Yeni Anayasa Eğitim Nasıl Ele Alınmalı?

454 views

Published on

Eğitim Reformu Girişimi (ERG) kapsamlı bir çalışma yaparak Anayasa Uzlaşma Komisyonu'na önerilerini iletti. Herkes için kaliteli eğitim isteyen ERG, yeni anayasanın bu amacı gerçekleştirmek için eşsiz bir fırsat olduğunu söylüyor.

ERG, çocukların sadece geleceğin değil, bugünün de hak sahibi bireyleri olduğu vurgusunu yapıyor. Bu kapsamda her çocuğun farklı özellikle ve gereksinimlere sahip olduğu bilinciyle çocuk haklarının yaşama geçirilmesini istiyor.

Eğitimin çocukları odağına alması gerektiğinin altını çiziyor ve eğitim hakkına ilişkin mevcut hak ve özgürlüklerin genişletilmesinin yanında devletin yükümlülüklerinin de açıkça tanımlanması talep ediliyor. Üniversite öncesi tüm eğitim kademelerinde maddi olanaksızlıkların hiçbir çocuğun eğitim hakkında yararlanmasını engellememesi gerektiğini ifade ediliyor. Türkçe'nin resmi dil olarak anılması ve bununla beraber farklı anadillere sahip yurttaşların dil haklarının güvence altına alınarak eğitim sisteminden yararlanmalarını kısıtlayan düzenlemelerin kaldırılması talep ediliyor. Din ile ilgili derslere ilişkin anayasak bir zorunluluğun söz konusu olmaması, dinler kültürü ve ahlak bilgisi dersinin seçmeli, din eğitimin de isteğe bağlı sunulması gerektiğinden söz ediliyor.

Pek çok sivil toplum örgütünün önerilerinde vurgu yaptığı uluslararası insan hakları belgeleriyle uyumluluk, bu belgelerde devletin koyduğu çekincelerin kaldırılmasını ERG de eğitim hakları bağlamında talep ediyor.

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
454
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Yeni Anayasa Eğitim Nasıl Ele Alınmalı?

  1. 1. farklı gruplara yönelik pozitif ayrımcılığın gerekliliği açık Notlar YENİ ANAYASADA EĞİTİMve kesin bir dille ifade edilmelidir. Eğitim alanında 1. 2008-2009 yıllarında ERG’nin yürüttüğü Eğitimde Haklargeçmiş ayrımcı uygulamaların etkilerini telafi etme, çalışmalarında, uluslararası insan hakları belgelerinin aksine ulusalmevcut doğrudan ve dolaylı ayrımcılığı giderme ve mevzuatın, eğitim süreç ve ortamlarını, gerek sunulan eğitimin amacıeşitliği teşvik etmek üzere, pozitif ayrımcılık ve yöntemi, gerek fiziksel koşullar açısından çocuk-merkezli kılmak ve çocuğun katılım hakkını gerçekleştirmek için yetersiz olduğu saptandı. NASIL ELE ALINMALI?uygulamalarının çeşitlendirilmesi ve maddi olanaklardan Ayrıntılar için bkz.yoksun bireyler, kız çocukları ve engelli bireyler dışında http://www.egitimdehaklar.org/pdf/2.pdf vekalan risk altındaki ve özel gereksinimlere sahip http://www.egitimdehaklar.org/pdf/bildirge_savunu_dosyasi.pdfgrupların da kapsanması kilit önemdedir. 2. Okulöncesi eğitimin bireysel ve toplumsal yararlarına ilişkin bkz. AÇEV tarafından 2007’da yayımlanan Ekonomik ve Toplumsal KalkınmaUluslararası insan hakları sözleşmelerinin eğitim için Erken Çocukluk Eğitimi: Önemi, Yararları ve Yaygınlaştırılmasıhakkıyla ilişkili düzenlemelerine koyulan çekincelerin Önerileri, Eğitim Reformu Girişimi (ERG) 2003 yılından bu yana sürdürülebilir insani, toplumsal ve ekonomik gelişmeye http://www.acev.org/arastirmalarimiz.php?id=24&lang=tr&page=3 vekaldırılmasına ortam hazırlayan bir anayasa, MEB’in mevcut yaygınlaştırma çalışmalarının bir değerlendirmesi için yürüttüğü araştırma, savunu ve eğitim çalışmalarıyla ve yeterince hizmet etmediğini göstermiştir.Türkiye’yi demokratikleşme ve insan haklarının bkz. ERG’nin Eğitim İzleme Raporu 2010 başlıklı yayını, kamu, sivil toplum, akademi, özel sektör ve eğitimciler Yeni anayasa süreci, evrensel insan hak ve http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/EIR2010_SO arasında oluşturduğu diyalog ortamlarıyla, eğitimiçselleştirilmesi yolunda ileriye götürecektir. N_0.pdf özgürlüklerini güvence altına almakta yetersiz kalmış ve politikalarının ‘‘herkes için kaliteli eğitim’’ hedefiTürkiye’nin BM Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar 3. Türkiye’de ortaöğretim süresinin dört yıla çıkmasıyla birlikte öğrenci eşitsizlikleri pekiştiren eğitim sistemimizi özgürlükçü ve doğrultusunda iyileştirilmesine katkı sunuyor.Uluslararası Sözleşmesi’nin eğitim hakkıyla ilgili başına harcamanın kayda değer biçimde düşmesi, eğitim süresindeki eşitlikçi bir yapıya kavuşturmak için eşsiz bir fırsattır. değişiklikler uygun mali kaynaklarda desteklenmediği durumda ERG’nin eğitim mevzuatı, politikaları ve uygulamalarına Bu fırsat ancak, aşağıda özetlenen ve içeride13. maddesinin 3. ve 4. paragraflarına ve BM Çocuk karşılaşılacak olumsuzlukların belirgin bir göstergesidir. Konuya ilişkinHaklarına dair Sözleşme’nin bilgi ve belgeye erişim ayrıntılı bir inceleme ERG tarafından yayımlanan Eğitim İzleme Raporu ilişkin yaptığı araştırmalar, Türkiye eğitim sisteminin ayrıntılandırılan yaklaşım ve önerilerin anayasakonulu 17, eğitimin amaçlarıyla ilgili 29 ve azınlık 2009’da yer almaktadır, yapısı ile eğitim süreçleri, içerikleri ve çıktılarının, düzeyinde benimsenmesiyle layıkıyla değerlendirilebilir. http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/izlemeraporugruplarından çocukların haklarıyla ilgili 30. maddelerine 2009.pdf her bireyin potansiyelini gerçekleştirmesine vekoyduğu çekinceler, devletin uluslararası toplumnezdindeki saygınlığını zedelemenin yanı sıra Türkiye’de 4. OECD tarafından düzenlenen PISA (Uluslararası Öğrenci Başarılarını Değerlendirme Programı) 2009 sonuçlarına göre Türkiye,yaşayan bireylerin eğitim hakkının bütüncül bir biçimde sosyoekonomik kökenin öğrenci başarısını en çok etkilediği üç OECDyaşama geçmesini olanaksız hale getirmekte veayrımcılıkla mücadeleyi zayıflatmaktadır. Yeni anayasaya ülkesinden biridir. 