SlideShare a Scribd company logo

Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti për gjendjen e filantropisë 2021

Gjatë vitit 2021, Catalyst Balkans gjurmuan raportet e mediave mbi filantropinë e brendshme individuale, të korporatave dhetë diasporës në Maqedoninë e Veriut. Kjo broshurë paraqit statistikat thelbësore nga konkluzionet e këtij hulumtimi.

1 of 39
Download to read offline
2021
RAPORT MBI
GJENDJEN
E FILANTROPISË
Gusht, 2022
Beograd
me mbështetjen e
Hyrje .......................................................................................................
Përmbledhje ...........................................................................................
Pasqyrë e praktikave të dhurimit në vitin 2021 ..................................
· Dhurimi total i regjistruar ................................................................
· Fushat e dhurimit ............................................................................
· Struktura e donatorëve ...................................................................
· Struktura e pranuesve .....................................................................
· Struktura e përfituesve përfundimtarë ............................................
· Lloji i donacioneve ...........................................................................
Shembuj të dhurimeve të rëndësishme .................................................
Raportimi mediatik ................................................................................
Shtojcë ....................................................................................................
· Metodologjia ...................................................................................
· Fjalorth ...........................................................................................
· Trendet e dhurimit ...........................................................................
1
2
3
3
9
12
14
16
18
20
23
25
25
27
29
Përmbajtja
1
Hyrje
Raporti mbi gjendjen e filantropisë në Maqedoninë e Veriut në vitin 2021
paraqet një raport unik për nivelin e dhurimit në Maqedoninë e Veriut, i cili ofron
një pasqyrë të zhvillimit të filantropisë ndër vite. Catalyst Balkans ka ndjekur
aktivitetin filantropik në Maqedoninë e Veriut që nga viti 2013. Vitet e fundit,
krizat që ndodhën ndikuan në dhurimin filantropik: tërmeti në Shqipëri, kriza
nga KOVID-19 dhe së fundmi: zjarret dhe kriza energjetike në Maqedoninë e
Veriut. Si rezultat i pandemisë, ekonomia e vendit pësoi një goditje në vitin
2020. Për shkak të uljes së aktivitetit ekonomik, në të njëjtin vit PBB-ja ra me
4.5%.1
Megjithatë, PBB-ja u rrit me 3.9% në vitin 2021, pasi vendi u rikuperua
nga recesioni.2
Pavarësisht rrethanave të vështira pas pandemisë, donatorët në
Maqedoninë e Veriut mbetën aktivë në përpjekjet e tyre humanitare. Prandaj,
ky raport mund të ofrojë një bazë të mirë për analizën e efektit që pati pande-
mia në ekosistemin filantropik.
Si masë më objektive e nivelit të zhvillimit të filantropisë në Maqedoninë e Veriut,
Raporti mbi gjendjen e filantropisë në Maqedoninë e Veriut në vitin 2021
plotëson gjetjet e hulumtimeve të ngjashme. Sipas Indeksit Botëror të Dhurimit
nga Fondacioni Charity Aid, Maqedonia e Veriut është në vendin e 34-të në
listën botërore të dhurimit3
. Për më tepër, sipas Indeksit më të fundit Global të
Filantropisë Mjedisore4
, vlerësimi i një mjedisi të favorshëm për dhurimin në
Maqedoninë e Veriut është 3.9/5.0. Është e rëndësishme të theksohet se të dy
këta indekse bazohen në të dhëna të sondazhit, ndërsa raporti i Catalyst
Balkans përfaqëson të vetmin raport që nuk bazohet në vlerësime subjektive
apo vetëvlerësime të aktiviteteve filantropike.
Përmbajtjes kryesore të raportit i paraprin një përmbledhje e gjetjeve kryesore,
pas së cilës prezantohen tre kapituj të raportit. Kapitulli i parë i raportit paraqet
dhurimin përmes treguesve standardë: shpërndarjen gjeografike dhe mujore të
dhurimit, fushat e dhurimit, strukturën e donatorëve, llojet e pranuesve,
përfituesit përfundimtarë të mbështetjes, strukturën e donacioneve sipas
mënyrave të dhurimit si dhe efektet e synuara të dhurimit. Kapitulli i dytë
përshkruan shembuj të praktikave të mira, i ndjekur nga një kapitull mbi
raportimin e medias mbi filantropinë. Dokumenti përfundon me një shtojcë që
përshkruan metodologjinë dhe listën e përkufizimeve të termave të përdorur si
dhe trendet në të dhënat nga vitet e mëparshme.
1
OECD iLibrary. Ndikimi i KOVID-19 në Maqedoninë e Veriut. Marrë më 1.10.2022. nga
https://www.oecd-ilibrary.org/sites/bc8382fc-en/index.html?itemId=/content/component/bc8382fc-en
2
Enti Shtetëror i Statistikave të Republikës së Maqedonisë së Veriut. Prodhimi i Brendshëm Bruto. Marrë më 1.10.2022. nga
https://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie_en.aspx?rbrtxt=32
3
Fondacioni Charity Aid. CAF Indeksi Botëror i Dhurimit 2021. Marrë më 1.10.2022 nga
https://www.cafonline.org/docs/default-source/about-us-research/caf_world_giving_index_2022_210922-final.pdf
4
hkolla e Filantropisë Familjare Lilly. Indeksi Global i Filantropisë Mjedisore 2022. Marrë më 1.10.2022. nga
https://scholarworks.iupui.edu/handle/1805/28098
2
Përmbledhje
Për vitin 2021, Catalyst Balkans regjistroi gjithsej 2,520,000 euro donacione,
të dhuruara përmes 546 rasteve unike të dhurimit. Duke përjashtuar vitin e
mëparshëm, i cili u shënua nga pandemia KOVID-19 dhe për këtë arsye ishte
unik për sa i përket shumës më të lartë të regjistruar, aktiviteti filantropik në
vitin 2021 është në nivelin më të lartë që kur Catalyst Balkans filloi të ndiqte
filantropinë në Maqedoninë e Veriut. Për sa i përket kategorive të donatorëve,
viti i kaluar është shënuar me pjesëmarrje të lartë të sektorit të korporatave si
në numrin e përgjithshëm të rasteve të dhurimit ashtu edhe në shumën e
dhuruar. Kompanitë dhe NVM-të gjeneruan më shumë se gjysmën e shumës së
dhuruar dhe rreth dy të tretat e të gjitha rasteve të dhurimit. Pjesëmarrja e
subjekteve private (individë dhe qytetarë të identifikueshëm nëpërmjet
dhurimit të shumicës individuale) ishte disi më e ulët se një vit më parë. Më
saktësisht, subjektet private kishin marrë pjesë në rreth një të katërtën e të
gjitha rasteve të dhurimit. Sa i përket shumës së dhuruar, pjesëmarrja e
shoqatave si donatorë është rritur në krahasim me vitin 2020. Për sa i përket
pranuesve të donacioneve, shteti (institucionet dhe qeverisja lokale/qendrore)
ka qenë aktori kryesor në shpërndarjen e mbështetjes dhe ka pjesëmarrjen më
të madhe të rasteve të dhurimit dhe shumës së dhuruar. Përfituesit e shërbi-
meve të komunitetit lokal ishin kategoria e përfituesve të mbështetur më
shpesh, ndërsa pjesa më e madhe e shumës së dhuruar ishte për personat me
probleme shëndetësore. Nga numri i përgjithshëm i rasteve të dhurimit në vitin
2021, rreth gjysma ishin në formë të mbështetjes së njëhershme – më së
shpeshti në formën e të mirave dhe materialeve të konsumit.
3
Pasqyrë e praktikave të dhurimit
në vitin 2021
Catalyst Balkans ka ndjekur gjendjen e filantropisë në Ballkanin Perëndimor
që nga viti 2013, përmes monitorimit të mediave dhe komunikimit të
drejtpërdrejtë me palët e interesuara. Që atëherë, Catalyst ka ofruar raporte
vjetore për gjendjen e filantropisë në Maqedoninë e Veriut, të cilat paraqesin
të dhënat e mbledhura dhe të analizuara. Për të vlerësuar nivelin e dhurimit në
një shtet të caktuar, merren parasysh dy tregues: numri i rasteve të dhurimit
dhe vlera e shumës së dhuruar. Përderisa numri i rasteve të dhurimit
përfaqëson shpeshtësinë e aktivitetit filantropik, shuma e dhuruar shërben si
një vlerësim cilësor i rasteve. Me qëllim të ofrimit të një pasqyre të plotë të
aktivitetit filantropik në Maqedoninë e Veriut në vitin 2021, ky kapitull përfshin
pjesë të të dhënave të ndara sipas treguesve të mëposhtëm: vendndodhja e
dhurimit, koha e dhurimit, fushat e dhurimit, struktura e donatorëve, pranue-
sve dhe përfituesve përfundimtarë, mënyrat e dhurimit dhe efektet e synuara
të dhurimit.
Në vitin paraprak janë regjistruar gjithsej 546 raste dhurimit, të cilat kanë
gjeneruar shumën e dhuruar prej 2,250,000 euro. Në krahasim me një vit më
parë, kjo paraqet një rënie si në shpeshtësinë ashtu edhe në intensitetin e
dhurimit. Me fjalë të tjera, në vitin 2021, shuma e dhuruar u zvogëlua me 71.8%
ndërsa numri i rasteve u zvogëlua me 44.4%. Megjithatë, është e rëndësishme
të merret parasysh se viti 2020 u shënua me aktivitet të lartë të donatorëve si
rezultat i përpjekjeve për zbutjen e efekteve negative të krizës nga pandemia
KOVID-19, prandaj mund të thuhet se dhurimi në vitin paraprak ishte në nivelin
më të lartë që nga viti 2013. Për sa i përket shumës së përgjithshme të dhuruar
në vitin e kaluar në raport me numrin e banorëve, shuma totale e dhuruar për
banor është 1.2 euro, që është më pak se mesatarja e rajonit.5
Dhurimi total i regjistruar
5
Është e rëndësishme të theksohet se ky numër bazohet në numrin e raportimeve të medias. Kështu, nuk është plotësisht e
qartë nëse niveli më i ulët i filantropisë është për shkak të aktivitetit më të ulët të medias apo gjendjes aktuale të filantropisë
(shih Shtojcën: Metodologjia).
4
Trendi i dhurimit 2015 - 2021
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Shuma e regjistruar (Milionë)
0.4 €
1.0 €
2.0 €
1.2 €
8.9 €
2.5 €
0.7 €

