Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Төмөрлөгийн цахилгаан шинж

403 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Төмөрлөгийн цахилгаан шинж

  1. 1. 1. Хичээл унших a. Ангиллыг бүтцийн схемеер үзүүлэх b. 5 асуулт зохиох c. Òºìºðëºãèéí öàõèëãààíû øèíæ унших 2. Ашиглах материал a. Материал судлал b. Дараах унш c. 10 асуулт зохиох Òºìºðëºãèéí öàõèëãààíû øèíæ Ìàøèíû îðîîìîã, àïïàðàòóóä, öàõèëãààí äàìæóóëàõ øóãàìíû óòàñ, öàõèëãààíõóâèàðëàõ áàéãóóëàìæèéí áóñàä òºìºð çýðýã íü òºìºðëºã öàõèëãààí äàìæóóëàõìàòåðèàëààð áýëòãýãäýíý. Çàðèì íýãýí áàéãóóëàìæèíä äàìæóóëàõ ìàòåðèàë õàëààã÷ìàòåðèàëûí ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýõ áà ýíý íü ìóó äàìæóóëàõ áóþó öàõèëãààí ýñýðã¿¿öýë ºíäºðìàòåðèàë áàéõ ¸ñòîé. Äàìæóóëàõ çîðèóëàëòûí ìàòåðèàëûí ¿íäñýí øèíæ òºìºðëºãèéíöàõèëãààí äàìæóóëàõ ÷àäâàð áîëíî. ¯ëýìæ èõ õýìæýýíèé öàõèëãààí äàìæóóëàõ òºìºðëºã÷ºëººòýé îëîí ýëåêòðîíòàé áàéäàã. Öàõèëãààí õ¿÷äëèéí ¿éë÷ëýë õ¿ðòýë ýëåêòðîíóóä ýìõçàìáàðààã¿é õºäºë㺺íòýé áàéíà. Ýëåêòðîíóóä ÿíç á¿ðèéí ÷èãëýëä øèëæèí õºäºëæ òýäòºìºðëºãèéí á¿õ ýçëýõ¿¿íýýð æèãä òàðõàí õóâààðèëàãäñàí áàéíà. Àòîìóóä ººðñ人ýëåêòðîíîî àëäàæ, òýð íü íýìýõ èîí áîëîí õóâèðààä òàëñò òîðûí çàíãèëààíä áàéðëàíà.Èéíõ¿¿ òºìºðëºã äàìæóóëàã÷ íü ººðèéíõºº òàëñò òîðûí çàíãèëààíû äýðãýä õýëáýëçýõíýìýõ èîí ýìõ çàìáàðààã¿é õºäëºõ ÷ºëººò ýëåêòðîíîîñ á¿ðäýíý. Õýðýâ òºìºðëºãäàìæóóëàã÷èéí òºãñãºëä öàõèëãààí õ¿÷äýë áèé áîëãîâîë äàìæóóëàã÷èéí ýëåêòðîíóóääàìæóóëàã÷èéí òºãñãºëººñ ºãºãäñºí ã¿éäýë ¿¿ñãýã÷èéí õàñàõ ðóó, äàìæóóëàã÷èéí òºãñãºëð¿¿ ã¿éäýë ¿¿ñãýã÷èéí íýìýõ ð¿¿ òóñ òóñ õºäºëíº. Ýíý ýëåêòðîíóóäûí ÷èãëýëòýéõºäºë㺺í íü òºìºðëºãò ã¿éõ öàõèëãààí ã¿éäýë áîëíî. Òºìºðëºã äàìæóóëàã÷èä ÷ºëººòýëåêòðîíû òîî èõ áàéäãààñ äàìæóóëàã÷èä õ¿÷äëèéã õýä äàõèí èõýñãýâýë, öàõèëãààí ã¿éäýëòºä äàõèí èõñýõ áîëíî. Èéìýýñ õ¿÷äëèéí õóâüñàëòûí ¿åä äàìæóóëàõ òºìºðëºãèéíöàõèëãààíû ýñýðã¿¿öëèéí ( R ) õýìæýý, ò¿¿íèé äàìæóóëàõ ÷àäâàðûí G õýìæýýººð÷ëºãäºõã¿é õýâýíäýý ¿ëäýõ áóþó ýíý íü á¿õ òºìºðëºã äàìæóóëàã÷èéí ãîë øèíæ áîëíî.