5. Ayrıntılı bilgilere ERG’nin 2010 yılında yayımladığı Türkiye’de ANAYASADA BENİMSENMESİ ÖNERİLEN İLKE VE DÜZENLEMELERİN ÖZETİbu olumsuzlukların giderilmesinde bir rol biçilmesi, Çiftdillilik ve Eğitim: Sürdürülebilir Çözümler için Atılması Gerekenbelgenin önceki bölümlerinde dile getirilen önerilerin Adımlar politika notundan erişilebilir, Çocuklar sadece geleceğin değil, bugünün Din ile ilgili derslere ilişkin anayasal biryaşama geçebilmesi açısından da büyük önem taşır. http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/Turkiye%27d e%20Ciftdillilik%20ve%20Egitim%20Politika%20Notu.pdf hak sahibi bireyleridir. Çocuk hakları, her zorunluluk söz konusu olmamalı, dinlerÇocukların farklı özellik ve gereksinimlerine yanıt 6. Çiftdil gelişimi, çiftdilliliğin yararları, farklı çiftdilli eğitim modellerine çocuğun farklı özellik ve gereksinimlere sahip kültürü ve ahlak bilgisi dersi seçmeli, dinveren, farklılaşan toplumsal gereksinimlere göre ilişkin ayrıntılı bilgiye ERG’nin 2009 yılında yayımladığı Çiftdillilik ve Eğitim raporundan erişilebilir, olduğu bilinciyle yaşama geçirilmelidir. eğitimi isteğe bağlı olarak sunulmalıdır.uyarlanabilir eğitimi teşvik eden bir kamu yönetimi http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/ciftdillilik.22.1 2.10.pdfve finansman modeline gereksinim vardır. Eğitimin amaçları, çocuğu odağa alan ve Uluslararası insan hakları belgeleriyle 7. Türkiye’de din ve eğitim alanındaki değişim sürecini, yakınÇocuğu bir birey olarak farklılıklarıyla kabul eden ve dönemdeki gelişmeleri, değişim sürecinde dikkate alınması gereken uluslararası insan hakları sözleşmelerine uyumlu bir ayrımcılık anlayışı benimsenmeli,yaşam becerileri kazandırmayı hedefleyen bir eğitim konuları inceleyen kapsamlı bir rapor ERG tarafından Nisan 2011’de dayanan bir biçimde tanımlanmalıdır. pozitif ayrımcılık/olumlu eylem eğitimde dahaanlayışı, okulun bir kurum olarak güçlendirilmesini, yayımlandı,kurumlar arasında işbirliğinin kolaylaştırılmasını, veliler http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/DinVeEgitim. geniş yer bulmalıdır. pdfve çocuklar başta olmak üzere okulun tüm paydaşlarının 8. Çocukların gelişen kapasiteleri, çocukların zaman içinde bilgilerinin Eğitim hakkına ilişkin mevcut hak veyönetim sürecine katılmasını ve özellikle dezavantajlı özgürlükler genişletilmeli, devletin Uluslararası insan hakları sözleşmelerinin artması, yeteneklerinin ve kavrayışlarının gelişmesi ve olgunlaşmasınıdurumlarda bulunan okullara özel destekler sunulmasınıgerektirir. Yeni anayasada benimsenecek kamu yönetimi ifade eder. Yönlendirme ve rehberlik çocuk merkezli olmalı ve karar yetkisinin zamanla çocuğa devredilmesine ortam hazırlayacak biçimde yükümlülükleri açıkça tanımlanmalıdır. eğitim hakkıyla ilişkili düzenlemelerineyapısının, eğitim hizmetleriyle ilgili bu gerekleri yerine yapılmalıdır. koyulan çekincelerin kaldırılmasına zemingetirecek biçimde oluşturulması elzemdir. Eğitim 9. Ayrıntılı bilgi için bkz. ERG tarafından yayımlanan Eğitim İzleme Üniversite öncesi tüm eğitim kademeleri için, hazırlanmalıdır.politikaları ile eğitime ayrılan kamu kaynakları arasındaki Raporu 2009 ve Eğitim İzleme Raporu 2010. Ayrıca bkz. ERGuyumsuzluğun ve iller arası eşitsizliklerin dikkat çekici tarafından Ekim 2011’de tüm milletvekilleri ile paylaşılan “Eğitime maddi olanaksızlıkların hiçbir çocuğun eğitimboyutlarda olduğu Türkiye’de,9 bu belgede dile getirilen Ayrılan Kamu Kaynakları Hala Yeterli Değil” başlıklı infografik, http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/Infografik1.K hakkından yararlanmasına engel Benimsenecek kamu yönetimi anlayışı, farklıtüm önerilere ve eğitim hakkına ilişkin anayasal amuKaynaklari.pdf oluşturmaması için önlem alınmalıdır. bireysel ve toplumsal gereksinimlere yanıtdüzenlemelere, uygun bir finansman modelinin eşlik verecek biçimde, uyarlanabilir bir eğitimetmesi ve hükümetlerin bu bağlamda eğitime öncelikvermesinin -gerekirse anayasal bir düzenleme SABANCI ÜNİVERSİTESİ Türkçe resmi dil olarak anılmalı, farklı sistemine zemin oluşturmalı, bu belgede Karaköy İletişim Merkeziaracılığıyla- sağlanması eşsiz önemdedir. Bankalar Caddesi No 2, Kat 5 anadillerine sahip yurttaşların dil hakları sunulan ilkeler ile uyumlu bir finansman Karaköy 34420 İstanbul güvence altına alınmalı ve eğitim yapısıyla desteklenmelidir. T +90 (212) 292 05 42 F +90 (212) 292 02 95 sisteminden yararlanmalarını kısıtlayan erg.sabanciuniv.edu düzenlemeler kaldırılmalıdır.
