Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Van participatie naar een draagvlak

717 views

Published on

Een nieuwe verkaveling, de uitbreiding van een bedrijf, de komst van een windmolenpark… Veranderingen bieden heel wat maatschappelijke, sociale en economische kansen. Toch, een aantal betrokkenen bekijkt al die plannen met argwaan. Een spanningsveld is onvermijdelijk. Kies je op dat moment voor de stakeholdersrelaties die op scherp staan? Of ga je voor een dialoogmodel dat alle betrokkenen de kans laat om tot een leefbare oplossing te komen? Het verschil bereik je met participatie. In deze workshop gaat Steven Roeland in op de mogelijkheden, maar ook op de voorbereiding en de permanente zorg die participatie vraagt.

Published in: Business
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Van participatie naar een draagvlak

  1. 1. TRENDS DIE PARTICIPATIE BEÏNVLOEDEN
  2. 2. LOKALE OVERHEDEN ONDER DRUK • Overheden verliezen grip op economische ontwikkelingen
  3. 3. LOKALE OVERHEDEN ONDER DRUK • Burgers nemen zelf heft in handen
  4. 4. LOKALE OVERHEDEN ONDER DRUK • Enige kans: • Mee bouwen aan netwerksamenleving • Organiseren van gemeenschappelijke invulling publieke zaak
  5. 5. PARTICIPATIE: BELOFTE MAAKT SCHULD op ‚burger is klant, klant is koning‛ • Reactie • Druk om bijkomend te toetsen met burger • Verschuiven beslissingsrecht
  6. 6. BESPARINGEN LEIDEN TOT MEER SAMENWERKEN • Moeilijke budgettaire situaties • Van alles ‘iets’ doen: geen optie meer • Keuzes maken: welke? • Burger mee prioriteiten laten stellen
  7. 7. VERANTWOORDELIJKHEID
  8. 8. VERANTWOORDELIJKHEID • Participatie als antwoord op ownership • Burger als verantwoordelijke bij output • Burger neemt rol op bij/na realisatie • Georganiseerde burger • Individuele burger
  9. 9. DRUK SOCIALE MEDIA
  10. 10. DRUK VAN SOCIALE MEDIA • • • • Het debat wordt gevoerd, altijd en overal Posities worden ingenomen Informatie aan hoge snelheid gedeeld Snelle mobilisatie
  11. 11. VOORWAARDEN VOOR KANSRIJKE PARTICIPATIE
  12. 12. BETREK BURGERS ZO VROEG MOGELIJK IN HET PROCES
  13. 13. BETREK BURGERS ZO VROEG MOGELIJK IN HET PROCES te veel ‚Dat ze eerst hun huiswerk zelf maken‛ te vroeg ‚Ze weten het zelf niet, en vragen het aan ons‛ ‚Als alles is beslist, komen ze het mooi uitleggen‛ ‚Alles gebeurt toch achter onze rug‛ te weinig te laat
  14. 14. BETREK BURGERS ZO VROEG MOGELIJK IN HET PROCES • Ontrafel het tijdskader • Kies voor differentiële benadering doelgroepen • Per doelgroep ligt te veel, te weinig, te vroeg, te laat anders
  15. 15. BETREK BURGERS ZO VROEG MOGELIJK IN HET PROCES • Ontrafel het tijdskader • Communiceer aan alle doelgroepen het participatietraject, ook al worden ze pas in een latere fase betrokken
  16. 16. GEEN PARTICIPATIE ALS HET ZINLOOS IS Te beperkte inspraak t.o.v. totaal van het • • project Te laat in het proces • • Onvoldoende bewegingsruimte Procedurele beperkingen Laat je daartoe als communicator niet verleiden!
  17. 17. STEL GRENZEN AAN DE PARTICIPATIE
  18. 18. STEL GRENZEN AAN DE PARTICIPATIE • Schets ook de beperkingen: • wettelijk • financieel • stedenbouwkundig • Beperkingen: • Zorg er voor dat specialisten kunnen helpen om te verduidelijken in het participatieproces • Mogen fundament van participatie niet fnuiken • Fiets er niet omheen! • Geef ze mee bij aanvang van het proces
  19. 19. BOUW EEN BEKNOPT TRAJECT
  20. 20. BOUW EEN BEKNOPT TRAJECT • maak de periode waarin je medewerking van burgers vraagt niet te lang • betrokkenheid gaat snel achteruit • keer op keer activeren kost energie • bij lange processen: • differentieer de doelgroepen • combineer fysieke bijeenkomsten en digitale dialoog • vraagt minder tijdsbesteding van burger
  21. 21. MAAK EEN MIX TUSSEN ON LINE EN OFF LINE
