Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Deel I Cultuur in de regio na 2020

43 views

Published on

Vlaanderen sleutelde de laatste jaren danig aan het Lokaal cultuurbeleid en het bovenlokale veld. Waar staan we vandaag? Waar landen we morgen? Op 6 november brachten we een stand van zaken, en vroegen we jullie al om een eerste input voor de strategie van COMEET voor de volgende jaren. Want de regio lijkt in ieder geval een belangrijke vlag te worden om onder samen te werken.

Published in: Government & Nonprofit
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Deel I Cultuur in de regio na 2020

  1. 1. Culturele samenwerking na 2020 6 november - focus op visie en strategie -
  2. 2. Strategische doelstellingen Operationele doelstellingen en actieplan
  3. 3. Het nieuwe decreet
  4. 4. Decreet bovenlokale cultuurwerking UITGANGSPUNTEN DECREET ALGEMEEN (“projectendecreet”)  Bovenlokale meerwaarde ... > nu vooral lokale meerwaarde  Transversaal ... > nu nog vooral sectoraal (bib-netwerk, centra-netwerk) Zowel tussen puur culturele sectoren/actoren en disciplines als met cultuur-gerelateerde sectoren.  Sector-overschrijdend: ook samenwerking met andere beleidsdomeinen (met cultuur als finaliteit)  Cultuur-breed = kunsten, cultureel erfgoed, circuskunsten, amateurkunsten, sociaal-cultureel werk (= volwassenenwerk, lokaal cultuurbeleid + deels ook jeugdwerk) > nu vooral centra, bibs en cubelco’s  Focus op ‘praktijken’ met ‘bovenlokale’ meerwaarde + focus op ‘actoren’ > nu vooral op sectoren.  Aandacht voor innovatieve en vernieuwende voorbeeldwerkingen  Verbindend tussen het lokale cultuurbeleid en het Vlaamse niveau  Aandacht voor regionale verschillen > kenmerken van de regio, specifieke noden van de regio
  5. 5.  rechtspersoonlijkheid met niet commercieel karakter  een jeugdactor, culturele actor of openbaar bestuur  een structureel gesubsidieerd IGS kan zelf geen projectsubsidies aanvragen  uitstraling overstijgt de gemeentegrenzen (bovenlokale projectsubsidies)  bovenlokale schaalgrootte, reikwijdte en relevantie  overstijgt de reguliere werking van de aanvragende actor  aandachtspunten decreet: cultuur-breed, bovenlokaal, transversaal, sector-overschrijdend, vernieuwend, verbinding met Vlaanderen, ...  aansluiten op de bijkomende beleidsprioriteiten van de minister  relevantie aantonen van gekozen partnerships  mogelijkheid tot verduurzaming van de resultaten  een culturele finaliteit  max 3 opeenvolgende jaren > afgebakend karakter in tijd en opzet  niet indien projectsubsidieregeling via andere decreten en Fondsen  combinatie van minimaal 2 van de volgende 4 functies: o experimenteren en innoveren o creëren en produceren o spreiden en presenteren o leren en participeren Decreet bovenlokale cultuurwerking - projecten Criteria voor Projecten 7,5 mio/jaar
  6. 6. Decreet bovenlokale cultuurwerking - IGS UITGANGSPUNTEN DECREET MET FOCUS IGS 2 mio/jaar – max 100.000/IGS  DOEL IGS: duurzame voorwaarden creëren om geïntegreerd bovenlokaal cultuurwerk te (laten) ontwikkelen, in stand te houden en te verspreiden.  DOEL IGS: regierol als verbinder, facilitator en verduurzamer van het bovenlokale culturele veld. Niet uitvoerend, maar stimulerend... (vergelijkbaar met ‘steunpuntrol’, maar regionaal niveau)  Cultuur-breed... (terwijl nu veelal beperkt tot bibs, centra en cubelco’s). “Alle culturele organisaties in het werkingsgebied zijn stakeholders, los van hun grootte, functie of discipline” “Daartussen zoveel mogelijk verbindingen laten ontstaan + documenteren/delen”.  Transversaal en sector-overschrijdend ... (terwijl nu vooral sectorspecifiek).  Een door de deelnemende besturen gedragen visie, transversaal en coherent, op het bovenlokale cultuurwerk (en het ruimere culturele ecosysteem) Vraagt vrij fundamentele omslag van de huidige praktijk, maar biedt ook nieuwe opportuniteiten, mét ook nieuwe partners. Echter: eerste behoefte is continuïteit in regionale samenwerking waarborgen.