  2. 2. Çocukların sadece “geleceğin yurttaşları” ya da Bu genel amaçların yanı sıra engelli bireylerin eğitim Araştırmalar birinci dili Türkçeden farklı çocukların Konuya ilişkin tartışmalar ağırlıklı olarak ebeveynlerin“geleceğimiz” değil, bugünün hak sahibi bireyleri hakkıyla ilgili yapılacak bir düzenlemede, engellilerin eğitime erişim, devam ve eğitimde başarı açısından haklarını öne çıkarmaktadır. Oysa BM Çocuk Haklarına toplumsal yaşama eşit hak ve özgürlüklere sahip bireyler yaşadığı sorunlara işaret ediyor.5 Oysa doğru politikalarla dair Sözleşme Madde 14 çocukların din ve vicdan olduğu ve her çocuğun farklı özellik ve gereksinimleri olarak katılımlarının amaçlandığı vurgulanmalıdır. desteklendiğinde, çiftdil gelişimi çocuğun bilişsel ve özgürlüğüne sahip olduğunu, ailelerin ve vasilerin olduğu anayasada yer bulması gereken temel dilsel becerilerine katkıda bulunuyor; birinci dil ve ikinci yönlendirme yapabileceklerini belirtir. BM Çocuk Hakları yaklaşımlardır. Yeni anayasa eğitim hakkına ilişkin mevcut hak ve dil birbirini destekleyebiliyor.6 Yeni anayasada iki ayaklı Komitesi’nin kaleme aldığı Genel Yorum 12’de, Türkiye’deki her çocuğun sahip olduğu insan hak ve özgürlükleri genişletmeli, devletin yükümlülüklerine bir düzenleme düşünülebilir. Düzenlemenin bir ayağı, anne-babaların veya vasilerin çocuklara uygun özgürlüklerinin, sadece eğitime erişim sürecinde değil, açıkça yer vermelidir. Bu bağlamda, okulöncesi devletin resmi dili olan Türkçenin tüm yurttaşlara iyi yönlendirme ve rehberlik sağlama hak ve eğitim süreçlerinin her anında ve eğitim ortamlarının her eğitim zorunlu eğitim kapsamına alınmalı ve öğretilmesinin devletin sorumluluklarından biri olduğunu sorumluluklarının çocuğun haklarını kullanmasına olanak köşesinde yaşama geçmesi şarttır. Olmazsa olmaz hak ortaöğretim aşamalı olarak ücretsiz hale vurgulamalıdır. Düzenlemenin diğer ayağı ise, eğitimde sağlamak için olduğu ve yönlendirmenin çocukların ve ilkeler olan çocuğun yararının öncelikli olarak dikkate dil haklarının korunmasıyla ilgili atılacak politika gelişen kapasiteleri 8 ile uyumlu olması gerektiği getirilmelidir. adımlarının önündeki anayasal engellerin kaldırılmasını vurgulanır. Ayrıca çocukların, seçenekler ve alınacak alınması ve çocuğu ilgilendiren her türlü kararda çocuğun görüşlerini ifade etmesi ve bunların dikkate Yeni anayasada devletin eğitim hakkını sağlamak için sağlamalıdır. Bu bağlamda, eğitimde dil haklarının olası kararlar ile bunların sonuçlarına ilişkin alınmasını talep etmesi, çocuğun ailesinden bağımsız gerekli ve etkili tüm önlemlerin alınmasıyla ve korunmasına ve Türkiye’de konuşulan tüm dillerin bilgilendirilmesi gerektiğinin altı çizilir. Komitenin ayrıntılı olarak da hak sahibi bir birey olmasına vurguyla birlikte uygulanmasını gözetmekle yükümlü olduğunun bağlayıcı yaşatılması ve geliştirilmesine ortam hazırlayan bir biçimde tarif ettiği çocuk katılımı ilkelerinin Türkiye anayasada açıkça yer bulmalıdır. Ek olarak, Türkiye ve kapsamlı bir ifadeyle ele alınması önemlidir. Bu anayasa maddesinin bulunması önemlidir. bağlamında din ve eğitim alanında hangi hukukunun BM Çocuk Haklarına dair Sözleşme ile temel bağlamda eğitim hakkının salt eğitime erişimi değil, mekanizmalarla yaşama geçirilebileceği yeni anayasa düzeyde uyum yakalaması, anayasada 18 yaşını bireylerin eğitim süreç ve ortamlarındaki insan haklarını da sürecine paralel olarak tartışılmalıdır. tamamlamamış herkesin çocuk olarak kabul edileceğine içerdiği dile getirilmelidir. Okulöncesi eğitimin bireysel ve ilişkin bir düzenlemeyi gerekli kılar. toplumsal yararları düşünülerek ve güncel yaygınlaştırma politikasının amacına ulaşabilmesi için,2 okulöncesi Anadili: Doğduğu andan itibaren çocukla iletişim kurmak için Anayasada, çocuğu odağa alan ve uluslararası insan eğitimin zorunlu eğitim kapsamına alınması sağlanmalıdır. ailesi, arkadaşları ve yakın çevresindeki diğer kişilerin kullandığı hakları sözleşmelerine dayanan bir biçimde eğitimin Zorunlu eğitimin süresi kademeli olarak, öncelikle en az başlıca dil. amaçlarına yer verilmesi, eğitimin kalitesinin bir yıllık okulöncesi eğitimi kapsayacak biçimde Anadili eğitimi/öğretimi: Dersler toplumda egemen olan dilde Dinler hakkında eğitim: Dünyada etkili olmuş din ve inanç artırıldığında, eğitimin devlet okullarında ücretsiz olması gelenekleri hakkında temel bilgileri, tarihlerini, inanç ve ibadet iyileştirilmesinde rol oynayacak; çocuğun bireysel işlenirken, anadilinin bir dil dersi olarak verilmesi. esaslarını, kültür, dil, edebiyat ve sanat hayatına etkilerini ve esastır.3 Ayrıca, Türkiye’nin de taraf olduğu BM Ekonomik, Anadilinde eğitim: Öğrencinin tüm derslerini anadilinde işlediği gelişiminin en üst düzeyde gerçekleşmesi ve eğitimin, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi’nin eğitim sistemi. tüm bu konularla ilgili tartışmaları içeren, tüm dinlere ve inanç biçimlerine eşit mesafede duran ve dini sosyal bilimsel bir insan haklarına saygı ve demokrasinin eğitim hakkını güvence altına alan 13. maddesi, ücretsiz Çiftdilli eğitim: Gündelik yaşamında iki dil kullanan çocuğa olgu olarak değerlendiren dersler. yerleşikleşmesine hizmet etmesi için güçlü bir temel eğitimin ortaöğretimde aşamalı bir biçimde verilen eğitimde iki dilin de -eşit ya da farklı ağırlıklarla- Din eğitimi: Belirli