Historia terroryzmu

15,671 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
15,671
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
9
Actions
Shares
0
Downloads
117
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Historia terroryzmu

  1. 1. HISTORIA TERRORYZMU Zabijają, by świat o nich mówił Sławomir Ozdyk
  2. 2. Dziesięciu ludzi działających razem może sprawić, że zadrży sto tysięcy rozproszonych...Mirabeau
  3. 3. Samo pojęcie terroryzmu pochodzi od łacińskich słówterror (strach, straszna wieść) oraz terrere (przerażać), językoznawcy wywodzą je natomiast z sanskryckiego słowa tras, które oznaczało drżeć. Zazwyczaj jednak poprzestaje sięna łacińskim źródłosłowie, który upowszechnił się w językach europejskich za sprawą rewolucji francuskiej i okresu rządów terroru (fr. terreur), czyli stosowania zmasowanych zbrodni, represji i mordów celem wzbudzania powszechnego przerażenia i trwogi. Egzekucja króla Ludwika XVI, Paryż, 21.1.1793Maximilien Robespierre
  4. 4. Od starożytności aż po wiek XIX stosowanie siły, gwałtu i zastraszania uważano za wyłączną domenędyktatorskich, despotycznych i tyrańskich form władzy państwowej. Sytuacja zmieniła się jednak, gdy ugrupowania anarchistyczne i rewolucyjne uczyniły ze stosowania przemocy element podstawowy w walce politycznej. W historii Europy pojawiła się pierwsza fala terroryzmu. Odtąd zamachy napolityków i wywoływanie zamieszek staną się dla wielu grup politycznych próbą doprowadzenia do sytuacji społecznego wrzenia i dokonania rewolucyjnego przewrotu.
  5. 5. Druga fala terrorystycznych metod sięgania po władzę polityczną miała miejsce wdwudziestoleciu międzywojennym, kiedy to na arenie dziejowej pojawiły się ruchy totalitarne. Po raz trzeci terroryzm jako metoda walki zporządkiem państwowym wzmógł się w drugiej połowie lat sześćdziesiątych naszego wieku począwszy od lewackiego ekstremizmu, a skończywszy na terroryzmie islamskich fundamentalistów oraz pojawieniu się nowych jego odmian w postaci ekoterroryzmu czy terroryzmu stosowanego przez sekty religijne.
  6. 6. Terroryzm rozumiany jako działalność osób lub grup nastawionych na dezorganizację życia społecznego pojawił się w świecie nowożytnym dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Wtedy też zaczęto rozgraniczać pojęcia „terror” i „terroryzm”,pojawiły się nowe formy przemocyoraz pierwsze próby teoretycznego uzasadniania terroryzmu. Kiedy jednak pojawiły się w historiipierwsze indywidualne akty terroru zbliżone do działań, które dziś określilibyśmy mianem terroryzmu? Na ten temat nie maw nauce zgodności – skrytobójstwo, zamachy na głowy koronowane i chęć przerażenia przeciwnika zawsze należały do repertuaru zachowań związanych z walką o władzę.
  7. 7. Można na przykład uznać, że pierwszym w dziejach terrorystą był Herostrates z Efezu, który w roku 356 p.n.e. podpalił świątynię Artemidy w swoim mieście. Ubogi szewc chcączyskać sławę, zniszczył budowlę uważaną przez starożytnych Greków za jeden z ówczesnych cudów świata. Wyrokiem ojców miasta Herostrates zginął w męczarniach, a jegoimienia nie wolno było nikomu wymówić. Stało się jednak inaczej i we współczesnej psychologii znane jest pojęcie „kompleksu Herostratesa”, a więc chęci uczynienia czegokolwiek, co przyniesie rozgłos i sławę, zwróci uwagę i dowartościuje sfrustrowaną jednostkę.
  8. 8. Spartanie swą sławę najlepszych w Grecji wojowników zawdzięczali wychowaniupolegającym na ćwiczeniach wojskowych, które wypełniały mężczyznom całe życie. Do historii przeszła przede wszystkim bohaterska obrona Termopil przed perską nawałą, w której to bitwie zginął król Leonidas i jego trzystu żołnierzy. Ideał wojownika, który może tylko zwyciężyć albo zginąć w walce, realizował się poprzez nader okrutny systemwychowawczy. Celem przygotowania młodych ludzi do walki i zabijania kandydaci nawojowników musieli przejść rodzaj rytuału lub manewrów zwanych krypteia, polegający na zabijaniu helotów, czyli spartańskich niewolników wywodzących się z ludności podbitych i okupowanych ziem. Zastraszaniewciąż buntujących się helotów miało charakter stanu wyjątkowego i metod terrorystycznych.
  9. 9. Terror pojawił się również w demokratycznych Atenach, kiedy to po klęsce w wojniepeloponeskiej Spartanie narzucili Ateńczykom Władzę komisji oligarchicznej. W ciągu trwających osiem miesięcy rządów Trzydziestu Tyranów zostało straconych tysiąc pięciusetobywateli, a dalszych pięć tysięcy wyrzucono z miasta (całe Ateny liczyły wówczas około trzydziestu tysięcy obywateli). Rozpętała się szaleńcza orgia prześladowań, plądrowania majątków, wtrącania ludzi do więzień i ich mordowania, panował powszechny strach przed niespodziewanym aresztowaniem, płatnymi donosicielami i tajną policją. Założeniem Trzydziestu było wciągnięcie w zbrodnie wszystkich obywateli, aby nikt w mieście nie mógł oskarżyć oligarchów o czyny, w których sam by nie brał udziału.
  10. 10. Terrorystyczne metody skrytobójstwa dla odnoszenia korzyści politycznych stosowali członkowie sektySicari działającej w Palestynie i w Egipcie w latach 66– 73 naszej ery. Była to najbardziej radykalna grupa wstronnictwie zelotów przygotowujących antyrzymskie powstanie, które wybuchło w roku 65 w Judei. Walki z legionami zakończyły się klęską powstańcówi zdobyciem Jerozolimy przez wojska Tytusa w pięć latpóźniej. Nazwa sprzysiężenia skrytobójców pochodziła od krótkiego miecza zwanego sica. Metoda działania polegała na ataku w tłumie modlących się w świątyniach i zadawaniu ciosu znienacka. Gdy ofiary osuwały się na ziemię, zabójcy wtapiali sięwe wstrząśnięty tłum i manifestując oburzenie, unikali wykrycia. Likwidowano w ten sposób przeciwników poli tycznych, tj. głównie tych, którzy nie byli radykalnie i wrogo nastawieni wobec Rzymian. Sekta dokonywała również zniszczeń pałaców Heroda oraz sabotażu dostaw wody do Jerozolimy.
