнгө эсвэл хөрөнгийн холбогдох данс Авлагад эрсдэлийн сан байгуулахад Дебит: Авлагын эрсдэлийн зардал Кредит: Авлагын эрсдэлийн сан Авлагыг төлөгдсөн тухай бүрт хаана. Дебит: Мөнгөн хөрөнгө эсвэл хөрөнгийн холбогдох данс Кредит: Авлагын холбогдох данс Авлага төлөгдсөн дүнгээр түүнд байгуулсан эрсдэлийн санг буцаана. Дебит: Авлагын эрсдэлийн сан Кредит: Авлагын эрсдэлийн сангийн зардал, Бусад орлого
  • 7. Авлагыг төлүүлж авч чадахгүй бол банкны холбогдох журам, удирдлагын шийдвэрийн дагуу эрсдэлийн сангаас хаана. Дебит: Авлагын эрсдэлийн сан Кредит: Авлагын холбогдох данс Эрсдэлийн сангаас хасагдсан авлага төлөгдсөн бол Дебит: Мөнгөн хөрөнгө эсвэл хөрөнгийн холбогдох данс Кредит: Бусад орлого - Эрсдэлийн сангаас хаагдсан авлагын эргэн төлөлт
  • 8. 2. Урьдчилгаа томилалтын урьдчилгааг бүртгэнэ. Дебит: Дараа тайлангийн тооцоо Кредит: Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс Томилолтын тайлан, зардлын баримтыг үндэслэн Дебит: Зардлын холбогдох данс Кредит: Дараа тайлангийн тооцоо Томилолтын тооцоогоор урьдчилгаанаас илүү, дутуу зарцуулсан бол зөрүүг нэмж олгох буюу буцааж тушаалгана. Мөн бараа, үйлчилгээний төлбөрийг урьдчилж гүйцэтгэхэд Дебит: Урьдчилж төлсөн тооцоо Кредит: Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс Бараа, үйлчилгээг хүлээж авсан үед Дебит: Холбогдох хөрөнгө эсвэл зардал Кредит: Урьдчилж төлсөн тооцоо Зардал хэрэгжсэн үед Дебит: Зардлын холбогдох данс Кредит: Урьдчилж төлсөн зардал
  • 9. 3. Бараа материал, үнэ бүхий зүйлс Материал, үнэ бүхий зүйлс худалдаж авахад Дебит: Материал, үнэ бүхий зүйл Кредит: Мөнгөн хөрөнгө болон тооцооны холбогдох данс Материал, үнэ бүхий зүйлийн зарцуулалтын тайланг үндэслэн Дебит: Зардлын холбогдох данс Кредит: Материал, үнэ бүхий зүйл Хэрэв материал, хангамжийн зүйлсийг ашиглалтанд шууд тавьж олгосон бол Дебит: Үйл ажиллагааны зардал - Материал хангамжийн зардал Кредит: Мөнгөн хөрөнгө болон тооцооны холбогдох данс Банк барьцаа хөрөнгийг эзэмшсэн үед тэнцлийн гадуурх “Авсан барьцаа” данснаас уг хөрөнгийг зарлагадаж, өмчлөх бусад хөрөнгийг бүртгэнэ. Дебит: Өмчлөх бусад хөрөнгө Кредит: Холбогдох зээл, авлагын данс
  • 10. Өмчлөх бусад хөрөнгөнд эрсдэлийн санг байгуулахад Дебит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сангийн зардал Кредит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сан Өмчлөх бусад хөрөнгийг борлуулах, засварлах, хадгалах, хамгаалахтай холбогдон гарах урсгал зардлыг бүртгэхэд Дебит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн урсгал зардал Кредит: Мөнгөн хөрөнгийн болон бусад холбогдох данс Өмчлөх бусад (санхүүгийн ба санхүүгийн бус) хөрөнгийг худалдсан бол Дебит: Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс Дебит: Өмчлөх бусад санхүүгийн хөрөнгийн эрсдэлийн сан (санхүүгийн ба санхүүгийн бус) Кредит: Өмчлөх бусад хөрөнгө (санхүүгийн ба санхүүгийн бус)
  • 11. Худалдсан өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн санг буцаана. Дебит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сан (санхүүгийн ба санхүүгийн бус) Кредит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сангийн зардал (санхүүгийн ба санхүүгийн бус) эсвэл Бусад орлого (Монголбанкинд сар бүр хүргүүлэх тайланд “Бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сангийн зардлын буцаалт” нэрээр тайлагнана) Өмчлөх бусад хөрөнгийг борлуулах боломжгүй бол холбогдох журамд заасны дагуу банкны удирдлагын шийдвэрээр данснаас хасна. Дебит: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сан Кредит: Өмчлөх бусад хөрөнгө
  • 12. 4. Үнэт металл Үнэт металл худалдан авах албан ханшаар Дебит: Үнэт металлын холбогдох данс Кредит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс Худалдан авах ханшаар Дебит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс Кредит: Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс Валютын хөрвүүлэлтийн дансыг орлого, зардлын дансанд хаана. Ашигтай бол Дебит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс Кредит: Үнэт металлын арилжааны орлого Алдагдалтай бол Дебит: Үнэт металлын арилжааны зардал Кредит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс
  • 13. Үнэт металл худалдах хэлцлийн ханшаар Дебит: Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс Кредит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс Үнэт металлаа дансны үнээр нь (Монголбанкнаас зарласан ханшаар) борлуулсан Дебит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс Кредит: Үнэт металлын холбогдох данс Ашигтай үед Дебит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс Кредит: Үнэт металлын арилжааны орлого Алдагдалтай үед Дебит: Үнэт металлын арилжааны зардал Кредит: Үнэт металлын хөрвүүлэлтийн түр данс
  • 14. Үнэт металлын ханшийн тэгшитгэл Монголбанкнаас зарласан албан ханшаар үнэлж, ханшийн зөрүүг тайлант хугацааны орлого, зардлаар хүлээн зөвшөөрнө. Ханшийн тэгшитгэлээр үнэт металлын ханш буурсан бол Дебит: Үнэт металлын ханшийн тэгшитгэлийн зардал Кредит: Үнэт металлын холбогдох данс Ханшийн тэгшитгэлээр үнэт металлын ханш өссөн бол Дебит: Үнэт металлын холбогдох данс Кредит: Үнэт металлын ханшийн тэгшитгэлийн орлого