bir din ya da inanca açık ya da örtük oluşturacaktır. yaygınlaştırılmasını da içerir. Son olarak, anayasada kullanılması. Farklı çiftdilli eğitim modellerinin ortak temeli, referanslarla, o dinin inanç esaslarını ve ibadetlerini çocuğun her iki dilinin de kabulü ve iki dilin birbiriyle bağlantılı yapılacak düzenlemeler, özellikle zorunlu eğitimden benimsetmeyi amaçlayan dersler. Başta çocuğun bireysel gelişimi, demokratik toplumda ve karşılaştırmalı öğretilmesidir. yararlanamamış bireyler için temel eğitim olanakları Seçmeli ders: Öğrencinin normal ders saatleri içinde aldığı, etkin yurttaşlık, farklı kültürlere ve insan haklarına saygı sağlanmasını ve yaşam boyu öğrenme olanaklarının Resmi dil: Bir ülke tarafından kamu idaresi ve kurumlarında ancak seçenekler arasında tercih yapabildiği derslerdir. unsurları olmak üzere eğitimin amaçlarını içeren bir kullanılması benimsenen dil. Belirli bir grubun anadilinde Öğrenci, seçeneklerden birini almak durumundadır. herkes için erişilebilir kılınmasını da içermelidir. eğitimde alması, bu dilin o ülkenin resmi dili haline gelmesi madde anayasada bulunmalıdır. Türkiye’nin taraf olduğu anlamını taşımaz. İsteğe bağlı ders: Genellikle okul dışı saatlerde sağlanan, ve eğitim hakkının ele alındığı uluslararası insan hakları Tüm eğitim kademelerini kapsayacak biçimde, maddi öğrencinin almak için ayrıca çaba göstermesi gereken derslerdir. Öğrenci, seçenekler arasında tercih yapmaz; sözleşmelerinde eğitimin amaçları ön planda ele alınır.1 olanaksızlıkların hiçbir çocuğun eğitim hakkını yalnızca, bu dersi almak için okul yönetimine özel talepte Eğitimin amaçlarına anayasada yer verilmesi uluslararası kullanmasını engelleyemeyeceği belirtilmeli, Din ve vicdan özgürlüğünün eğitim alanında bulunur. düzeyde de rastlanılan bir uygulamadır. Konuyla ilgili ihtiyaca dayalı destekler artırılmalıdır. korunması için, anayasada din ile ilgili dersleri yön gösterebilecek temel belge Birleşmiş Milletler (BM) Çocuk Haklarına dair Sözleşme’dir. Eğitim hakkından kimsenin yoksun bırakılmaması için zorunlu kılan bir düzenleme yer almamalıdır. Din devletin gerekli ve etkili tüm tedbirleri almak ve bunların kültürleri ve ahlak bilgisi dersi seçmeli, din eğitimi uygulanmasını sağlamakla yükümlü olduğu ifade ise isteğe bağlı olarak sunulmalıdır.7 Anayasadaki ayrımcılık anlayışının uluslararası insan edilmelidir. Mevcut anayasada, devletin maddi hakları belgeleriyle uyumlu kılınması, eğitim İlgili yasal düzenlemeler kapsamında, iki ayrı ders türü olanaklardan yoksun öğrencilerin öğrenimlerini alanında doğrudan ve dolaylı ayrımcılıkla düşünülebilir. Bunlardan biri din kültürleri ve ahlak bilgisi BM Çocuk Haklarına dair Sözleşme’nin 29. maddesinde sürdürülebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla yer verilen eğitimin amaçları: gerekli yardımları yapacağı belirtilir; ancak öğrencilere (DKAB) dersi, diğeri ise din dersidir. DKAB’ın seçmeli mücadelede ve pozitif ayrımcılık/olumlu eylem a) Çocuğun kişiliğinin, yeteneklerinin, zihinsel ve bedensel başarılı olma koşulu getirilir. Burs ve parasız yatılılık vb. olarak verilmesi ve dersin seçme süreci açısından diğer uygulamalarının başarısında büyük rol oynayacaktır. yeteneklerinin mümkün olduğunca geliştirilmesi; seçmeli derslerle aynı uygulamaya sahip olması, bireyin olanakların başarıya ve ihtiyaca dayalı olmak üzere iki tür Anayasada yasaklanan ayrımcılık zeminleri, uluslararası b) İnsan haklarına ve temel özgürlüklere, Birleşmiş Milletler din temelli baskılardan korunmasını sağlayacaktır. Antlaşması’nda benimsenen ilkelere saygısının geliştirilmesi; olarak yapılandırılması, Türkiye gibi sosyoekonomik sözleşmelerde sayılanlar -ırk, renk, ulusal ya da c) Çocuğun ana-babasına, kültürel kimliğine, dil ve değerlerine, kökenin öğrenci başarısını derinden etkilediği bir Din eğitimi ise zorunlu veya seçmeli değil, isteğe bağlı toplumsal köken, dil, din, cinsiyet, cinsel yönelim ya da yaşadığı veya geldiği menşe ülkenin ulusal değerlerine ve ortamda daha eşitlikçi politikalara zemin hazırlayacaktır.4 olarak verilmelidir. Bu, ailelerin çocuklarına kendi dini cinsiyet kimliği, yaş, engellilik, mülkiyet, doğum, siyasal kendisininkinden farklı uygarlıklara saygısının geliştirilmesi; ve felsefi inançları doğrultusunda din eğitimi verilmesi ya da diğer görüşler vb. özellikler- ile uyumlu hale Anayasada Türkçe resmi dil olarak anılmalı ve farklı yönündeki taleplerine yanıt verilmesini sağlayacaktır. d) Çocuğun, anlayış, barış, hoşgörü, cinsler arası eşitlik ve ister getirilmeli ve ek olarak açık uçlu bir ifadeye yer etnik, ister ulusal, ister dini gruplardan, isterse yerli halktan anadillerinin varlığı kabul ve saygı görmelidir. Farklı Uygulama ve finansman modellerine ilişkin seçeneklerin verilmelidir. Ayrıca, eğitimin kadın ve erkek herkes için olsun, tüm insanlar arasında dostluk ruhuyla, özgür bir toplumda, yaşantıyı, sorumlulukla üstlenecek şekilde anadillerine sahip yurttaşların dil hakları güvence ülkemizdeki inanç çeşitliliğini yansıtan katılımcı bir süreç temel bir hak olduğu, cinsiyetlerarası eşitliği yaşama hazırlanması; altına alınmalı ve eğitim sisteminden yararlanmalarını içerisinde tartışılması gerekecektir. geçirmenin devletin yükümlülüğü olduğu ve eğitimde e) Doğal çevreye saygısının geliştirilmesi. kısıtlayan düzenlemeler kaldırılmalıdır.