Ýíý øèíæ íü õ¿÷äýë ã¿éäëèéí øóãàìûí õàìààðëààð (Îìèéí õóóëü) èëýðõèéëýãäýíý. U    U  Ga R Ýíä: U - äàìæóóëàã÷èä èðæ áàéãàà õ¿÷äëèéí õýìæýý, /Â/ R - äàìæóóëàã÷èéí ýñýðã¿¿öýë, /îì/ 1 1 G - äàìæóóëàã÷èéí äàìæóóëàõ ÷àäâàð, òýð íü Ga   -òàé òýíö¿¿ áîëíî. R îì ßìàð ÷ òºìºðëºã äàìæóóëàã÷èéí öàõèëãààíû ýñýðã¿¿öëèéí õýìæèãäýõ¿¿íäòåìïåðàòóð íºëººëíº. Õýðýâ òåìïåðàòóðûã èõýñãýâýë äàìæóóëàã÷èéí ýñýðã¿¿öýë èõñýõ,ýñâýë òåìïåðàòóðûí áàãàñàëòàíä äàìæóóëàã÷èéí öàõèëãààíû ýñýðã¿¿öýë áóóðíà. Õýðýâ Ro – îîð to òåìïåðàòóðûí ¿å äýõ äàìæóóëàã÷èéí öàõèëãààí ýñýðã¿¿öëèéíõýìæýýã R1 – ýýð t òåìïåðàòóðûí ¿å äýõ ýñýðã¿¿öëèéã òóñ òóñ òýìäýãëýâýë ýíýýñýðã¿¿öëèéã äàðààõ òîìú¸îãîîð áîäîæ îëíî. Rt  Ro 1   o  t  t o  Ýíä: Rt - t òåìïåðàòóðûí ¿å äýõ äàìæóóëàã÷èéí ýñýðã¿¿öýë, Ro  t (00, 20îÑ ã.ì) òåìïåðàòóðûí ýõíèé ¿å äýõ äàìæóóëàã÷èéí ýñýðã¿¿öýë,
  2. 2.  0 - ýõíèé òåìïåðàòóð t 0 -èéí ¿å äýõ öàõèëãààíû ýñýðã¿¿öëèéí òåìïåðàòóðûíèòãýëö¿¿ð Ýíý õýìæèãäýõ¿¿í íü òåìïåðàòóðûí 1îÑ ººð÷ëºëòºíä ºãºãäñºí ìàòåðèàëààñäàìæóóëàã÷èéí 1 îì ýñýðã¿¿öýë ÿìàð õýìæýýãýý𠺺ð÷ëºãäñºíèéã çààæ ºãíº. R, G –èéí õýìæèãäýõ¿¿í ºãºãäñºí õýìæýý á¿õèé ÿìàð ÷ äàìæóóëàã÷èä õàìààðàãäàõòóë, ÿã òèéì ìàòåðèàë ãýæ òîäîðõîéëæ ÷àäàõã¿é. Òîäîðõîé õýìæèãäýõ¿¿íèéòóñëàìæòàéãààð ìàòåðèàëûí öàõèëãààíû ýñýðã¿¿öëèéí èëýðõèéëýãäýõ òîîí èëýðõèéëëèéãöàõèëãààíû õóâèéí ýñýðã¿¿öýë ãýæ íýðëýí, ò¿¿íèéã ãðåê ρ ¿ñãýýð òýìäýãëýýä äàðààõòîìú¸îãîîð òîäîðõîéëíî. l R  S Ýíä: R  l , ì óðò äàìæóóëàã÷èéí åðºíõèé ýñýðã¿¿öýë, S - äàìæóóëàã÷èéí á¿õ óðòàä òîãòìîë áàéõ äàìæóóëàã÷èéí õºíäëºí îãòëîë, ìì2  - äàìæóóëàã÷èéí õóâèéí ýñýðã¿¿öýë Äàìæóóëàã÷èéí öàõèëãààíû åðºíõèé ýñýðã¿¿öýë R -èéã õýìæèõ áàãàæèéíòóñëàìæòàéãààð îëîîä, äýýðõ òîìú¸îíîîñ õóâèéí ýñýðã¿¿öëèéí õýìæýý  -èéã îëáîë: S   R l Õýðýâ åðºíõèé ýñýðã¿¿öýë R -èéã Îì-îîð, çàãâàð ìàòåðèàëûí l óðòûã ìåòðýýð,õºíäëºí îãòëîëûí S òàëáàéã õàâòãàé äºðâºëæèí ìèëëèìåòðýýð (ìì2) èëýðõèéëáýë,äàìæóóëàõ ìàòåðèàëûí õóâèéí ýñýðã¿¿öýë îì.ìì/ì íýãæýýð èëýðõèéëýãäýíý. Öàõèëãààíû õóâèéí ýñýðã¿¿öýë  öàõèëãààíû ¿íäñýí òîäîðõîéëîëò áîëíî. Ó÷èðíü öàõèëãààí ã¿éäëèéí ºíãºðºëòºíä ìàòåðèàëûí ¿ç¿¿ëýõ ýñýðã¿¿öëèéí áàéäëûãòîäîðõîéëæ ºãºõ áîëîìæèéã îëãîíî. Õóâèéí ýñýðã¿¿öýë  õýäèé÷èíýý áàãà áàéâàë,öàõèëãààí ã¿éäýë äàìæèõ ÷àäâàð èõ áîëæ, äàìæóóëàõ ìàòåðèàë òºäèé÷èíýý ñàéíäòîîöîãäîíî.

×