4. Peter de Grote en de Grote Noordse Oorlog

1,305 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,305
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
18
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

4. Peter de Grote en de Grote Noordse Oorlog

  1. 1. Russische tsaren en ‘hun’ oorlog 4 <ul><li>Tsaren? </li></ul><ul><li>Vijand? </li></ul><ul><li>Oorzaak? </li></ul><ul><li>Uitkomst? </li></ul><ul><li>Invloed op </li></ul><ul><li>Rusland? </li></ul>
  2. 2. Sankt Peterburg (vanaf 1703...) ‏
  3. 3. Peter de Grote 1696-1725
  4. 4. Grote Noordse Oorlog 1700-1721 <ul><li>Achtergrond: Peter wil 'warme haven', maar vindt geen steun voor oorlog tegen Turken </li></ul><ul><li>Alternatief: oorlog tegen Zweden </li></ul><ul><li>Slag bij Poltava 27 juni 1709 </li></ul><ul><li>Uitkomst: Rusland Europese grootmacht; rol van Zweden uitgespeeld </li></ul>
  5. 6. Poltava aantallen? <ul><li>Zweden: </li></ul><ul><li>Russen </li></ul>22,100 Zweden ca 11,800 cavalerie ca 9,300 infanterie ca 1,000 Poolse huzaren 3,000–7,000 Kozakken 34 kanonnen Totaal: bijna 30,000 man(Wikipedia) ca 37,000 infanterie 23,700 cavalerie 102 kanonnen(!!!!!) ‏ 3,000 Kalmyken arriveerden tegen het eind van de veldslag Totaal: ruim 60.000
  6. 7. 1613-1696 Moskovie <ul><li>Michail 1613-45 </li></ul><ul><li>Aleksej 1645-76 </li></ul><ul><li>Fjodor III 1676-82 </li></ul><ul><li>Ivan V 1682-96 </li></ul><ul><li>Peter I 1696-1725 </li></ul><ul><li>Vrede van Stolbovo 1617 Bestand Deoelino 1618 </li></ul><ul><li>Expansie (Ochotsk, Amoer) 1649 Oelozjenie: boer nog meer 'gebonden' </li></ul><ul><li>1652-1666 Nikon; Schisma </li></ul><ul><li>1654 Eed van Perejaslavl </li></ul><ul><li>1655-67 oorlog om Oekraine </li></ul><ul><li>1667 Bestand Androesovo </li></ul><ul><li>1667-71 'Stenka Razin' </li></ul><ul><li>1682 Afschaffing ' mestnitsjestvo ' </li></ul><ul><li>Avvakoem verbrand </li></ul>
  7. 8. Peter de Grote ( 1672-1725) <ul><li>Jeugd; vader/moeder; halfzus Sophia; ; </li></ul><ul><li>Preobrazjenskoe </li></ul><ul><li>Eigenaardige jongen... </li></ul><ul><li>1682 Streltsy; moord Naryshkin-factie; regent Sophia </li></ul><ul><li>1689 geruchten staatsgreep; Peter autocraat; Sophia naar Novodevitsji. </li></ul><ul><li>Vriendschappen... en Hollandse Anna Mons! </li></ul><ul><li>1695 en 1696: Azov ingenomen </li></ul><ul><li>1697-98: eerste reis 'Grote Russische Ambassade'. Waarom? Reis in Wenen afgebroken. </li></ul><ul><li>1699 Vrede met Turken </li></ul><ul><li>(1718 dood van Aleksej; 11 kinderen bij Catharina) ‏ </li></ul>
  8. 9. Karel XII versus Peter de Grote <ul><li>Kaart </li></ul>
  9. 10. Grote Noordse Oorlog 1700-1721 <ul><li>1700 Geheim Verdrag Denen, Polen en Russen </li></ul><ul><li>Zweden neutraliseert Denemarken </li></ul><ul><li>Slag bij Narva: Peter verpletterend verslagen </li></ul><ul><li>Zweedse invasie in Polen. August afgezet; tegelijkertijd verovert Peter Lijfland; 1703 stichting Petersburg </li></ul><ul><li>1708 Karel XII vertrekt vanuit Litouwen richting Moskou; Peters tactiek van de 'verschroeide aarde'. </li></ul><ul><li>Slag bij Lesnaja; Generaal Lewenhaupt (Zw) verliest zijn tros </li></ul><ul><li>Een winter in Oekraine; hetman Mazeppa heeft Zweden weinig te bieden; </li></ul><ul><li>27 juni 1709 'Poltava'; Zweden capituleren; Karel XII vlucht naar Turken. </li></ul>