  3. 3. Çocukların sadece “geleceğin yurttaşları” ya da Bu genel amaçların yanı sıra engelli bireylerin eğitim Araştırmalar birinci dili Türkçeden farklı çocukların Konuya ilişkin tartışmalar ağırlıklı olarak ebeveynlerin“geleceğimiz” değil, bugünün hak sahibi bireyleri hakkıyla ilgili yapılacak bir düzenlemede, engellilerin eğitime erişim, devam ve eğitimde başarı açısından haklarını öne çıkarmaktadır. Oysa BM Çocuk Haklarına toplumsal yaşama eşit hak ve özgürlüklere sahip bireyler yaşadığı sorunlara işaret ediyor.5 Oysa doğru politikalarla dair Sözleşme Madde 14 çocukların din ve vicdan olduğu ve her çocuğun farklı özellik ve gereksinimleri olarak katılımlarının amaçlandığı vurgulanmalıdır. desteklendiğinde, çiftdil gelişimi çocuğun bilişsel ve özgürlüğüne sahip olduğunu, ailelerin ve vasilerin olduğu anayasada yer bulması gereken temel dilsel becerilerine katkıda bulunuyor; birinci dil ve ikinci yönlendirme yapabileceklerini belirtir. BM Çocuk Hakları yaklaşımlardır. Yeni anayasa eğitim hakkına ilişkin mevcut hak ve dil birbirini destekleyebiliyor.6 Yeni anayasada iki ayaklı Komitesi’nin kaleme aldığı Genel Yorum 12’de, Türkiye’deki her çocuğun sahip olduğu insan hak ve özgürlükleri genişletmeli, devletin yükümlülüklerine bir düzenleme düşünülebilir. Düzenlemenin bir ayağı, anne-babaların veya vasilerin çocuklara uygun özgürlüklerinin, sadece eğitime erişim sürecinde değil, açıkça yer vermelidir. Bu bağlamda, okulöncesi devletin resmi dili olan Türkçenin tüm yurttaşlara iyi yönlendirme ve rehberlik sağlama hak ve eğitim süreçlerinin her anında ve eğitim ortamlarının her eğitim zorunlu eğitim kapsamına alınmalı ve öğretilmesinin devletin sorumluluklarından biri olduğunu sorumluluklarının çocuğun haklarını kullanmasına olanak köşesinde yaşama geçmesi şarttır. Olmazsa olmaz hak ortaöğretim aşamalı olarak ücretsiz hale vurgulamalıdır. Düzenlemenin diğer ayağı ise, eğitimde sağlamak için olduğu ve yönlendirmenin çocukların ve ilkeler olan çocuğun yararının öncelikli olarak dikkate dil haklarının korunmasıyla ilgili atılacak politika gelişen kapasiteleri 8 ile uyumlu olması gerektiği getirilmelidir. adımlarının önündeki anayasal engellerin kaldırılmasını vurgulanır. Ayrıca çocukların, seçenekler ve alınacak alınması ve çocuğu ilgilendiren her türlü kararda çocuğun görüşlerini ifade etmesi ve bunların dikkate Yeni anayasada devletin eğitim hakkını sağlamak için sağlamalıdır. Bu bağlamda, eğitimde dil haklarının olası kararlar ile bunların sonuçlarına ilişkin alınmasını talep etmesi, çocuğun ailesinden bağımsız gerekli ve etkili tüm önlemlerin alınmasıyla ve korunmasına ve Türkiye’de konuşulan tüm dillerin bilgilendirilmesi gerektiğinin altı çizilir. Komitenin ayrıntılı olarak da hak sahibi bir birey olmasına vurguyla birlikte uygulanmasını gözetmekle yükümlü olduğunun bağlayıcı yaşatılması ve geliştirilmesine ortam hazırlayan bir biçimde tarif ettiği çocuk katılımı ilkelerinin Türkiye anayasada açıkça yer bulmalıdır. Ek olarak, Türkiye ve kapsamlı bir ifadeyle ele alınması önemlidir. Bu anayasa maddesinin bulunması önemlidir. bağlamında din ve eğitim alanında hangi hukukunun BM Çocuk Haklarına dair Sözleşme ile temel bağlamda eğitim hakkının salt eğitime erişimi değil, mekanizmalarla yaşama geçirilebileceği yeni anayasa düzeyde uyum yakalaması, anayasada 18 yaşını bireylerin eğitim süreç ve ortamlarındaki insan haklarını da sürecine paralel olarak tartışılmalıdır. tamamlamamış herkesin çocuk olarak kabul edileceğine içerdiği dile getirilmelidir. Okulöncesi eğitimin bireysel ve ilişkin bir düzenlemeyi gerekli kılar. toplumsal yararları düşünülerek ve güncel yaygınlaştırma politikasının amacına ulaşabilmesi için,2 okulöncesi Anadili: Doğduğu andan itibaren çocukla iletişim kurmak için Anayasada, çocuğu odağa alan ve uluslararası insan eğitimin zorunlu eğitim kapsamına alınması sağlanmalıdır. ailesi, arkadaşları ve yakın çevresindeki diğer kişilerin kullandığı hakları sözleşmelerine dayanan bir biçimde eğitimin Zorunlu eğitimin süresi kademeli olarak, öncelikle en az başlıca dil. amaçlarına yer verilmesi, eğitimin kalitesinin bir yıllık okulöncesi eğitimi kapsayacak biçimde Anadili eğitimi/öğretimi: Dersler toplumda egemen olan dilde Dinler hakkında eğitim: Dünyada etkili olmuş din ve inanç artırıldığında, eğitimin devlet okullarında ücretsiz olması gelenekleri hakkında temel bilgileri, tarihlerini, inanç ve ibadet iyileştirilmesinde rol oynayacak; çocuğun bireysel işlenirken, anadilinin bir dil dersi olarak verilmesi. esaslarını, kültür, dil, edebiyat ve sanat hayatına etkilerini ve esastır.3 Ayrıca, Türkiye’nin de taraf olduğu BM Ekonomik, Anadilinde eğitim: Öğrencinin tüm derslerini anadilinde işlediği gelişiminin en üst düzeyde gerçekleşmesi ve eğitimin, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi’nin eğitim sistemi. tüm bu konularla ilgili tartışmaları içeren, tüm dinlere ve inanç biçimlerine eşit mesafede duran ve dini sosyal bilimsel bir insan haklarına saygı ve demokrasinin eğitim hakkını güvence altına alan 13. maddesi, ücretsiz Çiftdilli eğitim: Gündelik yaşamında iki dil kullanan çocuğa olgu olarak değerlendiren dersler. yerleşikleşmesine hizmet etmesi için güçlü bir temel eğitimin ortaöğretimde aşamalı bir biçimde verilen eğitimde iki dilin de -eşit ya da farklı ağırlıklarla- Din eğitimi: Belirli