SlideShare a Scribd company logo
1 of 57
Download to read offline
Wéér raak…
waarom blijven die
twee toch bij elkaar?
Een workshop over systemisch kijken naar huiselijk geweld
Birgit de Cnodder
Gezondheidszorgpsycholoog / psychotherapeut i.o. tot specialist
Groningen, 28 januari 2016
(en ik maar mijn
best doen)
Auteursrechten /
naamsvermelding
Tenzij anders vermeld is alles in dit werk gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationaal - licentie.
Wanneer je gebruik wilt maken van dit werk, moet je gepaste credits geven, een link voorzien naar de licentie en kenbaar maken
welke veranderingen je hebt aangebracht. Dat moet je doen op een wijze die niet suggereert dat de licentiehouder jou of je
veranderingen per definitie onderschrijft.
Hanteer voor dit werk de volgende methode van naamsvermelding: B. de Cnodder, Weer raak… waarom blijven die twee toch bij
elkaar? (2016), CC-BY 4.0 gelicenseerd.
Except where otherwise noted, this work is licensed under a Creative Commons BY 4.0 International Licence. You must give
appropriate credit, provide a link to the license, and indicate if changes were made. You may do so in any reasonable manner, but
not in any way that suggests the licensor endorses you or your use.
De volledige licentie-tekst is te lezen op / read complete licence text on
https://creativecommons.nl/4-0-licenties/
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
In de loop van mijn carrière tot nu toe heb ik van velen mogen leren. Deze mensen wil ik recht
doen in de bijdrage die zij aan mijn kennis en kunde hebben geleverd. Ik heb getracht om zo
zorgvuldig mogelijk aan bronvermelding te doen. Mocht iemand desondanks vinden dat ik hem of
haar tekort heb gedaan in genoemde vermelding, nodig ik diegene uit om contact met mij op te
nemen en dat bespreekbaar te maken.
(potentiële) belangenverstrengeling
Voor bijeenkomst mogelijk relevante
relaties met bedrijven
• Sponsoring of onderzoeksgeld
• Honorarium of andere (financiële)
vergoeding
• Aandeelhouder
• Andere relatie, namelijk …
geen
Disclosure belangen spreker 3
Programma workshop
• Stellen die elkaar de tent uitvechten:
• Hoe zitten ze in elkaar
• Wat bindt deze mensen?
• Hulp bieden: Wat kan je doen?
4
Bedenk 3 redenen waarom u bij een partner
zou kunnen blijven die u tergt en waarmee u
steeds opnieuw slaande ruzie maakt.
5
• Stellen die elkaar de tent uitvechten:
•Hoe zitten ze in elkaar
• Wat bindt deze mensen?
• Hulp bieden: Wat kan je doen?
6
Relationeel geweld: Wat voor mensen doen dit
eigenlijk & wat voor mensen pikken dit dan?
•Beeld van zichzelf
•Contact met anderen
•Psychologisch functioneren
7
Beeld van zichzelf
• Laag zelfbeeld en
gevoelens van
minderwaardigheid
• Veel schaamte &
machteloosheid
• Gevoelig voor
‘onrecht’
!! Soms verpakt in
grandiose presentatie
met grote
‘krenkbaarheid’!!
8
Contact met anderen
• Paranoïde bril; veel
wantrouwen en
verongelijktheid:
ANDEREN ZIJN
PER DEFINITIE
ONVEILIG!
• Moeite met stabiele
relatievorming
• Weinig relatievaardigheden
• Re-ageren makkelijk
• Externaliseren
• Krenkbaar & rigide
• Subassertief
• Passief agressief
9
Psychologisch functioneren
• Slechte impulsbeheersing
OF
juist basaal agressiegeremd
• Hoog basaal arousal niveau
(trauma!)
• Onder stress
• Empathie minimaal
• Weinig mentaliserend
vermogen
