Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Төлбөр тооцоо
Агуулга• Төлбөр тооцоо• Бартер• Мөнгө• Тооцооны хэлбэрүүд• Судалгаа
Төлбөр тооцооБараа үйлчилгээний төлбөр болгон өгч байгаа өртгийн хадгаламжийн хөдөлгөөн
Үндсэн зорилгоЭдийн засаг дахь мөнгөнийэргэлтийг хурдасгах, нийт эдийнзасаг болон санхүүгийн салбартхийгдэж буй төлбөр тоо...
Төлбөр тооцооБэлэн төлбөр тооцоо:       Цаасан мөнгө       Зоосон мөнгө
Бэлэн бус төлбөр тооцоо   Давуу тал: Бэлэн мөнгөний эрсдлийг бууруулах Хугацаа хязгаарлахгүйгээр хийх боломжтой Авч ява...
Бартерийн систем
Мөнгө
Мөнгө гэж юу вэ?Ямар нэг бараа үйлчилгээнийтөлбөрийн хэрэгсэл, өртгийгхэвээр хадгалах, хөрвөх чадварбүхий хэрэгсэл
Тооцооны хэлбэрүүд•   Шилжүүлэг•   Акцент•   Карт•   Аккредитив•   Вексель
1. Шилжүүлэг• Чек• Банкны драфт• Шуудан• Телекс• SWIFT
Чек  Анхны шаардлагаар тодорхойхэмжээний мөнгийг төлөхийгшаардсан нөхцөлт бус бичгэнзахиалгаЧекийг шилжүүлэх аргаар нь:• Э...
Чекийг гаргагчаар ньХувийн чек:  Банкаар үйлчлүүлэгч хувь хүн болон   байгууллага өөрийн банкиндаа чек   гаргах хүсэлт тав...
Чекийг төлбөр хийх байдлаар ньБэлэн мөнгөний чек:Бэлэн мөнгөөр төлбөр тооцоо хийгддэг бөгөөд чек  эзэмшигч зөвшөөрвөл данс...
Чек нь дараах шаардлагыг хангасан байхѐстой:• Төлбөр хийх боломжтой нь батлагдсан• Чекэнд зурах гарын үсэг тамга тэмдгийг ...
Хувийн чек
Банкны чек
Банкны драфтБанк гадаадын харилцагч банкиндахь өөрийн харилцах данснаастөлбөр хийхийг зөвшөөрсөн чек юм.Энэ чекийг банк эк...
Банкны драфтын онцлогууд• Чекээс илүү хурдан• Банк өөрийн мэдлийн хөрөнгөнөөс төлбөрийг хийсний дараа харилцагчтайгаа төлб...
ШууданШуудангийн шилжүүлэг нь шилжүүлэгчбанкнаас хүлээн авагчийн нэр дээртөлөгч банкруу төлбөрийн даалгаврынэх баримтыг ил...
ТелексШуудангийн шилжүүлэгтэй адил боловчбаталгаажсан сүлжээгээр төлбөрийн даалгаврыгдамжуулдгаараа онцлогтой Давуу тал:  ...
SWIFT-Society for Worldwide Interbank       Financial Telecomunication• SWIFT нь Олон улсын санхүүгийн харилцаа  холбооны ...
• SWIFT-ээр төлбөр тооцоо хийх нь Телексээр  төлбөр тооцоо хийхтэй адил бөгөөд ялгаатай  тал нь нэг зэрэг мэдээллийг нэг д...
SWIFT-ашигласны давуу              талууд• Төлбөр тооцоо, мэдээ мэдээллийг цахим аргаар гуйвуулдаг• SWIFT-ээр гуйвууллага ...
Money gramГадаад мөнгөн гуйвуулгыгбогино хугацаандгүйцэтгэх үйлчилгээ юм.
Western Union1851 онд Western Union компанибайгуулагдсан.Дэлхийн 186 оронд 321 агент 96мянган цэгээр үйлчилгээ үзүүлэхээсг...
Western Union-ын давуу           талууд• Гуйвуулгыг хэдхэн минутанд хүлээн  авагчид дамжуулна• Гүйлгээ өөр хүнд очихоос на...