  11. 11. Tysiąc lat później, około roku 1090, na Bliskim Wschodzie pojawiła się szyicka sekta izmailitów znanych jako asasyni. Dziś słowo to oznacza w językach europejskich zabójcę. Sekta zabójców lub islamski zakon rycerski założony został przez Persa HasanaSabbaha zwanego „starcem z gór”. Nazwa„asasyn” pochodzi od słowa haszszaszini oznaczającego wojownika palącego haszysz. Fanatyczni wojownicy gotowi byli na jedno skinienie swego wodza zginąć. Asasyni terroryzowali w XI–XII wieku cały kalifat bagdadzki, zamordowali w roku 1092 wielkiegowezyra al-Mulka, zaś w sto lat później ich ofiarą stał się jeden z najwybitniejszychrycerzy krzyżowych Konrad z Montferrat. Górskie warownie zakonu zostały zdobyte i zniszczone podczas najazdu mongolskiego w roku 1258, kiedy towojska Hulagu-chana zniszczyły Bagdad. Izmailickie sekty istnieją do dziś, stanowiąc najbardziej skłonną do mesjanizmu grupę szyitów i wierząc w nadejście mahdiego (zbawcy), którym będzie ostatni imam.
  12. 12. Mongołowie utworzyli w pierwszej połowie XII wieku zmilitaryzowane państwo, dokonując bezustannych podbojów i stosując na niespotykaną wcześniej w dziejach skalę terror i ludobójstwo. W roku 1206 mongolski wódz Temudżyn przybrał imię Czyngis-chana, szerząc wiarę w boskość swojej misji i mongolskie panowanie nad całym światem. Nakazy ujarzmienia innych ludów i okrucieństwa jako najwyższej cnoty przyjęło się określać mianem mesjanizmu stepowego, zgodnie z którym wszystkie ludzkie społeczności miały się stać częścią mongolskiego imperium. W liście do papieża Innocentego IV mongolski władca Gujuk-chan stwierdził: (...) niech będzie wiadome, że cały świat od wschodu do zachodu słońca Wszechmocnyoddał nam (...) przyjdźcie wszyscy i oddajcie się nam na służbę i złóżcie hołd (...)
  13. 13. Mongolskie najazdy i utrzymywanie w poddaństwie ziem ruskich wpłynęły znaczącona ukształtowanie się kultury politycznej Rosji. W latach 1564–1572 car Iwan Groźny wprowadził rządy skrajnego terroru, wydzielając z części Rosji ziemie poddane władzy terrorystycznych oddziałów siepaczy.Była to tzw. oprycznina (opricz = ziemia oprócz państwowej). Zbrojne oddziały kilku tysięcyjeźdzców w czarnych uniformach i na czarnych wierzchowcach szerzyły terror grabiąc,mordując i dokonując zesłań bojarów (rosyjskiej szlachty). Ich godłem była miotła i psia głowa, Andrzej Michajłowicz co symbolizować miało psią wiernoć Kurbskicarowi i dokonywanie porządków w państwie.
  14. 14. W ciągu ośmiu lat terroru zniszczono sporeczęści centralnych i północnych ziem kraju oraz szereg miast, w tym między innymi Nowogród Wielki. Plotka o oddaniu miasta Litwie była pretekstem do kilkutygodniowej pacyfikacji, w czasie której wymordowano i poddano torturom mieszkańców grodu. Po spustoszeniu Rosji przez ordę Dewlet-Gireja, kiedy to osłabione państwo stało się łatwym łupem tatarskich zagonów, car zlikwidował opryczninę, oskarżając o zdradę i poddając niedawnych katów brutalnym represjom. Politycznym efektem okrutnego i rozpasanego terroru było osłabienie pozycji bojarów oraz silnych i niezależnych wcześniej od Moskwymiast. Odtąd pozycja carów samodzierżawców była niekwestionowana.
  15. 15. Słowa „terroryzm” i „terror” upowszechniły sięw okresie rewolucji francuskiej kiedy to w latach 1793–94 Komitet Ocalenia Publicznego, Trybunał Rewolucyjny, komitety rewolucyjne i ich agenci zastosowały na wielką skalę brutalne represje przeciwko faktycznym oraz wyimaginowanym wrogom rewolucji. Raz puszczona w ruch machina przemocy nabrała rozpędu. Metodę terroru stosowano wobec wszystkich podejrzanych o wrogi stosunek do nowej władzy, a podejrzanym mógł się stać każdy. Historycy różnie oceniają liczbę ofiar owego okresu rewolucji, zwanego wielkim terrorem, szacuje się jednak, że publiczne gilotynowanie, pacyfikacje i mordowaniewięźniów pochłonęły około 40 tysięcy ludzkich istnień.
  16. 16. W końcowej fazie terroru jakobinów (najbardziej radykalnego ugrupowania rewolucyjnego kierowanego przez Maksymiliana Robespierre’a) procesy przed rewolucyjnymi trybunałami stały się farsą gdyż oskarżeni nie mieli prawa do obrony, a zapaść mógł jedynie wyrok uniewinniający lub skazujący na karę śmierci, co zresztą miało miejsce najczęściej. Około 300 tysięcy ludzi poddano represjom iprzetrzymywano w więzieniach, a w niektórychrejonach Francji krwawe egzekucje i ludobójczemetody pacyfikacji stosowane były bez żadnych postanowień sądowych, a jedynie wedle woli reprezentantów Komitetu wysyłanych naprowincje celem zaprowadzenia rewolucyjnego porządku (np. tłumienie powstania w Wandei, pacyfikacja Lyonu). Rewolucyjny terror skończył się obaleniem dyktatury jakobinów, którzy podzielili los swoich ofiar.