• Vaak:
• Beneden gemiddeld
begaafd
• Verslaving
• Soms:
• Gewetenloos
• Sadistisch
10
Kortom…
• Emotioneel onrijp en onstabiel
sociaal-emotionele leeftijd vaak laag &
gevoelig voor overspoeld worden
door emoties
• Weinig geïntegreerde persoonlijkheid
splitsing van de persoonlijkheid
11
• Stellen die elkaar de tent uitvechten:
• Hoe zitten ze in elkaar
•Wat bindt deze mensen?
DEEL 1: hun functioneren
• Hulp bieden: Wat kan je doen?
12
Hoe zit het met hun geschiedenissen?
• Mishandeling
• Verwaarlozing
• Geen aandacht voor hun behoeften
• Eenzaamheid
• Weinig modelling
• …
Onveilige gehechtheid
13
Oefening: kijken in de mind 14
GROEP A
Wat
gebeurt er met
deze man?
GROEP B
Wat
gebeurt er met
deze vrouw?
Bespreek in groepjes van 4
• Wat kan je zeggen over hoe deze man / vrouw naar zichzelf kijkt?
• En naar de ander?
• Wat staat deze mensen in de weg om elkaar echt te bereiken?
17
Wat gebeurt er emotioneel met hen? 18
Wat wordt er eigenlijk op het moment van
stress opgeroepen?
Het gaat heel vaak om ‘oude kinderpijn’.
20
EN
All
sadAll angry
OFEN
Maar in beleving & presentatie
All
sadAll angry
OF
All
sadAll angry
OFOF
All angry
All
sad
Kernkenmerk van de gefragmenteerde mens
Splitsing
De beide kanten worden als los van elkaar
ervaren en niet geïntegreerd in de identiteit.
26
Hoe ziet dat er uit in gedrag?
• Voelen – doen
• Drammen
• Onnavolgbaar, inconsequent
• Onvoorspelbaar, tegenstrijdigheden
• Demoniseren of idealiseren van anderen
• Soms weinig ‘contact met realiteit’
• Tunnelvisie, rigide in hun opvattingen
• Makkelijk ‘besmet’ door sfeer
• Waarheden omdraaien, verloochenen etc
• …
27
Moet u inmiddels aan bepaalde patiënten
denken?
Vraagt u zich van die patiënt af waarom die
nou bij zijn of haar partner blijft? Al enig
idee?
28
Wat hoort u in uw spreekkamer?
Meestal niets
u ziet
• blauwe plekken die pt perfect kan verklaren
• veel vage lichamelijk klachten
• slaapproblemen
• depressies
• angstklachten etc.
29
En als het wél benoemd wordt?
• Ik ben slachtoffer, ik kan er niks aan doen.
• Het ligt niet aan mij, ik word uitgelokt.
Machteloosheid
30
En wat voelt u dan?
Medeleven, angst, verontwaardiging etc.
Wellicht ook:
Irritatie & machteloosheid
“dweilen met de kraan open”
31
• Stellen die elkaar de tent uitvechten:
• Hoe zitten ze in elkaar
•Wat bindt deze mensen?
DEEL 2: Wat maakt dat deze
mensen voor elkaar blijven
kiezen?
• Hulp bieden: Wat kan je doen?
32
Emotioneel onrijpe mensen & partnerkeuze
Of hoe mensen in een intieme relatie een antwoord trachten te
krijgen op hun kinderpijn.
33
Collusie
Wanneer 2 mensen denken dat ze het antwoord kunnen formuleren op
de pijn van de ander en een antwoord kunnen krijgen van die ander
voor hun eigen pijn.
34
Voorbeeld 1
Ik ben groot en sterk
en bescherm jou
en jij bent heeeeel lief
en maakt dat ik mijn oude pijn niet voel
Ik ben stoer
en eindelijk voel jij je veilig
en jij bewondert mij
en geeft me eindelijk waar ik recht op heb
35
Voorbeeld 2
Ik ben heeeeel lief
en maak dat jij je eindelijk gekoesterd voelt
en jij bent groot en sterk
en maakt dat ik me veilig voel
Ik bewonder jou
en geef je waar je recht op heb
en jij bent stoer
en eindelijk voel ik me veilig
36
Na verloop van tijd meestal
De collusie mislukt …
… en gooit roet in de poging om te repareren!
40
41Ruzies…