bir din ya da inanca açık ya da örtük oluşturacaktır. yaygınlaştırılmasını da içerir. Son olarak, anayasada kullanılması. Farklı çiftdilli eğitim modellerinin ortak temeli, referanslarla, o dinin inanç esaslarını ve ibadetlerini çocuğun her iki dilinin de kabulü ve iki dilin birbiriyle bağlantılı yapılacak düzenlemeler, özellikle zorunlu eğitimden benimsetmeyi amaçlayan dersler. Başta çocuğun bireysel gelişimi, demokratik toplumda ve karşılaştırmalı öğretilmesidir. yararlanamamış bireyler için temel eğitim olanakları Seçmeli ders: Öğrencinin normal ders saatleri içinde aldığı, etkin yurttaşlık, farklı kültürlere ve insan haklarına saygı sağlanmasını ve yaşam boyu öğrenme olanaklarının Resmi dil: Bir ülke tarafından kamu idaresi ve kurumlarında ancak seçenekler arasında tercih yapabildiği derslerdir. unsurları olmak üzere eğitimin amaçlarını içeren bir kullanılması benimsenen dil. Belirli bir grubun anadilinde Öğrenci, seçeneklerden birini almak durumundadır. herkes için erişilebilir kılınmasını da içermelidir. eğitimde alması, bu dilin o ülkenin resmi dili haline gelmesi madde anayasada bulunmalıdır. Türkiye’nin taraf olduğu anlamını taşımaz. İsteğe bağlı ders: Genellikle okul dışı saatlerde sağlanan, ve eğitim hakkının ele alındığı uluslararası insan hakları Tüm eğitim kademelerini kapsayacak biçimde, maddi öğrencinin almak için ayrıca çaba göstermesi gereken derslerdir. Öğrenci, seçenekler arasında tercih yapmaz; sözleşmelerinde eğitimin amaçları ön planda ele alınır.1 olanaksızlıkların hiçbir çocuğun eğitim hakkını yalnızca, bu dersi almak için okul yönetimine özel talepte Eğitimin amaçlarına anayasada yer verilmesi uluslararası kullanmasını engelleyemeyeceği belirtilmeli, Din ve vicdan özgürlüğünün eğitim alanında bulunur. düzeyde de rastlanılan bir uygulamadır. Konuyla ilgili ihtiyaca dayalı destekler artırılmalıdır. korunması için, anayasada din ile ilgili dersleri yön gösterebilecek temel belge Birleşmiş Milletler (BM) Çocuk Haklarına dair Sözleşme’dir. Eğitim hakkından kimsenin yoksun bırakılmaması için zorunlu kılan bir düzenleme yer almamalıdır. Din devletin gerekli ve etkili tüm tedbirleri almak ve bunların kültürleri ve ahlak bilgisi dersi seçmeli, din eğitimi uygulanmasını sağlamakla yükümlü olduğu ifade ise isteğe bağlı olarak sunulmalıdır.7 Anayasadaki ayrımcılık anlayışının uluslararası insan edilmelidir. Mevcut anayasada, devletin maddi hakları belgeleriyle uyumlu kılınması, eğitim İlgili yasal düzenlemeler kapsamında, iki ayrı ders türü olanaklardan yoksun öğrencilerin öğrenimlerini alanında doğrudan ve dolaylı ayrımcılıkla düşünülebilir. Bunlardan biri din kültürleri ve ahlak bilgisi BM Çocuk Haklarına dair Sözleşme’nin 29. maddesinde sürdürülebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla yer verilen eğitimin amaçları: gerekli yardımları yapacağı belirtilir; ancak öğrencilere (DKAB) dersi, diğeri ise din dersidir. DKAB’ın seçmeli mücadelede ve pozitif ayrımcılık/olumlu eylem a) Çocuğun kişiliğinin, yeteneklerinin, zihinsel ve bedensel başarılı olma koşulu getirilir. Burs ve parasız yatılılık vb. olarak verilmesi ve dersin seçme süreci açısından diğer uygulamalarının başarısında büyük rol oynayacaktır. yeteneklerinin mümkün olduğunca geliştirilmesi; seçmeli derslerle aynı uygulamaya sahip olması, bireyin olanakların başarıya ve ihtiyaca dayalı olmak üzere iki tür Anayasada yasaklanan ayrımcılık zeminleri, uluslararası b) İnsan haklarına ve temel özgürlüklere, Birleşmiş Milletler din temelli baskılardan korunmasını sağlayacaktır. Antlaşması’nda benimsenen ilkelere saygısının geliştirilmesi; olarak yapılandırılması, Türkiye gibi sosyoekonomik sözleşmelerde sayılanlar -ırk, renk, ulusal ya da c) Çocuğun ana-babasına, kültürel kimliğine, dil ve değerlerine, kökenin öğrenci başarısını derinden etkilediği bir Din eğitimi ise zorunlu veya seçmeli değil, isteğe bağlı toplumsal köken, dil, din, cinsiyet, cinsel yönelim ya da yaşadığı veya geldiği menşe ülkenin ulusal değerlerine ve ortamda daha eşitlikçi politikalara zemin hazırlayacaktır.4 olarak verilmelidir. Bu, ailelerin çocuklarına kendi dini cinsiyet kimliği, yaş, engellilik, mülkiyet, doğum, siyasal kendisininkinden farklı uygarlıklara saygısının geliştirilmesi; ve felsefi inançları doğrultusunda din eğitimi verilmesi ya da diğer görüşler vb. özellikler- ile uyumlu hale Anayasada Türkçe resmi dil olarak anılmalı ve farklı yönündeki taleplerine yanıt verilmesini sağlayacaktır. d) Çocuğun, anlayış, barış, hoşgörü, cinsler arası eşitlik ve ister getirilmeli ve ek olarak açık uçlu bir ifadeye yer etnik, ister ulusal, ister dini gruplardan, isterse yerli halktan anadillerinin varlığı kabul ve saygı görmelidir. Farklı Uygulama ve finansman modellerine ilişkin seçeneklerin verilmelidir. Ayrıca, eğitimin kadın ve erkek herkes için olsun, tüm insanlar arasında dostluk ruhuyla, özgür bir toplumda, yaşantıyı, sorumlulukla üstlenecek şekilde anadillerine sahip yurttaşların dil hakları güvence ülkemizdeki inanç çeşitliliğini yansıtan katılımcı bir süreç temel bir hak olduğu, cinsiyetlerarası eşitliği yaşama hazırlanması; altına alınmalı ve eğitim sisteminden yararlanmalarını içerisinde tartışılması gerekecektir. geçirmenin devletin yükümlülüğü olduğu ve eğitimde e) Doğal çevreye saygısının geliştirilmesi. kısıtlayan düzenlemeler kaldırılmalıdır.
