De beloften van de doe-democratie: participatie is minder mooi dan het lijkt

754 views

Published on

Presentatie aan de Radboud Universiteit Nijmegen op 27 februari 2014 over de doe-democratie en de waarde van participatie zoals die door het kabinet Rutte-2 wordt toegejuicht.

Published in: News & Politics
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
754
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
223
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

De beloften van de doe-democratie: participatie is minder mooi dan het lijkt

  1. 1. De beloften van de doe-democratie Participatie is minder mooi dan het lijkt De beloften van de doe-democratie Chris Aalberts Participatie is minder mooi dan het lijkt Chris Aalberts RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  2. 2. Wie ben ik? • Politiek begrijpelijk voor burgers • Burgers begrijpelijk voor de politiek Over mij • Blogger en onderzoeker • Politiek en burgers • Vijf boeken • Blogs bij ThePostOnline RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  3. 3. Wat is de doe-democratie? Wat is de doe-democratie? RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  4. 4. Doe-democratie • Burgers pakken zelfstandig taken op • Overheid blijft bewust op afstand • Overheid kan – in theorie – ingrijpen • In de praktijk: participatie Doe-democratie • Burgers pakken zelfstandig taken op • Overheid blijft bewust op afstand • Overheid kan – in theorie – ingrijpen • In de praktijk: participatie RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  5. 5. Taken • Voormalige overheidstaken • Nieuwe taken Taken • Voormalige overheidstaken • Nieuwe taken RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  6. 6. Overheid • Alle bestuurlijke niveaus • Inclusief publieke instellingen • Wooncorporatie, zorg, school Overheid • Alle bestuurlijke niveaus • Inclusief publieke instellingen • Wooncorporatie, zorg, school RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  7. 7. Zelfvoorzienende burgers • Geen beleid nodig • Overheid moet faciliteren • Verwachtingen managen Zelfvoorzienende burgers • Geen beleid nodig • Overheid moet faciliteren • Verwachtingen managen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  8. 8. Wat is de belofte van de doe-democratie? Wat is de belofte van de doe-democratie? RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  9. 9. Belofte 1: geld • Goedkoper • Minder kosten • Minder professionals Belofte 1: geld • Goedkoper • Minder kosten • Minder professionals RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  10. 10. Belofte 2: realisme • Geen tekentafel • Praktisch haalbaar • Realistische burger Belofte 2: realisme • Geen tekentafel • Praktisch haalbaar • Realistische burger RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  11. 11. Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Toename sociale cohesie Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Toename sociale cohesie RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  12. 12. Belofte 4: democratie • Zelf beslissingen nemen • Beter dan beslissende politici • Aansluiting bij wensen burgers Belofte 4: democratie • Zelf beslissingen nemen • Beter dan beslissende politici • Aansluiting bij wensen burgers RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  13. 13. Vier voorbeelden • Huishoudelijke hulp • Voedselbank • Broodfonds • Groenvoorziening Vier voorbeelden • Huishoudelijke hulp • Voedselbank • Broodfonds • Groenvoorziening RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  14. 14. Huishoudelijke hulp • Vroeger vergoed door de overheid • Bezuinigingen leiden tot verandering • Professionals vervangen door vrijwilligers •Huishoudelijke hulp zelfredzaamheid Gemeenten willen •• Ouderen vragen kinderen of kennissen Vroeger vergoed door de overheid • Bezuinigingen leiden tot verandering • Professionals vervangen door vrijwilligers • Gemeenten willen zelfredzaamheid • Ouderen vragen kinderen of kennissen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  15. 15. Belofte 1: geld • Bij veel ouderen geen kosten • Bij uitzondering betaalde hulp • Vrijwel zeker goedkoper dan voorheen Belofte 1: geld • Bij veel ouderen geen kosten • Bij uitzondering betaalde hulp • Vrijwel zeker goedkoper dan voorheen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  16. 