• … ontstaan meestal als partners een boodschap van de ander
‘vertalen’ in een wezenlijke afwijzing en de basisvraag bij de
hechting negatief beantwoordt zien: neen, ik kan niet op je
rekenen, ik tel niet voor je, je neemt me niet serieus etc.
• … gaan daarom vaak over kleine dingen van grote betekenis
(oude pijn wordt getriggerd!)
• … genereren aldus stress
• … belemmeren dan het redelijk denken
• … leiden op die manier tot escalaties
Meest prominente risico bij
relationeel geweld?
Contactarmoede
42
HOE KRIJG JE CONTACT OVER WAT CONTACT ONVEILIG MAAKT??
Maar van wege de splitsing is het leitmotiv
Ik heb twee relaties:
één geweldige
en één met geweld
44
Dus ná een ruzie... 45
47
Bespreek met wat je nu weet met je
buurman of vrouw de 3 redenen waarom u bij
een partner zou kunnen blijven die u tergt en
waarmee u steeds opnieuw slaande ruzie
maakt.
48
• Stellen die elkaar de tent uitvechten:
• Hoe zitten ze in elkaar
• Wat bindt deze mensen?
•Hulp bieden: Wat kan je doen?
49
Neem een patiënt in gedachte bij wie je
relationeel geweld speelt en die blijft
vasthouden aan de relatie met zijn / haar
partner. Wat heb je tot nog toe gedaan in
deze casus?
50
Een paar tips
• Houding: iemand die het meldt = KANS
• Luister en schort je oordeel op; tracht te begrijpen wat er werkelijk aan
de hand is.
• Korte screening type geweld
• Kinderen in gevaar? → AMK melding maken!
• Bespreek doorverwijzing; het gaat om ernstige problematiek die
specialistische behandeling vraagt.
51
Nog even een reminder:
Relationeel geweld: 2 TYPEN
VERLIES CONTROLE
Vechtpaar, zijn aan elkaar
gewaagd, geweld wordt
over en weer gebruikt
Geweld NIET intentioneel
en van beide kanten
CONTROLE
Ene partij controleert en
intimideert, de andere is
angstig en ondergeschikt
Gebruikt geweld intentioneel,
terreur door 1 partij
Symmetrisch Complementair
52
Handige vragen om een inschatting te maken m.b.t.
intiem terrorisme
Denkend aan je partner, zou je dan zeggen dat hij / zij:
• … jaloers of bezitterig is?
• … probeert ruzies uit te lokken?
• … je belet om contact te hebben met familie of vrienden?
• … er op staat aldoor te weten in wiens gezelschap je verkeerd?
• … scènes maakt en je belachelijk maakt in het bijzijn van
anderen?
• … je het gevoel geeft dat je niks kan?
• … schreeuwt en scheldt?
• … je bang maakt?
• … voorkomt dat je inzage hebt in jullie financiën en/of kan
beschikken over eigen geld?
53
54
Systemisch werken is meestal aangewezen
omdat…
• … Het meeste relationeel geweld symmetrisch /
situationeel bepaald is
• … Geweld aldus een ‘monster TUSSEN twee mensen’ is en
niet van iets van één van beiden
• … Hét kenmerk van dit type relationeel geweld ESCALATIE
is die plaatsvindt tussen twee mensen die ze ook samen
moeten leren tackelen
Verder lezen?
• Cnodder, de B. (2012). Incidentanalyse bij symmetrisch relationeel
Geweld. Een diagnostisch en therapeutisch instrument in
partnerrelatietherapie. Tijdschrift voor psychotherapie. 38, 88-
103
• Mikulincer, M. & Shaver, P. R. (2010a). Attachment bases of
psychopathology.
• Scalia, J. (2002). Intimiate Violence. Attaks upon psychic
interiority. Columbia University Press, New York
• Wallin, D. J. (2010). Gehechtheid in psychotherapie. Uitgeverij
Nieuwezijds
55
contact
• info@praktijkdecnodder.nl
• www.prakijkdecnodder.nl
56
Dank voor uw aandacht