Recommended

Kosova dhuron 2021 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Kosova dhuron 2021 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëKosova dhuron 2021 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Kosova dhuron 2021 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëCatalyst Balkans
 
Shqipëria dhuron 2020 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Shqipëria dhuron 2020 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëShqipëria dhuron 2020 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Shqipëria dhuron 2020 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëCatalyst Balkans
 
Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti mbi gjendjen e filantropisë 2018
Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti mbi gjendjen e filantropisë 2018Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti mbi gjendjen e filantropisë 2018
Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti mbi gjendjen e filantropisë 2018Catalyst Balkans
 
Shqipëria dhuron 2021 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Shqipëria dhuron 2021 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëShqipëria dhuron 2021 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Shqipëria dhuron 2021 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëCatalyst Balkans
 
Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti për gjendjen e filantropisë 2019
Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti për gjendjen e filantropisë 2019Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti për gjendjen e filantropisë 2019
Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti për gjendjen e filantropisë 2019Catalyst Balkans
 
Kosova Dhuron 2018 – Raporti vjetor mbi dhendjen e filantropisë
Kosova Dhuron 2018 – Raporti vjetor mbi dhendjen e filantropisëKosova Dhuron 2018 – Raporti vjetor mbi dhendjen e filantropisë
Kosova Dhuron 2018 – Raporti vjetor mbi dhendjen e filantropisëCatalyst Balkans
 
Shqipëria Dhuron 2018 – Raporti mbi gjendjen e filantropisë
Shqipëria Dhuron 2018 – Raporti mbi gjendjen e filantropisë Shqipëria Dhuron 2018 – Raporti mbi gjendjen e filantropisë
Shqipëria Dhuron 2018 – Raporti mbi gjendjen e filantropisë Catalyst Balkans
 
Kosova dhuron 2020 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Kosova dhuron 2020 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëKosova dhuron 2020 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Kosova dhuron 2020 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëCatalyst Balkans
 

More Related Content

Similar to Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti për gjendjen e filantropisë 2021

Kosova dhuron 2019 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Kosova dhuron 2019 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëKosova dhuron 2019 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Kosova dhuron 2019 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëCatalyst Balkans
 
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)
Reagimi i filantropisë ndaj  COVID-19 (Vlera e donacioneve)Reagimi i filantropisë ndaj  COVID-19 (Vlera e donacioneve)
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)Catalyst Balkans
 
Shqipëria dhuron 2019 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Shqipëria dhuron 2019 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëShqipëria dhuron 2019 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Shqipëria dhuron 2019 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëCatalyst Balkans
 
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)Catalyst Balkans
 
Filantropia në kohë krize: Reagimi ndaj Kovid-19 në Rajonin e Ballkanit Perën...
Filantropia në kohë krize: Reagimi ndaj Kovid-19 në Rajonin e Ballkanit Perën...Filantropia në kohë krize: Reagimi ndaj Kovid-19 në Rajonin e Ballkanit Perën...
Filantropia në kohë krize: Reagimi ndaj Kovid-19 në Rajonin e Ballkanit Perën...Catalyst Balkans
 
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve (31 mars)
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve (31 mars)Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve (31 mars)
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve (31 mars)Catalyst Balkans
 
REAGIMI I FILANTROPISË NDAJ COVID-19, 31 maj
REAGIMI I FILANTROPISË NDAJ COVID-19, 31 majREAGIMI I FILANTROPISË NDAJ COVID-19, 31 maj
REAGIMI I FILANTROPISË NDAJ COVID-19, 31 majCatalyst Balkans
 
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)Catalyst Balkans
 
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)Catalyst Balkans
 
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31, mars)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31, mars)Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31, mars)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31, mars)Catalyst Balkans
 
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)Catalyst Balkans
 
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneveReagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneveCatalyst Balkans
 
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)Catalyst Balkans
 
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022МЦМС | MCIC
 
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 mars)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 mars)Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 mars)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 mars)Catalyst Balkans
 
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)Catalyst Balkans
 
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj  COVID-19 (31 maj 2021)Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj  COVID-19 (31 maj 2021)
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)Catalyst Balkans
 

Similar to Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti për gjendjen e filantropisë 2021 (19)

Kosova dhuron 2019 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Kosova dhuron 2019 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëKosova dhuron 2019 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Kosova dhuron 2019 - Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
 
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)
Reagimi i filantropisë ndaj  COVID-19 (Vlera e donacioneve)Reagimi i filantropisë ndaj  COVID-19 (Vlera e donacioneve)
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)
 
Shqipëria dhuron 2019 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Shqipëria dhuron 2019 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisëShqipëria dhuron 2019 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
Shqipëria dhuron 2019 – Raporti vjetor për gjendjen e filantropisë
 
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (Vlera e donacioneve)
 
Filantropia në kohë krize: Reagimi ndaj Kovid-19 në Rajonin e Ballkanit Perën...
Filantropia në kohë krize: Reagimi ndaj Kovid-19 në Rajonin e Ballkanit Perën...Filantropia në kohë krize: Reagimi ndaj Kovid-19 në Rajonin e Ballkanit Perën...
Filantropia në kohë krize: Reagimi ndaj Kovid-19 në Rajonin e Ballkanit Perën...
 
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve (31 mars)
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve (31 mars)Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve (31 mars)
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve (31 mars)
 
REAGIMI I FILANTROPISË NDAJ COVID-19, 31 maj
REAGIMI I FILANTROPISË NDAJ COVID-19, 31 majREAGIMI I FILANTROPISË NDAJ COVID-19, 31 maj
REAGIMI I FILANTROPISË NDAJ COVID-19, 31 maj
 
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
 
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
 
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31, mars)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31, mars)Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31, mars)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31, mars)
 
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
 
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneveReagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve
Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 - Vlera e donacioneve
 
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
Maqedonia dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
 
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
ENDRA MAQEDONASE PËR BASHKËPUNIM NDËRKOMBËTAR Raport Vjetor 2022
 
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 mars)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 mars)Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 mars)
Kosova dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 mars)
 
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 korrik 2021)
 
Algita ekonomi
Algita ekonomiAlgita ekonomi
Algita ekonomi
 
Ekonomi
EkonomiEkonomi
Ekonomi
 
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj  COVID-19 (31 maj 2021)Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj  COVID-19 (31 maj 2021)
Shqipëria dhuron: Reagimi i filantropisë ndaj COVID-19 (31 maj 2021)
 

More from Catalyst Balkans

Društveno odgovorno poslovanje u službi osnaživanja žena
 Društveno odgovorno poslovanje u službi osnaživanja žena Društveno odgovorno poslovanje u službi osnaživanja žena
Društveno odgovorno poslovanje u službi osnaživanja ženaCatalyst Balkans
 
Giving Albania 2021 - Annual Report on the State of Philanthropy
Giving Albania 2021 - Annual Report on the State of PhilanthropyGiving Albania 2021 - Annual Report on the State of Philanthropy
Giving Albania 2021 - Annual Report on the State of PhilanthropyCatalyst Balkans
 
Kosovo daruje 2021 - Izveštaj o stanju filantropije
Kosovo daruje 2021 - Izveštaj o stanju filantropijeKosovo daruje 2021 - Izveštaj o stanju filantropije
Kosovo daruje 2021 - Izveštaj o stanju filantropijeCatalyst Balkans
 
BiH daruje 2021 - rezime nalaza
BiH daruje 2021 - rezime nalazaBiH daruje 2021 - rezime nalaza
BiH daruje 2021 - rezime nalazaCatalyst Balkans
 
BiH daruje 2021 - Izvještaj o stanju filantropije
BiH daruje 2021 - Izvještaj o stanju filantropijeBiH daruje 2021 - Izvještaj o stanju filantropije
BiH daruje 2021 - Izvještaj o stanju filantropijeCatalyst Balkans
 
Giving Kosovo 2021 -Quick Facts
Giving Kosovo 2021 -Quick FactsGiving Kosovo 2021 -Quick Facts
Giving Kosovo 2021 -Quick FactsCatalyst Balkans
 
Giving Bosnia and Herzegovina 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Bosnia and Herzegovina 2021 - Report on the State of PhilanthropyGiving Bosnia and Herzegovina 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Bosnia and Herzegovina 2021 - Report on the State of PhilanthropyCatalyst Balkans
 
Giving Kosovo 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Kosovo 2021 - Report on the State of PhilanthropyGiving Kosovo 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Kosovo 2021 - Report on the State of PhilanthropyCatalyst Balkans
 
Giving Serbia 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Serbia 2021 - Report on the State of PhilanthropyGiving Serbia 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Serbia 2021 - Report on the State of PhilanthropyCatalyst Balkans
 
Северна Македонија донира 2021 – извештај за состојбата на филантропијата
Северна Македонија донира 2021 – извештај за состојбата на филантропијатаСеверна Македонија донира 2021 – извештај за состојбата на филантропијата
Северна Македонија донира 2021 – извештај за состојбата на филантропијатаCatalyst Balkans
 
Giving North Macedonia 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving North Macedonia 2021 - Report on the State of PhilanthropyGiving North Macedonia 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving North Macedonia 2021 - Report on the State of PhilanthropyCatalyst Balkans
 
Giving Montenegro 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Montenegro 2021 - Report on the State of PhilanthropyGiving Montenegro 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Montenegro 2021 - Report on the State of PhilanthropyCatalyst Balkans
 
Crna Gora daruje 2021 - Rezime nalaza
Crna Gora daruje 2021 - Rezime nalazaCrna Gora daruje 2021 - Rezime nalaza
Crna Gora daruje 2021 - Rezime nalazaCatalyst Balkans
 
Crna Gora Daruje 2021 - Izvještaj o dobročinstvu
Crna Gora Daruje 2021 - Izvještaj o dobročinstvuCrna Gora Daruje 2021 - Izvještaj o dobročinstvu
Crna Gora Daruje 2021 - Izvještaj o dobročinstvuCatalyst Balkans
 
Hrvatska daruje 2021 - sažetak nalaza
Hrvatska daruje 2021 - sažetak nalazaHrvatska daruje 2021 - sažetak nalaza
Hrvatska daruje 2021 - sažetak nalazaCatalyst Balkans
 