  22. 22. MAAK EEN MIX TUSSEN ON LINE EN OFF LINE Burgers drukken zich niet meer uit in standaardformules: • (groeiend deel) van de doelgroep spreekt zich liever uit op een digitaal platform, gaat veel minder gemakkelijk in op uitnodigingen voor bijeenkomsten • andere mensen willen wel echt ‘ontmoeten’ om met elkaar verbonden te raken Organiseer je naar deze diversiteit, combineer fysieke bijeenkomsten met de inzet digitale participatievormen
  23. 23. MEEN HET!
  24. 24. MEEN HET! • Participatie is geen verkooptruc • Communicatie kan niet alles gedaan krijgen wat men zelf voor ogen heeft • Participatie om ‚iets verkocht te krijgen‛ werkt niet, zeker niet als men weet dat het eigenlijk niet meer te verkopen is
  25. 25. COMMUNICATOR, WEES ALERT! • Communicatiespecialisten staan mee aan de wieg (of zijn minstens observator) bij alle fases en evoluties • Probeer participatie aan communicatie te verankeren • Pleit voor betrokkenheid en middelen
  26. 26. BESTUURDERS EN POLITICI: ACTIEF OF PASSIEF? De burger spreekt… … maar wat met de beleidsmakers in tussentijd?
  27. 27. BESTUURDERS EN POLITICI: ACTIEF OF PASSIEF? is het soms wenselijk dat Inhoudelijk bestuurders of politici afwezig blijven Het initiatief moeten ze wel volop steunen: • • • het verhoogt de impact op de mate van (gepercipieerde) betrouwbaarheid Het onderstreept het belang van het project het verhoogt de participatiegraad
  28. 28. MAAK VAN EEN PROCEDURE EEN PROCES Procedure: • de regels zijn gevolgd • voor iedereen hetzelfde • massa’s bezwaarschriften • waar je niets mee kunt doen • die je soms zelfs niet mag beantwoorden Proces: • maatwerk • zoeken naar toegevoegde waarde voor alle partijen • een doordacht traject
  29. 29. MAAK VAN EEN PROCEDURE EEN PROCESdeugd maken: Van nood • Informatie- en inspraakplicht: • Het moet toch gebeuren • Het kost inspanning • Het kost financiële middelen • Besluitvorming verzwaard door formele inspraakprocedures: • Gebruiken om bredere participatietrajecten op te zetten • Wettelijke verplichting ≠ kwaliteitsverbetering • Van nood deugd maken
  30. 30. MAAK VAN EEN PROCEDURE EEN PROCES van vallen en opstaan, van • Traject toevoegen en wegnemen, van creativiteit en durf • Bouw volgende stappen in: • Stel procesnota op • Stappenplan (participatie, communicatie) • Doelgroepen betrekken • Vervlecht procedures en proces • Timing • Optimale input • Verbetering proceduregang • Stel planning op
  31. 31. WEES TRANSPARANT OVER DE DISCUSSIE, DE UITKOMSTEN EN DE RESULTATEN
  32. 32. WEES TRANSPARANT OVER DE DISCUSSIE, DE UITKOMSTEN EN DE RESULTATEN de kloof! Oppassen voor • • Niet altijd een rechtstreekse link tussen participatieproces en besluit Beslissing geen rechtstreeks uitvloeisel van het traject • • • Onbegrip Onvrede Demotivatie als resultaten van inbreng en energie niet vertaald/zichtbaar worden in de besluitvorming
  33. 33. TUSSENPAGINA
  34. 34. GA VERSTANDIG DIGITAAL Overstijg basiscommunicatie: • • E-mail: • Goede trigger • Maar geen waardevolle participatiemethodiek: • Eenrichtingsverkeer Een on-line samenwerkingsplatform biedt die mogelijkheden wel Collaboration software • • Niet geschikt zijn voor mensen die niet tot de digitale trendsetters behoren Velen ontzien zich de moeite om nieuwe software eigen maken Het gaat niet vanzelf • Snelle verslapping van de aandacht
  35. 35. GA VERSTANDIG DIGITAAL DUS: • Gebruik geen ingewikkelde software • Kies een platform dat zeer eenvoudig in gebruik is • Maak het deelnemers zo gemakkelijk mogelijk
  36. 36. VERDIEP JE IN JE (DIGITAAL) PARTICIPATIEPLATFORM 1. Vastspijkeren contouren • Wat is het precieze doel van de participatie? • Welke resultaten wil je bereiken? • Inhoud • Vorm • Welke mensen moeten betrokken worden? • Hoe worden deze gevonden en geactiveerd?