16. Belofte 2: realisme • Burgers hebben weinig tijd • Ouderen willen geen hulp vragen • Niet iedereen heeft een netwerk Belofte 2: realisme • Burgers hebben weinig tijd • Ouderen willen geen hulp vragen • Niet iedereen heeft een netwerk RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  17. 17. Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Inspelen op schuldgevoel • Vereenzaming is mogelijk Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Inspelen op schuldgevoel • Vereenzaming is mogelijk RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  18. 18. Belofte 4: democratie • Voorheen was er keuze • Geen keuze voor ouderen • Weinig keuze voor mantelzorgers Belofte 4: democratie • Voorheen was er keuze • Geen keuze voor ouderen • Weinig keuze voor mantelzorgers RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  19. 19. Voedselbank • Bestaan van minima met geldproblemen • Vaak meervoudige problematiek • Burgers regelen voedsel •Voedselbank Inzamelingsactie •• Overtollige voorraden met geldproblemen Bestaan van minima van winkels • Vaak meervoudige problematiek • Burgers regelen voedsel • Inzamelingsactie • Overtollige voorraden van winkels RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  20. 20. Belofte 1: geld • Nooit overheidstaak • Besparing bij schuldhulpverlening Belofte 1: geld • Nooit overheidstaak • Besparing bij schuldhulpverlening RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  21. 21. Belofte 2: realisme • Onduidelijk of behoeften minima vervuld worden • Onduidelijk of er altijd voldoende voedsel is • Inzamelen is spekken van supermarkten Belofte 2: realisme • Onduidelijk of behoeften minima vervuld worden • Onduidelijk of er altijd voldoende voedsel is • Inzamelen is spekken van supermarkten RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  22. 22. Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Burgers bepalen onderling wie arm is • Juistheid criteria is onbekend • Sommige mensen vallen erbuiten Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Burgers bepalen onderling wie arm is • Juistheid criteria is onbekend • Sommige mensen vallen erbuiten RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  23. 23. Belofte 4: democratie • Keuze voor helpende burger • Minima hebben weinig keus • Keuze bestond hiervoor ook niet Belofte 4: democratie • Keuze voor helpende burger • Minima hebben weinig keus • Keuze bestond hiervoor ook niet RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  24. 24. Broodfonds • Enorme toename aantal ZZP-ers • Zij krijgen geen sociale zekerheid • Oprichting kleine eigen fondsen •Broodfonds en arbeidsongeschiktheid Voor ziekte •• ZZP-ers maken geld aan elkaar over Enorme toename aantal ZZP-ers • Zij krijgen geen sociale zekerheid • Oprichting kleine eigen fondsen • Voor ziekte en arbeidsongeschiktheid • ZZP-ers maken geld aan elkaar over RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  25. 25. Belofte 1: geld • Nooit een overheidstaak • Wellicht minder bijstand Belofte 1: geld • Nooit een overheidstaak • Wellicht minder bijstand RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  26. 26. Belofte 2: realisme • Effectiviteit is onduidelijk • Hangt af van type beroep • Hangt af van frequentie ziekte • Belofte 2: realisme Hangt af van samenstelling groep Effectiviteit is onduidelijk • • Vertrouwen is essentieel • Hangt af van type beroep • Hangt af van frequentie ziekte • Hangt af van samenstelling groep • Vertrouwen is essentieel RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  27. 27. Belofte 3: gemeenschap • Zorg voor elkaar binnen de groep • Niet iedereen kan meedoen • Oud-kankerpatiënten e.d. • Misbruik schendt vertrouwen Belofte 3: gemeenschap • Zorg voor elkaar binnen de groep • Niet iedereen kan meedoen • Oud-kankerpatiënten e.d. • Misbruik schendt vertrouwen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  28. 28. Belofte 4: democratie • Meer keuze voor ZZP-ers • Buiten Broodfonds geen keuze • Soms kan men niet meedoen Belofte 4: democratie • Meer keuze voor ZZP-ers • Buiten Broodfonds geen keuze • Soms kan men niet meedoen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  29. 