Giving Croatia 2021 - Annual Report on the State of Philanthropy
Giving Croatia 2021 - Annual Report on the State of PhilanthropyGiving Croatia 2021 - Annual Report on the State of Philanthropy
Giving Croatia 2021 - Annual Report on the State of PhilanthropyCatalyst Balkans
 
Hrvatska daruje 2021: Izvješće o stanju filantropije
Hrvatska daruje 2021: Izvješće o stanju filantropijeHrvatska daruje 2021: Izvješće o stanju filantropije
Hrvatska daruje 2021: Izvješće o stanju filantropijeCatalyst Balkans
 
Srbija Daruje 2021 - izveštaj o stanju filantropije
Srbija Daruje 2021 - izveštaj o stanju filantropijeSrbija Daruje 2021 - izveštaj o stanju filantropije
Srbija Daruje 2021 - izveštaj o stanju filantropijeCatalyst Balkans
 
„Lokalne fondacije u Srbiji”
„Lokalne fondacije u Srbiji”„Lokalne fondacije u Srbiji”
„Lokalne fondacije u Srbiji”Catalyst Balkans
 
Ka općem dobru - Početna analiza percepcija pravno-institucionalnog okvira u ...
Ka općem dobru - Početna analiza percepcija pravno-institucionalnog okvira u ...Ka općem dobru - Početna analiza percepcija pravno-institucionalnog okvira u ...
Ka općem dobru - Početna analiza percepcija pravno-institucionalnog okvira u ...Catalyst Balkans
 

More from Catalyst Balkans (20)

Društveno odgovorno poslovanje u službi osnaživanja žena
 Društveno odgovorno poslovanje u službi osnaživanja žena Društveno odgovorno poslovanje u službi osnaživanja žena
Društveno odgovorno poslovanje u službi osnaživanja žena
 
Giving Albania 2021 - Annual Report on the State of Philanthropy
Giving Albania 2021 - Annual Report on the State of PhilanthropyGiving Albania 2021 - Annual Report on the State of Philanthropy
Giving Albania 2021 - Annual Report on the State of Philanthropy
 
Kosovo daruje 2021 - Izveštaj o stanju filantropije
Kosovo daruje 2021 - Izveštaj o stanju filantropijeKosovo daruje 2021 - Izveštaj o stanju filantropije
Kosovo daruje 2021 - Izveštaj o stanju filantropije
 
BiH daruje 2021 - rezime nalaza
BiH daruje 2021 - rezime nalazaBiH daruje 2021 - rezime nalaza
BiH daruje 2021 - rezime nalaza
 
BiH daruje 2021 - Izvještaj o stanju filantropije
BiH daruje 2021 - Izvještaj o stanju filantropijeBiH daruje 2021 - Izvještaj o stanju filantropije
BiH daruje 2021 - Izvještaj o stanju filantropije
 
Giving Kosovo 2021 -Quick Facts
Giving Kosovo 2021 -Quick FactsGiving Kosovo 2021 -Quick Facts
Giving Kosovo 2021 -Quick Facts
 
Giving Bosnia and Herzegovina 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Bosnia and Herzegovina 2021 - Report on the State of PhilanthropyGiving Bosnia and Herzegovina 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Bosnia and Herzegovina 2021 - Report on the State of Philanthropy
 
Giving Kosovo 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Kosovo 2021 - Report on the State of PhilanthropyGiving Kosovo 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Kosovo 2021 - Report on the State of Philanthropy
 
Giving Serbia 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Serbia 2021 - Report on the State of PhilanthropyGiving Serbia 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Serbia 2021 - Report on the State of Philanthropy
 
Северна Македонија донира 2021 – извештај за состојбата на филантропијата
Северна Македонија донира 2021 – извештај за состојбата на филантропијатаСеверна Македонија донира 2021 – извештај за состојбата на филантропијата
Северна Македонија донира 2021 – извештај за состојбата на филантропијата
 
Giving North Macedonia 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving North Macedonia 2021 - Report on the State of PhilanthropyGiving North Macedonia 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving North Macedonia 2021 - Report on the State of Philanthropy
 
Giving Montenegro 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Montenegro 2021 - Report on the State of PhilanthropyGiving Montenegro 2021 - Report on the State of Philanthropy
Giving Montenegro 2021 - Report on the State of Philanthropy
 
Crna Gora daruje 2021 - Rezime nalaza
Crna Gora daruje 2021 - Rezime nalazaCrna Gora daruje 2021 - Rezime nalaza
Crna Gora daruje 2021 - Rezime nalaza
 
Crna Gora Daruje 2021 - Izvještaj o dobročinstvu
Crna Gora Daruje 2021 - Izvještaj o dobročinstvuCrna Gora Daruje 2021 - Izvještaj o dobročinstvu
Crna Gora Daruje 2021 - Izvještaj o dobročinstvu
 
Hrvatska daruje 2021 - sažetak nalaza
Hrvatska daruje 2021 - sažetak nalazaHrvatska daruje 2021 - sažetak nalaza
Hrvatska daruje 2021 - sažetak nalaza
 
Giving Croatia 2021 - Annual Report on the State of Philanthropy
Giving Croatia 2021 - Annual Report on the State of PhilanthropyGiving Croatia 2021 - Annual Report on the State of Philanthropy
Giving Croatia 2021 - Annual Report on the State of Philanthropy
 
Hrvatska daruje 2021: Izvješće o stanju filantropije
Hrvatska daruje 2021: Izvješće o stanju filantropijeHrvatska daruje 2021: Izvješće o stanju filantropije
Hrvatska daruje 2021: Izvješće o stanju filantropije
 
Srbija Daruje 2021 - izveštaj o stanju filantropije
Srbija Daruje 2021 - izveštaj o stanju filantropijeSrbija Daruje 2021 - izveštaj o stanju filantropije
Srbija Daruje 2021 - izveštaj o stanju filantropije
 
„Lokalne fondacije u Srbiji”
„Lokalne fondacije u Srbiji”„Lokalne fondacije u Srbiji”
„Lokalne fondacije u Srbiji”
 
Ka općem dobru - Početna analiza percepcija pravno-institucionalnog okvira u ...
Ka općem dobru - Početna analiza percepcija pravno-institucionalnog okvira u ...Ka općem dobru - Početna analiza percepcija pravno-institucionalnog okvira u ...
Ka općem dobru - Početna analiza percepcija pravno-institucionalnog okvira u ...
 