  7. 7. doel en basisopdrachten IGS actoren samenbrengen en verbinden; actief samenwerking stimuleren, faciliteren en bemiddelen detecteren, stimuleren en faciliteren van culturele praktijken waarderen en versterken van culturele praktijken helpen verduurzamen van vernieuwende praktijken verspreiden/delen van nieuwe inzichten en praktijken DOEL van een IGS Duurzame voorwaarden creëren om geïntegreerd bovenlokaal cultuurwerk te (laten) ontwikkelen, in stand te houden en te verspreiden. experimenteren en innoveren – creëren en produceren – spreiden en presenteren – leren en participeren cultuur-breed - transversaal - sector-overschrijdend - vernieuwend - regio-specifiek - link Vlaanderen 2. FACILITEREN EN ONDERSTEUNEN 3. VERDUURZAMEN EN VERSPREIDEN1. VERBINDEN EN NETWERKEN
  8. 8. onroerend erfgoed cultureel erfgoed ge bibs podia bv. Stroatluuëbers (dialecterfgoed ism Meetjesman e.a. bv. Meetjeslandse Meesters gezamenlijke projecten gezamenlijke projecten Decreet bovenlokale cultuurwerking - vandaag gezamenlijke projecten jeugd toerisme sport welzijn onderwijs natuur ... privé bv. Meneer Zee (podiumaanbod van bibs rond leesbevordering ism Gezinsbond, scholen, e.a.)
  9. 9. onroerend erfgoed cultureel erfgoed bibs cultuur podia cultuur detecteren, stimuleren, faciliteren en versterken van (vernieuwende) culturele praktijken verduurzamen en verspreiden van opmerkelijke en vernieuwende culturele praktijken ? ? regio-specifieke themalijnen + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? ? regio-specifieke accenten + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? ? regio-specifieke themalijnen + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? ? regio-specifieke accenten + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? Decreet bovenlokale cultuurwerking - toekomst actief stimuleren en bemiddelen van netwerking en transversale samenwerking binnen en buiten cultuur jeugd toerisme sport welzijn onderwijs natuur ... privé
  10. 10. Analyse en visie bovenlokaal cultuurveld Meetjesland Een door de deelnemende besturen gedragen visie (transversaal en consistent) ontwikkelen op het bovenlokale cultuurwerk. Daarvoor noodzakelijk om voorafgaandelijk het bovenlokale cultuurveld (actoren én praktijken) in kaart te brengen > analyse > Dit moet ‘cultuur-breed’ gebeuren > Betreft uitsluitend het bovenlokaal cultuurveld = actoren/praktijken met (potentiële) bovenlokale uitstraling en bereik, met bovenlokale schaalgrootte en relevantie. > Behalve het ‘pure cultuurveld’ (= beleidsdomein ‘cultuur’) ook cultuur-gerelateerde initiatieven (bv. toegepaste kunsten, onroerend erfgoed) + het ruimere culturele ecosysteem. > Niet beperkt te zien tot de strikte regiogrenzen.