More Related Content

Similar to Waarom blijven die twee toch bij elkaar? Huisartsencongres jan 2016

Aan mijn lijf geen polonaise, congres verzekeringsartsen 2012
Aan mijn lijf geen polonaise, congres verzekeringsartsen 2012Aan mijn lijf geen polonaise, congres verzekeringsartsen 2012
Aan mijn lijf geen polonaise, congres verzekeringsartsen 2012Birgit de Cnodder
 
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zakenMedelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zakenDeckers An
 
Daders slachtoffer en slachtoffers daders?
Daders slachtoffer en slachtoffers daders?Daders slachtoffer en slachtoffers daders?
Daders slachtoffer en slachtoffers daders?Birgit de Cnodder
 
werkboek zijn_ontplooiend_vitaal_verbonden
werkboek zijn_ontplooiend_vitaal_verbondenwerkboek zijn_ontplooiend_vitaal_verbonden
werkboek zijn_ontplooiend_vitaal_verbondenCyril Os
 
Workshop Praktische Suicidepreventie
Workshop Praktische Suicidepreventie Workshop Praktische Suicidepreventie
Workshop Praktische Suicidepreventie Jan Mokkenstorm
 
Sociale psychologie van agressie en prosociaal gedrag
Sociale psychologie van agressie en prosociaal gedragSociale psychologie van agressie en prosociaal gedrag
Sociale psychologie van agressie en prosociaal gedragrenes002
 
Academielezing avans Peter Pijpers
Academielezing avans Peter PijpersAcademielezing avans Peter Pijpers
Academielezing avans Peter PijpersAvansacademielezing
 
Narcisme herkennen & communicatie (NPS/NSS)
Narcisme herkennen & communicatie (NPS/NSS)Narcisme herkennen & communicatie (NPS/NSS)
Narcisme herkennen & communicatie (NPS/NSS)Nienke Buiskool Leeuwma
 
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdeskMoeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdeskSietske Dijkstra
 
Eerstehulpbijrelatieongelukken_inkijkje
Eerstehulpbijrelatieongelukken_inkijkjeEerstehulpbijrelatieongelukken_inkijkje
Eerstehulpbijrelatieongelukken_inkijkjeCaroline Franssen
 
Het advocatenberoep - superjob of hondenstiel? 30/5/2013
Het advocatenberoep - superjob of hondenstiel? 30/5/2013Het advocatenberoep - superjob of hondenstiel? 30/5/2013
Het advocatenberoep - superjob of hondenstiel? 30/5/2013YourCoach BVBA
 
Presentatie leiderschap is loslaten daan fousert 19 april 2011
Presentatie leiderschap is loslaten daan fousert 19 april 2011Presentatie leiderschap is loslaten daan fousert 19 april 2011
Presentatie leiderschap is loslaten daan fousert 19 april 2011IngridToet
 
Hoe overwin je de weerstand van professionals tegen online communicatie vs20...
Hoe overwin je de weerstand van professionals tegen online communicatie  vs20...Hoe overwin je de weerstand van professionals tegen online communicatie  vs20...
Hoe overwin je de weerstand van professionals tegen online communicatie vs20...mijnbuurtje.nl
 
Verdiepingstraining Wmj Handout
Verdiepingstraining Wmj HandoutVerdiepingstraining Wmj Handout
Verdiepingstraining Wmj HandoutWillem Flach
 
Ch@tten voor ervaringsdeskundigen
Ch@tten voor ervaringsdeskundigenCh@tten voor ervaringsdeskundigen
Ch@tten voor ervaringsdeskundigenEls Verheyen
 

Similar to Waarom blijven die twee toch bij elkaar? Huisartsencongres jan 2016 (20)

Aan mijn lijf geen polonaise, congres verzekeringsartsen 2012
Aan mijn lijf geen polonaise, congres verzekeringsartsen 2012Aan mijn lijf geen polonaise, congres verzekeringsartsen 2012
Aan mijn lijf geen polonaise, congres verzekeringsartsen 2012
 
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zakenMedelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
Medelijden en mededogen: 2 heel verschillende zaken
 
Daders slachtoffer en slachtoffers daders?
Daders slachtoffer en slachtoffers daders?Daders slachtoffer en slachtoffers daders?
Daders slachtoffer en slachtoffers daders?
 