Maqedonia e Veriut Dhuron – Raporti për gjendjen e filantropisë 2021

  • 1. 2021 RAPORT MBI GJENDJEN E FILANTROPISË Gusht, 2022 Beograd me mbështetjen e
  • 2. Hyrje ....................................................................................................... Përmbledhje ........................................................................................... Pasqyrë e praktikave të dhurimit në vitin 2021 .................................. · Dhurimi total i regjistruar ................................................................ · Fushat e dhurimit ............................................................................ · Struktura e donatorëve ................................................................... · Struktura e pranuesve ..................................................................... · Struktura e përfituesve përfundimtarë ............................................ · Lloji i donacioneve ........................................................................... Shembuj të dhurimeve të rëndësishme ................................................. Raportimi mediatik ................................................................................ Shtojcë .................................................................................................... · Metodologjia ................................................................................... · Fjalorth ........................................................................................... · Trendet e dhurimit ........................................................................... 1 2 3 3 9 12 14 16 18 20 23 25 25 27 29 Përmbajtja
  • 3. 1 Hyrje Raporti mbi gjendjen e filantropisë në Maqedoninë e Veriut në vitin 2021 paraqet një raport unik për nivelin e dhurimit në Maqedoninë e Veriut, i cili ofron një pasqyrë të zhvillimit të filantropisë ndër vite. Catalyst Balkans ka ndjekur aktivitetin filantropik në Maqedoninë e Veriut që nga viti 2013. Vitet e fundit, krizat që ndodhën ndikuan në dhurimin filantropik: tërmeti në Shqipëri, kriza nga KOVID-19 dhe së fundmi: zjarret dhe kriza energjetike në Maqedoninë e Veriut. Si rezultat i pandemisë, ekonomia e vendit pësoi një goditje në vitin 2020. Për shkak të uljes së aktivitetit ekonomik, në të njëjtin vit PBB-ja ra me 4.5%.1 Megjithatë, PBB-ja u rrit me 3.9% në vitin 2021, pasi vendi u rikuperua nga recesioni.2 Pavarësisht rrethanave të vështira pas pandemisë, donatorët në Maqedoninë e Veriut mbetën aktivë në përpjekjet e tyre humanitare. Prandaj, ky raport mund të ofrojë një bazë të mirë për analizën e efektit që pati pande- mia në ekosistemin filantropik. Si masë më objektive e nivelit të zhvillimit të filantropisë në Maqedoninë e Veriut, Raporti mbi gjendjen e filantropisë në Maqedoninë e Veriut në vitin 2021 plotëson gjetjet e hulumtimeve të ngjashme. Sipas Indeksit Botëror të Dhurimit nga Fondacioni Charity Aid, Maqedonia e Veriut është në vendin e 34-të në listën botërore të dhurimit3 . Për më tepër, sipas Indeksit më të fundit Global të Filantropisë Mjedisore4 , vlerësimi i një mjedisi të favorshëm për dhurimin në Maqedoninë e Veriut është 3.9/5.0. Është e rëndësishme të theksohet se të dy këta indekse bazohen në të dhëna të sondazhit, ndërsa raporti i Catalyst Balkans përfaqëson të vetmin raport që nuk bazohet në vlerësime subjektive apo vetëvlerësime të aktiviteteve filantropike. Përmbajtjes kryesore të raportit i paraprin një përmbledhje e gjetjeve kryesore, pas së cilës prezantohen tre kapituj të raportit. Kapitulli i parë i raportit paraqet dhurimin përmes treguesve standardë: shpërndarjen gjeografike dhe mujore të dhurimit, fushat e dhurimit, strukturën e donatorëve, llojet e pranuesve, përfituesit përfundimtarë të mbështetjes, strukturën e donacioneve sipas mënyrave të dhurimit si dhe efektet e synuara të dhurimit. Kapitulli i dytë përshkruan shembuj të praktikave të mira, i ndjekur nga një kapitull mbi raportimin e medias mbi filantropinë. Dokumenti përfundon me një shtojcë që përshkruan metodologjinë dhe listën e përkufizimeve të termave të përdorur si dhe trendet në të dhënat nga vitet e mëparshme. 1 OECD iLibrary. Ndikimi i KOVID-19 në Maqedoninë e Veriut. Marrë më 1.10.2022. nga https://www.oecd-ilibrary.org/sites/bc8382fc-en/index.html?itemId=/content/component/bc8382fc-en 2 Enti Shtetëror i Statistikave të Republikës së Maqedonisë së Veriut. Prodhimi i Brendshëm Bruto. Marrë më 1.10.2022. nga https://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie_en.aspx?rbrtxt=32 3 Fondacioni Charity Aid. CAF Indeksi Botëror i Dhurimit 2021. Marrë më 1.10.2022 nga https://www.cafonline.org/docs/default-source/about-us-research/caf_world_giving_index_2022_210922-final.pdf 4 hkolla e Filantropisë Familjare Lilly. Indeksi Global i Filantropisë Mjedisore 2022. Marrë më 1.10.2022. nga https://scholarworks.iupui.edu/handle/1805/28098
  • 4. 2 Përmbledhje Për vitin 2021, Catalyst Balkans regjistroi gjithsej 2,520,000 euro donacione, të dhuruara përmes 546 rasteve unike të dhurimit. Duke përjashtuar vitin e mëparshëm, i cili u shënua nga pandemia KOVID-19 dhe për këtë arsye ishte unik për sa i përket shumës më të lartë të regjistruar, aktiviteti filantropik në vitin 2021 është në nivelin më të lartë që kur Catalyst Balkans filloi të ndiqte filantropinë në Maqedoninë e Veriut. Për sa i përket kategorive të donatorëve, viti i kaluar është shënuar me pjesëmarrje të lartë të sektorit të korporatave si në numrin e përgjithshëm të rasteve të dhurimit ashtu edhe në shumën e dhuruar. Kompanitë dhe NVM-të gjeneruan më shumë se gjysmën e shumës së dhuruar dhe rreth dy të tretat e të gjitha rasteve të dhurimit. Pjesëmarrja e subjekteve private (individë dhe qytetarë të identifikueshëm nëpërmjet dhurimit të shumicës individuale) ishte disi më e ulët se një vit më parë. Më saktësisht, subjektet private kishin marrë pjesë në rreth një të katërtën e të gjitha rasteve të dhurimit. Sa i përket shumës së dhuruar, pjesëmarrja e shoqatave si donatorë është rritur në krahasim me vitin 2020. Për sa i përket pranuesve të donacioneve, shteti (institucionet dhe qeverisja lokale/qendrore) ka qenë aktori kryesor në shpërndarjen e mbështetjes dhe ka pjesëmarrjen më të madhe të rasteve të dhurimit dhe shumës së dhuruar. Përfituesit e shërbi- meve të komunitetit lokal ishin kategoria e përfituesve të mbështetur më shpesh, ndërsa pjesa më e madhe e shumës së dhuruar ishte për personat me probleme shëndetësore. Nga numri i përgjithshëm i rasteve të dhurimit në vitin 2021, rreth gjysma ishin në formë të mbështetjes së njëhershme – më së shpeshti në formën e të mirave dhe materialeve të konsumit.
  • 5. 3 Pasqyrë e praktikave të dhurimit në vitin 2021 Catalyst Balkans ka ndjekur gjendjen e filantropisë në Ballkanin Perëndimor që nga viti 2013, përmes monitorimit të mediave dhe komunikimit të drejtpërdrejtë me palët e interesuara. Që atëherë, Catalyst ka ofruar raporte vjetore për gjendjen e filantropisë në Maqedoninë e Veriut, të cilat paraqesin të dhënat e mbledhura dhe të analizuara. Për të vlerësuar nivelin e dhurimit në një shtet të caktuar, merren parasysh dy tregues: numri i rasteve të dhurimit dhe vlera e shumës së dhuruar. Përderisa numri i rasteve të dhurimit përfaqëson shpeshtësinë e aktivitetit filantropik, shuma e dhuruar shërben si një vlerësim cilësor i rasteve. Me qëllim të ofrimit të një pasqyre të plotë të aktivitetit filantropik në Maqedoninë e Veriut në vitin 2021, ky kapitull përfshin pjesë të të dhënave të ndara sipas treguesve të mëposhtëm: vendndodhja e dhurimit, koha e dhurimit, fushat e dhurimit, struktura e donatorëve, pranue- sve dhe përfituesve përfundimtarë, mënyrat e dhurimit dhe efektet e synuara të dhurimit. Në vitin paraprak janë regjistruar gjithsej 546 raste dhurimit, të cilat kanë gjeneruar shumën e dhuruar prej 2,250,000 euro. Në krahasim me një vit më parë, kjo paraqet një rënie si në shpeshtësinë ashtu edhe në intensitetin e dhurimit. Me fjalë të tjera, në vitin 2021, shuma e dhuruar u zvogëlua me 71.8% ndërsa numri i rasteve u zvogëlua me 44.4%. Megjithatë, është e rëndësishme të merret parasysh se viti 2020 u shënua me aktivitet të lartë të donatorëve si rezultat i përpjekjeve për zbutjen e efekteve negative të krizës nga pandemia KOVID-19, prandaj mund të thuhet se dhurimi në vitin paraprak ishte në nivelin më të lartë që nga viti 2013. Për sa i përket shumës së përgjithshme të dhuruar në vitin e kaluar në raport me numrin e banorëve, shuma totale e dhuruar për banor është 1.2 euro, që është më pak se mesatarja e rajonit.5 Dhurimi total i regjistruar 5 Është e rëndësishme të theksohet se ky numër bazohet në numrin e raportimeve të medias. Kështu, nuk është plotësisht e qartë nëse niveli më i ulët i filantropisë është për shkak të aktivitetit më të ulët të medias apo gjendjes aktuale të filantropisë (shih Shtojcën: Metodologjia).
  • 6. 4 Trendi i dhurimit 2015 - 2021 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Shuma e regjistruar (Milionë) 0.4 € 1.0 € 2.0 € 1.2 € 8.9 € 2.5 € 0.7 €
  • 7. Trendi i dhurimit 2015 - 2021 Numri i rasteve të dhurimit 5 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 350 671 581 422 982 546 219
