Sbb barometer-03-2013

575 views

Published on

Kansrijke beroepen in de diverse sectoren

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
575
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Sbb barometer-03-2013

  1. 1. SBB Barometer In dit nummer • Jeugdwerkloosheid en het aanbod van stages • Peiling maart 2013 • Trends arbeidsmarkt • Trends stagemarktvan de stageplaatsen- en leerbanenmarkt maart 2013
  2. 2. Jeugdwerkloosheid en het aanbod van stages Hoewel de beroepsbevolking vergrijst, Ook op de stage- en leerbanenmarkt is Stage- en leerbanenoffensief het lastig. Het aantal bbl-studenten is in werkt al stromen jongeren moeizaam de arbeids- het schooljaar 2012-2013 fors gedaald van SBB draagt met het stage- en leerbanenof- 158.000 naar 147.000. Ruim 10 procent van fensief actief bij aan het verminderen van markt op. Ongeveer 30.000 jongeren tot de bbl-studenten heeft in maart 2013 nog de jeugdwerkloosheid. Op verzoek van de geen bpv-overeenkomst. Een deel daarvan minister van OCW is het stage- en leerba- 27 jaar staan op dit moment bij UWV schrijft zich alsnog voor een bol-opleiding nenoffensief eind 2012 geïntensiveerd. De in. samenwerkende kenniscentra en SBB zijn ingeschreven bij als werkzoekend. Het de drijvende kracht achter dit offensief Het aantal bol-studenten is licht gegroeid. dat aansluit op sectorale initiatieven voor aantal werkzoekende jongeren met een De meeste studenten vinden nog steeds het behoud van de arbeidsmarktpositie een geschikte stageplaats, maar in som- van jongeren. Het stage- en leerbanenof- mbo-opleiding op niveau 3 of 4 is sterk toe- mige sectoren en regio’s zorgt de econo- fensief bestaat uit diverse activiteiten. mische crisis voor problemen. De ken- Het actief benaderen van leerbedrijven is genomen: in één jaar van 7.000 naar 16.000 niscentra signaleren in de bouw en infra, een belangrijke maatregel om de terug- transport en logistiek, dierverzorging en gang van het aantal leerplaatsen te jongeren. Daarmee is de jeugdwerkloosheid welzijn knelpunten. Verderop in deze SBB beperken. Barometer leest u er meer over. Het aantal nu hoger dan in de periode 2009-2011. leerplaatsen neemt niet alleen af door de In het kader van stage- en leerbanenoffen- economische teruggang maar ook door sief worden een aantal concrete maatre- overheidsbezuinigingen. gelen genomen:Foto SBB 2
  3. 3. • Diverse sectoren (o.a. administratie, regio wijkleerbedrijven opgezet. wijsinstelling drie dagen aanvullende mobiliteit, handel en verkoopberoepen) > De opleidingsadviseurs in de mobili- praktijk en twee theoriedagen. Ook zijn roepen leerbedrijven op om meer sta- teitssector helpen bbl-studenten om er varianten van enkele weken aaneen- geplaatsen beschikbaar te stellen. KC een plek te vinden. gesloten werken afgewisseld met enkele handel roept ook oud-leerbedrijven op weken theorie en aanvullende praktijk. Zo om weer leerbedrijf te worden. wordt optimaal gebruik gemaakt van de Aanpak Jeugdwerkloosheid beschikbare leerbanen in de bouw en val-• ECABO roept bedrijven op om ook in de De overheid heeft begin maart 2013 een len studenten niet onnodig uit. beginfase van de opleiding stageplaat- nieuwe aanpak voor de jeugdwerkloos- sen beschikbaar te stellen. Het is voor heid uitgebracht. Voor deze gezamenlijke opleidingen vaak lastig om hiervoor aanpak van regio’s, sociale partners en Ruim baan voor de dokters- stageplekken te vinden. onderwijs is en 2013 en 2014 in totaal 50 assistent in Noord-Nederland miljoen euro beschikbaar. Het kabinet De doelgerichte samenwerking tussen• Kenniscentra in de richtingen transport maakt in samenwerking met sociale part- Noorderpoort, Lifelines, UMC Groningen en uiterlijke verzorging geven voorlich- ners afspraken om de instroom van jon- en kenniscentrum Calibris maakt het ting om de reeds beschikbaar gestelde geren op de arbeidsmarkt te bevorderen. mogelijk om 40 extra studenten op te lei- bpv-plaatsen optimaal te benutten. In samenwerking met mbo-instellingen den tot doktersassistent. Studenten van Het gaat dan om de verwijzing naar de worden jongeren gestimuleerd te kiezen de opleiding tot doktersassistent (niveau 226.000 leerbedrijven die op de website voor kansrijke opleidingen. Er wordt een 4) van het Noorderpoort in Groningen, Stagemarkt.nl zijn opgenomen. Stage- hernieuwde aanpak in het verlengde van volgen tijdens hun stage de theorie en de markt.nl wordt via white label op de School-Ex-programma uitgevoerd. Verder praktijk van de opleiding in het UMCG of eigen internetomgeving van onderwijs- krijgt de bestrijding van jeugdwerkloos- bij LifeLines. instellingen toegankelijk gemaakt. Het heid in de arbeidsmarktregio’s een impuls. aantal zoekacties via White Label Sta- Hieronder worden een aantal regionale Docenten van het Noorderpoort verzor- gemarkt.nl is in 2012 met 500 procent projecten uitgelicht. gen de theorie en materiedeskundigen van toegenomen ten opzichte van 2011. LifeLines en UMCG ondersteunen hen. De docenten zijn naast het lesgeven regelma-• Andere initiatieven zijn: Werving jongeren voor de tig aanwezig in de leerbedrijven voor het > In de bouwsector bezetten twee techniek in regio Twente (mede) begeleiden van de studenten en stagiaires samen een opleidingsplaats. In de regio Twente loopt het project ‘Ga ondersteunen van de praktijk- en werkbe- > In de welzijnssector worden in de voor techniek’ als onderdeel van het geleiders van LifeLines