De kracht van spiegelen
De kracht van spiegelenDe kracht van spiegelen
De kracht van spiegelen
 
Contextuele benadering
Contextuele benaderingContextuele benadering
Contextuele benadering
 
werkboek zijn_ontplooiend_vitaal_verbonden
werkboek zijn_ontplooiend_vitaal_verbondenwerkboek zijn_ontplooiend_vitaal_verbonden
werkboek zijn_ontplooiend_vitaal_verbonden
 
Workshop Praktische Suicidepreventie
Workshop Praktische Suicidepreventie Workshop Praktische Suicidepreventie
Workshop Praktische Suicidepreventie
 
Achtergronden mensvisie
Achtergronden mensvisieAchtergronden mensvisie
Achtergronden mensvisie
 
Sociale psychologie van agressie en prosociaal gedrag
Sociale psychologie van agressie en prosociaal gedragSociale psychologie van agressie en prosociaal gedrag
Sociale psychologie van agressie en prosociaal gedrag
 
Academielezing avans Peter Pijpers
Academielezing avans Peter PijpersAcademielezing avans Peter Pijpers
Academielezing avans Peter Pijpers
 
Narcisme herkennen & communicatie (NPS/NSS)
Narcisme herkennen & communicatie (NPS/NSS)Narcisme herkennen & communicatie (NPS/NSS)
Narcisme herkennen & communicatie (NPS/NSS)
 
Spiraal van geweld
Spiraal van geweld Spiraal van geweld
Spiraal van geweld
 
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdeskMoeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
Moeders in de knel na scheiding6novemberplusdesk
 
College 7 Bootsma
College 7 BootsmaCollege 7 Bootsma
College 7 Bootsma
 
Eerstehulpbijrelatieongelukken_inkijkje
Eerstehulpbijrelatieongelukken_inkijkjeEerstehulpbijrelatieongelukken_inkijkje
Eerstehulpbijrelatieongelukken_inkijkje
 
Het advocatenberoep - superjob of hondenstiel? 30/5/2013
Het advocatenberoep - superjob of hondenstiel? 30/5/2013Het advocatenberoep - superjob of hondenstiel? 30/5/2013
Het advocatenberoep - superjob of hondenstiel? 30/5/2013
 
Presentatie leiderschap is loslaten daan fousert 19 april 2011
Presentatie leiderschap is loslaten daan fousert 19 april 2011Presentatie leiderschap is loslaten daan fousert 19 april 2011
Presentatie leiderschap is loslaten daan fousert 19 april 2011
 
Hoe overwin je de weerstand van professionals tegen online communicatie vs20...
Hoe overwin je de weerstand van professionals tegen online communicatie  vs20...Hoe overwin je de weerstand van professionals tegen online communicatie  vs20...
Hoe overwin je de weerstand van professionals tegen online communicatie vs20...
 
Verdiepingstraining Wmj Handout
Verdiepingstraining Wmj HandoutVerdiepingstraining Wmj Handout
Verdiepingstraining Wmj Handout
 
Ch@tten voor ervaringsdeskundigen
Ch@tten voor ervaringsdeskundigenCh@tten voor ervaringsdeskundigen
Ch@tten voor ervaringsdeskundigen
 

More from Birgit de Cnodder

systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016 systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016 Birgit de Cnodder
 
Forensische pt in ha praktijk
Forensische pt in ha praktijkForensische pt in ha praktijk
Forensische pt in ha praktijkBirgit de Cnodder
 
Counselen in de huisartsenpraktijk
Counselen in de huisartsenpraktijkCounselen in de huisartsenpraktijk
Counselen in de huisartsenpraktijkBirgit de Cnodder
 
Communicatie huisarts specialist
Communicatie huisarts  specialistCommunicatie huisarts  specialist
Communicatie huisarts specialistBirgit de Cnodder
 

More from Birgit de Cnodder (6)

systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016 systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
systemisch werken met huiselijk geweld, voorlichtng 2011 - 2016
 
Familiegesprek
FamiliegesprekFamiliegesprek
Familiegesprek
 
Genogrammen
GenogrammenGenogrammen
Genogrammen
 
Forensische pt in ha praktijk
Forensische pt in ha praktijkForensische pt in ha praktijk
Forensische pt in ha praktijk
 