  • 8. 6 Shpërndarja gjeografike e dhurimit Bazuar në shpërndarjen gjeografike, dhurimi në Maqedoninë e Veriut mund të shikohet si numri i rasteve të dhurimit të drejtuara për çdo rajon. Pjesa më e madhe e aksioneve filantropike në vitin 2021 janë drejtuar në rajonin e Shkupit, gjë që pritet pasi është kryeqyteti dhe qendra politike dhe ekonomike e Maqe- donisë së Veriut. Për shkak të efektit të madhësisë së popullsisë, është e rëndësishme të merret numri i rasteve të dhurimit lidhur me numrin e banorëve. Prandaj, shpërndarja rajonale e dhurimit paraqitet si numri i rasteve të dhurimit për 100,000 banorë. Në këtë kuptim, dhurimi ishte më pak i centralizuar. Megjithatë, më i mbështeturi ishte rajoni i Shkupit (41.8 raste dhurimi për 100,000 banorë), i ndjekur nga rajoni i Vardarit (41.1 raste dhurimi për 100,000 banorë). Harta Rajonale e Maqedonisë së Veriut Numri i rasteve të dhurimit në 100,000 banorë 25.8 – 30.1 30.2 – 41.8 13.8 – 25.7 <13.9 Rajoni i Pollogut Rajoni i Shkupit Rajoni Verilindor Rajoni lindor Rajoni juglindor Rajoni i Vardarit Rajoni i Pellagonisë Rajoni jugperëndimor
  • 9. 7 Shpërndarja mujore e dhurimit Ndër një sërë motivesh të tjera, aktiviteti i donatorëve mund të kushtëzohet nga cikle vjetore. Sipas shpërndarjes mujore të dhurimit, pjesa më e madhe e rasteve të dhurimit është regjistruar në muajin dhjetor. Duke qenë se dhjetori është muaji i festave të fund vitit, kjo është diçka që pritet pasi gjatë festave ndodhin një numër i madh i aksioneve filantropike. Aksione të tilla më së shpeshti përfshijnë shpërndarjen e pakove me dhurata për fëmijët e familjeve me status të dobët social, gjë që ndodhi edhe në vitin 2021. Një përqindje më e lartë e rasteve të dhurimit është shënuar edhe në muajin prill, për shkak të muajit në të cilin zhvillohen festat fetare.
  • 10. 8 Shpërndarja mujore e dhurimit 8.0% 5.7% 5.1% 4.4% 13.0% 7.1% 7.7% 7.5% 3.5% 5.9% 20.7% 11.4% Numri i rasteve të dhurimit Janar Shkurt Mars Prill Maj Qershor Korrik Gusht Shtator Tetor Nëntor Dhjetor
  • 11. 9 Edhe pse aktiviteti i donatorëve për temat e tjera kryesore, të cilat u mbështetën më pak në vitin e pandemisë u zmadhua në vitin 2021, KOVID-19 mbeti tema e mbështetur më së shumti si për nga shpeshtësia ashtu edhe për nga intensiteti i dhurimit. Më saktësisht, 16% e të gjitha rasteve të dhurimit dhe 32% e shumës totale të dhuruar kishte për synim zbutjen e efekteve negative të krizës KOVID-19. Në krahasim me vendet e tjera të rajonit, kjo situatë është specifike vetëm për Maqedoninë e Veriut. Një shpeshtësi e ngjashme e dhurimit u regjistrua për mbështetjen e grupeve të margjinalizuara, duke përfshirë personat me aftësi të kufizuara, fëmijët pa përkujdesje prindërore, prindërit vetushqyes, të moshuarit, grupet minoritare dhe të tjerë. Këto raste dhurimi më së shpeshti janë iniciuar nga sektori i korporatave. Një projekt që mblodhi një sërë donatorësh të korporatave ishte fushata “Zero uri”, e zbatuar nga Komuna Qendër dhe MK Food Bank, gjatë së cilës u shpërndanë pako me ushqime dhe produkte higjienike për familjet me status të dobët social. Donacionet për qëllime shëndetësore kishin një pjesëmarrje prej 10% të të gjitha rasteve të dhurimit dhe gjeneruan 18% të shumës së dhuruar. Më së shpeshti këto donacione ishin në formë të pajisjeve të dedikuara për institucio- net shëndetësore. Një nga këto kontribute ishte dhurimi i 1,500 dyshekëve nga Comodita Home për Klinikën Universitare të Kardiokirurgjisë Shtetërore në Shkup. Dhurimi sezonal mori më shumë vëmendje nga donatorët në krahasim me vitin e kaluar. Në krahasim me një vit më parë, përqindja e rasteve të dhurimit për tema të cilat janë më pak të mbështetura gjatë viteve ka pësuar një rritje. Ndër këto, temat që ranë në sy në vitin 2021 ishin: sporti, mjedisi dhe menaxhimi i emergjencave, ndërsa të tjerat kishin një peshë prej më pak se 3% të të gjitha rasteve. Zmadhimi i dhurimit për menaxhimin e emergjencave ka ardhur si rezultat i një sërë aksionesh për ndihma në shuarjen e zjarreve në të gjithë qarkun dhe për mbështetjen e qytetarëve të prekur nga kjo fatkeqësi. Fushat e dhurimit 6 Termi “viti i pandemisë” i referohet vitit 2020, edhe pse pandemia KOVID-19 shënoi edhe vitin 2021.
  • 12. 10 KOVID-19 15.8% 8.8% Mbështetja e grupeve të margjinalizuara 15.2% Dhurimi sezonal 13.9% Arsimi 13.4% Shëndetësia 10.4% Lehtësimi i varfërisë 7.9% Sporti 6.2% Mjedisi 4.9% Menaxhimi i emergjencave 3.5% Të tjera Fushat e dhurimit Pjesëmarrja në rastet e dhurimit
  • 13. 11 Fushat e dhurimit - Të tjera Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Infrastruktura publike 2.4% 0.2% Kultura dhe arti 1.5% Aktivitete religjioze 0.7% Zhvillimi ekonomik 0.5% Mirëqenia e kafshëve 0.5% Sipërmarrja sociale Të përziera 0.2% Të drejtat e njeriut 0.2% Të tjera 0.1%
  • 14. 12 Struktura e donatorëve Në krahasim me një vit më parë, shpërndarja e llojeve të donatorëve në numrin e përgjithshëm të rasteve të dhurimit nuk ka pasur ndryshime të dukshme. Sektori i korporatave mbeti kategoria kryesore e donatorëve, si për nga shpeshtësia e dhurimit ashtu edhe për nga shuma e dhuruar. Më saktësisht, kompanitë dhe NVM-të kanë iniciuar rreth dy të tretat e të gjitha rasteve të dhurimit dhe kanë gjeneruar më shumë se gjysmën e shumës totale të dhuru- ar. Pjesa më e madhe e donacioneve të korporatave ishin nga kompanitë, ndërsa NVM-të kishin një rënie në shpeshtësinë e mbështetjes në krahasim me vitin 2020. Subjektet private (individë dhe qytetarë të identifikueshëm përmes dhurimit të shumicës individuale) morën pjesë në rreth një të katërtën e të gjitha rasteve të dhurimit, që është një përqindje disi më e ulët në krahasim me një vit më parë. Përderisa shteti ishte pranuesi kryesor për sektorin e korporatave, subjektet private kryesisht i drejtonin donacionet e tyre ose drejtpërdrejt kah individët dhe familjet ose nëpërmjet punës së organizatave jofitimprurëse. Nga ana tjetër, u vu re një shpeshtësi më e lartë e mbështetjes nga shoqatat, të cilat u fokusuan në menaxhimin e emergjencave gjatë zjarreve në pyje në të gjithë vendin, si dhe në zbutjen e efekteve negative të pandemisë. Disa nga shoqa- tat, aktivitetet e të cilave u spikatën në vitin 2021 ishin Kryqi i Kuq i Maqedoni- së, Lions District 132 Maqedoni, Klubi Rotarian Koçani Vinicë, Klubi Rotarian Shirok Sokak Manastir etj.
  • 15. 13 Struktura e donatorëve Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Sektori i korporatave 65.9% 0.6% Qytetarët (Dhurimi i shumicës individuale) 19.8% Individët 6.2% OSHC / Shoqatat 5.3% Fondacione private 2.2% Donatorët e përzier
  • 16. 14 Struktura e pranuesve Catalyst Balkans kategorizon llojet kryesore të pranuesve të donacioneve në grupet në vijim: organizata jofitimprurëse, institucione, qeverisja lokale dhe qendrore, si dhe individë dhe familje. Ndërsa shteti (institucionet dhe qeveri- sjet lokale dhe qendrore) dhe organizatat jofitimprurëse shërbejnë si kanal për shpërndarjen e mbështetjes, individët dhe familjet përfaqësojnë përdoruesin përfundimtar të donacioneve. Në vitin 2021, pjesa më e madhe e dhurimit u drejtua nëpërmjet shtetit (institucioneve dhe qeverisjeve lokale dhe qendrore). Institucionet kishin një pjesëmarrje prej rreth një të tretës së të gjitha rasteve të dhurimit dhe shumës së dhuruar. Pjesa më e madhe e këtyre donacioneve ishte e destinuar për pajisje për institucionet shëndetësore apo institucionet arsimore. Përderisa institucionet kishin një pjesëmarrje disi më të madhe në krahasim me një vit më parë, pushteti lokal dhe ai qendror pësuan një rënie. Ndërsa dhurimi nëpërmjet shtetit ishte kryesisht i fokusuar në qëllime shëndetësore, organizatat jofitimprurëse mbetën kanali kryesor për mbështe- tjen e grupeve të margjinalizuara. Sektori jofitimprurës u përqendrua në ofrimin e mbështetjes së njëhershme, si p.sh. shpërndarja e pakove humanita- re për familjet me status të dobët social. Aktivitetet e një numri të caktuar të shoqatave vendore u dalluan, disa prej të cilave ishin SOS Fshati i Fëmijëve Maqedoni, Shoqata Food Bank Maqedoni, Ambasada e fëmijëve për të gjithë fëmijët në botë Prilep, Shoqata 4U Shkup etj.
  • 17. 15 Struktura e pranuesve Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Institucionet 32.8% Organizatat jofitimprurëse 28.9% Individë / Familje 24.7% Qeversija Lokale / Qendrore 11.2% Të tjera 2.4%
  • 18. 16 Struktura e përfituesve përfundimtarë Në vitin 2021, pjesa më e madhe e rasteve të dhurimit ishte dedikuar për përfituesit e shërbimeve të komunitetit lokal, ndërsa përqindja më e lartë e shumës së dhuruar ishte për personat me probleme shëndetësore. Dhurimet e destinuara për përfituesit e shërbimeve të komunitetit lokal ishin kryesisht në formën e të mirave dhe materialeve të konsumit ose pajisjeve të destinuara për mbështetjen e arsimit dhe sportit. Sektori i korporatave pati një pjesëmarrje të madhe në këto raste dhurimi. Një nga shembujt e tillë ishte nga kompania Kozuvçanka, e cila mbështeti shoqatat sportive vendase në të gjithë vendin me donacione në vlerë prej rreth 84,000 euro. Sa i përket vlerës së donacione- ve, mbështetja për personat me probleme shëndetësore gjeneroi 42% të shumës totale të dhuruar, si rezultat i donacioneve në formën e pajisjeve mjekësore për institucionet shëndetësore. Në krahasim me vitin e mëparshëm, përqindja e rasteve të dhurimit për personat në nevojë ekonomike ka pësuar rënie. Në rastet e dhurimit të destinu- ara për mbështetjen e njerëzve në nevojë ekonomike subjektet private (individë dhe qytetarë – nëpërmjet dhurimit të shumicës individuale) kishin një pjesëmarrje më të madhe se sa për grupet e tjera përfituese kryesore. Shpeshtësia e dhurimit ndaj përfituesve të tjerë të mbështetur më rrallë u rrit disi në krahasim me një vit më parë, kryesisht ndaj fëmijëve pa përkujdesje prindërore, grave dhe fëmijëve të mbijetuar të dhunës dhe popullsisë së përgji- thshme.