en UMCG. provinciale project ‘Jongerenbanen in de techniek’. Schoolverlaters zonder werk worden geworven voor de technische Project ‘Aanvallen bij richtingen. Sectorale opleidingsfondsen, schemerlicht’ in de zorg provincie Overijssel, kenniscentra Kenteq in Groningen en Drenthe en Innovam en de regio Twente helpen Vaak lopen studenten van de beroepsop- met dit initiatief ruim 200 jongeren tot leidingen helpende en zorghulp van de 27 jaar in de regio (Twente-Apeldoorn- ochtend tot in de middag stage. Ken- Zwolle) aan een baan, leerplaats en of een niscentrum Calibris heeft met zorg- en opleiding in de techniek. onderwijsinstellingen in Groningen en Drenthe stages op andere tijdstippen Het project richt zich op de metaal, georganiseerd. elektro en installatietechniek. Partijen bemiddelen tussen jongeren en bedrij- Zorginstellingen bieden in het kader van ven en vinden zo een geschikte plaats. het project ‘Aanvallen bij schemerlicht’ Daarnaast krijgen jongeren ondersteuning van de namiddag tot in de avonduren leer- bij het solliciteren. Bedrijven krijgen activiteiten aan. In dit project worden de advies over passende trainingen en of bbl- middag- en avonduren actief ingezet voor opleidingen. Ook ontvangen zij informatie het lopen van stage. Dit project leverde in over subsidies en middelen om jongeren in het eerste jaar 200 extra stageplaatsen dienst te nemen en op te leiden. op. Duo-leerbaan in de bouw in regio West Opleidingsbedrijven, onderwijsinstel- lingen, bouwbedrijven en kenniscentrum Fundeon ontwikkelden een systeem van duo-leerbanen in de bouw. In dit systeem delen twee studenten één leerbaan. De studenten werken om de week bij het bouwbedrijf. In de andere week organi- seren het opleidingsbedrijf en de onder- 3
  4. 4. deel van de kwalificaties in de richtingStage- en economisch administratief, ICT en veilig- heid voldoende tot ruim voldoende. Datleerbanenmarkt geldt niet voor de bedrijfsadministratief Installatie-, Elektro- en Metaaltechniek medewerker (2),particulier digitaal onder- Ten opzichte van 2011 is het aantal mbo-De crisis heeft in sterke mate invloed zoeker (4), medewerker ICT (2), coördina- studenten in Kenteq-kwalificaties metop het aanbod van stages en leerbanen. tor beveiliging (3) en assistent toezicht en een halve procent verminderd. Dat komtOnderwijs en bedrijfsleven zijn daarom veiligheid (1). Voor deze kwalificaties zijn vooral doordat het aantal bbl’ers is afge-gezamenlijk in actie gekomen om knelpun- er meer studenten dan er stagemogelijk- nomen met ruim drie procent. Het aantalten op de stage- en leerbanenmarkt in het heden zijn. Daarnaast blijft er een aantal bol-studenten neemt iets toe. Opvallendmbo op te lossen. Het doel is om ook in deze opleidingen qua perspectief wat achter bij is dat het aantal studenten in de metaal-economisch moeilijke tijd de ruim 500.000 de rest, namelijk telefonist/receptionist techniek licht is gestegen. In de elektro-mbo’ers voldoende stages en leerbanen te (2), secretarieel medewerker (2), mede- techniek was de afname het sterkst. Hetbieden. In het kader van het stage- en leer- werker beheer ICT (3) en de niveau 4 oplei- aanbod van leerplaatsen is voor de meestebanenoffensief nemen kenniscentra teza- dingen assistent accountant, medewerker kwalificaties voldoende. Het minst ruim ismen met onderwijsinstellingen verschil- evenementenorganisatie, contactcenter het in de installatietechniek.lende maatregelen om meer leerplaatsen teamleider, bibliotheekmedewerker,te creëren. Voorbeelden zijn het opstellen medewerker sociale zekerheid en juridischvan een convenant van een aantal bedrij- medewerker openbaar bestuur.ven met een onderwijsinstelling, waarinbedrijven zich verplichten studenten tij- Het aanbod van leerplaatsen staat nogdens het tweede jaar van de opleiding een steeds onder druk door de economische Handel, Textiel en Modestageplaats te bieden en in het laatste jaar teruggang, reorganisaties en bezuinigin- Door de economische crisis is het voorvan de opleiding een arbeidsovereenkomst. gen. Leerbedrijven stellen hogere eisen bbl-studenten moeilijker geworden om eenVerder worden in regionale netwerken en geven daarom doorgaans de voorkeur leerbaan te vinden. Voor bol-studentenvan bedrijven en onderwijsinstellingen aan stagiairs van de hogere niveaus, ook zijn er wel voldoende stageplaatsenafspraken gemaakt met leerbedrijven wanneer de werkzaamheden geschikt zijn beschikbaar. Alleen voor studenten vanover wensen ten aanzien van leerplaatsen voor de lagere niveaus. Leerplaatsen op de opleiding interieuradviseur blijft hetmet als ‘tegenprestatie’ het structureel de lagere niveaus staan verder onder druk lastig om een stageplaats te vinden. Inbeschikbaar stellen van plaatsen. door automatisering. Bij enkele opleidin- de groothandel komen bol-studenten in gen op niveau 4 is sprake van verdringing niveau 4 opleidingen doorgaans moeilijk door hbo’ers. Op de lagere niveaus is er aan een stageplaats. Dit geldt vooral voor een relatief grote groep studenten die bol-studenten van de opleidingen (junior) specifieke begeleiding nodig heeft. Deze accountmanager en vestigingsmanager groep kampt met motivatie- of gedrags- groothandel. Voor bol-studenten in deZorg, Welzijn en Sport problemen en is lastig te plaatsen. In het opleidingen op niveau 1, 2 en 3 zijn erDe onzekerheid over de gevolgen van kader van het stage- en leerbanenoffen- over het algemeen