2. Акцент• Инкасс• Төлбөрийн нэхэмжлэл гэж ангилна. Инкасс нь олон улсын худалдааны төлбөр тооцоонд хэрэглэгддэг чухал хэл...
Инкассын тооцооны үед баримтууд бабараанууд импортлогчийн орны банкиндхүрэлцэн ирснээр төлбөр хийгддэг ба энэ ньбараа ачуу...
Төлбөрийн нэхэмжлэхБараа үйлчилгээгээ авсны дараахудалдан авагчийнзөвшөөрөлтэйгээр бичсэн гүйлгээ
3. Карт Техникийн дэвшлийг илэрхийлсэн нууцлал бүхий бэлэн бус тооцооны хэрэгсэл.• Картыг дотор нь:ДТ- зөвхөн урьдчилаад х...
4. АккредитивТухайн банк худалдан авагчийн хүсэлтээрбуюу өөрийн нэрийн өмнөөс бэлтгэннийлүүлэгч нь гэрээнд тодорхой заасан...
Аккредитивийн тооцоонд      оролцогч талуудAккредитив нээлгэгч:   Аккедитив нээхийг хүсэгч буюу худалдан авагч буюу    имп...
Аккредитивийн төлбөр тооцоонд     дараах банкууд оролцоно• Худалдан авагч үйлчлүүлэгч нь болох  аккредитив нээгдсэн банк• ...
Аккредитивийн төрлүүд• Баталгаат аккредитив нь:    Аккредитив нээсэн банк, түүнийг нээхийг хүссэн    импортлогчийн банкнаа...
• Буцаан үл дуудагдах аккредитив:   Экспортлогчийн зөвшөөрөлгүйгээр хугацаа дуусахаас    өмнө импортлогчийн банк хүчингүй ...
• Баталгаат буцаан үл дуудагдах аккредитив:    Аккредитив нээгдсэн банкны шаардлагаар 3- дагч банк     баталгаа гаргадаг б...
• Үл хуваагдах аккредитив:   Бүх ачилт хийгдэж дууссаны дараа экспортлогчид     холбогдох үнийн дүнг төлөхийг үл хуваагдах...
•   Улаан нөхцөлт аккредитив:   Бараа хүрэлцэн ирэхээс өмнө төлбөрийнхөө зарим хэсгийг (75%     хүртэлх) урьдчилж авахыг э...
5. Вексель  Тодорхой хэмжээний мөнгийг тогтоосон  хугацаанд төлөхийг баталж бичсэн хууль  ѐсны өрийн бичиг• Векселийг агуу...
• Векселийг эзэмшигчийн хэлбэрээс нь  хамааруулан:  Нэрлэсэн вексель:    Эзэмшигчийн нэр хаяг тодорхой заасан  Нэхэмжлэх в...
Векселийг ерөнхийд нь үндсэн    хоѐр төрөлд ангилдаг:• Энгийн вексель:  Төлбөр хариуцагч нь тодорхой хэмжээний мөнгийг   т...
СудалгааГадаад худалдааны тэнцэл /мян ам.доллар/                                  График-17000                            ...
2500000   Экспортын гол нэрийн бараа /мян.ам.дол/           График-22000000                                               ...
800000                                                                   График-3          Импортын гол нэрийн бараа /мян....
Гол экспортлогч орнууд /%/       График-4                                 БНХАУ                                 ОХУ       ...
График-5                  Гол импортлогч орнууд /%/       1.5 1.1 1 1                                       БНХАУ         ...
Анхаарал тавьсан та бүхэнд баярлалаа
төлбөр тооцоо
төлбөр тооцоо
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