  • 19. 17 Përfituesit e shërbimeve të komunitetit lokal 37.1% 3.1% Njerëz në nevojë ekonomike 23.8% Njerëz me probleme shëndetësore 14.9% Njerëz me aftësi të kufizuara 7.7% Fëmijë pa përkujdesje prindërore 5.7% Popullsia e përgjithshme Të mbijetuarit e dhunës 1.5% Të rinj të talentuar 1.3% Të tjerë 4.9% Struktura e përfituesve përfundimtarë Pjesëmarrja në rastet e dhurimit
  • 20. 18 Lloji i donacioneve Përveç kategorive: llojet e donatorëve, pranuesve dhe përfituesve, Catalyst Balkans i kategorizon donacionet sipas mënyrës së financimit të tyre. Është gjithashtu e rëndësishme të dallohet efekti i synuar që ka një donacion në një çështje të veçantë që synon të trajtojë. Prandaj, ne i kategorizojmë donacionet si të njëhershme ose afatgjate. Përderisa donacionet e njëhershme kanë një efekt afatshkurtër, mbështetja afatgjatë përfaqëson donacione që supozohet të ofrojnë zgjidhje strategjike për problemet e përfituesve. Kur krahasohet me vitin e mëparshëm u regjistrua një rënie e lehtë e përqindjes së rasteve të dhurimit të bëra përmes donacioneve të drejtpërdrejta, megjit- hatë, ajo mbetet mënyra më e spikatur e dhurimit në vitin 2021. Dhurimi përmes fushatave për mbledhjen e fondeve ka pësuar një rritje në krahasim me vitin 2020, dhe ka marrë pjesë në më shumë se një e katërta e të gjitha rasteve të dhurimit. Pjesa më e madhe e donacioneve të drejtpërdrejta është bërë me qëllim të zbutjes së efekteve negative të krizës KOVID-19, ndërsa përqindja më e lartë e fushatave është iniciuar me qëllim të dhurimit sezonal. Sa i përket vlerës së donacioneve, është shënuar rritje në përqindjen e donaci- oneve të bëra përmes konkurseve. Të gjitha rastet e regjistruara të donacione- ve të mbledhura përmes konkurseve ishin në formën e bursave. Rastet e dhurimit që përfshinin bursa dhe që u dalluan ishin konkurset e iniciuara nga Miniera e Plumbit dhe Zinkut SASA, Fondacioni Atanas Bliznakov, Fondacioni Leoron, Fondacioni Trajçe Muaketov etj. Mënyrat e dhurimit
  • 21. 19 Donacionet e drejtpërdrejta 69.6% 0.7% Fushata / Thirrje 27.8% Ngjarje: Ngjarje Sportive 0.2% Ngjarje: Ekspozitë / Panair 0.2% Ngjarje: Darka / Dreka 0.2% Ngjarje: Të tjera Konkurse 1.3% Mënyrat e dhurimit Pjesëmarrja në rastet e dhurimit
  • 22. 20 Efektet e synuara të dhurimit Në vitin 2021, u regjistrua një rënie e përqindjes së rasteve të dhurimit me efekte të njëhershme në krahasim me vitin e pandemisë. Megjithatë, më shumë se gjysma e të gjitha rasteve të dhurimit ishin donacione të njëhersh- me. Donacionet më të shpeshta të njëhershme ishin të mirat dhe materialet e konsumit, si pako humanitare për njerëzit në nevojë ekonomike. Në krahasim me një vit më parë, pjesëmarrja e dhurimit me efekte afatgjata në numrin total ka shënuar rritje. Pjesën më të madhe të rasteve të dhurimit afatgjatë e përbënin pajisjet, kryesisht të destinuara për qëllime shëndetësore. Disa nga rastet e dhurimit strategjik të pajisjeve mjekësore që u dalluan përfshinin dhurimin e një aparati eko diagnostikues nga Klubi Rotarian Koçani-Vinica për Spitalin e Përgjithshëm në Koçan, dhurimi i 50 pompave të infuzionit nga DM Drogerie Markt për Klinikën Universitare për Sëmundje Infektive dhe Gjendje Febrile në Shkup e të tjera.
  • 23. 21 Donatorët vazhduan luftën kundër pandemisë KOVID-19 Në mesin e donacioneve për luftën kundër pandemisë KOVID-19, disa nga rastet e dhurimit që u dalluan përfshijnë dhurimin e DM Drogerie Markt prej 50 pompave për infuzion për Klinikën Universitare për Sëmun- dje Infektive dhe Gjendje Febrile në Shkup, si dhe kontributi i fondacioni Vla-Dobro, i cili përfshinte 25 dyshekë mjekësorë së bashku me çarçafë të papërshkueshëm nga uji dhe të rregullt për Repartin Infektiv në Spitalin Klinik të Manastirit. Për këtë qëllim, këngëtarja Bebe Rexha dhuroi 10,000 euro për Spitalin e Dibrës, përmes fushatës për mbledhjen e fondeve të iniciuar nga Organizata e Komunitetit Dibra. Donatorët nga Austria investuan në fshatin e tyre të lindjes Një grup donatorësh që jetojnë në Austri kanë dhuruar 80,000 euro të destinuara për ndërtimin e një fushe futbolli në fshatin e tyre të lindjes Garan të Kërçovës. Fusha supozohet se do të jetë e mbuluar me bar artificial dhe do të jetë e pajisur me ndriçues. Aksioni i iniciuar për mbështetjen e fëmijëve pa përkujde- sje prindërore Me rastin e Ditës Botërore Humanitare, Neptun Maqedoni dhe SOS Fshatrat e Fëmijëve Maqedoni iniciuan fushatën humanitare „Së bashku dhurojmë më shumë“. Qytetarët patën mundësinë të kontribuojnë duke blerë produkte nga 25 dyqane Neptun dhe 1% e vlerës neto të produkte- ve të shitura u dedikua për mbështetjen e fushatës. Gjatë fushatës janë mbledhur gjithsej 1,600 euro. Kompania gjithashtu dhuroi edhe produk- tet e saj – një numër të caktuar pajisjesh shtëpiake të destinuara për akomodimin e nevojave të fëmijëve që janë përfitues të shërbimeve të shoqatës. Shoqata dhuroi pajisje mjekësore Në kuadër të bashkëpunimit strategjik me organizatën Project Hope, Klubi Rotarian Koçani-Vinica kontribuoi në repartin e fëmijëve në Spitalin e Përgjithshëm në Koçan. Donacioni përfshinte pajisje me vlerë rreth 21,100 euro, së bashku me trajnimin e stafit mjekësor.
  • 24. 22 Kompania prodhuese u dhuroi shoqatave dhe institucio- neve në të gjithë vendin Kompania Kozuvçanka gjatë vitit 2021 ka kontribuar me donacione në vlerë prej rreth 217,000 euro të dedikuara për institucionet dhe shoqatat në Maqedoni. Disa nga rastet e dhurimit më domethënëse të regjistruara ishin donacioni i dedikuar për GFK FC Tikvesh me qëllim të blerjes së pajisjeve, si dhe dhurimi i 6L ujë dhe lëngje për Ministrinë e Shëndetësisë Publike, të destinuara për shpërndarje në institucionet shëndetësore në mbarë Maqedoninë. Mbështetja ndërsektoriale e fushatës së festave Shoqata 4U inicioi aksionin tradicional humanitar “Edhe ti mund të bëhesh Babadimër” për mbështetjen e fëmijëve pa përkujdesje prindëro- re. Donatorët e mbështetën fushatën duke dhuruar fonde, si dhe pako dhuratash, pajisje, kupona dhe shërbime. Ndër shumë donatorë, kompanitë që e përkrahën këtë fushatë ishin Diners Club Maqedoni, DM Maqedoni, Our Taxi, Salloni i thonjve Supreme, Kinosens etj. Disa nga donatorët individualë që kontribuan në këtë iniciativë ishin Josif Damja- nov dhe Aleksandra Trpeska. Donatori nga Zvicra investoi në shëndetësi Fituesi i çmimit për filantropi individuale nga diaspora, Dejan Axhioski, i cili jeton në Zvicër, dhuroi 20 respiratorë joinvazivë për Spitalin e Përgjit- hshëm në Prilep. Donacioni është bërë me ndihmën e kompanisë BCD Microtechnique, dhe arrin vlerën e 200,000 eurove.
  • 25. 24 Kategoria Numri i medias Pjesëmarrja e medias 252 93.0% 9 3.3% 10 3.7% 271 100.0% Media web Media elektronike Media e shkruar GJITHSEJ Numri i rasteve të dhurimit Numri i raporteve të medias Raporti ndërmjet raporteve të medias dhe rasteve të dhurimit Përfshirja e rasteve të dhurimit të shoqëruara me vlerë 350 219 671 581 29 2,104 2,937 3,193 0.1 9.6 4.4 5.5 9.1% 20.5% 29.4% 17.0% 2015 2016 2017 2018 Për të analizuar këndvështrimin e përgjithshëm të medias mbi filantropinë, numri dhe përmbajtja e raportimeve të medias përfaqësojnë tregues më të rëndësishëm. Megjithatë, një numër më i lartë i raportimeve të medias nuk do të thotë domosdoshmërisht mbulim më i mirë mediatik. Për shembull, një numër më i lartë i publikimeve në media mund të jetë për shkak të një numri më të madh donacionesh në një vit të caktuar. Kur merret parasysh kjo, është e rëndësishme të vëzhgohet ky tregues në proporcion me numrin e rasteve të dhurimit7 . Në vitin e kaluar, për sa i përket raportit ndërmjet numrit të raporti- meve në media dhe numrit të rasteve të dhurimit, 4 publikime mediatike raportuan për një rast të vetëm donacioni. Një tregues tjetër i cilësisë së të dhënave mediatike është pasqyrimi i rasteve të dhurimit me vlerë. Në vitin 2021, 21% e rasteve të dhurimit kishin një vlerë të shoqëruar me to. Me fjalë të tjera, nuk kishte të dhëna për shumën e dhuruar për 79% të të gjitha rasteve të dhurimit. Si përfundim, në krahasim me vitin 2020, numri i raportimeve në media është zvogëluar. Megjithatë, në raport me numrin total të rasteve të dhurimit, paraqitja mediatike është në të njëjtin nivel si një vit më parë. Mediat online ishin më aktive në raportimin e dhurimit, ndërsa media e shkruar ishte më pak aktive në krahasim me numrin e mediave të shkruara në përgjithësi. 7 Një rast i donacionit mund të mbulohet nga disa raporte mediatike. Nëse raporti ndërmjet numrit të raportimeve dhe numrit të rasteve të dhurimit është më i lartë, kjo sugjeron që mesatarisht më shumë media raportuan për një rast të vetëm, gjë që tregon se raportimi i medias ishte më gjithëpërfshirës. Numri i raporteve Pjesëmarrja e raporteve 2109 97.0% 34 3.3% 32 1.5% 2,175 100.0% 581 422 982 546 3,193 4,711 3,892 2,175 5.5 11.2 4.0 4.0 17.0% 29.4 17.8% 21.2% 2019 2020 2021