wel voldoende stage-het kabinetsbeleid heeft invloed op sief heeft Ecabo verschillende maatrege- plaatsen. Het aantal bbl-studenten inhet aanbod van leerwerkplaatsen. De len genomen die succesvol zijn. groothandelsopleidingen is het afgelopenaandacht van Calibris gaat vooral uit naar jaar toegenomen. Dit komt vooral door deopleidingen met een goed arbeidsmarkt- Tezamen met onderwijsinstellingen keuze van bedrijven om eigen medewer-perspectief en een tekort aan plaatsen. benadert ECABO onder andere erkende kers op te leiden en niet zozeer door hetDe crisis heeft een merkbaar effect op de leerbedrijven voor de opleidingsrichtin- aantrekken van nieuw personeel (in oplei-keuze van studenten na het behalen van gen waarin een tekort aan plaatsen is. ding). In de mode- en interieurindustrie ishun mbo-diploma. In de afgelopen jaren Binnen regionale netwerken van bedrijven de vraag naar leerplaatsen groter dan hethebben meer mbo’ers gekozen voor een en onderwijsinstellingen wordt optimaal aanbod. Vooral voor medewerker mode envervolgopleiding dan in vorige jaren. Dit afgestemd met bedrijven ten aanzien maatkleding worden er op alle niveaus teheeft geleid tot stageknelpunten voor van leerplaatsen met als ‘tegenprestatie’ veel studenten opgeleid in verhouding totmet name niveau 4 verpleegkundigen. het beschikbaar stellen van structurele het aantal beschikbare leerplaatsen en deIn de richting welzijn is het in de meeste leerplaatsen. In sommige regio sluiten geringe vraag op de arbeidsmarkt. In deopleidingen lastig een stageplaats te onderwijsinstellingen een convenant. tapijt- en textielindustrie wordt slechtsvinden. Het aantal studenten in de oplei- een kleine groep (voornamelijk bbl) studen-dingen tot doktersassistent en tand-artsassistent is de afgelopen twee jaargestegen. Leerbanen en stageplaatsen Waar in de barometer de term leerbaan wordt gebruikt wordt de beroepsprak- tijkvorming bedoeld zoals die vorm krijgt in bbl-opleidingen: meestal vier dagen werkend leren met een arbeidsovereenkomst en één dag naar school. Waar stage- plaats wordt gebruikt wordt de beroepspraktijkvorming bedoeld zoals die vormEconomisch Administratief, ICT wordt gegeven in de bol-opleiding: een periode van een aantal weken tot een halfen Veiligheid jaar onafgebroken werkzaam in een bedrijf, maar zonder arbeidsovereenkomst opOp landelijk niveau zijn de vooruitzichten enig moment tijdens de opleiding. Waar leerplaats wordt gebruikt, wordt beideop een stageplaats voor het grootste bedoeld: een beschikbare plaats bij een bedrijf voor een leerling.
  5. 5. ten opgeleid. Zij blijven vaak werkzaam in branche. Vooral bbl’ers kunnen nauwelijks denten liep dit schooljaar terug. Ondankshet bedrijf waar ze hun opleiding volgen. worden geplaatst. een afname zijn er voldoende leerbedrij-In het kader van het stage- en leerbanen- ven. Het werkaanbod bij deze bedrijvenoffensief heeft KC Handel verschillende is beperkt. Onderwijsinstellingen bie-maatregelen genomen om meer leerplaat- den daarom bol-opleidingen aan om desen te werven. Zo is in samenwerking met mogelijkheden een opleiding te volgen, teMKB-Nederland het bestand van de Kamer vergroten. Voor studenten van de schil-van Koophandel benut om leerbedrijven te Bouw en Infra dersopleidingen is het lastig voldoendewerven en zijn oud-leerbedrijven benaderd Op de infra- en bouwarbeidsmarkt is er in leerplaatsen te vinden. In de sector schil-om opnieuw op te leiden. het hele land een tekort aan leerplaatsen. deren en onderhoud zijn de salarissen van Doordat er minder productie is, worden bbl’ers aangepast om het voor bedrijven minder studenten opgeleid. Het aantal aantrekkelijker te maken leerbanen aan werknemers en het aantal studenten in te bieden. In de sector afbouw is er een de bouw en infra neemt verder af omdat tekort aan leerplaatsen. Dit geldt ook voor herstel van de productie uitblijft. In de de opleidingen in de sector schilderen enVoedsel, Natuur en Leefomgeving kabinetsvoorstellen is het btw-tarief onderhoud, daar speelt het probleem metIn de richting voedsel en leefomgeving verlaagd, maar dat zal weinig invloed name op de niveaus 1 en 2. Voor studentenneemt het aantal leerbanen af. Vooral hebben op een toename van het aantal in de bol-opleidingen is het tekort ietsde niveau 2 studenten hebben moeite leerplaatsen. De instroom van studenten minder groot. Steeds meer studenteneen leerbaan te vinden. Bedrijven zijn nu in kwalificaties in de bouwopleidingen is kiezen voor een opleiding in de schoon-afwachtend met het bieden van leerba- in 2012 ten opzichte van 2008, meer dan maakbranche. Met name voor de oplei-nen. In de nabije toekomst zullen bedrij- gehalveerd. Actueel in opleiding laat een dingen op niveau 1 is veel belangstelling.ven meer leerplaatsen aanbieden, gezien daling van 28 procent zien. Op termijn zal Het aantal erkende leerbedrijven in dezede aanmoedigingssubsidie en de lagere de behoefte aan jonge goed gemotiveerde richting sector neemt toe en veel bedrijvenloonkosten. De beschikbaarheid van vakmensen weer toenemen om de uitge- bieden meerdere leerwerkbanen aan. In destageplaatsen is stabiel en ondervindt stelde productie uit te kunnen voeren. richting reclame en presentatie zijn er vol-nauwelijks invloed van de crisis. doende leerplaatsen. Het aantal erkende leerbedrijven en het aantal studenten is gestegen. De meeste studenten en leerbe- drijven bevinden zich in de regio