  17. 17. Nowożytny terroryzm pojawił sięw drugiej połowie XIX stulecia za sprawą anarchistów głoszących hasła buntu przeciwko wartościom ówczesnych porządków społecznych. Rewolucja francuska rozbudziła antymonarchiczne nastroje w całej Europie, a reakcją na eksploatatorski charakter dziewiętnastowiecznegokapitalizmu było pojawienie się nowych,uniwersalistycznych ideologii, takich jak marksizm czy anarchizm.
  18. 18. Anarchizm (gr. anarchos= pozbawiony władcy)był zbiorem rozmaitych doktryn, które opierały się na przekonaniu, że zło tkwi w instytucjach życia politycznego i gospodarczego. Celem anarchistów była więc walka z przymusem politycznym, czyli z państwem, z przymusem ekonomicznym, czyli kapitałem, oraz z przymusem moralnym, czyli z religią (Król, Kapitał, Kościół – jako wrogowie anarchistów). Wartością najwyższą była natomiast indywidualna wolność każdego człowieka, a ostatecznym celem walki – stworzeniespołeczeństwa nie używającego siły i przymusu,w którym wszyscy ludzie będą równi, w którym nie będzie żadnego rządu, a stabilność osiągnie się dzięki porozumieniu między różnymi grupami (komunami) terytorialnymi i zawodowymi. Dla wielu ugrupowań anarchistycznych bunt, walka zbrojna i dokonywanie zamachów miały być sposobem propagowania swych idei, dla wielu z nich przemoc stała się celem samym w sobie.
  19. 19. Pod koniec XIX wieku doszło w całej Europie do serii aktów terrorystycznych. W 1874 r. we Włoszech miał miejsce szereg zamachów, w Hiszpanii działała terrorystyczna grupa „Mano Negra” (Czarna Ręka), nastąpiły też pierwsze próby zamachów na głowy państw. Ofiarami ataków byli między innymi: cesarzNiemiec Wilhelm I, prezydent Francji L.Carnot, król Włoch Humbert I, prezydent USA McKinley oraz austriacka cesarzowa Elżbieta. Ruch anarchistyczny odniósł pewne sukcesy w Rosji, gdzie powstały organizacje walczące z caratem, jak grupa Nieczajewa czy Narodna Wola. Do najbardziej spektakularnych akcji rosyjskich terrorystów Narodnej Woli należał udany zamach na cara Aleksandra II w roku 1881. Andriej Żelabow Ignacy Hryniewiecki ps. Kotek
  20. 20. Pod wrażeniem udanych zamachów zachodnioeuropejscy anarchiści zwołali w Londynie konferencję, która publicznie zaaprobowała zamachy i zabójstwa tyranów jako sposób doprowadzenia do rewolucyjnych zmian. Postanowiono wówczas założyćMiędzynarodówkę Anarchistyczną (tzw. Czarną Międzynarodówkę, jako, że anarchiści upodobali sobie czarne sztandary). Sporadycznie dochodziło też do stosowaniaterroryzmu masowego, kiedy to anarchistyczne Michaił Bakunin ugrupowania dokonywały zamachów bombowych w bogatszych dzielnicach Paryża Pierre Joseph Proudhon. w latach 1892–94 oraz zamieszek i walk ulicznych, jak to miało miejsce w Chicago w roku 1886.
  21. 21. Anarchizm nigdy nie został zrealizowanyw praktyce jako alternatywa dla tradycyjnego porządku społecznego i politycznego, wyjąwszy dwa przykłady historyczne. W okresie rewolucji rosyjskiej grupy anarchistyczne stanowiły poważną siłę i polityczną konkurencję dla bolszewików, zostały więc rozgromione już w 1918 roku w Moskwie. Natomiast ukraińskie ugrupowanie anarchistyczne „Nabat” oraz oddziały dowodzone przez Nestora Machno sprawowały kontrolę nad pewnymi obszarami Ukrainy, tworząc społeczeństwo wolnych komun wiejskich. Tzw. „machnowszczyzna” istniała w latach 1918– 1920 uległa dopiero najazdowi Armii Czerwonej ruszającej do walki z Polską. WHiszpanii Iberyjska Federacja Anarchistyczna opowiedziała się w 1936 roku w wojniedomowej po stronie republiki, zaś jej oddziałymilicji robotniczej POUM opanowały prawie całą Katalonię,tworząc anarchistyczne komuny. Zostały one rozbite w roku 1937przez komunistów zwalczających bezlitośnie polityczną konkurencję.
  22. 22. Na początku XX wieku coraz mocniej dawał znać o sobie terroryzm zainspirowany ideologiami nacjonalistycznymi. O ile w połowie XIX wieku hasła narodowe związane były z ideami liberalnymi (jak w Wiośnie Ludów w 1848 roku), o tyle w naszym stuleciu przerodziły się w postać szowinistyczną i ksenofobiczną (czyliniechętną innym narodom i wywyższającą własny naród). W Europie terroryzm separatystyczny pojawił się w Irlandii Północnej oraz na Bałkanach.
  23. 23. Historia walki Irlandczyków sięga początków angielskiej kolonizacji Zielonej Wyspy, opór przybierał formynarodowych powstań (1559, 1568, 1594, 1641, 1690, 1798, 1803, 1848, 1867, 1916,1919) krwawo tłumionych przez wojska Zjednoczonego Królestwa. Represje i surowe prawa wymierzone przeciwko katolikom oraz konfiskaty ziemi miały zniechęcać do kolejnych zrywów izniszczyć gospodarczo i demograficznie Irlandczyków. Odpowiedzią na drakoński system rządów było zaostrzanie oporu, aż do sięgnięcia po metody terrorystyczne. W 1858 roku powstała tajna organizacja, Bractwo Feniańskie (od imienia legendarnego bohatera celtyckiego Finna McCumhailla), które podjęło próbywzniecenia powstania w 1867 r. Wreszcie powstanie 1919 roku i walki toczone z armią brytyjską aż do roku 1921 doprowadziły do utworzenia Wolnego Państwa Irlandzkiego oraz podziału wyspy, pod zwierzchnictwem Wielkiej Brytanii pozostała bowiem Irlandia Północna.