Counselen in de huisartsenpraktijk
Counselen in de huisartsenpraktijkCounselen in de huisartsenpraktijk
Counselen in de huisartsenpraktijk
 
Communicatie huisarts specialist
Communicatie huisarts  specialistCommunicatie huisarts  specialist
Communicatie huisarts specialist
 

Waarom blijven die twee toch bij elkaar? Huisartsencongres jan 2016

  • 1. Wéér raak… waarom blijven die twee toch bij elkaar? Een workshop over systemisch kijken naar huiselijk geweld Birgit de Cnodder Gezondheidszorgpsycholoog / psychotherapeut i.o. tot specialist Groningen, 28 januari 2016 (en ik maar mijn best doen)
  • 2. Auteursrechten / naamsvermelding Tenzij anders vermeld is alles in dit werk gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationaal - licentie. Wanneer je gebruik wilt maken van dit werk, moet je gepaste credits geven, een link voorzien naar de licentie en kenbaar maken welke veranderingen je hebt aangebracht. Dat moet je doen op een wijze die niet suggereert dat de licentiehouder jou of je veranderingen per definitie onderschrijft. Hanteer voor dit werk de volgende methode van naamsvermelding: B. de Cnodder, Weer raak… waarom blijven die twee toch bij elkaar? (2016), CC-BY 4.0 gelicenseerd. Except where otherwise noted, this work is licensed under a Creative Commons BY 4.0 International Licence. You must give appropriate credit, provide a link to the license, and indicate if changes were made. You may do so in any reasonable manner, but not in any way that suggests the licensor endorses you or your use. De volledige licentie-tekst is te lezen op / read complete licence text on https://creativecommons.nl/4-0-licenties/ https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ In de loop van mijn carrière tot nu toe heb ik van velen mogen leren. Deze mensen wil ik recht doen in de bijdrage die zij aan mijn kennis en kunde hebben geleverd. Ik heb getracht om zo zorgvuldig mogelijk aan bronvermelding te doen. Mocht iemand desondanks vinden dat ik hem of haar tekort heb gedaan in genoemde vermelding, nodig ik diegene uit om contact met mij op te nemen en dat bespreekbaar te maken.
  • 3. (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven • Sponsoring of onderzoeksgeld • Honorarium of andere (financiële) vergoeding • Aandeelhouder • Andere relatie, namelijk … geen Disclosure belangen spreker 3
  • 4. Programma workshop • Stellen die elkaar de tent uitvechten: • Hoe zitten ze in elkaar • Wat bindt deze mensen? • Hulp bieden: Wat kan je doen? 4
  • 5. Bedenk 3 redenen waarom u bij een partner zou kunnen blijven die u tergt en waarmee u steeds opnieuw slaande ruzie maakt. 5
  • 6. • Stellen die elkaar de tent uitvechten: •Hoe zitten ze in elkaar • Wat bindt deze mensen? • Hulp bieden: Wat kan je doen? 6
  • 7. Relationeel geweld: Wat voor mensen doen dit eigenlijk & wat voor mensen pikken dit dan? •Beeld van zichzelf •Contact met anderen •Psychologisch functioneren 7
  • 8. Beeld van zichzelf • Laag zelfbeeld en gevoelens van minderwaardigheid • Veel schaamte & machteloosheid • Gevoelig voor ‘onrecht’ !! Soms verpakt in grandiose presentatie met grote ‘krenkbaarheid’!! 8
  • 9. Contact met anderen • Paranoïde bril; veel wantrouwen en verongelijktheid: ANDEREN ZIJN PER DEFINITIE ONVEILIG! • Moeite met stabiele relatievorming • Weinig relatievaardigheden • Re-ageren makkelijk • Externaliseren • Krenkbaar & rigide • Subassertief • Passief agressief 9
