Politieke communicatie voor ondernemingsraden

654 views

Published on

Presentatie op dinsdag 30 oktober 2012 aan de ondernemingsraad van de gemeente Nieuwegein over de vraag wat ondernemingsraden kunnen leren van het vakgebied politieke communicatie.

Published in: News & Politics
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
654
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Politieke communicatie voor ondernemingsraden

  1. 1. Wat kan een ondernemingsraad leren van politieke communicatie? Chris Aalberts www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  2. 2. Wie ben ik? • Politiek begrijpelijk voor burgers • Burgers begrijpelijk voor de politiek www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  3. 3. Politieke communicatie Burgers Volksvertegenwoordigers Bestuurders Min of meer publiek Min of meer besloten www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  4. 4. Politieke communicatie? Werknemers Ondernemingsraad Bestuurders Min of meer publiek Min of meer besloten www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  5. 5. Politieke communicatie (3) Gesprek met achterban •Opvangen van signalen uit de achterban •Verkrijgen van steun voor eigen standpunten Gesprek met bestuurders •Lobby voor eigen standpunten www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  6. 6. ?? www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  7. 7. ?? Representatieve democratie • Burgers kiezen politieke vertegenwoordigers • Deze politici nemen alle beslissingen • Burgers kunnen politici op termijn wegsturen Kern is: • Burgers hebben eindcontrole • Burgers hebben geen dagelijks invloed • Ondertoon: hopeloos ouderwets www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  8. 8. ?? Directe democratie • Burgers hebben veel meer directe invloed • Burgers nemen zelf politieke beslissingen • Ze doen dat naast of in plaats van politici Kern is: • Burgers hebben dagelijks invloed • Ideaalbeeld (bv. van D66) wat geen praktijk is • Ondertoon: past bij de kritische burger van nu www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  9. 9. ?? Normatieve beelden • Rechten en plichten van burgers in democratieën • Diverse beelden van de rol van burgers – Directe democratie – Deliberatieve democratie – Participatieve democratie – Geïnformeerd burgerschap • Deze eisen liggen meestal te hoog voor burgers www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  10. 10. ?? Politiek in het alledaagse leven • Politiek speelt nauwelijks een rol • Burgers hebben andere zaken aan hun hoofd • Diverse indicatoren laten dit zien – Politieke kennis – Politieke interesse – Politieke participatie • Normatieve beelden zijn vaak erg theoretisch www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  11. 11. ?? Een voorbeeld Geïnformeerd burgerschap • Welke beslissingen worden er genomen? • Wie maakte die beslissingen? • Met welke achterliggende redenen? • Welke effecten hebben die beslissingen? • Welke verschillen zijn er hierbij tussen partijen? • Hoe interacteren lokale, regionale, landelijke en internationale politiek? www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  12. 12. ?? Publieksdemocratie • Burgers staan ver van politiek af • Burgers stemmen bij verkiezingen • Burgers volgen de politiek via de media • Burgers zijn verder politiek inactief • Burgers stemmen op andere partijen als ze het oneens zijn met het beleid • Burgers zijn het publiek van de politiek • Empirische aanpak, niet normatief bedoeld www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  13. 13. www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  14. 14. Probleem • Om signalen te kunnen opvangen is een band met de achterban nodig • Het is niet duidelijk wat de achterban precies wil • Uiteenlopende middelen beschikbaar • Altijd vragen hoe representatief meningen zijn • Alle middelen hebben eigen beperkingen www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  15. 15. Idealen van toen en nu • Michael Schudson: The Good Citizen • Idealen over politieke participatie veranderen • Vroeger waren burgers vrijwel ongeïnformeerd • Sociale verbanden waren heel belangrijk • Er zijn dus geen objectieve standaarden • Alternatief voor geïnformeerd burgerschap: monitorend burgerschap www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  16. 16. Monitorend burgerschap • Burgers kijken naar hun eigen belangen • Alleen interesse in specifieke thema’s • Andere thema’s doen er voor burgers niet toe • Burgers hebben een ‘antenne’ • Burgers pikken sommige thema’s op en andere niet • In sommige gevallen worden ze politiek actief • Metafoor: ouders bij het zwembad www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  17. 17. Politiek actief op sociale media? • Sociale media zijn medium om over politiek te praten • Onderzoek onder wat burgers online zeggen Heel veel gebruikers van sociale media • Facebook • Hyves • LinkedIn • Twitter www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  18. 18. Wie zijn deze burgers? • Sociale media worden door iedereen gebruikt • Maar gebruikt iedereen sociale media voor politieke doeleinden? Specifieke doelgroep • Hoger opgeleiden • Jongeren • Mannen www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  19. 19. Welke meningen klinken door? • Hebben deze burgers dezelfde meningen als de rest van de bevolking? Voorbeeld: de diplomademocratie • Hoger opgeleiden overvleugelen lager opgeleiden • Andere meningen en belangen • Andere partijvoorkeuren • Geldt vermoedelijk ook voor jongeren www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  20. 