  10. 11. Grote Noordse Oorlog 1700-1721 (2) ‏ <ul><li>Na 'Poltava' trekt Peter richting Moldavie; omsingeld door Turken doet hij grote concessies(teruggave Azov) </li></ul><ul><li>Hervatting oorlog met Zweden langs Duitse Oostzeekust (dynastieke verwevenheid); verzet van Engeland en Oostenrijk; (Peters Tweede reis in 1717) </li></ul><ul><li>1714 verovering Finland; </li></ul><ul><li>1719-21; landingen Russische vloot bij Zweden </li></ul><ul><li>1721 Vrede van Nystad – Keizerrijk Rusland onder 'imperator Peter I' een Europese grootmacht </li></ul>
  11. 12. Poltava 27 juni 1709
  12. 13. Poltava 1709 <ul><li>Wat zien we? </li></ul><ul><li>Wie? Tegenstander Karel XII en Zweden </li></ul><ul><li>Waarom? </li></ul><ul><li>Waar? </li></ul><ul><li>Hoe? </li></ul><ul><li>Waarom overwinning voor Peter? </li></ul>
  13. 14. Hervormingen: een moderne grootmacht onder Peter I <ul><li>Financiering: </li></ul><ul><li>Bestuur: </li></ul><ul><li>Onderwijs: </li></ul><ul><li>Belasting per 'ziel' </li></ul><ul><li>industrie/nijverheid </li></ul><ul><li>Senaat vervangt Doema </li></ul><ul><li>Collegia i.p.v. 'prikazy' </li></ul><ul><li>'fiskal' tegen corruptie </li></ul><ul><li>Vakscholen (ingenieur-, navigatie, enz. ) </li></ul><ul><li>Na dood P. : Academie voor Wetenschappen </li></ul>
  14. 15. Hervormingen 2 <ul><li>Militair: </li></ul><ul><li>Kerk: 'kerk moet hulp zijn voor de staat' 'Reglement' 1721: </li></ul><ul><li>Recrutenplicht; industrie; afschaffen Streltsy; nieuwe tactieken, technieken... </li></ul><ul><li>Geen nieuwe Patriarch 1700 </li></ul><ul><li>'prikaz' voor kloosters opbrengsten: a. de clerus b. de staat </li></ul><ul><li>'Aller-Heiligste Synode' vervangt Patriarch </li></ul>
  15. 16. Hervormingen 3 <ul><li>Eigendom: </li></ul><ul><li>Diplomatie: </li></ul><ul><li>Westerse 'life-style': </li></ul><ul><li>Rangentabel: merites ipv afkomst 1722 </li></ul><ul><li>'Pomestje' nu erfgoed </li></ul><ul><li>Permanente gezanten </li></ul><ul><li>Baarden; kleding, Europese kalender, enz. </li></ul><ul><li>14 parallelle rangen; militair en civiel; adel 'opengesteld'. </li></ul>
  16. 17. Conclusie: Peter de Grote <ul><li>En verder???? </li></ul><ul><li>Rusland Europese grootmacht </li></ul><ul><li>Expansie naar west en oost </li></ul><ul><li>Toename westerse invloed </li></ul><ul><li>Modernisering met gebruik staatsterreur/geweld </li></ul><ul><li>Opzetten bureaucratisch systeem </li></ul><ul><li>kennis/expertise naar 'Rusland' </li></ul><ul><li>Permanente diplomatie </li></ul><ul><li>Onderwijssysteem </li></ul><ul><li>Sociale mobiliteit vergroot </li></ul><ul><li>Industrie; onderwijs; enz., enz. </li></ul><ul><li>Gemengde reputatie Peter </li></ul>

×