  37. 37. VERDIEP JE IN JE (DIGITAAL) PARTICIPATIEPLATFORM op 2. Zet een eenvoudig concept • Hoe gaat het eruit zien? • Welke functionaliteiten worden gebruikt? • Wat moet in welke tijd bereikt worden?
  38. 38. VERDIEP JE IN JE (DIGITAAL) PARTICIPATIEPLATFORM 3. Zet een community management op • Het platform heeft coördinatie nodig • Het platform heeft beheer nodig • Bezoekers en deelnemers hebben ondersteuning nodig • Doelgroepen moeten regelmatig geactiveerd worden
  39. 39. VERDIEP JE IN JE (DIGITAAL) PARTICIPATIEPLATFORM inrichting 4. Technische en functionele • Zorg voor technische ondersteuning • Zowel bij opbouw als bij gebruik
  40. 40. PROMOOT PROJECT EN DIGITALE PLATFORM Kies voor gecibleerde communicatie Werk een mini-communicatieplan uit: • • • • • Waar zitten de doelgroepen? Hoe bereik je ze? Kansen voor toeleiding? Wanneer start ik de communicatie? Hoe deel ik de aandachtsboog in?
  41. 41. CASE UTRECHT
  42. 42. CASE UTRECHT Resultaat: • 61% bracht stem uit • 38% reageerde op forum
  43. 43. CASE DORDRECHT Buurtbegroting €600.000 • Bewoners mochten verdeling budget voorstellen. • In de voorbereidende fase: • debatmobiel • inspraakavonden Resultaat: • drie begrotingsvoorstellen Start digitale participatie: • Kiezen uit voorstellen. • Alle bewoners vanaf 16 jaar ontvingen een persoonlijk geadresseerde uitnodiging • Stemmen via webplatform
  44. 44. CASE DORDRECHT Resultaat • 7000 aangeschreven bewoners • 1600 bewoners stemden via website • Ruim 25% hiervan maakte ook gebruik van het forum Opvallend: • groep van 51 jaar en ouder is het best vertegenwoordigd bij digitale stemming
  45. 45. CASE WONINGTYPE (UITHOORN) Aanpak bewoners ontvingen persoonlijk geadresseerde brief: • unieke stemcode website • een unieke stemcode-sticker informatieavond website • keuze maken en motiveren • reacties over digitale aanpak Informatieavond • sticker plakken op bord met woningbouwtype van hun voorkeur Resultaat • • 25% reageerde via internet 4% kwam naar informatieavond
  46. 46. VAN PARTICIPATIELADDER NAAR …
  47. 47. … NAAR BESTUURSSTIJLEN faciliterende stijl samenwerkende stijl delegerende stijl participatieve stijl consultatieve stijl open autoritaire stijl gesloten autoritaire stijl
  48. 48. ALS PARTICIPATIE OPSCHUIFT NAAR PROTEST
  49. 49. MEER KANS OP (SUCCESVOL) PROTEST Politieke ‘opportuniteiten’ Gebrek aan gepercipieerde procedurele rechtvaardigheid • Transparantie • Dialoog • Consistentie in besluitvorming Gebrek aan respect
  50. 50. MINDER KANS OP PROTEST • Robuuste steun vanuit politieke hoek • Nadruk op toekomstbeeld • Herhaaldelijk en intensief argumenteren, uitleggen waarom • Eenduidige boodschap • Punctuele, heldere antwoorden op kritische vragen • Rechtsgang kan soms vermeden worden door: • Aantonen wat mogelijk is bij rechtsgang (vb. beperkt uitstel) • Juridisering = financiële inspanning
  51. 51. MET VALLEN EN OPSTAAN
  52. 52. MET VALLEN EN OPSTAAN • • • • • • • Eerste keer, open, kritisch maar vooral ambtelijk Leren over en van de eigen organisatie Elk apart aan de slag: sterke dienstgerichte aanpak Rol van de ambtenaren onduidelijk Nood aan maatwerk, vraag naar modellen Focus op beheersen domineert Vasthouden aan traditionele instrumenten: • Adviesraden • Hoorzittingen (bron KCVS)
  53. 53. WEG VAN DE KLASSIEKE CONFRONTATIE …
  54. 54. DENKAVOND
  55. 55. INFOMARKT
  56. 56. FOCUSGROEP
  57. 57. WORLD CAFE
  58. 58. CHARETTE
  59. 59. EN OOK … • • • • • • Ontwerpateliers Keukentafelgesprekken Burgerpanel Ontmoetingen Beleidsdialoog Burgeradviescommissies
  60. 60. EN OOK … • • • • • • • • Terreinbezoeken Inspiratiewandelingen Consensusconferentie COCD-brainstorm Interactieve Backcasting Envisioning workshop Stadsdebat SWOT-analyse
  61. 61. ACCEPTEER DAT HET NIET VANZELF GAAT…
  62. 62. … MAAR WEL ZEER WAARDEVOL

×