  24. 24. Dążenie doprzyłączenia Ulsteru do Irlandiiprzybrało formę terroryzmu separatystycznego Irlandzkiej Armii Republikańskiej (IRA), która powstała w roku 1919. Bojownicy, którzy nie uznali traktatu brytyjsko-irlandzkiego, rozpoczęli walkę terrorystyczną, której największe nasilenie przypadło na koniec lat trzydziestych. W styczniu 1939 r. IRA zażądała od brytyjskiego rządu wycofania wojsk z Irlandii Północnej,grożąc zamachami. W przeciągu kilku miesięcy seria eksplozji bombowych zabiła i raniła wielu ludzi.Kulminacja nastąpiła w sierpniu tegoż roku, gdy IRA dokonała zamachu bombowego w głównym centrum handlowym w Coventry. Kolejna fala irlandzkiego terroryzmu nadeszła dopiero w trzydzieści lat później.
  25. 25. Na przełomie XIX i XX wieku ormiański ruch nacjonalistyczny we wschodniej Turcji posłużył się terrorystyczną strategią w walce z osmańskimi rządami. Ataki na przedstawicieli administracji i policji miały zdobyć poparcie społeczne oraz zwrócić uwagę międzynarodowej opinii publicznej. W czasie pierwszej wojny światowej Ormian spotkał jednak straszny los – historycy oceniają, że w wyniku tureckiego ludobójstwa (rzezie Ormian) śmierć poniosło przynajmniej milion ludzi.Inicjator ludobójstwa Ormian Talaat Pasza
  26. 26. Również Macedończycy podjęli próby terrorystycznych działań przeciwko Turkom (organizacja IMRO). Sporo nacjonalistycznych i terrorystycznych organizacji założyli także Serbowie, ich działalność miała jednak główniecharakter antyhabsburski. Najważniejsze pułkownik było tajne stowarzyszenie Narodna Apis Dimitriewicz Gawriło PrincipObrana powstałe w roku 1908, od którego oderwała się radykalna grupa Czarna Ręka. W tej ostatniej serbscy oficerowie szkolili i wyposażali w broń zamachowców oraz kierowali akcjami wywrotowymi w Bośni i Hercegowinie. Pierwsza wojna światowa wybuchła przecież w następstwie zamachu nahabsburskiego arcyksięcia Ferdynanda w 1914 roku w Sarajewie. Zabójcą był Gavrilo Princip, bośniacki Serb członek organizacji Mlada Bosna. Serbscy terroryści, znaczna część korpusu oficerskiego i niektóre sfery politycznedążyły do konfliktu z Austrią. Terroryzmo podłożu nacjonalistycznym, stosowany przez jedno państwo przeciw innemu,miał w tym przypadku również charakter agenturalny.
  27. 27. Terrorystyczny charakter miały także działaniafaszystowskich bojówek w Niemczech (SA), we Włoszech, Hiszpanii (Falanga), Rumunii (Żelazna Gwardia) i innych krajach Europy w latach 20. i 30. Przemoc ta przybrała jednak charakter terroru państwowego w krajach, w których totalitarne partie faszystowskie doszły do władzy. Po kataklizmie II wojny światowej Europa zetknie się z terroryzmem dopiero w latach sześćdziesiątych, za sprawą procesu dekolonizacji, terroryzmu o proweniencji lewackiej, terroryzmu bliskowschodniego oraz narodzin terroryzmu międzynarodowego.
  28. 28. Po II wojnie światowej słowo „terroryzm” zaczęło być kojarzone przede wszystkim z ugrupowaniami toczącymi rewolucyjną walkę przeciwko panowaniu Europejczyków w krajach Azji, Afryki i Bliskiego Wschodu. Kraje tak różne, jak Izrael, Kenia, Cypri Algieria, zawdzięczają częściowo swą niepodległość nacjonalistycznym ruchom politycznym, które sięgnęły po metody terrorystyczne przeciwko władzom kolonialnym.
  29. 29. Trzecia fala terroryzmu narodziła się jednak przede wszystkim w Palestynie, gdzie obie zwalczające się strony, tj. Arabowie i żydzi, sięgneli po terror jako metod rozwiązania konfliktu. Żydowska organizacja Hagana (Obrona) miała bronić osadników żydowskich przed atakami arabskimi. Później Hagana przejęła funkcje ofesywnej armii, a oprócz niej powstały ugrupowania terrorystyczne. Grupa Irgun Cwai Leumi dokonała wielu zamachów i pacyfikacji arabskich wiosek, a grupa Sterna dokonała licznych morderstw, w tym między innymi lorda Moyne oraz mediatora ONZ hrabiego Folke Bernadotte (prezesa szwedzkiego Czerwonego Krzyża). Z szeregów ugrupowań terrorystycznych rekrutowała sięAvraham Tehomi kadra powstałej później armii izraelskiej.
  30. 30. Z szeregów ugrupowań terrorystycznych rekrutowała się kadra powstałej później armii izraelskiej. Palestyńczycy natomiast kontynuowali walkę terrorystyczną aż do momentu powstania AutonomiiPalestyńskiej, kiedy to dotychczasowi terroryści zobowiązani zostali do dbania o zapewnienie ładu na terenach oddanych ugrupowaniu J. Arafata. Terroryzm palestyński już od początku lat 70. przybrał wymiar terroryzmumiędzynarodowego, którego areną stał się cały świat, a terroryści zaatakować mogli dowolny cel w dowolnym miejscu (np. porywając samolot izraelskich linii lotniczych w Rzymie, jak to miało miejsce w roku 1968, którą to datę przyjmuje się za początek terroryzmumiędzynarodowego, lub masakrując izraelskich sportowców na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium w 1972 r.).
  31. 31. Kolejnym czynnikiem zaistnienia międzynarodowego terroryzmubyła wlatach 60. fala rewolucji w krajach Trzeciego świata oraz proces tzw. dekolonizacji, czyli uzyskiwania niepodległości przez kraje będące dotychczas koloniami europejskich mocarstw. Wreszcie rewolta młodego pokolenia Zachodu roku 1968 i związana z nią fala kontestacji (między innymi na tle protestów przeciwko wojnie w Wietnamie) sprzyjały akceptacji radykalnych programów rewolucyjnych, lewackich iterrorystycznych ugrupowań. Pojawienie się i krwawa działalność formacji takich, jak: Czerwone Brygady (BR) we Włoszech, Frakcja Czerwonej Armii (RAF) w RFN, Akcja Bezpośrednia (AD) we Francji, Armia Czerwona w Japonii, Turecka Armia Wyzwolenia Narodowego (TPLA), rewolucyjne ugrupowania tzw. partyzantki miejskiej w krajach Ameryki Łacińskiej (np. Tupamaros w Urugwaju czy Montoneros w Argentynie), spowodowały, że lata 70. w publicystyce politycznej zyskały sobie ponure miano „dekady ołowiu”.