  • 26. 25 Shtojcë Praktika kërkimore tregon se shkalla e zhvillimit të filantropisë në një shoqëri mund të matet duke u bazuar në tre burime të ndryshme informacioni: sondazhet publike, anketa të ekspertëve dhe të dhënat e regjistruara. Hulum- timi i anketave ofron një pasqyrë të pikëpamjeve të opinionit publik ose mendi- mit të ekspertëve për një temë, në këtë rast filantropinë. Megjithatë, vlerësimi i shkallës së zhvillimit të filantropisë, përveç qëndrimeve, bazohet edhe në sjelljen e qytetarëve dhe të personave juridikë, e cila nuk mund të përcaktohet me saktësi përmes anketave. Ndër shumë kufizime të tjera metodologjike, vetëvlerësimi i të anketuarve është mangësia më e madhe e sondazheve të kryera në nivel global nga Fondacioni Charity Aid dhe Lilly Family Shkolla e Filantropisë. Megjithatë, këto dy qendra kërkimore, të paktën kur bëhet fjalë për filantropinë kombëtare, mund të mbështeten në të dhënat e regjistruara të mbledhura dhe të publikuara nga shërbimi tatimor kombëtar. Fatkeqësisht, ky burim i të dhënave nuk është i disponueshëm në asnjë vend të Ballkanit Perëndimor, sepse shërbimet kombëtare tatimore nuk i regjistrojnë të dhënat e donacioneve. Për këtë arsye, Catalyst Balkans zgjodhi mënyra alternative të mbledhjes së të dhënave, fillimisht me përdorimin e medias, dhe më pas përmes burimeve të tjera të disponueshme, burime të drejtpërdrejta të të dhënave. Më konkretisht, Catalyst Balkans mblodhi të dhënat në këtë raport përmes monitorimit të mediave në nivel lokal, rajonal dhe kombëtar, si dhe përfshiu median elektronike, të shkruar dhe online në periudhën nga 1 janari deri më 31 dhjetor të vitit 2021. Kjo metodologji tregon disa kufizime që duhen theksuar. Së pari, ekziston një hendek i pamohueshëm midis situatës aktuale në terren dhe të dhënave që regjistrohen. Duke qenë se metoda e mbledhjes së të dhënave është shumëfa- zore, është mjaft e sigurt që vlerat e regjistruara nënvlerësojnë shtrirjen dhe intensitetin aktual të aktiviteteve filantropike. Përveç faktit që media nuk raporton në mënyrë gjithëpërfshirëse për filantropinë, vetë metoda e media kliping nuk mund të jetë gjithëpërfshirëse, ndaj vlerësimi i gjendjes së filantro- pisë kufizohet nga të dhëna jo të plota. Duke qenë se këto janë të dhëna për mostra, jo të dhëna për popullsinë, dhe duke qenë se media raporton për aksione të dukshme për to, është e sigurt që raportet e medias mbivlerësojnë praninë e donatorëve të mëdhenj në krahasim me ata të vegjël, si dhe pjesën e parave në struktura të dhurimit të mallrave dhe shërbimeve. Në të njëjtën kohë, vlera e mallrave nuk mund të monetarizohet gjithmonë saktësisht, kështu që vlerësimet e Catalyst Balkans për vlerat e dhuruara janë të përafër- ta. Për më tepër, edhe nëse raportet e medias do të ishin gjithëpërfshirëse, nuk ka asnjë mënyrë metodologjike të përsosur për të kontrolluar besueshmërinë e të dhënave. Metodologjia
  • 27. 26 Megjithatë, edhe pse kufizimet e mëparshme nuk mund të tejkalohen derisa të ketë të dhëna të regjistruara zyrtarisht për shpeshtësinë dhe intensitetin e dhurimeve, kontrolli i besueshmërisë së të dhënave arrihet pjesërisht përmes kryqëzimit të të dhënave (sepse kanale të shumta mediatike shpesh raportoj- në për të njëjtin aksion) dhe procesit të verifikimit përmes komunikimit të drejtpërdrejtë me donatorët dhe pranuesit e donacioneve. Pavarësisht kufizimeve të mësipërme, mund të argumentohet me siguri se vlerat e regjistruara, edhe pse jo gjithëpërfshirëse, ofrojnë vlerësime të besue- shme të nivelit minimal të dhurimit. Pra, sa i përket numrit të aksioneve bamirëse, mund të thuhet me siguri se numri i donacioneve të paraqitura paraqet një vlerësim minimal të gjendjes faktike sepse veprimet e paraqitura sigurisht kanë ndodhur, dhe se vlerat reale janë sigurisht më të larta. E njëjta gjë vlen edhe për treguesit e tjerë, si shuma e dhuruar, struktura e donatorëve, pranuesve, përfituesve të donacioneve etj. Kështu, të dhënat e Catalyst Balkans mund të përdoren si tregues të nivelit minimal të zhvillimit të dhurimit për të mirën e përbashkët në një shtet të caktuar, gjë që lejon monitorimin e vazhdueshëm të tendencave në vëllimin dhe intensitetin e dhurimit, si dhe trendet në sasi dhe cilësi të përfshirjes mediatike.
  • 28. 27 Dhënia për të mirën shoqërore pa marrë kompensim, pra dhënia vullnetare e parave, mallrave, kohës ose shërbimeve, për të ndihmuar dikë ose për të përmirësuar gjendjen në shoqëri. Filantropia Dhurim Rast dhurimi Donator Qytetarët (dhurimi i shumicës individuale) Sektori i korporatave Individët Donatorë të përzier Pranuesit Përfituesit përfundimtarë Përfituesit e shërbimeve të komunitetit lokal Lënda e dhurimit, d.m.th.. para, mallra, kohë dhe/ose shërbime të ofruara vullnetari- sht për ata që kanë nevojë, pa kompensim. Një ngjarje unike, (pra një rast i mbledhjes së dhurimeve). Mund të përbëhet nga donacione të vetme ose të shumëfishta (p.sh. një fushatë në të cilën qytetarët mbledhin donacione masive për trajtimin e dikujt). Rastet e dhurimit, edhe pse tregohen të përmbledhura, nuk janë të njëjtave përmasa, pra janë të pakrahasuesh- me me njëra-tjetrën. Një person privat ose juridik që dhuron para, kohë, shërbime dhe/ose mallra. Për ta bërë më të lehtë ndjekjen e trendeve, donatorët ndahen në kategori. Kategori e donatorit: një numër i madh i qytetarëve të cilët për këtë arsye nuk mund të identifikohen me emër. Kategori e donatorit: kompani (më shumë se 50 të punësuar), fondacione të korporatave dhe ndërmarrje të vogla dhe të mesme (më pak se 50 të punësuar). Kategori e donatorit: qytetarë të identifikueshëm. Kategori e donatorit: rastet në të cilat një rast dhurimi përfshin disa kategori donatorësh. Personat privatë dhe/ose juridikë që pranojnë donacione direkt nga donatorët. Llojet e përfituesve janë organizatat jofitimprurëse, individët dhe familjet, institucionet publike, autoritetet lokale dhe kombëtare. Si pranues, individët dhe familjet janë kryesisht përfitues të donacioneve, ndërsa llojet e tjera të përfituesve janë shpesh një kanal për ofrimin e ndihmës për përfituesit përfundimtar. Grupet e synuara për përfitimin e të cilëve destinohen donacionet. Për shembull, nëse një shkollë e caktuar është pranuesi i një donacioni, përdoruesit përfundimtarë janë nxënësit e asaj shkolle. Grupet e synuara që përfitojnë nga përdorimi i atyre shërbimeve për të cilat komuni- teti lokal ka pranuar një donacion. Efekti i synuar i dhurimit Lloji i efektit që synohet të arrijë donacioni. Donacionet afatshkurtra janë të mirat e konsumit, materialet, furnizimet dhe të ngjashme, ndërsa donacionet afatgjata përfshijnë investime kapitale, pajisje, bursa, etj. Mënyrat e dhurimit Si u realizua një rast dhurimi. Në këtë kuptim, ne i ndajmë donacionet si donacione të drejtpërdrejta, fushata, ngjarje dhe konkurse. Fjalroth
  • 29. 28 Një rast dhurimi në të cilin një donator i njohur zgjedh pranuesin (institucionin përfitues) dhe dhuron drejtpërdrejt pa ndërmjetës; donacioni mund të jetë ose jo pjesë e ndonjë fushate më të gjerë. Donacion i drejtpërdrejtë Konkurs Fushatë Thirrje e publikuar gjerësisht për donacione për një qëllim të caktuar. Është e vazhdueshme, zhvillohet për një periudhë më të gjatë kohore dhe mund të përbëhet nga ngjarje të shumta. Fushatat mund të jenë lokale, rajonale ose kombëtare. Ngjarje Një ngjarje e organizuar me qëllim të mbledhjes së fondeve për një ose të më shumë qëllimeve. Mund të jetë një ngjarje e pavarur ose e organizuar si pjesë e një fushate. Një thirrje e shpallur publikisht për propozime/aplikime për grante/donacione. Shpallet nga donatori dhe zakonisht ka kritere të zhvilluara mirë për përzgjedhje.
  • 30. 29 Trendet e dhurimit Diferenca statistikisht domethënëse në nivelin α=0.05 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 7 5 28 29 18 52 41 8 7 15 35 28 57 35 16 9 34 45 23 60 32 Rajoni i Vardarit Rajoni lindor Rajoni jugperëndimor 10 6 23 31 10 34 15 13 9 32 34 21 43 26 Rajoni juglindor Rajoni i Pellagonisë 5 4 9 5 8 19 6 Rajoni i Pollogut 12 9 33 9 12 37 11 21 19 54 41 35 75 42 Rajoni verilindor Rajoni i Shkupit Shpërndarja gjeografike e dhurimit (Numri i rasteve të dhurimit për 100,000 banorë) Shpërndarja mujore e dhurimit (pjesëmarrja në rastet e dhurimit) 5% 8% 3% 6% 7% 5% 8% 4% 9% 3% 9% 6% 5% 11% 6% 11% 10% 13% 4% 14% 6% 13% 12% 9% 11% 6% 26% 13% 8% 6% 11% 8% 5% 10% 7% 9% 7% 13% 10% 3% 5% 8% 7% 4% 10% 6% 4% 3% 4% Мај 4% 3% 8% 5% 4% 4% 8% 7% 4% 11% 7% 8% 6% 5% 7% 7% 5% 13% 16% 9% 4% 12% 10% 8% 7% 18% 5% 6% 19% 19% 10% 7% 20% 9% 21% 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Janar Mars Prill Qershor Korrik Gusht Shtator Nëntor Dhjetor Tetor Shkurt