  • 10. Psychologisch functioneren • Slechte impulsbeheersing OF juist basaal agressiegeremd • Hoog basaal arousal niveau (trauma!) • Onder stress • Empathie minimaal • Weinig mentaliserend vermogen • Vaak: • Beneden gemiddeld begaafd • Verslaving • Soms: • Gewetenloos • Sadistisch 10
  • 11. Kortom… • Emotioneel onrijp en onstabiel sociaal-emotionele leeftijd vaak laag & gevoelig voor overspoeld worden door emoties • Weinig geïntegreerde persoonlijkheid splitsing van de persoonlijkheid 11
  • 12. • Stellen die elkaar de tent uitvechten: • Hoe zitten ze in elkaar •Wat bindt deze mensen? DEEL 1: hun functioneren • Hulp bieden: Wat kan je doen? 12
  • 13. Hoe zit het met hun geschiedenissen? • Mishandeling • Verwaarlozing • Geen aandacht voor hun behoeften • Eenzaamheid • Weinig modelling • … Onveilige gehechtheid 13
  • 14. Oefening: kijken in de mind 14
  • 15. GROEP A Wat gebeurt er met deze man?
  • 16. GROEP B Wat gebeurt er met deze vrouw?
  • 17. Bespreek in groepjes van 4 • Wat kan je zeggen over hoe deze man / vrouw naar zichzelf kijkt? • En naar de ander? • Wat staat deze mensen in de weg om elkaar echt te bereiken? 17
  • 18. Wat gebeurt er emotioneel met hen? 18
  • 19.
  • 20. Wat wordt er eigenlijk op het moment van stress opgeroepen? Het gaat heel vaak om ‘oude kinderpijn’. 20
  • 21. EN
  • 23. Maar in beleving & presentatie
  • 26. Kernkenmerk van de gefragmenteerde mens Splitsing De beide kanten worden als los van elkaar ervaren en niet geïntegreerd in de identiteit. 26
  • 27. Hoe ziet dat er uit in gedrag? • Voelen – doen • Drammen • Onnavolgbaar, inconsequent • Onvoorspelbaar, tegenstrijdigheden • Demoniseren of idealiseren van anderen • Soms weinig ‘contact met realiteit’ • Tunnelvisie, rigide in hun opvattingen • Makkelijk ‘besmet’ door sfeer • Waarheden omdraaien, verloochenen etc • … 27
  • 28. Moet u inmiddels aan bepaalde patiënten denken? Vraagt u zich van die patiënt af waarom die nou bij zijn of haar partner blijft? Al enig idee? 28
  • 29. Wat hoort u in uw spreekkamer? Meestal niets u ziet • blauwe plekken die pt perfect kan verklaren • veel vage lichamelijk klachten • slaapproblemen • depressies • angstklachten etc. 29
  • 30. En als het wél benoemd wordt? • Ik ben slachtoffer, ik kan er niks aan doen. • Het ligt niet aan mij, ik word uitgelokt. Machteloosheid 30
  • 31. En wat voelt u dan? Medeleven, angst, verontwaardiging etc. Wellicht ook: Irritatie & machteloosheid “dweilen met de kraan open” 31
  • 32. • Stellen die elkaar de tent uitvechten: • Hoe zitten ze in elkaar •Wat bindt deze mensen? DEEL 2: Wat maakt dat deze mensen voor elkaar blijven kiezen? • Hulp bieden: Wat kan je doen? 32
  • 33. Emotioneel onrijpe mensen & partnerkeuze Of hoe mensen in een intieme relatie een antwoord trachten te krijgen op hun kinderpijn. 33
  • 34. Collusie Wanneer 2 mensen denken dat ze het antwoord kunnen formuleren op de pijn van de ander en een antwoord kunnen krijgen van die ander voor hun eigen pijn. 34
  • 35. Voorbeeld 1 Ik ben groot en sterk en bescherm jou en jij bent heeeeel lief en maakt dat ik mijn oude pijn niet voel Ik ben stoer en eindelijk voel jij je veilig en jij bewondert mij en geeft me eindelijk waar ik recht op heb 35
  • 36. Voorbeeld 2 Ik ben heeeeel lief en maak dat jij je eindelijk gekoesterd voelt en jij bent groot en sterk en maakt dat ik me veilig voel Ik bewonder jou en geef je waar je recht op heb en jij bent stoer en eindelijk voel ik me veilig 36
  • 37.
  • 38. Na verloop van tijd meestal
  • 39.
