Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Presentatie Coert Visser autonomie ondersteuning 2017

2,234 views

Published on

Presentatie die ik op 15 november 2017 gaf tijdens een conferentie georganiseerd door Zorg van de zaak.

Published in: Education
  • Be the first to comment

Presentatie Coert Visser autonomie ondersteuning 2017

  1. 1. Het belang van autonomie-ondersteuning © 2017, Coert Visser voor leerlingen èn docenten
  2. 2. AUTONOME MOTIVATIE GROEIMINDSET EFFECTIEVE INSPANNING BETEKENISVOLLE PROGRESSIE Progressiegericht werken © 2017, Coert Visser
  3. 3. Gerard, een Havo-docent, keek de klas in van zijn collega Wim en zag tot zijn verbazing dat deze klas, die als zeer lastig bekend stond binnen de school, rustig en ontspannen aan het werk was. Hij sprak Wim tijdens de pauze met een verbaasde glimlach aan: “Hoe heb jij dat voor elkaar gekregen, man? Bij mij is het met deze klas een en al gedonder! Ik zie geen andere mogelijkheid dan om ze keihard aan te gaan pakken. De zweep erover!” Wim glimlachte en zei toen dat hij de principes van autonomie-ondersteuning toepaste in zijn klas en dat dat heel goed werkte. Hij legde uit dat het onder andere neerkwam op keuzevrijheid bieden, leerlingen heel serieus nemen en dat de aanpak niet-autoritair was. Toen hij dat hoorde zei Gerard: “Dat vind ik nogal naïef klinken van je. Als je dat doet lopen ze zo over je heen!” Lastige klas rustig aan het werk
  4. 4. • Traditionele kijk op motivatie geïnspireerd op het behaviorisme • Eén van de belangrijke behavioristen was Skinner (zie foto), werkte vooral met duiven en ratten • Invloed behavioristen: werken met beloning en straf om mensen te motiveren • Problemen met behaviorisme: • Mensen zijn geen duiven/ratten. Cognitieve psychologie heeft laten zien dat cognities een enorm belangrijke rol bij motivatie spelen • Onderzoek heeft laten zien dat belonen/straffen kwalitatief goede motivatie kan ondermijnen (zie o.a. Deci, 1971; 1975), onder andere intrinsieke motivatie Motivatie: energie voor actie © 2017, Coert Visser
  5. 5. Zelfdeterminatietheorie • Ed Deci (r) en Richard Ryan (l), grondleggers van de zelfdeterminatietheorie • Een goed onderbouwde theorie over motivatie waaraan gewerkt wordt door een groot netwerk van internationale onderzoekers • Zes thema’s: 1) intrinsieke motivatie, 2) internalisatie van extrinsieke motivatie, 3) psychologische basisbehoeften, 4) kenmerken van doelen, 5) belang van relaties, 6) gecontroleerde vs. autonome motivatie • Er is veel onderzoek gedaan in de onderwijscontext • Kern: het gaat niet zozeer om hoeveel motivatie je voor iets hebt maar om de kwaliteit van je motivatie © 2017, Coert Visser
  6. 6. Twee soorten motivatie • Belangrijk onderscheid: autonome motivatie versus gecontroleerde motivatie • Gecontroleerde motivatie = je vertoont het gedrag door druk of verleiding (alles wat te maken heeft met belonen en straffen). Gaat gepaard met druk en minder goed functioneren, minder energie, minder volharding • Autonome motivatie = je staat er volledig achter om het gedrag te vertonen. Voordeel: meer welbevinden, beter functioneren, meer energie, meer volharding • Kortom: mensen functioneren op allerlei manieren beter wanneer ze autonoom gemotiveerd zijn © 2017, Coert Visser