  • 31. 30 17% 12% 18% 17% 19% 7% 9% 28% 31% 19% 23% 26% 6% 10% 3% 5% 13% 12% 12% 5% 13% 28% 36% 29% 20% 16% 7% 15% 24% 16% 23% 28% 27% 75% 53% Shëndetësia Arsimi Të tjera Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Mbështetja e grupeve të margjinalizuara 27% 1% 12% 11% 10% 1% 5% 21% 54% 23% 8% 47% 5% 18% 5% 3% 14% 19% 19% 4% 15% 9% 12% 10% 11% 17% 1% 2% 38% 30% 41% 51% 7% 89% 60% Lehtësimi i varfërisë Shëndetësia Mbështetja e grupeve të margjinalizuara Të tjera Arsimi Lehtësimi i varfërisë Struktura e donatorëve 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 65% 56% 52% 46% 50% 23% 20% 20% 28% 39% 40% 34% 67% 66% 5% 10% 5% 7% 8% 8% 6% 10% 6% 4% 7% 8% 2% 8% Sektori i korporatave Individë Të tjerë 30% 9% 20% 9% 29% 29% 11% 36% 15% 39% 70% 29% 67% 54% 31% 63% 33% 8% 13% 1% 10% 3% 13% 8% 13% 29% 3% 25% Qytetarët Sektori i korporatave Të tjerë Individë Qytetarët 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Temat për dhurim Trendet e dhurimit Diferenca statistikisht domethënëse në nivelin α=0.05
  • 32. 31 3% 5% 2% 3% 6% 3% 4% 7% 45% 6% 6% 10% 5% 27% Pjesëmarrja në shumën e dhuruar Pjesëmarrja në rastet e dhurimit 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Dhurimi nga diaspora 43% 44% 39% 31% 40% 20% 25% 21% 22% 34% 29% 24% 21% 29% 23% 24% 20% 25% 26% 32% 33% 4% 5% 3% 13% 9% 25% 11% 9% 5% 4% 2% 1% 2% 2% Organizatat jofitimprurëse Institucionet Të tjerë Qeverisjet lokale / qendrore 4% 7% 22% 17% 37% 17% 24% 16% 7% 18% 11% 2% 1% 21% 29% 57% 28% 21% 57% 28% 34% 31% 21% 6% 51% 1% 52% 10% 20% 8% 26% 0% 3% 2% 11% Individët / Familjet Organizatat jofitimprurëse Qeverisjet lokale / qendrore Të tjerë Institucionet Individët / Familjet Pjesëmarrja në rastet e dhurimit 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Struktura e pranuesve Trendet e dhurimit Diferenca statistikisht domethënëse në nivelin α=0.05
  • 33. 32 Njerëzit me probleme shëndetësore Njerëzit në nevojë ekonomike Të tjerë Përfituesit e shërbimeve të komunitetit lokal Njerëzit me aftësi të kufizuara Njerëzit me probleme shëndetësore Përfituesit e shërbimeve të komunitetit lokal Të tjerë Njerëzit në nevojë ekonomike Njerëzit me aftësi të kufizuara Mënyrat e dhurimit 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 50% 33% 32% 26% 28% 24% 28% 22% 32% 25% 29% 28% 3% 1% 0% 2% 3% 1% 0% 0% 1% Fushata/thirrje Ngjarje Konkurse 57% 85% 72% 77% 60% 71% 63% 41% 6% 7% 14% 32% 29% 26% 2% 8% 16% 4% 8% 0% 0% 0% 1% 5% 5% 0% 0% 11% Dhurime të drejtpërdrejta Fushata/thirrje Konkurse Ngjarje Dhurime të drejtpërdrejta 28% 32% 40% 44% 44% 72% 70% 14% 15% 14% 11% 11% 5% 8% 22% 32% 15% 17% 22% 8% 15% 16% 17% 25% 21% 26% 31% 24% 13% 8% 21% 34% 22% 46% 37% 35% 28% 25% 17% 19% 10% 16% 1% 4% 7% 9% 17% 0% 1% 10% 12% 9% 8% 41% 8% 42% 4% 0% 12% 4% 10% 2% 11% 45% 64% 32% 63% 19% 56% 23% 40% 20% 40% 16% 13% 34% 24% 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Kategoria e përfituesve përfundimtarë Pjesëmarrja në shumën e dhuruar Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Pjesëmarrja në shumën e dhuruar Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Trendet e dhurimit Diferenca statistikisht domethënëse në nivelin α=0.05
  • 34. 33 55% 52% 47% 51% 62% 61% 51% 18% 32% 37% 40% 33% 33% 40% 27% 17% 16% 10% 5% 6% 9% Mbështetje afatgjate Të panjohura 35% 5% 23% 17% 25% 37% 20% 51% 86% 67% 83% 74% 32% 68% 14% 9% 10% 0% 1% 31% 12% Mbështetje e njëhershme Mbështetje afatgjate Të panjohura Mbështetje e njëhershme 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Efekti i synuar i dhurimit Pjesëmarrja në shumën e dhuruar Pjesëmarrja në rastet e dhurimit Trendet e dhurimit Diferenca statistikisht domethënëse në nivelin α=0.05
  • 35. Catalyst Balkans 38 Takovska, 11000 Beograd, Srbija catalystbalkans.org Izvor podataka: givingbalkans.org Në kujtim të të dashurës Aleksanda Vesiq Autor Maja Gligoriq Redaktor Vuk Vukoviq Колектирање на податоци Sandra Georgieva Cilësia e të dhënave Jelena Bekçiq Përkthyer nga Adelija Ajdari Abdiu Dizajni Dragana Pavloviq Hulumtimi Maqedonia e Veriut Dhuron 2021 - Raporti Vjetor për Gjendjen e Filantropisë është pje-së e një nisme më të gjerë për të promovuar dhe nxitur filantropinë një rajonin që përfshin Fon-dacioni Catalyst. Hulumtimi themelor dhe ky publikim janë krijuar nga Fondacioni Catalyst (Ca-talyst Balkan) me mbështetjen bujare të Fondacionit C. S. Mott dhe Fondit Rockefeller Brothers. Opinionet e shprehura në këtë publikim nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht ato të Fondacionit C. S. Mott, Fondit Rockefeller Brothers, ose partnerëve të tyre. me mbështetjen e
  • 36. 21 Efektet e synuara të dhurimit Mbështetje humanitare 4.4% Të mira dhe materiale të konsumit 43.0% Trajtime mjekësore 2.2% Strehim individual 1.1% Mbështetje e njëhershme % e rasteve të dhurimit Shërbime 6.6% Pajisje 28.8% Bursa 2.6% Investime kapitale 2.4% Mbështetje afatgjate Të përziera 0.2% Mbështetje organizative 1.6% Të tjera 7.1% Të panjohura
  • 37. 20 Donatorët nga diaspora dhuruan bursa Gjatë vitit 2021 janë regjistruar rreth 700,000 euro dhurime nga donatorët e diasporës. Një nga rastet e dhurimit që ra në sy ishte investi- mi strategjik në arsim nga Fondacioni Atanas Bliznakov, i cili ndau 135 bursa për studentët në vitin akademik 2021/2022 në Universitetin e Shkupit. Përzgjedhja e kandidatëve për bursa është bërë përmes platfor- mës së ofruar nga organizata Maqedonia 2025. Kompania e telekomunikacionit ofroi ligjërata falas për sigurinë në internet Kompania A1 Maqedoni realizoi program inovativ edukativ “Interneti nuk është vetëm lojë. Klikoni sigurtë!“ për edukimin e nxënësve të klasës së katërt se si të mbrojnë të dhënat e tyre personale në internet. Iniciativa u zbatua në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit dhe Shkencës. Shumë nga punonjësit kontribuuan në projekt në baza vullnetare duke mbajtur fjalime në ligjëratat. Gjatë projektit, u mbajtën tetë punëtori në qytete anembanë vendit dhe më shumë se 2,500 fëmijë morën pjesë në ligjëra- tat. Shembuj të dhurimeve të rëndësishme Sektori i korporatave investoi në arsim Oktagon Prima dhuroi tavolina inteligjente të destinuara për oborrin e shkollës fillore Joakim Krçovski në Kriva Pallankë. Tavolinat inteligjente përfshinin panele diellore, porte për USB, internet pa tel falas dhe sensorë për matjen e lagështisë, temperaturës së ajrit dhe konsistencës së CO2.
  • 38. 23 Raportimi mediatik Përveç treguesve të drejtpërdrejtë të nivelit të zhvillimit të filantropisë si shuma e dhuruar dhe numri i donacioneve, është e rëndësishme të merren parasysh edhe treguesit që lidhen me raportimin e mediave për dhurimin. Media është një përbërës kyç i ekosistemit filantropik. Shpeshtësia e raportimit të aktivitetit filantropik në media, si dhe konteksti në të cilin prezantohen këto raporte, mund të ketë një efekt të rëndësishëm në perceptimin e publikut të gjerë mbi filantropinë. Gjithashtu, nëpërmjet mediave, donatorët potencial mund të informohen për emergjencat dhe kërkesat për ndihmë përmes mediave. Në periudhën nga 1 janari deri më 31 dhjetor, Catalyst Balkans regjistroi gjithsej 2,175 raporte mediatike për filantropinë. Sa i përket llojit të mediave, këto raporte më së shpeshti janë publikuar në portalet e internetit. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se këto gjetje duhet të merren parasysh së bashku me pjesën e hapësirës mediatike që zë një lloj i caktuar i medias. Në këtë kuptim, përfaqësimi i raporteve online ishte më i zakonshëm për pjesën e mediave të internetit në përgjithësi. Sa i përket llojeve të tjera të mediave, raportet për filantropinë në mediat elektronike ishin në përpjesëtim me përqin- djen e mediave elektronike, ndërsa media e shkruar e trajtonte më rrallë temën e filantropisë. Për të analizuar rëndësinë e filantropisë në median e shkruar Catalyst Balkans, ndjek në cilat ndryshime janë shtypur lajmet, ndërsa për mediat elektronike regjistrohet koha e transmetimit. Në vitin 2021, lajmet për filantro- pinë në median e shkruar janë publikuar në pesë faqet e para në 27.6% të rasteve në vitin 2021, ndërsa 37.9% janë publikuar në pesë faqet e dyta. Për sa i përket mediave elektronike (TV dhe radio), lajmet në lidhje me filantropinë janë transmetuar më shpesh gjatë periudhës më të ndjekur të ditës (nga ora 19:00 deri në orën 22:00). Më saktësisht, 42.4 % e të gjitha raportimeve të mediave për filantropinë në vitin 2021 janë transmetuar në kohën kryesore.
  • 39. Catalyst Balkans 38 Takovska, 11000 Beograd, Srbija catalystbalkans.org Izvor podataka: givingbalkans.org Në kujtim të të dashurës Aleksanda Vesiq Autor Maja Gligoriq Redaktor Vuk Vukoviq Колектирање на податоци Sandra Georgieva Cilësia e të dhënave Jelena Bekçiq Përkthyer nga Adelija Ajdari Abdiu Dizajni Dragana Pavloviq Hulumtimi Maqedonia e Veriut Dhuron 2021 - Raporti Vjetor për Gjendjen e Filantropisë është pje-së e një nisme më të gjerë për të promovuar dhe nxitur filantropinë një rajonin që përfshin Fon-dacioni Catalyst. Hulumtimi themelor dhe ky publikim janë krijuar nga Fondacioni Catalyst (Ca-talyst Balkan) me mbështetjen bujare të Fondacionit C. S. Mott dhe Fondit Rockefeller Brothers. Opinionet e shprehura në këtë publikim nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht ato të Fondacionit C. S. Mott, Fondit Rockefeller Brothers, ose partnerëve të tyre. me mbështetjen e