4

Share

Download to read offline

төлбөр тооцоо

Download to read offline

Related Audiobooks

Free with a 30 day trial from Scribd

See all

төлбөр тооцоо

  1. 1. Төлбөр тооцоо
  2. 2. Агуулга• Төлбөр тооцоо• Бартер• Мөнгө• Тооцооны хэлбэрүүд• Судалгаа
  3. 3. Төлбөр тооцооБараа үйлчилгээний төлбөр болгон өгч байгаа өртгийн хадгаламжийн хөдөлгөөн
  4. 4. Үндсэн зорилгоЭдийн засаг дахь мөнгөнийэргэлтийг хурдасгах, нийт эдийнзасаг болон санхүүгийн салбартхийгдэж буй төлбөр тооцоогтасралтгүй, найдвартай, шуурхайгүйцэтгэх явдал
  5. 5. Төлбөр тооцооБэлэн төлбөр тооцоо: Цаасан мөнгө Зоосон мөнгө
  6. 6. Бэлэн бус төлбөр тооцоо Давуу тал: Бэлэн мөнгөний эрсдлийг бууруулах Хугацаа хязгаарлахгүйгээр хийх боломжтой Авч явахад авсаархан Далд ЭЗ нөлөө бага Инфляци хөөрөгдөхөөс сэргийлдэг
  7. 7. Бартерийн систем
  8. 8. Мөнгө
  9. 9. Мөнгө гэж юу вэ?Ямар нэг бараа үйлчилгээнийтөлбөрийн хэрэгсэл, өртгийгхэвээр хадгалах, хөрвөх чадварбүхий хэрэгсэл
  10. 10. Тооцооны хэлбэрүүд• Шилжүүлэг• Акцент• Карт• Аккредитив• Вексель
  11. 11. 1. Шилжүүлэг• Чек• Банкны драфт• Шуудан• Телекс• SWIFT
  12. 12. Чек Анхны шаардлагаар тодорхойхэмжээний мөнгийг төлөхийгшаардсан нөхцөлт бус бичгэнзахиалгаЧекийг шилжүүлэх аргаар нь:• Энгийн чек• Нэрийн чек
  13. 13. Чекийг гаргагчаар ньХувийн чек: Банкаар үйлчлүүлэгч хувь хүн болон байгууллага өөрийн банкиндаа чек гаргах хүсэлт тавьж хувьдаа чек нээлгэхийгБанкны чек • Банкаар баталгаажигдаж, бичигдсэн
  14. 14. Чекийг төлбөр хийх байдлаар ньБэлэн мөнгөний чек:Бэлэн мөнгөөр төлбөр тооцоо хийгддэг бөгөөд чек эзэмшигч зөвшөөрвөл дансаар хийгдэж болно.Тооцооны чек: Зөвхөн дансны тооцоогоор төлбөр тооцоо хийх боломжтой
  15. 15. Чек нь дараах шаардлагыг хангасан байхѐстой:• Төлбөр хийх боломжтой нь батлагдсан• Чекэнд зурах гарын үсэг тамга тэмдгийг зохих ѐсоор нь баталгаажуулсан• Чек цуцлагдахгүй гэдэг нь баталгаажсан• Хэрэв зээлийн хөрөнгөөр нээж байгаа бол зээл олгосон тухай зээлийн ажилтаны тэмдэглэл байх
  16. 16. Хувийн чек
  17. 17. Банкны чек
  18. 18. Банкны драфтБанк гадаадын харилцагч банкиндахь өөрийн харилцах данснаастөлбөр хийхийг зөвшөөрсөн чек юм.Энэ чекийг банк экспортлогч талдолгож төлбөр хийх зөвшөөрлийгөгнө.
  19. 19. Банкны драфтын онцлогууд• Чекээс илүү хурдан• Банк өөрийн мэдлийн хөрөнгөнөөс төлбөрийг хийсний дараа харилцагчтайгаа төлбөрийн асуудлыг тооцдог
  20. 20. ШууданШуудангийн шилжүүлэг нь шилжүүлэгчбанкнаас хүлээн авагчийн нэр дээртөлөгч банкруу төлбөрийн даалгаврынэх баримтыг илгээх журмаар явагддаг.
  21. 21. ТелексШуудангийн шилжүүлэгтэй адил боловчбаталгаажсан сүлжээгээр төлбөрийн даалгаврыгдамжуулдгаараа онцлогтой Давуу тал: Цаг хугацаа алдахгүй учир хүүгийн зардал бага гардаг Үрэгдэж алга болохгүй Сул тал Зардал өндөр