zuidoost en oost. Door het grote aantal studenten Creatieve industrie kan de stage- en leerbanenmarkt onderUiterlijke verzorging In de creatieve industrie zijn over het druk komen te staan. In sommige regio’s isIn de richting schoonheidsspecialist zijn er algemeen voldoende leerplaatsen er sprake van concurrentie vanuit het hbo.relatief veel erkende leerbedrijven. Toch beschikbaar. Zelfs het aantal beschikbareis de verwachting dat het in de toekomst leerplaatsen in de richting artiest is oprelatief moeilijk wordt voor studenten om zich voldoende. De beroepspraktijkvor-een bpv-plaats te bemachtigen. Het aantal ming in deze richting wordt verzorgd doorzzp’ers in de branche is groot. Het aandeel productiehuizen en impresariaten. Vooralbedraagt 91 procent van het totaal aantal de reguliere leerbedrijven artiest hebben Gezondheids-, Creatieve enbedrijven. Het is voor zzp’ers lastig om sta- last van de huidige economische situatie Ambachtelijke techniekgeplaatsen aan te bieden. Bij de kappers en overheidsbezuinigingen. Leerbedrijven In de kleinschalige specialistische opleidin-zijn er voldoende leerplaatsen beschikbaar. in de av-productie en in de podium- en eve- gen zijn er over het algemeen voldoendeHet aantal erkende leerbedrijven neemt nemententechniek zijn vaak op meerdere leerplaatsen en is de leerbanenmarkt intoe en het aantal studenten neemt af. niveaus geaccrediteerd. Hierdoor vindt evenwicht. In deze richtingen zijn veelTegen de achtergrond van de economische concurrentie plaats op de stage- en leer- zzp’ers werkzaam. Dat maakt het vindencrisis vormt het uitbetalen van stagever- banenmarkt. Studenten in de lagere oplei- en organiseren van leerplaatsen lastig. SOSgoedingen aan bol-studenten conform dingsrichtingen worden vaak verdrongen. Vakmanschap en SVGB kenniscentrum bou-CAO een belemmerende factor, met name Het aantal studenten in de richting game wen op dit moment aan duurzame onder-bij zzp’ers. Bij de schoonheidsspecialisten artiest neemt toe. Het aantal beschikbare wijsoplossingen voor dit soort problematiekverloopt het vinden van leerplaatsen moei- leerplaatsen bij gamebedrijven staat daar- en onderzoeken wat er voor deze kleinezaam, mede door de sterke stijging van het door onder druk. Veel studenten vinden specialistische opleidingen nodig is om stu-aantal studenten op niveau 4. Bij pedicures vaak nog een leerplaats bij een bedrijf in denten in de praktijk op te kunnen leiden.zijn er vooralsnog ruim voldoende leerbe- een aanpalende branche.drijven beschikbaar om in de vraag naarleerplaatsen te voorzien. Proces-, Laboratoriumtechniek Afbouw en Onderhoud, Schoonmaak, en Fotonica Presentatie en Communicatie Er zijn in de procestechniek over hetHout en Meubel Door de crisis is de opleidingscapaciteit algemeen nog voldoende stageplaatsen,Door de economische crisis is het aantal bij leerbedrijven in de bouwgerelateerdeleerplaatsen mager in de hout- en meubel- sectoren afgenomen. Ook het aantal stu- Lees verder op pagina 8. 5
  6. 6. Kans op stage- en leerbanen in de verschillenderegio’s in Nederland maart 2013 MiddenwestBranche Noordwest Nederland Zuidwest Zuidoost Noord OostZorgWelzijnDokter-, Apotheek-, TandartsassistentenSportEconomisch AdministratiefICTVeiligheidInstallatie-, Elektro- en MetaaltechniekDetailhandel Food en Non FoodGroothandel Food en Non FoodTextielindustrieMode-industrieGroene ruimteBloemen en TuincentraVoedingsindustriePlantenteeltDierverzorgingVeehouderij en PaardenhouderijKapperSchoonheidspecialistPedicureBouw en InfraHout en MeubelUitgeven, Vormgeven en PrintmediaAV, Multimedia en GamingArtiesten, Theater en EvenementenGezondheidstechniekCreatieve en Ambachtelijke techniekAfbouw en OnderhoudReclame en PresentatieSchoonmaak en GlazenwassenCarrosserieMobiliteitProcestechniekLaboratoriaFotonicaTransport en LogistiekScheepvaartHorecaBakkerijReizenRecreatieFacilitaire dienstverleningVersdetailhandel, -groothandel en -industrie 6
  7. 7. Kenniscentrum Aantal waarvan Gemiddelde situatie van kans op stage- en leerbanen leerbedrijven buitenlands per regio in Nederland per kennis- centrum* 1Calibris 56.867 998 1: Regio Noord 4 2: Regio OostECABO 44.276 851 3: Regio Middenwest 3Kenteq 18.873 114 2 4: Regio NoordwestKC Handel 36.212 630 5 : Regio Zuidwest 6 : Regio ZuidoostAequor 23.192 495 5 6KOC 10.517 181 Legenda tabelFundeon 9.919 61SH&M 3.201 34 Er zijn meer dan voldoende stageplaatsen en leerbanenGOC 9.736 243 t.o.v. het aantal studenten. Over het algemeen zijn er meer dan voldoende stageplaatsenSVGB 3.854 53 en leerbanen, bij sommige opleidingen is er evenwicht.Savantis 11.513 117 Over het algemeen is er evenwicht, bij sommige opleidingen zijn er meer dan voldoende stageplaatsen en leerbanen.VOC 1.917 5 De vraag naar en het aanbod aan stageplaatsen en leerbanenInnovam 10.555 6 zijn in evenwicht.PMLF 4.087 58 Over het algemeen zijn er meer dan voldoende stageplaatsen en leerbanen, in sommige opleidingen is er een tekort.VTL 7.260 71 Over het algemeen is er evenwicht, bij sommige opleidingenKenwerk 20.128 2.335 is er een tekort aan stageplaatsen en leerbanen. Over het algemeen is er een tekort aan stageplaatsen en leerbanen, in sommige opleidingen is er evenwicht.SVO 3.388 4 Er is een tekort aan stageplaatsen en leerbanen t.o.v. het aantal studenten.Totaal 275.495 6.256* In dit aantal zijn de leerbedrijven die bij meerderekenniscentra erkenningen hebben vaker meegeteld.Het totaal aantal unieke leerbedrijven in maart 2013is 225.906. 7