  11. 11. Relevante inzichten, trends en ontwikkelingen (1) Cultuur en vrijetijd : - Evolutie cultuur naar vrijetijd - Verbinding en tranversaal zijn de nieuwe moraal: cultureel, maatschappelijk, ... - Meer aandacht voor verleiding: communicatie, marketing, formats, bijzondere plekken, bijzondere momenten,.. - Meer aandacht voor beleving > beleving met betekenis - Participatiecultuur, participatiegraden (deelnemen > deelhebben), co-creatie, burgerinitiatieven, ... - Shift in engagement: meer tijdelijk en gevarieerd ipv langdurig engagement op één plaats (vrijwilligerswerk) - Shift in organisatievormen - Steeds meer digitaal en mobiel - Terugtredende overheden, weggevallen provincierol, doorgedreven decentralisatie lokaal cultuurbeleid, ... - Verzakelijking op alle terreinen (ook verenigingsleven > regulitis) - Governance - Toenemende rol van ‘functiedenken’
  12. 12. Versplintering en explosie van het aanbod Televisie en film - blijft veruit belangrijkst; beperkt uitgesteld + on demand Vooral explosie van het digitaal aanbod - films, series, games, muziek, sport, entertainment - ook nieuws, informatie, ... - zowel op vaste toestellen als mobiel - altijd en overal Ook sterk toegenomen commercieel aanbod - muziek, theater, comedy, musical, ... - attracties allerhande, avontuur & fun, rondvaarten, ... - sport, fitness, wellness, e bikes, ... Schotten tussen genres + hoge/lage cultuur vallen weg maar niet méér vrije tijd concurrentie om de vrije tijd
  13. 13. Goed om weten > meer kans op participatie indien  jong geleerd is oud gedaan - belang van thuissituatie (ouders/familie): vooral ! - belang van school - belang van vrijetijd (jeugdbeweging, sportclub, vrienden, ...)  hoger opgeleid  sociaal vrijetijdsnetwerk / samen met anderen  nabijheid (fysieke afstand, tijdsduur, mentale afstand, ...)  werk maken van participatiedrempels Ongeveer 25% van de bevolking participeert nooit...
  14. 14. Maatschappelijke uitdagingen demografisch  vergroting (aantal inwoners)  vergrijzing (soms ook vergroening > steden)  verkleuring  verarming  verdunning (en vereenzaming)  vervreemding
  15. 15. Relevante inzichten, trends en ontwikkelingen (2) Andere sectoren algemeen > regionale situatie? aanvullingen? Sociaal: samenleven, onderwijs, welzijn, veiligheid, cohesie, ... Economisch: - toerisme, creatieve industrie, creatieve economie, ... - armoedekloof, crisis-signalen, impact globalisering, ... Technologisch: digitalisering, gezondheid, arbeid, marketing, ... Ecologisch: toenemende aandacht voor milieu en landschap, klimaat, minder uitstoot, mobiliteit, ... Duurzaamheid in zijn diverse betekenissen Politiek: - regioscreening (focus op samenwerkingsverbanden), schaalvergroting-druk (fusies en samenwerkingen) - decentralisatiefocus: o.a. lokaal cultuurbeleid, nieuw decreet bovenlokale cultuurwerking, wegvallen gemeenschapsbevoegdheden provincies (inclusief ondersteuning van bib-netwerken en centra-samenwerking), - gemeentelijke financiën onder druk, besparings- en efficiëntielogica, terugtrekkende overheid (ook op vlak van cultuur),, management-invloed lokale besturen, bbc en meerjarenplannen, - verbinden en transversaal als nieuwe ordewoorden - identiteit als governance, ...
  16. 16. onroerend erfgoed cultureel erfgoed ge bibs cultuur podia cultuur SD2 - detecteren, stimuleren, faciliteren en versterken van (vernieuwende) culturele praktijken SD3 - verduurzamen en verspreiden van opmerkelijke en vernieuwende culturele praktijken SD4 - ? ? regio-specifieke themalijnen + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? ? regio-specifieke accenten + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? ? regio-specifieke themalijnen + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? ? regio-specifieke accenten + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? Decreet bovenlokale cultuurwerking - toekomst SD1 - actief stimuleren en bemiddelen van netwerking en transversale samenwerking binnen en buiten cultuur jeugd toerisme sport welzijn onderwijs economie ... privé
  17. 17. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
  18. 18. Regio-specifieke accenten Meetjesland OPDRACHT • Overloop de tabel • KIES je TOP 5 uit de lijst van UITDAGINGEN • Schrijf per uitdaging het belang/impact voor cultuur in de regio • Sorteer in volgorde van belang !! KIES MINSTENS 3 REGIO-SPECIFIEKE ACCENTEN !!! (OF… VOEG ER ZELF NOG EEN TOE) 1. 2. 3. 4. 5.