  32. 32. Aktywnie działały ugrupowaniaseparatystyczne takie, jak: Irlandzka Armia Republikańska (IRA), baskijska ETA czy palestyńskie formacje Organizacja Wyzwolenia Palestyny (OWP), Czarny Wrzesień, Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny. Szereg pańtw uczyniło zewspierania terroryzmu stały element swej polityki, jak Związek Radziecki i wielekrajów satelickich (Kuba, Korea Północna, NRD) oraz niektóre państwa arabskie (Libia, Sudan, Syria, Irak).
  33. 33. "Koncepcja miejskiej partyzantki wzięła się z Ameryki Łacinskiej. Może mieć ona miejsce tak samo tutaj jak i tam, służąc jako metoda rewolucyjnej interwencji ogólnie słabych sil rewolucyjnych." "Prowadzić działania zbrojne jako miejska partyzantka oznacza prowadzićantyimperialistyczną walkę ofensywnie. Frakcja Czerwonej Armii tworzy związek pomiędzy walką legalną i nielegalną, między walkąnarodową i międzynarodową, pomiędzy walką polityczną a walką zbrojną, a także pomiędzy strategicznym i taktycznym polożeniem międzynarodowego ruchu komunistycznego."
  34. 34. Markus „Misza“ Wolf – szef wywiadu Stasi
  35. 35. Ulrike Meinhof
  36. 36. Początki organizacji można upatrywać w ruchustudenckim,jaki miał miejsce na Uniwersytecie w Berlinie Zachodnim. Młodzi inteligenci domagali się współudziału we władzy uczelnianej, sprzeciwiali się systemowi kapitalistycznemu, wojnie w Wietnamie i pragnęli zerwać z nazistowską przeszłością kraju. 2 czerwca 1967 roku, studenci w znacznym stopniu podburzeni przez artykuł Ulrike Meinhof (na zdjeciu), rozpoczęli protest przeciwko wizycie szacha Iranu. Podczas zamieszek zginął Berno Ohnersog ,który po pewnym czasie stał się dla studentów symbolem męczennika. Chcąc pomścić jego śmierć w 1968 r. fanatyczna marksistka Gudrun Ensslin, Andreas Baader, Thorwald Proll i Horst Sohnlein podpalili kilka sklepów we Frankfurcie. Wszystkich sprawców zatrzymano ale następnie wypuszczono na wolność na czas prowadzenia śledztwa. Do grupy dołączyoli wówczas : Ulrike Meinhof i prawnik Horst Mahler.
  37. 37. W swoim pierwszym Manifescie zatytułowanym "Koncepcja Miejskiej Partyzantki", który był głęboko zanurzony w marksizmie-leninizmie tamtych dni, RAF oswiadczyla: "Uważamy, że organizacja grup zbrojnego oporu w Niemczech Zachodnich i Berlinie Zachodnim jest właściwa, możliwa i uzasadniona. Oświadczamy ponadto że właściwe, możliwe i uzasadnione jest teraz prowadzenie wojny przez partyzantkemiejską.(...) Może ona i musi zacząć się właśnie teraz, bo bez niej nigdy nie dojdzie doantyimperialistycznej walki w metropoliach."
  38. 38. Przybycie szacha Persjidoprowadziło do wybuchu rozruchów studenckich.
  39. 39. Gdy Urlike zajęła bok przy Baaderze, grupa przyjęła nazwę "Baader- Meinhof" .Ta czwórka dokonała licznych podpaleń oraz zamachów bombowych, np. naamerykańskie kluby oficerskie lub na na biuro izrealskich linii lotniczych El Al. Gdy w 1969r. pewien neonazista dokonał zamachu na lidera lewaków, Rudiego Dutschke, akcje "Baader-Meinhof" się nasiliły ,a grupa stopniowosie rozrastała. Po uprawomocnieniu się wyroków dotyczących podpaleń weFrankfurcie, grupa zmuszona została do zejścia do podziemia. Proll i Sohnlein oddali sie w ręce policji. Wkrótce Baader został aresztowany za jazdę z nadmierną szybkością i skazany na 3lata więzienia. Jednak 14 maja został on odbity z miejskiej biblioteki przez swoich przyjaciół z grupy. 5 czerwca1970 r. Meinhof przyjęła nazwę "Frakcja Czerwonej Armii".
  40. 40. Następnie terroryści wyjechali do Bejrutu,byskorzystać z pomocy Palestyńczyków Arafata.Przeszli w libańskich obozach OWP szkolenie i otrzymali również amunicję, broń ,pieniądze i materiały wybuchowe. OWP działaław porozumieniu z Moskwą -w zamian za broń, mieli wspomagać wszystkim terrorystom,którzy mogliby przyczynić sie do destabilizacji Zachodu.
  41. 41. Część terrorystów, którzy zostali w Niemczech zostali rozpoznani i złapani przez policję, np.Petra Schelm iWerner Hoppe podczas kontroli drogowej, w 1972 r. grupa Grashofa,która kilka miesięcy wcześniej dokonała zamachu na bank w Kaiserlautern.
  42. 42. Po powrocie z Libanu, RAF była wystarczającoliczna, by móc się podzielić na 6 grup bojowych. Tym razem ich akcje były wymierzane nie tyle w budynki, ile w ludzi! W maju podłożyli bombę pod sztab amerykańskiego V Korpusu,zabijając pułkownika Paula Bloomquista, raniąc przy tym 13 innych osób. Po 2 tygodniach w Heidelbergu bomba zabiła 3 amerykańskichżołnierzy. Inspiratorkę obu zamachów, Irmgard Moller, wkrótce aresztowano i skazano na dożywocie.