  22. 22. SWIFT-Society for Worldwide Interbank Financial Telecomunication• SWIFT нь Олон улсын санхүүгийн харилцаа холбооны компьютерийн сүлжээ юм.• 1974 онд Хэсэг банкууд нийлж нэгдсэн сүлжээ байгуулах санаачлага гаргаснаар байгуулагдсан.• SWIFT-ийн сүлжээгээр бүх тивийн 3000 шахам банкны байгууллага үйлчлүүлж байгаа бөгөөд өдөрт сая гаран нэгж мэдээ түүгээр дамжин боловсруулалт хийгдэж байна.
  23. 23. • SWIFT-ээр төлбөр тооцоо хийх нь Телексээр төлбөр тооцоо хийхтэй адил бөгөөд ялгаатай тал нь нэг зэрэг мэдээллийг нэг дор солилцох буюу мэдээллийг файл хэлбэрээр бөөнөөр нь илгээдэг явдал юм.• Манай орны хувьд SWIFT-г Монгол банк, арилжааны банкууд ашиглаж байгаа бөгөөд SWIFT-ийн Гонк-Конг төвтэй салбарын хэрэглэгчид юм.
  24. 24. SWIFT-ашигласны давуу талууд• Төлбөр тооцоо, мэдээ мэдээллийг цахим аргаар гуйвуулдаг• SWIFT-ээр гуйвууллага хийхэд оролцогч хоѐр банк хоѐулаа SWIFT-ийн гишүүн байх ѐстой• Эрх бүхий кодоор аюулгүй байдлыг нь хангадаг• Төрөл бүрийн мэдээллийг төрөлжүүлж нэгэн стандартад оруулж форматалсан байдаг• Мэдээлэл түргэн шуурхай очих газраа хүрдэг• Мэдээллийн бүрэн бүтэн байдал, нууцлалт аюулгүй байдал дээд зэргээр хангагдана• Мэдээлэл дамжуулах үнэ телекс факсаар дамжуулахаас хямд
  25. 25. Money gramГадаад мөнгөн гуйвуулгыгбогино хугацаандгүйцэтгэх үйлчилгээ юм.
  26. 26. Western Union1851 онд Western Union компанибайгуулагдсан.Дэлхийн 186 оронд 321 агент 96мянган цэгээр үйлчилгээ үзүүлэхээсгадна АНУ-д төлбөр тооцооны 40-50%-ийг дангаараа гүйцэтгэдэг
  27. 27. Western Union-ын давуу талууд• Гуйвуулгыг хэдхэн минутанд хүлээн авагчид дамжуулна• Гүйлгээ өөр хүнд очихоос найдвартай хамгаалагдсан• Харилцах данс нээгдэх шаардлагагүй• Найдвартай хурдан хэрэглэхэд амар
  28. 28. 2. Акцент• Инкасс• Төлбөрийн нэхэмжлэл гэж ангилна. Инкасс нь олон улсын худалдааны төлбөр тооцоонд хэрэглэгддэг чухал хэлбэр юм. Зарим үед аккредитивтэй төстэй боловч гол ялгаа нь хаана хэзээ төлбөр хийх вэ гэдэг асуудалд оршдог.
  29. 29. Инкассын тооцооны үед баримтууд бабараанууд импортлогчийн орны банкиндхүрэлцэн ирснээр төлбөр хийгддэг ба энэ ньбараа ачуулснаас хойш хэдэн өдөр хэдэндолоо хоног ч байж болдог.Инкассын тооцооны үед импортлогч бараагаахүлээж авахаас нааш төлбөр хийхгүй. Экспортлогч импортлогч бараагаа авахааснааш төлбөр хүлээн авахгүй
  30. 30. Төлбөрийн нэхэмжлэхБараа үйлчилгээгээ авсны дараахудалдан авагчийнзөвшөөрөлтэйгээр бичсэн гүйлгээ
  31. 31. 3. Карт Техникийн дэвшлийг илэрхийлсэн нууцлал бүхий бэлэн бус тооцооны хэрэгсэл.• Картыг дотор нь:ДТ- зөвхөн урьдчилаад хуримтлуулсан мөнгөнийхөө дүнгээр төлбөр хийдэг.КТ- дебтээс гадна харилцагч банктайгаа гэрээ хийж зээл авч болдог карт юм.