  8. 8. Vervolg van pagina 5. De instroom van jongeren op de arbeids- markt kan hierdoor stagneren. Daarom ishoewel er soms wat meer moeite gedaan de verwachting dat de jeugdwerkloosheidmoet worden om een plaats te verkrijgen. Mobiliteit in 2013 verder stijgt. Ook binnen diverseVoor studenten van de opleidingen Analist Het is voor studenten in de motorfietsen sectoren signaleren kenniscentra zorge-Pathologie en Microbiologisch Analist is en scooterbranche lastig om een stage- of lijke ontwikkelingen.het lastig om een stageplaats te vinden in leerbaan te vinden. Dit heeft onder anderede regio’s Midden-West en Zuid-Oost. In te maken met tegenvallende verkoopcijfersde overig regio’s zijn nog wel voldoende in deze richting. De verwachting is dat hetplaatsen.Voor studenten fotografie zijn er aanbod weer aan zal trekken onder invloedminder stageplaatsen. Er zijn naar verhou- van de verkoop van lichte motorfietsending meer studenten dan leerplaatsen. Dit onder de nieuwe regels voor het motorrij- Zorg, Welzijn en Sportkomt mede door het toenemende aantal bewijs. In het kader van het stage- en leer- In de afgelopen jaren valt een toenemendestudenten uit particuliere mbo-opleidin- banenoffensief vindt er meer afstemming terughoudendheid waar te nemen bij werk-gen. Er zijn nog wel voldoende leerplaat- plaats tussen het roc en de lokale adviseurs gevers om personeel aan te trekken. Dit issen bij video- en rtv-bedrijven. van Innovam om studenten een leerbaan het gevolg van de onzekerheid over de effec- te bieden. Het resultaat is dat studenten ten van het overheids-/crisisbeleid. Zelfs in die niet zelfstandig een leerbaan konden de ouderenzorg, waarvoor het kabinet extra vinden, geplaatst zijn en hun opleiding middelen (intensiveringsgelden) ter beschik- kunnen vervolgen. king heeft gesteld is nauwelijks sprake van een toename van de werkgelegenheid. DeHoreca, Bakkerij, Recreatie, Reizen crisis verlamt op dit moment niet alleen deen Facilitaire dienstverlening woningmarkt, maar ook de arbeidsmarktIn sommige regio’s is er een tekort aan zorg en welzijn. Verwacht wordt dat deleerbanen in de richting bakkerij. Door effecten van het Regeerakkoord de situatiede crisis bieden bakkerijen nauwelijks Carrosserie er niet beter op zullen maken. Het scheidenplaatsen aan. Daarentegen is het aantal Sectoraal en bovensectoraal zijn initia- van wonen en werken zal leiden tot hetstudenten in de banketbakkersopleidin- tieven genomen om de instroom via vmbo overhevelen van taken naar de WMO. Degen toegenomen, waardoor de druk op de instellingen en roc’s te bevorderen. Leerbe- voorgenomen extra-muralisering in de GHZ,stagemarkt toeneemt. In de richting rei- drijven worden aangesproken op het gevaar de GGZ en de V&V (overheveling Zorgzwaar-zen is het aantal studenten de afgelopen van een verminderde instroom. De carrose- tepakket 1 t/m 4 naar de WMO) zal grotejaren gedaald. Hierdoor is de druk op de riebouw is een minder bekende richting en gevolgen hebben voor de werkgelegenheidstagemarkt afgenomen en is in veel regio’s onbekend maakt onbemind. VOC spant zich binnen deze branches. Hierbij zijn veleevenwicht tussen vraag en aanbod van in om het beroepsbeeld te verbeteren. medewerkers betrokken, die voor een deelleerplaatsen. In sommige regio’s is het nog weer aan de slag kunnen, maar wel via eenlastig om studenten van niveau 4 te plaat- andere financiering. Kortom na een jaren-sen. Dit heeft onder andere te maken met lange groei zal de sector zorg en welzijn wor-de kerntaak leidinggeven die in de praktijk den geconfronteerd met een krimp van devaak lastig vorm te geven is. In sommige werkgelegenheid. Dit raakt vooral de lagereregio’s is een tekort aan leerplaatsen voor Verssectoren opleidingsniveaus (meeste studenten stu-de opleiding leisure & hospitality niveau 2. In deze richtingen zijn er voldoende leer- deren door!), maar ook niveau 3 en 4. In deBedrijven geven de voorkeur aan studen- banen beschikbaar. Van de 3600 erkende kinderopvang, de jeugdzorg en welzijn is alten in de hogere niveaus die hun taken leerbedrijven leiden er ongeveer 30% op, langer sprake van een dalende werkgelegen-zelfstandig uit kunnen voeren. Daarnaast dat betekent dat meer dan voldoende heid. Verwachting is dat in de komende jarenis de recreatiebranche sterk seizoensge- potentiële leerbanen beschikbaar zijn. een overschot van 14.000 gediplomeerden inbonden. Tenslotte dreigt er een tekort te SVO heeft erkende leerbedrijven twee de kinderopvang zal ontstaan als gevolg vanontstaan aan leerplaatsen voor de oplei- keer aangeschreven om de beschikbare vraagvermindering en de als gevolg daarvanding frontoffice. Het aantal studenten leerbanen bij het kenniscentrum te noodzakelijke bezuinigingen.in deze opleidingen is de afgelopen jaren melden. Met name de detailhandel heeftfors gestegen. hierop gereageerd door het aanmelden van nieuwe leerbanen. In 2013 zullen we de mogelijkheden voor het aanmelden van leerbanen nogmaals breed communiceren met versdetailhandel en versindustrie. Economisch-Administratief, ICT en VeiligheidTransport, Logistiek en Scheepvaart De kans op werk in het verlengde van deIn de sector transport en logistiek worden gevolgde opleiding is binnen de econo-minder leerplaatsen aangeboden. In het Arbeidsmarkt misch-administratieve kwalificatierichtin-kader van het stage- en leerbanenoffen- gen over het algemeen (ruim) voldoende totsief neemt VTL initiatief om studenten en Het Centraal Planbureau geeft in de goed. De perspectieven voor de niveau 3 enleerbedrijven te koppelen. ramingen van maart 2013 aan dat de 4 opleidingen zijn doorgaans gunstiger dan omvang van de werkzame beroepsbevol- voor opleidingen op niveau 1 en 2. Uitzon- king in 2013 nog krimpt en dat de werk- dering vormen de directiesecretaresse/ loosheid groeit naar 575.000. managementassistent, assistent communi- 8