  • 40. De collusie mislukt … … en gooit roet in de poging om te repareren! 40
  • 41. 41Ruzies… • … ontstaan meestal als partners een boodschap van de ander ‘vertalen’ in een wezenlijke afwijzing en de basisvraag bij de hechting negatief beantwoordt zien: neen, ik kan niet op je rekenen, ik tel niet voor je, je neemt me niet serieus etc. • … gaan daarom vaak over kleine dingen van grote betekenis (oude pijn wordt getriggerd!) • … genereren aldus stress • … belemmeren dan het redelijk denken • … leiden op die manier tot escalaties
  • 42. Meest prominente risico bij relationeel geweld? Contactarmoede 42
  • 43. HOE KRIJG JE CONTACT OVER WAT CONTACT ONVEILIG MAAKT??
  • 44. Maar van wege de splitsing is het leitmotiv Ik heb twee relaties: één geweldige en één met geweld 44
  • 45. Dus ná een ruzie... 45
  • 46.
  • 47. 47
  • 48. Bespreek met wat je nu weet met je buurman of vrouw de 3 redenen waarom u bij een partner zou kunnen blijven die u tergt en waarmee u steeds opnieuw slaande ruzie maakt. 48
  • 49. • Stellen die elkaar de tent uitvechten: • Hoe zitten ze in elkaar • Wat bindt deze mensen? •Hulp bieden: Wat kan je doen? 49
  • 50. Neem een patiënt in gedachte bij wie je relationeel geweld speelt en die blijft vasthouden aan de relatie met zijn / haar partner. Wat heb je tot nog toe gedaan in deze casus? 50
  • 51. Een paar tips • Houding: iemand die het meldt = KANS • Luister en schort je oordeel op; tracht te begrijpen wat er werkelijk aan de hand is. • Korte screening type geweld • Kinderen in gevaar? → AMK melding maken! • Bespreek doorverwijzing; het gaat om ernstige problematiek die specialistische behandeling vraagt. 51
  • 52. Nog even een reminder: Relationeel geweld: 2 TYPEN VERLIES CONTROLE Vechtpaar, zijn aan elkaar gewaagd, geweld wordt over en weer gebruikt Geweld NIET intentioneel en van beide kanten CONTROLE Ene partij controleert en intimideert, de andere is angstig en ondergeschikt Gebruikt geweld intentioneel, terreur door 1 partij Symmetrisch Complementair 52
  • 53. Handige vragen om een inschatting te maken m.b.t. intiem terrorisme Denkend aan je partner, zou je dan zeggen dat hij / zij: • … jaloers of bezitterig is? • … probeert ruzies uit te lokken? • … je belet om contact te hebben met familie of vrienden? • … er op staat aldoor te weten in wiens gezelschap je verkeerd? • … scènes maakt en je belachelijk maakt in het bijzijn van anderen? • … je het gevoel geeft dat je niks kan? • … schreeuwt en scheldt? • … je bang maakt? • … voorkomt dat je inzage hebt in jullie financiën en/of kan beschikken over eigen geld? 53
  • 54. 54 Systemisch werken is meestal aangewezen omdat… • … Het meeste relationeel geweld symmetrisch / situationeel bepaald is • … Geweld aldus een ‘monster TUSSEN twee mensen’ is en niet van iets van één van beiden • … Hét kenmerk van dit type relationeel geweld ESCALATIE is die plaatsvindt tussen twee mensen die ze ook samen moeten leren tackelen
  • 55. Verder lezen? • Cnodder, de B. (2012). Incidentanalyse bij symmetrisch relationeel Geweld. Een diagnostisch en therapeutisch instrument in partnerrelatietherapie. Tijdschrift voor psychotherapie. 38, 88- 103 • Mikulincer, M. & Shaver, P. R. (2010a). Attachment bases of psychopathology. • Scalia, J. (2002). Intimiate Violence. Attaks upon psychic interiority. Columbia University Press, New York • Wallin, D. J. (2010). Gehechtheid in psychotherapie. Uitgeverij Nieuwezijds 55
  • 57. Dank voor uw aandacht