  19. 19. Regio-specifieke accenten Meetjesland KIES PER WERKGROEP 2 ACCENTEN (UIT JE EIGEN TOP 5) GEEN DUBBELS TUSSEN DE GROEPEN
  20. 20. Regio-specifieke accenten Meetjesland OPDRACHT: SCHRIJF per GEKOZEN ACCENT OP EEN FLAP: In rood: de titels In blauw of zwart: jullie input BESTAANDE EN MOGELIJKE INITIATIEVEN CULTURELE EN ANDERE ACTOREN/BETROKKENEN
  21. 21. Regio-specifieke accenten Meetjesland PAUZE … MAAR ONDERTUSSEN OPDRACHT (BIS): GA EENS KIJKEN OP DE ANDERE FLAPPEN Noteer in groen eigen toevoegingen/opmerkingen
  22. 22. Regio-specifieke accenten Meetjesland EVEN IN GROEP TERUGKOPPELEN… Groep 1 • Mobiliteit: - Mentaal en fysiek - Bereikbaarheid - Scherpe grenzen, bv. Expressweg, kanalen - Reële (of psychologische) drempels, bv. minder mobiele ouderen, kansarmen • Kernen/dorpen/wijken/buurten: (kernversterking) Belang van nabijheid Belang van gemeenschapsvorming en voorzieningen Belang van bottom up initiatieven (bv. Dorp in Zicht); usual suspects Ruimte maken, stimuleren Rol van infrastructuur in kernen (zowel negatieve als positieve voorbeelden) • Weinig professionele creatie (vaak dezelfde mensen) • Weinig (ruimte) voor innovatie (idem) • Regio-identiteit – toerisme sterk aanwezig – imago wordt nog onvoldoende uitgespeeld • Belang van burgerparticipatie • Regio- en landsgrensoverschrijdend • Geen homogene regio • Sterke IGS maar ook ‘eilandmentaliteit binnen gemeenten…?
  23. 23. Regio-specifieke accenten Meetjesland EVEN IN GROEP TERUGKOPPELEN… Groep 2 • Vertrekken vanuit waarde van cultuur, gedragen bij lokale besturen en in de regio; moet zichtbaar gemaakt worden; definiëren en uitdragen • Aanbod van activiteiten: beleving van A tot Z mogelijk maken (drempels wegwerken) • Infrastructuur en open ruimte benutten; in kaart brengen; waar kan cultuur beleefd worden?; nood aan mensen met verschillende profielen die verbindingen leggen tussen groepen/initiatieven • Bottom up initiatieven; nood aan antennes die dit oppikken en dan verbindingen leggen; zie burgerparticipatie en dit faciliteren: mensen en plekken • Talentontwikkeling • Mobiliteit: bereikbaarheid van het aanbod (tot in de kleinste kernen…?) • Economie als partner: nu nog te weinig aangegrepen; aanknopingspunten (bv. haven); makersbeweging en ambachten, kleine ondernemers; voedingsindustrie
  24. 24. Regio-specifieke accenten Meetjesland EVEN IN GROEP TERUGKOPPELEN… Groep 3 • Sterke IGS in ML, op diverse domeinen; sneller transversale samenwerkingen • Mobiliteit (kinderen, kleine kernen – decentraliseren?) • Zicht krijgen op bestaande aanbod en partners (en vrijwilligers bereiken buiten eigen sector) • Bereiken van kwetsbare doelgroepen: aanbod afstemmen (anderstaligen, mensen met psychische kwetsbaarheid, …) • Weinig professionele (private) spelers qua aanbodcreatie • Samenwerken met andere domeinen, krachtenbundeling van de sector en bereiken andere doelgroepen en netwerken
  25. 25. Regio-specifieke accenten Meetjesland EVEN IN GROEP TERUGKOPPELEN… Groep 4 • Sterk verenigingsleven in ML; meestal ‘usual suspects’; missen van bottom up initiatieven; hoe alternatieven stimuleren?; hoe bereiken van mensen buiten verenigingen? • Mobiliteit: hoe jongeren als doelgroep bereiken? (ca. 15-40j) zowel als publiek als actor – ook kwetsbare groepen • Nood aan meer innovatie; hoe implementeren/stimuleren in eigen context? Innovatie komt niet altijd naar buiten (bv. academies); nood aan een platform voor zichtbaarheid? Jongeren individueel bereiken blijft moeilijk (eerder commercieel aanbod)
  26. 26. Regio-specifieke accenten Meetjesland • Bottom up initiatieven; bereiken van andere doelgroepen (sector neemt te snel acties over?); eerder tweesporenbeleid: aanbod stimuleren, maar ook vanop een afstand blijven volgen; mensen in de driver seat laten Hoe die acties detecteren? Daarna ondersteunen? Mensen en initiatieven leren kennen; praktische drempels wegwerken (bv. fuifpakketten); geen bemoeienis! maar ruimte laten en helpen • Hoe (niet-georganiseerde jongeren) bereiken (bv. ‘hangjongeren’)? Via jeugddiensten en jeugdhuizen, academies; hoe hun creativiteit stimuleren? Via digitale kanalen! Wat met nabijheid van Gent? Hoe kennis en expertise in de regio leren kennen? Belang van verder segmenteren, focussen, keuzes maken!