  32. 32. 4. АккредитивТухайн банк худалдан авагчийн хүсэлтээрбуюу өөрийн нэрийн өмнөөс бэлтгэннийлүүлэгч нь гэрээнд тодорхой заасанбаримтуудыг тогтоосон хугацаанд банкиндбүрдүүлж өгсөнийг үндэслэн 2 талынтохиролцсон валютаар мөнгийг төлөхийгхүлээсэн банкны үүрэг юм.
  33. 33. Аккредитивийн тооцоонд оролцогч талуудAккредитив нээлгэгч: Аккедитив нээхийг хүсэгч буюу худалдан авагч буюу импортлогчНээгч банк: Аккредитив нээснээр нөхцөлт баталгаа өгч буй банк (импортлогчийн банк)Харилцагч банк буюу экспортлогчийн банк: Аккредитив нээгдсэн тухай экспортлогчид мэдэгддэг аккредитив нээсэн банкны харилцагч банк юм. Зарим үед Аккредитибийн баталгаа гаргаснаараа тухайн банк батлан даагч болж хувирнаБенифициар: Худалдагч буюу экспортлогч
  34. 34. Аккредитивийн төлбөр тооцоонд дараах банкууд оролцоно• Худалдан авагч үйлчлүүлэгч нь болох аккредитив нээгдсэн банк• Худалдагч үйлчлүүлэгч нь болох худалдагчийн бизнесийн үйл ажиллагаа явуулж буй орны банк• Худалдагч буюу экспортлогчийн орны ямар нэгэн банк:• Төлбөр хийгч банк
  35. 35. Аккредитивийн төрлүүд• Баталгаат аккредитив нь: Аккредитив нээсэн банк, түүнийг нээхийг хүссэн импортлогчийн банкнаас нөхөн төлөлт авах эсэхээс үл хамааран экспортлогчид төлбөрийн зохих дүнг төлөх банкны үүрэг юм.• Баталгаагүй аккредитив нь: Экспортлогчийн банк аккредитив нээгдсэн тухай үйлчлүүлэгчдээ мэдэгдэх л үүрэгтэй.• Буцаан дуудагдах аккредитив: Энэ аккредитивийг нээгч банк импортлогчийн санхүүгийн байдлаас хамаарч аккредитивийг хугацаанаас нь өмнө хүчингүй болгох эрхтэй аккредитив.
  36. 36. • Буцаан үл дуудагдах аккредитив: Экспортлогчийн зөвшөөрөлгүйгээр хугацаа дуусахаас өмнө импортлогчийн банк хүчингүй болгох буюу өөрчилж болдоггүй.• Баталгаат бус буцаан үл дуудагдах аккредитив: Бенефициар буюу худалдагчид харилцагч буюу өөр нэг банкаар (advising) дамжуулан мэдэгдэх ба энэ банк төлбөрийн ямарч хариуцлага хүлээдэггүй. Харин аккредитив нээгдсэн банк төлбөр баримтуудын талаар дангаар үүрэг хүлээнэ.
  37. 37. • Баталгаат буцаан үл дуудагдах аккредитив: Аккредитив нээгдсэн банкны шаардлагаар 3- дагч банк баталгаа гаргадаг ба худалдан авагчийн үйлчлүүлэгч банкны төлбөрийн чадварт худалдагч эргэлзэж байгаа тохиолдолд энэ хэлбэрийг ихэвчлэн ашиглана• Хуваагдах аккредитив: Гэрээнд тохиролцсон дүнг экспортлогчид хэсэгчилсэн ачилт бүрийн дараа төлдөг бол.
  38. 38. • Үл хуваагдах аккредитив: Бүх ачилт хийгдэж дууссаны дараа экспортлогчид холбогдох үнийн дүнг төлөхийг үл хуваагдах аккредитив гэдэг.• Сэргээгдэх аккредитив: Аккредитив ашиглагдах нийт хугацааны дотор импортлогч аккредитив нээсэн банкинд экспортлогчид төлсөн төлбөрийн дүнгээр аккредитив нөхөн сэргээгдэхийг сэргээгдэх аккредитив гэдэг.• Шилжих аккредитив: Жинхэнэ худалдагч нэг түүнээс дээш хэд хэдэн бэлтгэн нийлүүлэгчид аккредитив эзэмших эрхийг шилжүүлэх явдал бөгөөд мөн үүрэг хариуцлагыг мөн шилжүүлнэ.