  43. 43. RAF stała się wzorcem dla inncy ugrupowańlewackich, luźno powiązanych z grupą Baader-Meinhof. Głównym z nich był Ruch 2 Czerwca (R2C), założony przez Bommi Baumanna.2 lutego 1972 r. wysadzili w powietrze brytyjski jachtklub , co miało stanowić zemstę za śmierć 13 katolików w Londonderry. R2C był odpowiedzialny także za zniszczenie hamburskiej drukarni koncernu Axela Springera, potentata prasowego powiązanego z chadecją.
  44. 44. Działania partyzanckie w Zachodnim Berlinie inicjowane były przez Ruch 2 Czerwca, którego korzenie odnaleźć można w kontrkulturowych komunach. Powstał on z kilku już wcześniej istniejących grup w styczniu 1972 roku. Podczas gdy RAF prezentowała marksistowsko-leninowską i w dużej mierze awangardową koncepcje swoich działań politycznych, opisaną w serii obszernych manifestów, Ruch 2 Czerwcaw swoim zwięzłym programie, wydanymzaraz po sformowaniu się grupy, oferował podejście bardziej anarchistyczne, antyautorytarne i populistyczne w swej naturze. Ten populizm i humor, jaki R2C wniósł do swych działań politycznych, w porównaniu z wielką gorliwością, jaka często charakteryzowała podejście RAF, został prawdopodobnie najlepiej wyrażony w napadzie na bank w 1975 roku. Otóż w momencie napadu członkowie R2C rozdawali wypieki, przebywającym wówczas w środku klientom i pracownikom, podczas gdy rejestry banku były opróżniane.
  45. 45. 1 czerwca we Frankfurcie po długiej strzelaninie zatrzymano Baadera i dwóch jego ludzi. Zaledwie po 6 dniach wpadła GudrunEnsslin, gdyż robiła zakupy z otwartą torebka, na wierzchu z pistoletem,co zauważyła ekspedientka. 15 czerwca po anonimowym donosie zatrzymano Ulrike Meinhof iGerharda Mullera. Do końca 1972r. złapano 21 członków RAF, w tym głównych dowódców, co spowodowało znaczne osłabienie grupy. W 1973. RAF nikogo nie zabiła, dokonała natomiast licznych napadów na banki i nasymboliczne cele, jak np. budynek Federalnego Związku Przemysłu Niemieckiego. Gdyw listopadzie 1974 r. RAF-owiec Holger Meins zagłodził się na śmierć, R2C postanowił pomścić go 10 listopada, zabijając prezesa Najwyższej Izby Sądowej, Guntera von Dreckemana.
  46. 46. Akcja pojmania Baader‘a
  47. 47. Podczas gdy RAF została osłabiona licznymiaresztowaniami,R2C został nietknięty . Nowym liderem ruchu został Ralf Reinders, który szybko znalazł w szeregach grupy agenta, Ulricha Schmuckera. Zdrajce zlikwidowano. Nowym, głównym celem R2C stało się odbicie uwięzionych terrprystów RAF. Dlatego też 27 lutego 1975r. R2C porwał chadeckiego polityka Petera Lorenza. Rząd niemiecki zgodził sie na uwolnienie 5 terrorystów, którzy mieli odlecieć do Jemenu. Następnym wielkim krokiem miało być uwolnienie "wielkiej czwórki" (Meinhof, Badder, Ensslin, Mahler). W tym celu 6 terrorystów z R2C zaatakowało 24 kwietnia ambasadę RN w Sztokholmie, biorąc zakładników. Wobec odmowy Bonn,zamordowali attache wojskowego Andreasa vonMirbacha i radcę ambasady Heinza Hillegaarta. Ale niechcący jeden z terrorystów spowodował niechcący wybuch wojny i spowodował pożar. Policja szwedzka bardzo szybko to wykorzystała i wtargnęła do budynku, ujmując członków R2C.
  48. 48. 9 września aresztowano lidera R2C ,Reindersa i dwie kolejne terrorystki: Inge Viett i Juliane Plambeck. Skuteczne "polowania" policji zmusiły znaczną część terrorystów do ucieczki na Bliski Wschód, by móc sie przyłączyć do Palestyńczyków. 8 maja 1976r. znaleziono martwą Ulrike Meinhof . Śledztwo wykazało, że przyczyną zgonu było samobóstwo przez powieszenie, jednak europejska opiniapubliczna była przekonana, że to rząd nakazał zamordowanie Meinhof.
  49. 49. W lipcu 1976 r. z więzienia w Berlinie uciekły cztery terrorystki: Monika Berberich, Inge Viett, Juliane Plambeck iGabrielle Rollnick. Wkrótce na celowniku policji znalazł się trzeci ruch, Komórki Rewolucyjne (RZ), założony przez Wilfrieda Böse, którego zadaniem byłokontynuowanie działan zdzisiątkowanych już RAF i R2C. Carlos
  50. 50. RAF przypomniała o sobie poprzez porywanie ważnych osobistości świata polityki, m.in. prokuratowa generalnego RFN, SiegfriedaBubacka, prezesa zarządu Dresdner Bank ,dr. Jurgena Ponto (w zabójstwie pomogła terrorystom jego chrześniczka). 5 września komando RAF zaatakowało Hansa-MartinaSchleyera, szefa knocernu Mercedes i związku pracodawców RFN. Po opublikowaniu zdjęć uwięzionego Schleyera, RAF zażądał uwolnienia 11 lideró i członków RAF. Rząd niemiecki odmówił.
  51. 51. Następnego dnia ,20 października 1977r.ogłoszono śmierć trójki liderów RAF -Baadera, Ensslin i Jana-Carla Raspe. Według oficjalnej wersji Baader i Raspe zastrzelili się z przemyconych pistoletów, a Ensslin miała się powiesić. Środowiska lewicowe oskarżyły jednak władze Niemiec za zamordowanie terrorystów. Nadal istnieją liczne spekulacje dotyczące tej tajemniczej zbiorowej śmierci.W lutym 1978r. w Bundestagu przegłosowano ustawę antyterrorystyczną , na mocy którejpolicja miała szerokie uprawnienia do walki zterroryzmem, co było dużym sukcesem, gdyż jednym z głownych celów terroryzmu lewackiego w Europie Zachodniej było zmuszenie rządów do działań łamiących porządek prawny i konstytucyjny. Kolejne aresztowania sprawiły, że właściwie pierwsza generacja terrorystów została wyeliminowana.