29. Groenonderhoud • Gemeente regelde groenonderhoud • Lokale pogingen te bezuinigen • Afspraken met burgers • Burgers regelen hun eigen groen Groenonderhoud • Gemeente regelde groenonderhoud • Lokale pogingen te bezuinigen • Afspraken met burgers • Burgers regelen hun eigen groen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  30. 30. Belofte 1: geld • Op eerste gezicht goedkoper • Facilitering kan kostbaar zijn • Zonder facilitering minder succes Belofte 1: geld • Op eerste gezicht goedkoper • Facilitering kan kostbaar zijn • Zonder facilitering minder succes RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  31. 31. Belofte 2: realisme • Op langere termijn succes onzeker • Kwaliteit van onderhoud onduidelijk Belofte 2: realisme • Op langere termijn succes onzeker • Kwaliteit van onderhoud onduidelijk RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  32. 32. Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor de gezamenlijke omgeving • Alleen zolang iedereen participeert • Bij verschillende inspanningen ruzie Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor de gezamenlijke omgeving • Alleen zolang iedereen participeert • Bij verschillende inspanningen ruzie RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  33. 33. Belofte 4: democratie • Druk van buitenaf om mee te doen • Burgers hebben keuze voor eigen stoepje • Verder moeten ze afwachten Belofte 4: democratie • Druk van buitenaf om mee te doen • Burgers hebben keuze voor eigen stoepje • Verder moeten ze afwachten RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  34. 34. Worden de beloften werkelijkheid? Worden de beloften werkelijkheid? RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  35. 35. Belofte 1: geld • Doe-democratie is goedkoper • Kosten in uitzonderingsgevallen • Veel zaken worden ‘gratis’ • Alleen facilitering kan kosten opdrijven Belofte 1: geld • Doe-democratie is goedkoper • Kosten in uitzonderingsgevallen • Veel zaken worden ‘gratis’ • Alleen facilitering kan kosten opdrijven RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  36. 36. Belofte 2: realisme • Beleid wordt niet realistischer… • Als men problemen echt wil oplossen • Negeren van deel problemen • Negeren van dilemma’s vrijwilligers Belofte 2: realisme • Beleid wordt niet realistischer… • Als men problemen echt wil oplossen • Negeren van deel problemen • Negeren van dilemma’s vrijwilligers RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  37. 37. Belofte 3: gemeenschap • Oppervlakkig gezien meer zorg voor elkaar • Sommigen vallen buiten de boot • Inspelen op schuldgevoelens • Uiten van informele druk Belofte 3: gemeenschap • Oppervlakkig gezien meer zorg voor elkaar • Sommigen vallen buiten de boot • Inspelen op schuldgevoelens • Uiten van informele druk RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  38. 38. Belofte 4: democratie • Zelf beslissingen nemen • Keuze is meestal afwezig Belofte 4: democratie • Zelf beslissingen nemen • Keuze is meestal afwezig RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  39. 39. Fundamentele vraag • Waarom ontstond ooit de overheid? • Omdat burgers alles zelf konden? • Omdat er al gelijkheid was? • Omdat burgers er bij conflicten zelf uitkwamen? Fundamentele vraag • Waarom ontstond ooit de overheid? • Omdat burgers alles zelf konden? • Omdat er al gelijkheid was? • Omdat burgers er bij conflicten zelf uitkwamen? RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  40. 40. Conclusie • Burgers kunnen niet alles zelf • Gelijkheid ontstaat niet vanzelf • Belangenconflicten blijven altijd bestaan • Ooit werd hier de overheid voor uitgevonden Conclusie • Burgers kunnen niet alles zelf • Gelijkheid ontstaat niet vanzelf • Belangenconflicten blijven altijd bestaan • Ooit werd hier de overheid voor uitgevonden RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  41. 41. Beeld • Gereedschapskist: _sarchi • Overheid: Imre Csany • Afwasmiddel: Onderwijsgek Beeld •• Groente: Dana Payne Gereedschapskist: _sarchi •• Brood: Hans Hillewaert Overheid: Imre Csany Afwasmiddel: Onderwijsgek •• Tuin: Daytonarolexboston • Groente: Dana Payne • Brood: Hans Hillewaert • Tuin: Daytonarolexboston RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl

×