  4. 4. farklı gruplara yönelik pozitif ayrımcılığın gerekliliği açık Notlar YENİ ANAYASADA EĞİTİMve kesin bir dille ifade edilmelidir. Eğitim alanında 1. 2008-2009 yıllarında ERG’nin yürüttüğü Eğitimde Haklargeçmiş ayrımcı uygulamaların etkilerini telafi etme, çalışmalarında, uluslararası insan hakları belgelerinin aksine ulusalmevcut doğrudan ve dolaylı ayrımcılığı giderme ve mevzuatın, eğitim süreç ve ortamlarını, gerek sunulan eğitimin amacıeşitliği teşvik etmek üzere, pozitif ayrımcılık ve yöntemi, gerek fiziksel koşullar açısından çocuk-merkezli kılmak ve çocuğun katılım hakkını gerçekleştirmek için yetersiz olduğu saptandı. NASIL ELE ALINMALI?uygulamalarının çeşitlendirilmesi ve maddi olanaklardan Ayrıntılar için bkz.yoksun bireyler, kız çocukları ve engelli bireyler dışında http://www.egitimdehaklar.org/pdf/2.pdf vekalan risk altındaki ve özel gereksinimlere sahip http://www.egitimdehaklar.org/pdf/bildirge_savunu_dosyasi.pdfgrupların da kapsanması kilit önemdedir. 2. Okulöncesi eğitimin bireysel ve toplumsal yararlarına ilişkin bkz. AÇEV tarafından 2007’da yayımlanan Ekonomik ve Toplumsal KalkınmaUluslararası insan hakları sözleşmelerinin eğitim için Erken Çocukluk Eğitimi: Önemi, Yararları ve Yaygınlaştırılmasıhakkıyla ilişkili düzenlemelerine koyulan çekincelerin Önerileri, Eğitim Reformu Girişimi (ERG) 2003 yılından bu yana sürdürülebilir insani, toplumsal ve ekonomik gelişmeye http://www.acev.org/arastirmalarimiz.php?id=24&lang=tr&page=3 vekaldırılmasına ortam hazırlayan bir anayasa, MEB’in mevcut yaygınlaştırma çalışmalarının bir değerlendirmesi için yürüttüğü araştırma, savunu ve eğitim çalışmalarıyla ve yeterince hizmet etmediğini göstermiştir.Türkiye’yi demokratikleşme ve insan haklarının bkz. ERG’nin Eğitim İzleme Raporu 2010 başlıklı yayını, kamu, sivil toplum, akademi, özel sektör ve eğitimciler Yeni anayasa süreci, evrensel insan hak ve http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/EIR2010_SO arasında oluşturduğu diyalog ortamlarıyla, eğitimiçselleştirilmesi yolunda ileriye götürecektir. N_0.pdf özgürlüklerini güvence altına almakta yetersiz kalmış ve politikalarının ‘‘herkes için kaliteli eğitim’’ hedefiTürkiye’nin BM Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar 3. Türkiye’de ortaöğretim süresinin dört yıla çıkmasıyla birlikte öğrenci eşitsizlikleri pekiştiren eğitim sistemimizi özgürlükçü ve doğrultusunda iyileştirilmesine katkı sunuyor.Uluslararası Sözleşmesi’nin eğitim hakkıyla ilgili başına harcamanın kayda değer biçimde düşmesi, eğitim süresindeki eşitlikçi bir yapıya kavuşturmak için eşsiz bir fırsattır. değişiklikler uygun mali kaynaklarda desteklenmediği durumda ERG’nin eğitim mevzuatı, politikaları ve uygulamalarına Bu fırsat ancak, aşağıda özetlenen ve içeride13. maddesinin 3. ve 4. paragraflarına ve BM Çocuk karşılaşılacak olumsuzlukların belirgin bir göstergesidir. Konuya ilişkinHaklarına dair Sözleşme’nin bilgi ve belgeye erişim ayrıntılı bir inceleme ERG tarafından yayımlanan Eğitim İzleme Raporu ilişkin yaptığı araştırmalar, Türkiye eğitim sisteminin ayrıntılandırılan yaklaşım ve önerilerin anayasakonulu 17, eğitimin amaçlarıyla ilgili 29 ve azınlık 2009’da yer almaktadır, yapısı ile eğitim süreçleri, içerikleri ve çıktılarının, düzeyinde benimsenmesiyle layıkıyla değerlendirilebilir. http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/izlemeraporugruplarından çocukların haklarıyla ilgili 30. maddelerine 2009.pdf her bireyin potansiyelini gerçekleştirmesine vekoyduğu çekinceler, devletin uluslararası toplumnezdindeki saygınlığını zedelemenin yanı sıra Türkiye’de 4. OECD tarafından düzenlenen PISA (Uluslararası Öğrenci Başarılarını Değerlendirme Programı) 2009 sonuçlarına göre Türkiye,yaşayan bireylerin eğitim hakkının bütüncül bir biçimde sosyoekonomik kökenin öğrenci başarısını en çok etkilediği üç OECDyaşama geçmesini olanaksız hale getirmekte veayrımcılıkla mücadeleyi zayıflatmaktadır. Yeni anayasaya ülkesinden biridir. 