  52. 52. Terroryści porozumieli się wtedy ze swoimi sprzymierzeńcami z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny (PFLP). I tak 13 października, na Majorce, komando palestyńskie porwało samolot Lufthansy z 79 pasażerami na pokładzie. Po kolejnych lądowaniach w Rzymie, na Cyprze, w ArabiiSaudyjskiej i Jemenie, ostatecznie wylądowano w Mogadiszu. Akcją tą dowodził Mahmud Zuhair Jusef Akasz. Porywacze zażądaliuwolnienia liderów RAF i 18 milionów dolarówokupu. Aby zastraszyć rząc niemiecki, "kapitanMahmud" zastrzelił kapitana samolotu, Jurgena Schumanna. Kanclerz Helmut Schmidt niezmierzał ustąpić. 19 października pod porwanysamolot podkradła się grupa Urlicha Wegenera (z jednostki GSG-9) i dwóch brytyjskich komandosów i przeprowadzili szturm. Był towielki suckes władz niemieckich, gdyż żaden z zakładników nie odniósł szkód podczas przeprowadzania akcji.
  53. 53. Policyjne nagonki zdziesiątkowały lewackie ugrupowania terrorystyczne. Dlatego zdecydowały się nawiązać kontakt ze Stasi- służbami specjalnymi NRD. Już wcześniej terroryści korzystali z pomocy bloku wschodniego ,a konkretnie z OWP i PFLP. W latach 80. zastąpił ich enerdowski wywiad, któremu zależało na destabilizacji RFN i ukazaniu jego bezradności w kryzysowych sytuacjach. Duża część terrorystów znalazła schronienie w NRD. Otrzymywali oni broń, amunicję i pieniądze. Podejrzewa się, że w ramach podziękowania grupa bojowa"Andreas Baader" dokonała w Belgii nieudanego zamachu na dowódcę sił NATO w Europie (SACEUR),gen. Alexa Haiga.
  54. 54. W 1981r. inna grupa bojowa RAF przeprowadziła serię uderzeń, głównie na cele natowskie. Następne ataki były zwróconeprzeciw Amerykanom : 31 sierpnia podrzucono bombę w amerykańskiej bazie lotniczej wRamstein, 15 września w Wiesbaden urządzono natomiast zasadzkę na amerykańskiego gen. Frederika Kroesena, zakończoną fiaskiem. Terroryści zaplanowali już kolejną falę ataków, jednak policja niemiecka zdołała złapać Christiana Klara, Helmuta Pohla i Adelheid Schulz. Był to wielki sukces policji, gdyż to aresztowanie miało decydujące znaczenie dlaorganizacji terrorystycznych.R2C i RZ właściwieprzestały istnieć ,a w RAF pozostało jedynie ok. 20 terrorystów.
  55. 55. Weterani RAF zaczęli działać jako łącznicy między Stasi , niedobitkami Czerwonych Brygad , belgijskimi CCC i francuską "Action Directe". Te ugrupowania działające wówczas dla bloku wschodniego działały na szkodę NATO i firm zbrojeniowych. A ich działalnośćnazwano "euroterroryzmem". W latach 80. RAF dokonała jeszcze paru zamachów, m.in. na przewodniczącego związku niemieckich firmlotniczych i kosmicznych-Ernsta Zimmermana, w 1986r. na jednego z dyrektorów Siemensa- Kasia-Heinza Beckursta, w 1989 r. na przewdoniczącego dyrekcji Deutsche Bank - Alfreda Herrhausena.
  56. 56. Zniesienie muru berlińskiego było jednoznaczne z końcem azylu dla RAF-owców w NRD. W czerwcu 1990 r. wschodnioniemiecka policja złapała 9 terrorystów. Pozostała 20-stkakontynuowała swe działania. Najgwałtowniejsi z działaczy skrajnej lewicy tzw. autonomiczni ,działający w grupach nazywanych "Czarnymikomandami" udzielali pomocy skrywającym sie terrorystom i stanowili rezerwe. Szacuje się, że do dziś "czarne komanda" skupiają ok.3 tyś. ludzi.
  57. 57. RAF była przeciwna zjednoczeniu się Niemiec i prywatyzacji NRD-owskiej gospodarki. Dlatego ich celem stał się szef administracji prywatyzującej przedsiębiorstwa we wschodznich landach, Detlev Rohwedder. Zastrzelono go 1 kwietnia 1991r. Po tym udanym zamachu, rząd niemiecki postanowił ostatecznie rozprawić się z terrorystami. Posłużono się informatorem policji w szeregach lewaków, Klausem Steinmetzem ,który miał doprowadzić do negocjacji RAF z rządem.Informator dowiedział się o planach wysadzenia w powietrze nowego więzienia w Darmstadt. Władze jednak zdecydowały się nieinterweniować, aby nie wsypać Steinmetza. I tak Raf-owcom udało sie zrealizować swój plan, a państwo poniosło straty szacowane na blisko 100 milionów dolarów.
  58. 58. Wreszcie Steinmetz zorganizował spotkanie, na które mieli się zjawić Wolfgang Grams i Birgit Hogefeld. Komandosi z GSG-9 mieli obezwładnić terrorystów a Steinmetz miał uciec, by zachować swą wiarygodność. Jednak podobieństwo Steinmetza i Gramsa spowodowało, że zatrzymano Hogefeld i Steinmetza a Grams zamiast uciekać otworzył ogień w stronę komandosów. Ostatecznie śmiertelnie raniony Grams zmarł. Akcja ta naturalnie spotkała się z ostrą krytyką skrajnej lewicy, która oskarżyła rząd Kohla o umyślne zlikwidowanie RAF-owców.Herrhausen
  59. 59. W kwietniu 1998r. RAF po raz koljeny zakomunikowała o swoim rozwiązaniu . Z rąk RAF i jej bratnich organizacji zginęło w sumie ok.40 osób. Gdy większość przetrzymywanych terrorystów wyszła na wolność w latach 1996-1997,witały ich tłumy wielbicieli. Dawni RAF-owcy nadal są dumni ze swojej działalności,tacy jak Inge Viett,czy Irmgard Moller wydają książki "Nigdy nie byłam taknieustraszona" bądź "Frakcja Czerwonej Armii-to nasze wyzwolenie".