20. Alternatieven • Sociale media zijn nuttig om signalen op te vangen • Maar er zijn ook andere middelen nodig • Niet alle burgers zitten op sociale media • Niet alle thema’s worden op sociale media besproken • Bekendheid en aanspreekbaarheid zijn essentieel www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  21. 21. www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  22. 22. Probleem Voor steun van de achterban is veel nodig… •Bekendheid •Vertrouwen •Inhoudelijke steun •Welke communicatiestrategie hebben we nodig? •Probleem: het is onduidelijk welke strategie het beste werkt, dit blijft een gok www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  23. 23. Communicatie-strategie • Nederland wordt steeds meer een mediacratie • Essentieel hoe politici in de media komen • Communicatieadviseurs helpen daarbij • Sexy benaming: spindoctors Doelen • Beïnvloeding van de journalistiek • Beïnvloeding van burgers zelf www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  24. 24. Een omschrijving • Een spindoctor is ‘degene die op moderne wijze de media manipuleert en de berichtgeving zo effectief mogelijk naar zijn hand weet te zetten’ Wat zijn de verschillen met voorlichters? • Actieve sturing van informatie i.p.v. doorgeefluik • Strategisch adviseur i.p.v. uitvoerder • Proactief i.p.v. reactief www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  25. 25. Wie zijn spindoctors? Verschillende personen kunnen deze rol vervullen •Voorlichters •Politici zelf •Politiek assistenten •Journalisten www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  26. 26. Framing Frames zijn overal •Duiden van politieke thema’s en gebeurtenissen Voorbeelden van frames •Politieke thema’s, initiatief nemen •Politici of partijen, of hun prestaties •Verloop van debatten •Motieven van politici www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  27. 27. Voorspelbaar nieuws Nieuws is niet toevallig maar voorspelbaar •Journalisten gebruiken vuistregels om dit te bepalen •Aanbod van verhalen door insiders •Spindoctors spelen hierop in www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  28. 28. Beelden zijn essentieel Beelden zijn geregisseerd •Beelden zijn niet toevallig, er is over nagedacht Voorbeelden van doelen •Karaktereigenschappen benadrukken •Taalgebruik aanpassen aan de doelgroep •Ondersteunende omgeving creëren •Meest geschikte media opzoeken www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  29. 29. Geen trucs Trucs komen in de openbaarheid •Diverse verhalen die onjuist zijn of deels onjuist •Uitspraken die niet kloppen •Deze verhalen komen vroeg of laat naar buiten www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  30. 30. www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  31. 31. Probleem • Om iets te bereiken is lobby bij bestuurders nodig • Er zijn veel mensen die bestuurders belobbyen Vragen zijn daarom: • Wat betekent het om politicus te zijn? • Wat betekent dit voor hoe je hen kunt beïnvloeden? www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  32. 32. Politiek als beroep • Politieke partijen zijn minder belangrijk dan ooit • Betaalde publiciteit speelt geen rol • Politici zijn sterk afhankelijk van vrije publiciteit • Politici worden steeds meer gezien als individuen • Nieuwe kwaliteiten worden gevraagd • Het wordt voor politici moeilijker burgers te bereiken dan voorheen www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  33. 33. Luisterende politici? • Politici gaan sociale media gebruiken • Zeer massale aanwezigheid • Kopieergedrag: collega’s doen dit ook • Gevoel dat achterban dit wil • Idee dat dit goed is voor eigen imago • Geen sterke behoefte aan interactie • Sociale media geven beeld van wat kiezers willen www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  34. 34. Is luisteren belangrijk voor politici? Politici zijn onzekerder geworden •Zwevende kiezers •Afkalvende hoeveelheid partijleden •Minder actieve vrijwilligers •Middenpartijen lijken op elkaar •Ontevreden burgers •Opkomst van het populisme www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  35. 35. Kunnen politici luisteren? Luisteren is geen hoofdtaak •Voor veel politici is politiek een part time baan Politici hebben veel andere taken •Vergaderingen •Contact met eigen partij •Informatie inwinnen over politieke thema’s •Documenten lezen •Contacten met de media www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  36. 36. Willen politici luisteren? Eigen belang van politici om wel te luisteren •Kiezers zullen eerder op hen stemmen •Partijleden zetten hen weer op de lijst •Kan ook media-aandacht en status opleveren •Kan ook modern imago opleveren www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  37. 37. Is de informatie relevant? Burgers komen met veel irrelevante informatie •Veel niet onderbouwde meningen •Veel argumenten die al bekend waren •Probleem is om nieuwe informatie te vinden •Geen garantie dat er iets waardevols tussen zit www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  38. 38. Van wie komt deze informatie? • Politici weten nu wat de meningen van burgers zijn • Maar welke burgers zijn dit? • Kans is groot dat het een zeer specifieke groep is Geen beeld of informatie representatief is voor • De bevolking • De partijleden • De stemmers www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  39. 39. Wat is de waarde van deze informatie? Ervaring geeft weinig hoop •De opbrengst is inhoudelijk minimaal •Verwerking staat in geen relatie tot de opbrengst Oplossingen •Niet lezen en niet antwoorden •Bedankjes sturen •Standaardantwoorden sturen www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein
  40. 40. Conclusie Drie dilemma’s •Hoe effectief signalen van de achterban op te vangen? •Hoe effectief de achterban te winnen voor de eigen standpunten? •Hoe effectief de politiek te beïnvloeden? www.chrisaalberts.nlGemeente Nieuwegein

×