5. Ayrıntılı bilgilere ERG’nin 2010 yılında yayımladığı Türkiye’de ANAYASADA BENİMSENMESİ ÖNERİLEN İLKE VE DÜZENLEMELERİN ÖZETİbu olumsuzlukların giderilmesinde bir rol biçilmesi, Çiftdillilik ve Eğitim: Sürdürülebilir Çözümler için Atılması Gerekenbelgenin önceki bölümlerinde dile getirilen önerilerin Adımlar politika notundan erişilebilir, Çocuklar sadece geleceğin değil, bugünün Din ile ilgili derslere ilişkin anayasal biryaşama geçebilmesi açısından da büyük önem taşır. http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/Turkiye%27d e%20Ciftdillilik%20ve%20Egitim%20Politika%20Notu.pdf hak sahibi bireyleridir. Çocuk hakları, her zorunluluk söz konusu olmamalı, dinlerÇocukların farklı özellik ve gereksinimlerine yanıt 6. Çiftdil gelişimi, çiftdilliliğin yararları, farklı çiftdilli eğitim modellerine çocuğun farklı özellik ve gereksinimlere sahip kültürü ve ahlak bilgisi dersi seçmeli, dinveren, farklılaşan toplumsal gereksinimlere göre ilişkin ayrıntılı bilgiye ERG’nin 2009 yılında yayımladığı Çiftdillilik ve Eğitim raporundan erişilebilir, olduğu bilinciyle yaşama geçirilmelidir. eğitimi isteğe bağlı olarak sunulmalıdır.uyarlanabilir eğitimi teşvik eden bir kamu yönetimi http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/ciftdillilik.22.1 2.10.pdfve finansman modeline gereksinim vardır. Eğitimin amaçları, çocuğu odağa alan ve Uluslararası insan hakları belgeleriyle 7. Türkiye’de din ve eğitim alanındaki değişim sürecini, yakınÇocuğu bir birey olarak farklılıklarıyla kabul eden ve dönemdeki gelişmeleri, değişim sürecinde dikkate alınması gereken uluslararası insan hakları sözleşmelerine uyumlu bir ayrımcılık anlayışı benimsenmeli,yaşam becerileri kazandırmayı hedefleyen bir eğitim konuları inceleyen kapsamlı bir rapor ERG tarafından Nisan 2011’de dayanan bir biçimde tanımlanmalıdır. pozitif ayrımcılık/olumlu eylem eğitimde dahaanlayışı, okulun bir kurum olarak güçlendirilmesini, yayımlandı,kurumlar arasında işbirliğinin kolaylaştırılmasını, veliler http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/DinVeEgitim. geniş yer bulmalıdır. pdfve çocuklar başta olmak üzere okulun tüm paydaşlarının 8. Çocukların gelişen kapasiteleri, çocukların zaman içinde bilgilerinin Eğitim hakkına ilişkin mevcut hak veyönetim sürecine katılmasını ve özellikle dezavantajlı özgürlükler genişletilmeli, devletin Uluslararası insan hakları sözleşmelerinin artması, yeteneklerinin ve kavrayışlarının gelişmesi ve olgunlaşmasınıdurumlarda bulunan okullara özel destekler sunulmasınıgerektirir. Yeni anayasada benimsenecek kamu yönetimi ifade eder. Yönlendirme ve rehberlik çocuk merkezli olmalı ve karar yetkisinin zamanla çocuğa devredilmesine ortam hazırlayacak biçimde yükümlülükleri açıkça tanımlanmalıdır. eğitim hakkıyla ilişkili düzenlemelerineyapısının, eğitim hizmetleriyle ilgili bu gerekleri yerine yapılmalıdır. koyulan çekincelerin kaldırılmasına zemingetirecek biçimde oluşturulması elzemdir. Eğitim 9. Ayrıntılı bilgi için bkz. ERG tarafından yayımlanan Eğitim İzleme Üniversite öncesi tüm eğitim kademeleri için, hazırlanmalıdır.politikaları ile eğitime ayrılan kamu kaynakları arasındaki Raporu 2009 ve Eğitim İzleme Raporu 2010. Ayrıca bkz. ERGuyumsuzluğun ve iller arası eşitsizliklerin dikkat çekici tarafından Ekim 2011’de tüm milletvekilleri ile paylaşılan “Eğitime maddi olanaksızlıkların hiçbir çocuğun eğitimboyutlarda olduğu Türkiye’de,9 bu belgede dile getirilen Ayrılan Kamu Kaynakları Hala Yeterli Değil” başlıklı infografik, http://erg.sabanciuniv.edu/sites/erg.sabanciuniv.edu/files/Infografik1.K hakkından yararlanmasına engel Benimsenecek kamu yönetimi anlayışı, farklıtüm önerilere ve eğitim hakkına ilişkin anayasal amuKaynaklari.pdf oluşturmaması için önlem alınmalıdır. bireysel ve toplumsal gereksinimlere yanıtdüzenlemelere, uygun bir finansman modelinin eşlik verecek biçimde, uyarlanabilir bir eğitimetmesi ve hükümetlerin bu bağlamda eğitime öncelikvermesinin -gerekirse anayasal bir düzenleme SABANCI ÜNİVERSİTESİ Türkçe resmi dil olarak anılmalı, farklı sistemine zemin oluşturmalı, bu belgede Karaköy İletişim Merkeziaracılığıyla- sağlanması eşsiz önemdedir. Bankalar Caddesi No 2, Kat 5 anadillerine sahip yurttaşların dil hakları sunulan ilkeler ile uyumlu bir finansman Karaköy 34420 İstanbul güvence altına alınmalı ve eğitim yapısıyla desteklenmelidir. T +90 (212) 292 05 42 F +90 (212) 292 02 95 sisteminden yararlanmalarını kısıtlayan erg.sabanciuniv.edu düzenlemeler kaldırılmalıdır.

×