  60. 60. Ernst-Volker Staub und Daniela KletteOstatni poszukiwani członkowie RAF
  61. 61. Jest rok 1975. Na Okeciu laduje samolot Aeroflotu w drodze z Moskwy do Berlina. Wsród pasazerów znajduje sie trzech agentów KGB i tajemniczy mezczyzna o poludniowej urodzie. Mezczyzna chce wysiasc w Warszawie, gdzie ma przyjaciólke. Rosjanie lacza sie z naszym MSW, proszac, zeby pasazerowi pozwolono zostac pare dni w naszej stolicy. Wiadomosc dotarla do szefa wywiadu PRL. Sadwie wersje tego, co sie dzialo dalej.Wedle jednej, podchmielony pasazerwyciagnal pistolet i kazal Rosjanomspier..., po czym spokojnie przeszedlkontrole graniczna, wzial taksówke i pojechal do hotelu Solec. Wedle drugiej wersji, Polacy namówilimezczyzne, by jednak w Warszawienie wysiadal, bo moze wpasc w rece agentów Mosadu. Tajemniczym mezczyzna byl Abu Nidal, jeden znajgrozniejszych terrorystów swiata, odpowiedzialny za ponad sto zamachów.
  62. 62. PRL nie byla celem miedzynarodowego terroryzmu. Zdarzaly sie co najwyzej porwania samolotów – byly one jednak dzielem amatorów, zdesperowanych ludzi, którzy chcieli uciec na Zachód. Raz tylko porywaczem okazal sie fachowiec – byl nim... milicjant z grupy antyterrorystycznej, który tez zapragnal wydostac sie na wolnosc. Równoczesnie sa dowody, ze latach 70. i 80. na terytorium PRLAbu Daud Salah Chalaf alias Abu Ijad pojawiali sie znani w swiecie terrorysci, glównie arabscy. Nikt ich nie rejestrowal – obowiazywal niepisany pakt o nieagresji. Ceniona amerykanska dziennikarka Claire Sterling, autorka ksiazki „Siec terroru – prawda o miedzynarodowym terroryzmie”, twierdzi, ze maczaly w tym palce tajne sluzby radzieckie. Nie bez znaczenia bylo pewnie i to, ze wladze PRL prowadzily wówczas raczej antyizraelska polityke Gudrun Ensslin Ilse Stachowiak
  63. 63. W latach 80. w Warszawie funkcjonowalo na przyklad biuro Abu Nidala, jednegoz najniebezpieczniejszych terrorystów swiata, nazywanego przez fachowców „mistrzem terroru” i figurujacego na listach gonczych wielu panstw zachodnich. Jego prawdziwe nazwisko brzmi Sabri al-Banna. Na sceniepojawil sie na poczatku lat 70. jako aktywista Organizacji Wyzwolenia Palestyny. W 1974 roku odszedl jednak z OWP, protestujac przeciwko polityce Jasiera Arafata, któryzaczal sklaniac sie do politycznych rozwiazan problemu palestynskiego. Nidal zostalwówczas jednym z przywódców tzw. Frontu Odmowy, grupujacego przeciwników jakichkolwiek rokowan pokojowych. Kierowal Dowództwem Rewolucyjnym Fatah, mial powiazania z wieloma innymi najradykalniejszymi grupami arabskimi. Jest odpowiedzialny za dziesiatki zamachów terrorystycznych, w których zginelo badz zostalo rannych blisko 900 osób. To on stalchocby za glosnymi atakami na porty lotnicze w Rzymie i Wiedniu w 1985 roku czy porwaniem samolotu PanAm w Karaczi we wrzesniu 1986 roku.
  64. 64. W najnowszej historii Polski miał miejsce tylko jeden incydent o podłożu terrorystycznym. W 1981 roku, w kawiarni warszawskiego hotelu Victoria, postrzelony został palestyński terrorysta Abu Daud, który był jednym z założycieli bojówki Czarny Wrzesień, osławionej masakrą izraelskichMonzer Al-Kassar lekkoatletów na olimpiadzie w Monachium w 1972 roku. W kierunku Dauda wystrzelono pięć kul, cztery trafiły go bezpośrednio, a piąta drasnęła turystkę z RFN. Palestyńczyk jednak przeżył. Uważa się, że tą nieudaną akcję w kawiarni Canaletto przeprowadził izraelski wywiad. Ale istnieje też teoria o wewnętrznych porachunkach ekstremistów arabskich. Był to jeden z najgłośniejszych, i chyba jedyny w krajach byłego bloku komunistycznego, zamach związany z terroryzmem międzynarodowym.
  65. 65. Wraz z rozpadem ZSRR w 1991 r. aktywność wielu ugrupowań terrorystycznych o zabarwieniu lewackim zamarła, jednakw miejsce terroryzmu rewolucyjnego o inspiracji komunistycznej pojawił się terroryzm islamski zapoczątkowany rewolucją irańską 1979 roku. Ostatnie lata XX wieku cechuje również pojawienie się zupełnie nowych i groźnych zjawisk. Do metod terroru i zamachów terrorystycznych sięgają niektóre sekty i ruchy kultowe o zabarwieniu millenarystycznym. W ostatniej dekadzie daje znać o sobie nowa formacja, a mianowicie ekoterroryzm, wyrosły częściowo z ruchów alternatywnych, kontestacyjnych i anarchistycznych w Europie Zachodniej i USA. Eksperci ds. zwalczania terroryzmu obawiają się też tzw. superterroryzmu, czyli ataków przy użyciu środków masowego rażenia (broń jądrowa, chemiczna lub biologiczna) lub środków elektronicznych
  66. 66. Do zwalczania terroryzmu oraz quasi-terroryzmuwykorzystuje sie we wspólcz. systemach prawnych: krajoweustawodawstwo karne, specjalne ustawy antyterrorystyczne(np. RFN, Wlochy) oraz konwencje oprac. przez Organizacje Miedzynar. Lotnictwa Cyw. (ICAO), ONZ i Rade Europy,np.: konwencja tokijska o przestepstwach i niektórych innych czynach popelnionych na pokladach statków powietrznych (1963), konwencja haska o zwalczaniu bezprawnegozawladniecia statków powietrznych (1970), konwencja ONZ o zapobieganiu i karaniu przestepstw przeciwko osobom korzystajacym z ochrony miedzynar., w tym dyplomatom (1973).

×