  9. 9. catiemedewerker en medewerker evene- meestal makkelijker een baan dan lagerementenorganisatie (allen niveau 4), waar- niveaus. In het algemeen is er nog steedsvoor het aanbod vanuit het onderwijs naar voldoende vraag naar gekwalificeerdeverwachting groter zal zijn dan de vraag op Handel, Textiel en Mode arbeidskrachten op niveau 3 en 4. Met namede arbeidsmarkt. Binnen de economisch- Ondanks dat de detailhandel erg onder in de primaire productie zijn er kansen. In deadministratieve richtingen gelden de beste druk staat en de verwachtingen voor 2013 veehouderij ziet men nieuwe uitbreidingen.perspectieven voor assistent accountant (vooral voor non-food) niet positief zijn, is Hierbij hoort een vraag naar meer perso-(4), salarisadministrateur (4), commercieel er nog altijd vraag naar nieuw personeel. neel bijvoorbeeld: de melkveehouderij enmedewerker bank- en verzekeringswezen Er is een duidelijke vervangingsvraag door varkenshouderij. Deze richtingen hebben op(4), commercieel medewerker binnendienst verloop en het opnieuw invullen van tijde- termijn behoefte aan personeel en vervan-(3) en contactcenter medewerker (3). Bin- lijke contracten. Vaste dienstverbanden ging van bedrijfshoofden.nen de kwalificatierichting ICT en media worden nauwelijks aangegaan. Er is een ruimgelden de gunstigste vooruitzichten voor aantal vacatures beschikbaar voor onderde applicatieontwikkelaar (4), terwijl de andere gediplomeerden van de opleidingenperspectieven voor netwerkbeheerder (4) aankomend verkoopmedewerker (niveau 1)met matig worden getypeerd. De ver- en verkoper (niveau 2). Ook gediplomeerdenwachte kans op een baan in het verlengde van de niveau 4 opleidingen afdelingsma- Uiterlijke verzorgingvan de ICT-opleidingen op niveau 2 en 3 nager en filiaalmanager hebben over het De jarenlange stijging van de werkgelegen-en particulier digitaal onderzoeker (4), is algemeen nog een goede kans op het vinden heid in de uiterlijke verzorging lijkt af tegering: het aanbod van mbo’ers vanuit deze van passend werk. In de groothandel neemt nemen, met name bij kappers en schoon-opleidingen overtreft de vraag vanuit werk- het totaal aantal vacatures af. Er is verhou- heidsspecialisten. Bij de kappers lijken degevers. Binnen de kwalificatierichting orde dingsgewijs nog wel veel vraag naar logistiek kansen op werk nog redelijk in tact te blijvenen veiligheid zijn de vooruitzichten over- medewerkers (niveau 2) en commercieel door de lichte daling van het aantal studen-wegend voldoende. De opleidingen binnen medewerkers binnendienst en buitendienst ten en gediplomeerden. Bij de schoonheids-het domein Defensie springen er gunstig (niveau 3). Ook voor gediplomeerde junior specialisten lijken zich meer knelpunten opuit. De ruim voldoende kans op werk voor accountmanagers (niveau 4) en assistent de arbeidsmarkt voor te doen door de sterkede coördinator beveiliging in Noordwest managers internationale handel buiten- stijging van het aantal studenten en gedi-geldt alléén voor de juiste kandidaten met dienst (niveau 4) zijn de arbeidsmarktkan- plomeerden. In de uiterlijke verzorging iservaring binnen de beveiliging. Binnen het sen relatief gunstig.In de mode- en interi- over de gehele linie het aandeel van zzp’ersdomein Toezicht en veiligheid zijn de per- eurindustrie zijn er weinig vacatures. Een toegenomen. Schoonheidsspecialist enspectieven op werk in het verlengde van de groot deel van de gediplomeerde mbo’ers pedicure zijn beroepen die vrijwel vollediggevolgde opleiding gering tot matig. zal (moeten) doorstromen naar het hbo of door zzp’ers worden beoefend. Het aantal binnen een andere sector een baan zoeken. bedrijven met personeel is zeer beperkt en Gediplomeerden van de opleiding medewer- daarmee ook de vervangingsvraag. ker styling hebben wel een goede kans op werk. De tapijt- en textielindustrie is een relatief kleine bedrijfstak. Het aanbod vanInstallatie-, Elektro- en Metaaltechniek (recent gediplomeerde) werkzoekenden isSinds mei 2012 is het aantal jonge werk- navenant, waardoor de arbeidsmarktkansenloze mbo’ers dat een baan zoekt in de voor hen goed zijn. Hout en Meubelelektro-, installatie- en metaaltechniek De hout- en meubelbranche heeft zwaarvoortdurend gestegen. Zo sterk zelfs dat te lijden onder de economische crisis.het nu ruim boven het peil van begin 2010 Bedrijven werken met het huidig perso-ligt. De stijging was de afgelopen drie neel en nemen niemand aan.maanden sterker voor de elektro en instal- latie dan voor de metaal. In die periode Voedsel, Natuur en Leefomgevingzijn de verwachtingen die bedrijven in de In de paardenhouderij, dierverzorging,metaal- en elektrotechnische industrie paraveterinaire ondersteuning, dierenspe-hebben van de ontwikkeling van de werk- ciaalzaken, bloemenbranche wordt moeilijkgelegenheid ongunstiger geworden. Het een baan gevonden en gediplomeerden Bouw en Infraaantal bedrijven dat een afname verwacht wijken