  39. 39. • Улаан нөхцөлт аккредитив: Бараа хүрэлцэн ирэхээс өмнө төлбөрийнхөө зарим хэсгийг (75% хүртэлх) урьдчилж авахыг экспортлогчид импортлогч зөвшөөрөх бол.• Ногоон нөхцөлт аккредитив: Улаан нөхцөлт аккредитивтэй төстэй боловч тухайн бараа агуулахад хадгалагдаж буйг баталсан үнийн дүнтэй агуулахын орлогын баримтаар баталгаажсан байна.• Контр аккредитив: Энэ нь угтаа хоѐр өөр аккредитив боловч аккредитивийн нөхцөлд тавих шаардлага нь ижил юм. Энэ аккредитивийг экспортлогч үндсэн бараа нийлүүлэгч биш тохиолдолд хэрэглэдэг.
  40. 40. 5. Вексель Тодорхой хэмжээний мөнгийг тогтоосон хугацаанд төлөхийг баталж бичсэн хууль ѐсны өрийн бичиг• Векселийг агуулгын хувьд: Таваарын вексель: ААН, иргэдийн бичсэн векселийг Мөнгөн хэлбэртэй вексель: Арилжааны банкуудын гаргасан векселийг
  41. 41. • Векселийг эзэмшигчийн хэлбэрээс нь хамааруулан: Нэрлэсэн вексель: Эзэмшигчийн нэр хаяг тодорхой заасан Нэхэмжлэх вексель: Эзэмшигчийн нэр хаягийг тодорхой заагаагүй (Гарган үзүүлэгч төлнө)
  42. 42. Векселийг ерөнхийд нь үндсэн хоѐр төрөлд ангилдаг:• Энгийн вексель: Төлбөр хариуцагч нь тодорхой хэмжээний мөнгийг төлбөр нэхэмжлэгчид төлөхийг батлан бичсэн өрийн бичиг• Шилжих вексель: Төлбөр нэхэмжлэгч нь тогтоосон хугацааны дараа тодорхой хэмжээний мөнгийг гуравдагч этгээдэд төлөхийг төлбөр хариуцагчид мэдэгдэж бичсэн бөгөөд төлбөр хариуцагч төлөхийг зөвшөөрсөн өрийн бичиг.
  43. 43. СудалгааГадаад худалдааны тэнцэл /мян ам.доллар/ График-17000 6526.9 -1746.560005000 4780.44000 -291.6 -144.3 -710 3244.5 -252,3 3200.1 2908.5 Экспорт3000 2534.5 Импорт 1947.5 2061.8 1885.4 2137.720001000 0 2007 2008 2009 2010 2011 www.nso.mn
  44. 44. 2500000 Экспортын гол нэрийн бараа /мян.ам.дол/ График-22000000 График-215000001000000 2009 2011 500000 0 Чулуун Самнасан Бохир Цайрын Зэсийн нүүрс ноолуур ноолуур хүдэр баяжмал баяжмал www.nso.mn
  45. 45. 800000 График-3 Импортын гол нэрийн бараа /мян.ам. дол/700000600000 График-3500000400000 2009 2010300000 2011200000100000 0 Дизель түлш Автобензин Суудлын Ачааны Өрөө явагч автомашин автомашин машин www.nso.mn
  46. 46. Гол экспортлогч орнууд /%/ График-4 БНХАУ ОХУ Канад Итали БНСУ Швейцарь Их Британи ХБНГУ Япон Франц АНУ Бусад www.nso.mn
  47. 47. График-5 Гол импортлогч орнууд /%/ 1.5 1.1 1 1 БНХАУ 9.1 2.3 ОХУ 30.8 Канад 8.2 БНСУ1.5 ХБНГУ 7.4 Япон Франц 4.2 АНУ 5.4 Украйн 2 24.5 Австрали Белорусь Сингапур Малайз Бусад www.nso.mn
  48. 48. Анхаарал тавьсан та бүхэнд баярлалаа
  • NandinErdene3

    Dec. 22, 2016
  • tsababe

    Apr. 5, 2015
  • baaskashd

    Apr. 30, 2014
  • hongorzul1023

    May. 28, 2013

Views

Total views

12,963

On Slideshare

0

From embeds

0

Number of embeds

4

Actions

Downloads

246

Shares

0

Comments

0

Likes

4

×