  27. 27. Regio-specifieke accenten Meetjesland (Burgerinitiatieven zelf bevragen!) • Aspecten van verenigingsleven versus projecten: ondersteuning? Activering? Andere (organisatie)vormen • Combi ruimtelijke ordening met cultuur? Bv. inrichting nieuwe wijk vanuit behoeften/bevraging Bv. Brede school: openstellen van infrastructuur Vanuit bv. probleem met leegstand: invulling voor pop-up initiatieven • Mobiliteit! Cultuur naar mensen gaan en mobiliteitsprobleem verleggen Link naar (lokale) infrastructuur Doelgroepen van buiten ML naar aanbod in het ML krijgen: mobiliteit, marketing Haalbaarheid? Concurrentie met Gent en Brugge; hoe positionering van regio? Visie ontwikkeling?! Mensen lokaal versterken (hoe een pop up beginnen?) Kleinere initiatieven borgen? Bv. projecten uit transitiereglement; grote spelers gaan met de centen lopen; kleinere spelers linken en ondersteunen
  28. 28. onroerend erfgoed cultureel erfgoed ge bibs cultuur podia cultuur SD2 - detecteren, stimuleren, faciliteren en versterken van (vernieuwende) culturele praktijken SD3 - verduurzamen en verspreiden van opmerkelijke en vernieuwende culturele praktijken SD4 - ? ? regio-specifieke themalijnen + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? ? regio-specifieke accenten + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? ? regio-specifieke themalijnen + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? ? regio-specifieke accenten + (vernieuwende) bovenlokale projecten ? Decreet bovenlokale cultuurwerking - toekomst SD1 - actief stimuleren en bemiddelen van netwerking en transversale samenwerking binnen en buiten cultuur jeugd toerisme sport welzijn onderwijs economie ... privé
  29. 29. Decreet bovenlokale cultuurwerking - toekomst REGIEROL COMEET verbinden en netwerken - faciliteren en ondersteunen – verduurzamen en verspreiden
  30. 30. regierol COMEET
  31. 31. Decreet bovenlokale cultuurwerking - toekomst
  32. 32. PROJECTEN, PRAKTIJKEN EN DE ROL VAN COMEET OPDRACHT KIES 1 VAN JOUW UITDAGINGEN BRAINSTORM ROND EEN CONCRETE ACTIE/PROJECT OM HIERAAN TE WERKEN VERBIND DIT IDEE MET 1 OF MEERDERE ONDERDELEN VAN DE REGIEROL VAN COMEET: 1. VERBINDEN EN NETWERKEN 2. FACILITEREN EN ONDERSTEUNEN 3. VERDUURZAMEN EN VERSPREIDEN .
  33. 33. PROJECTEN, PRAKTIJKEN EN DE ROL VAN COMEET EVEN IN GROEP TERUGKOPPELEN…
  34. 34. CULTUURNOTA MEETJESLAND VANDAAG ANDERE REGIOWERKIN GEN MEETJESLAND VRIJE TIJD SWOT ANALYSE VERKENNENDE GESPREKKEN ANDERE SECTOREN (NIET-VRIJE TIJD) LOKALE BESTUREN BRONNEN (cijferonderzoe ken enz.)

×