dan uit naar andere sectoren. In de De recessie in de bouw en infra blijft aan-overtreft het aantal dat groei voorziet. Op sectoren voeding, plantenteelt, veehouderij houden, zo blijkt uit de jongste cijfers vanlangere termijn blijft het perspectief voor en milieu is het minder lastig alhoewel er het Economisch Instituut voor de Bouw vangekwalificeerd personeel gunstig, omdat minder vacatures zijn. Er komen relatief wei- 31 januari 2013. De nog altijd strenge eisende instroom beperkt is en er veel werkne- nig gediplomeerden van deze opleidingenmers moeten worden vervangen. de arbeidsmarkt op. Hogere niveaus vinden Lees verder op pagina 11. SBB Barometer Vier keer per jaar brengt SBB de partijen in het veld van arbeidsmarkt en beroeps-onderwijs op de hoogte van de actuele stand van zaken op de stageplaatsen- en leer-banenmarkt. Alle SBB Barometers kunt u vinden op Kansopwerk.nl. Ruim 800 medewerkers van de zeventien kenniscentra verzamelen de informatie die leidt tot 264 branche-regioscores van 44 branches in zes districten. De vorige rapportage was in december 2012. De volgende SBB Barometer komt uit in juni 2013. 9
  10. 10. Kansrijke beroepen Tekorten aan leerplaatsenBeroep Niv. Sector Beroep Niv. SectorVerzorgende  3 Zorg Persoonlijk begeleider specifiekeMbo verpleegkundige 4 Zorg doelgroepen 4 WelzijnDoktersassistent 4 Zorg Medewerker maatschappelijkeCommercieel medewerker zorg 3 Welzijnbinnendienst 3 Economisch-administratief Verpleegkundige 4 ZorgContactcenter medewerker 3 Economisch-administratief Medewerker ICT 2 Economisch-administratiefSalarisadministrateur 4 Economisch-administratief BedrijfsadministratiefServicemonteur installatietechniek 3 Techniek medewerker 2 Economisch-administratiefServicemonteur elektrotechniek 3 Techniek Medewerker sociale zekerheid 4 Economisch-administratiefServicetechnicus werktuigbouw 4 Techniek Medewerker styling 4 Mode- & InterieurindustrieVerkoopspecialist (wonen) 3 Detailhandel Specialist mode/maatkleding 4 Mode- & InterieurindustrieCommercieel medewerker Commercieel medewerker fashion 4 Mode- & Interieurindustriebuitendienst 3 Groothandel Manager natuur en recreatie 4 Groene ruimte(Junior) accountmanager 4 Groothandel Natuur en vormgeving 3,4 Bloemen en tuincentraVakbekwaam medewerker teelt 3 Plantenteelt Medewerker dierverzorging 2 DierverzorgingDierverzorger hokdieren 3 Veehouderij Schoonheidsspecialist 3,4 SchoonheidsspecialistAllround operator en manager Kapper 2 Kappervoeding 3,4 Voedingsindustrie Timmerman 2,3 Bouw en infraMonteur data/elektra 2 Bouw & Infra Allround timmerman 3 Bouw en infraMonteur gas/water/warmte 2 Bouw & Infra Metselaar 2 Bouw en infraWerkvoorbereider 4 Bouw & infra Meubelmaker (scheeps)interieur-Interieurbouwer 2 Hout en Meubel bouwer 2 Hout en MeubelAllround machinaal houtbewerker 3 Hout en Meubel MontagemedewerkerMediadeveloper 4 AV, Multimedia en gaming timmerindustrie 2 Hout en MeubelOpticien 4 Gezondheidstechniek Allround meubelmaker/(scheeps)Audicien 4 Gezondheidstechniek interieurbouwer 3 Hout en MeubelSchoenhersteller 2 Gezondheidstechniek Game artist 4 AV, Multimedia en gamingCarrosseriebouwer 2 Carrosserie Medewerker DTP 2 Uitgeven, vormgeven en Autoschadetechnicus 3 Carrosserie printmediaVerkoopadviseur 3 Mobiliteit Medewerker Podium- en 2 Uitgeven, vormgeven enServiceadviseur 3 Mobiliteit Evenemententechniek printmediaEerste Bedrijfsautotechnicus 3 Mobiliteit Stukadoor 2 Afbouw en onderhoudChemisch-fysisch analist 4 Laboratoria Schilder 2 Afbouw en onderhoudAnalist Klinische Chemie 4 Laboratoria Gezel stukadoor, gezel schilder 3 Afbouw en onderhoudAnalist Pathologie 4 Laboratoria Autoschadehersteller 2 CarrosserieOperator C 4 Procestechniek Autospuiter 2 CarrosserieAllround Operationeel Technicus 4 Procestechniek Motorfietstechnicus/Operator B 3 Procestechniek Scootertechnicus 2 MobiliteitChauffeur goederenvervoer 2 Transport en logistiek Werkplaatsmanager 4 MobiliteitLogistiek medewerker 2 Transport en logistiek Autotechnicus 2 MobiliteitPlanner wegtransport 3 Transport en logistiek Microbiologisch Analist 4 LaboratoriaGastheer/gastvrouw 2,3 Horeca Chauffeur goederenvervoer 2 Transport en logistiekKok 2,3 Horeca Logistiek medewerker 2 Transport en logistiekMedewerker fastservice 3 Horeca Leisure & hospitality assistant 2 RecreatieVerkoopmedewerker Manager verkoop reizen 4 Reizenversspeciaalzaak 2 Verssector Zelfstandig werkendProductiemedewerker banketbakker 3 Bakkerijversdetailhandel 2 VerssectorProductiemedewerkerversindustrie/ voedingsoperator 2 VerssectorKijk op barometer.s-bb.nl voor het volledige (regionale) overzicht. Kijk op barometer.s-bb.nl voor het volledige (regionale) overzicht. Meldpunt Stagetekorten www.stagetekorten.nl 10