  7. 7. Intrinsieke motivatie: omdat je het interessant vindt Geïnternaliseerde motivatie: omdat je het belangrijk vindt Vanwege ‘verleiding’ Autonomie-ondersteuning: • Perspectief van de ander erkennen • Keuzes bieden, initiatief en exploratie stimuleren • Een motivering voor verwachtingen geven • Autoritaire taal vermijden • Anderen betrekken bij het stellen van doelen Controlerend aansturen/opvoeden: • Autoritaire taal en toon • Dreigen • Schuldgevoel opwekken • Straffen • Belonen om iets gedaan te krijgen • Vleien • Angst • Spanning • Korste weg naar het doel nemen (inclusief valsspelen) • Weinig betrokkenheid bij het werk • Ontevreden, ongelukkig • Beter presteren • Creativiteit, flexibiliteit • Betere samenwerking/ relaties / aanpassing • Positievere emoties/ psycholische gezondheid • Plezier, energie, langer volhouden • Dieper leren Autonome motivatie: Je kiest zelf voor het gedrag en staat er helemaal achter Gecontroleerde motivatie: Je vertoont het gedrag niet uit eigen keuze en staat er niet volledig achter Vanwege druk, dwang © Bron: Coert Visser, De Psychologie van Progressie (2017)
  8. 8. Extrinsieke motivatie Geïnternaliseerde motivatie Intrinsieke motivatie Gecontroleerde motivatie Moeten Autonome motivatie Willen Externe druk Iets doen vanwege externe druk (beloningen, straffen) Interne druk Iets doen vanwege interne moetens en verwachtingen Nut gedreven Iets doen vanwege ervaren zinvolheid, relevantie Waarde- gedreven Iets doen omdat het past bij de eigen waarden Interesse- gedreven Iets doen omdat het leuk/ interessant is Onzekerheid, faalangst, weerstand, apathie Amotivatie Niet kunnen, niet willen, geen interesse of belang zien Mate waarin psychologische basisbehoeften (aan autonomie, competentie, verbondenheid) worden vervuld Spanning, angst, weinig betrokkenheid en volharding, ontevredenheid Schuldgevoel, schaamte, gebrekkig gevoel van eigenwaarde Gevoel van vrijwilligheid, plezier, energie, volharding, dieper leren, goede kwaliteit van werk, voldoening Inactiviteit Passiviteit, vermijding, opstandig gedrag ContextTypemotivatieRedenvoorgedragEffecten © Bron: Coert Visser, Leren & presteren (2017) Het motivatiecontinuüm
  9. 9. © 2017, Coert Visser
  10. 10. Gaat autonomie samen wel met structuur? • Mensen denken nogal eens dat autonomie en structuur haaks op elkaar staan • “Hoe kun je vrij zijn binnen regels en structuren?” © 2017, Coert Visser • Maar ….. onderzoek laat zien: • Die docenten die als het meest autonomie-ondersteunend worden gezien door leerlingen bieden tevens het meest structuur • Maar structuur bieden betekent niet: autoritair zijn!
  11. 11. © 2017, Coert Visser
  12. 12. • Duidelijke structuur • Aansluiten bij perspectief • Bieden van keuzes • Motiveren van verwachtingen • Stimuleren eigen initiatief • Etc. • Autonome motivatie • Betrokkenheid • Welbevinden • Meer energie/volharding • Beter leren en presteren Management HR • “Ze/we geloven er echt in” • “Ze/we vinden het echt belangrijk” • “Wat ik mijn leerlingen gun, wordt mij ook gegund” Leerlingen Autonomie-ondersteuning Docenten Autonomie- ondersteuning © 2017, Coert Visser De kracht van congruentie • Autonome motivatie • Betrokkenheid • Welbevinden • Meer energie/volharding • Beter leren en presteren
  13. 13. Wat kunnen we doen? • Korte introductieworkshops in scholen • Training van docenten • Training van leidinggevenden • Intervisiesessies • Projectmatige introductie van autonomie-ondersteuning Maarten van Steenkiste, professor Ontwikkelings- en Motivatiepsychologie, Gent, België © 2017, Coert Visser

×