  11. 11. Vervolg van pagina 9. zekerheid dat ze langere tijd voor een klant kunnen werken (steeds meer aanbeste-van banken met betrekking tot de hypo- dingen). In de logistieke dienstverleningtheekverstrekking, de verhuurderheffing Gezondheids-, Creatieve en wordt al vooruit gekeken en is behoeftevoor woningcorporaties en de teruglopende Ambachtelijke techniek aan medewerkers op niveau 3 en 4. Ken-bestedingsruimte bij burgers en bedrijven Deze veelal kleinschalige specialistische merkend voor deze groep medewerkers zijndoor lastenverzwaringen als gevolg van opleidingen zijn van groot belang voor de benodigde competenties om het logis-kabinetsmaatregelen zal op korte termijn Nederland. Met name in de gezondheids- tieke proces aan te sturen. Voor haven enniet leiden tot herstel van de bouwproduc- techniek is de vraag naar gekwalificeerde binnenvaart zit er groei in de bedrijvigheidtie. Het aantal faillissementen steeg in 2012 vakmensen groter dan het aanbod. Dit is van deze sectoren. Binnenvaart groeit lichtt.o.v. 2011 in de bouw met 35 procent en het bijvoorbeeld het geval bij schoenherstellers, door de stijging van het aantal inland ter-aantal uitkeringen steeg in de bouw in 2012 opticiens en audiciens. De verwachting is minals en milieuconvenanten die wordenmet 70 procent, sinds het uitbreken van dat de vraag naar gekwalificeerde vakmen- afgesloten. De haven maakt een groei door,de crisis zijn 50.000 werknemers ontsla- sen de komende jaren blijft stijgen door heeft tekorten aan technisch personeel,gen in de bouw en infra. Als gevolg van de de vergrijzing en daarmee een verhoogde overslag stijgt licht, al is daarvan een grootvergrijzing ontstaat er vervangingsvraag. behoefte aan medische hulpmiddelen. In de deel vloeibaar of massa. Er is behoefte aanDe infra kent een meer gematigder ontwik- meeste creatieftechnische- en ambachtelijke goede havenlogistieke mensen.keling. Maar ook die wordt getroffen door beroepen, waar veel zzp’ers werkzaam zijn,overheidsbezuinigingen. Lichtpunten zijn bestaat een kleine arbeidsmarkt voor gekwa-het verlaagde btw-tarief van 6 procent op lificeerde vakmensen. Door de vergrijzing enonderhoud voor woningen en de toezegging ontgroening in deze beroepen zijn er kansendoor enkele provincies uitgestelde infrawer- voor goed opgeleide creatieve vakmensen,ken over te willen nemen. met name voor (jonge) ondernemers. Mobiliteit De verkoopcijfers voor motorvoertuigen dalen en doordat bedrijven te maken hebben met het uitstellen van onderhoud en reparatie door bedrijven en particu- lieren, zijn er op korte termijn minderCreatieve industrie Proces-, Laboratoriumtechniek banen beschikbaar voor studenten in deHet is voor gediplomeerde schoolverlaters en Fotonica motorvoertuigenbranche. Op de (midden)nu niet gemakkelijk een baan te vinden in In de procestechniek is er voldoende tot lange termijn zijn er nog steeds kansende branches/beroepen binnen de crea- ruim voldoende kans op werk, zeker voor op de arbeidsmarkt voor gemotiveerde,tieve industrie. Met name de richtingen gediplomeerden op niveau 3 en 4. De geschoolde vakmensen.printmedia, mediavormgeving, AV-pro- arbeidsmarkt voor basisoperators (niveauductie, podium- en evenemententechniek 1) is minder gunstig. Ook de arbeidsmarkten artiest hebben last van de huidige voor laboranten en analisten is nog steedseconomische situatie en overheidsbezui- redelijk. Hoewel ook hier geldt dat ernigingen wat zich vertaalt in een lastige vooral vraag is naar gediplomeerden oparbeidsmarkt. niveau 4. Het werkaanbod voor fotografen Carrosserie loopt terug, zowel in de zakelijke als de Er is een structurele terugloop van het consumentenmarkt. Dit geldt ook voor aantal gereden schade in Nederland, hier- video- en rtv-bedrijven. door hebben veel bedrijven minder werk. Vaak net genoeg om het huidige perso- neelsbestand ‘aan het werk’ te houden.Schilderen, Afbouw, Onderhoud enReclame en PresentatieDoor de economische recessie neemt hetaantal bedrijven in de sector schilderen Horeca, Bakkerij, Recreatie, Reizen enen onderhoud af. Met name in de afbouw Facilitaire dienstverleningneemt het aantal bedrijfssluitingen toe als Er is een tekort aan vakbekwaam personeel Verssectorengevolg van de crisis. Gezien de vergrijzing in de bediening. Daarnaast is er een grote In de voedingssectoren industrie enin de sector zijn er de komende jaren veel behoefte aan personeel in de fastservice. groothandel zien wij de vraag naar gekwa-vakbekwame schilders nodig. Het vergro- Bijvoorbeeld bij pizzeria’s, lunchrooms en lificeerd personeel, met name op niveauten van de instroom in de schildersoplei- snackbars. In beide gevallen heeft dit te 2 toenemen. Er wordt veelal gestuurddingen is daarom belangrijk. Op moment maken met het imago van het beroep. op inzet van flexibele arbeidskrachten.is het nergens gemakkelijk om een baan Kansen op de arbeidsmarkt zijn er in dete vinden. Traditioneel is het voor bbl’ers verssector voldoende vanwege een tekortwel gemakkelijker om na de opleiding aan aan personeel. De vergrijzing en opvol-werk te komen omdat zij veelal bij het gingsproblemen in de versdetailhandelopleidingsbedrijf kunnen blijven werken. spelen hierbij een rol.In de afbouw en onderhoud en schoonmaak Transport, Logistiek en Scheepvaartvolgen de meeste studenten een bbl- De marges staan onder druk, bedrijvenopleiding. moeten steeds meer en beter presteren voor minder en hebben ook niet altijd 11
  12. 12. Bedrijfsleven en beroepsonderwijsvormen de stichting SamenwerkingBeroepsonderwijs Bedrijfsleven(SBB). Samen werken ze aan thema’sals kwalificatiestructuur, examens,beroepspraktijkvorming en oplei-dingsaanbod. Daarmee optimaliseertSBB de aansluiting van onderwijs opde arbeidsmarkt. Met als doel:voldoende en deskundige vakmensen.Postbus 72592701 AG Zoetermeer079 329 40 00www.s­­–bb.nlUitgave© SBB, Zoetermeer,december 2013, jaargang 7Redactie en vormgevingSBB, ZoetermeerDrukwerkBestenzet, ZoetermeerFoto’sSBB, ZoetermeerISSN1879-7911Voor meer informatieover stage- en leerbanenmarkt:Tamara Schellings (SBB)079 329 40 21over de arbeidsmarkt:Ruud Baarda (SBB)079 329 40 32

×