Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra

1,321 views

Published on

  • Be the first to comment

Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra

  1. 1. In 2030: een visie op de toekomstEconomie en woningmarkt in de toekomstWim Boonstra Kennis en Economisch Onderzoek
  2. 2. NederlandEen somber land Kennis en Economisch Onderzoek
  3. 3. Waarom zijn wij zo somber?• We zijn hartstikke rijk• We hebben een goed pensioenstelsel• We hebben een goed gefinancierde woningmarkt3 Kennis en Economisch Onderzoek
  4. 4. NederlandsPer saldo zijn we rijk… Kennis en Economisch Onderzoek
  5. 5. NederlandVermogend, maar illiquide Kennis & Economisch Onderzoek
  6. 6. De woningmarktSignalen voor het niet goed functioneren• In de tijden van economische groei (2de helft jaren negentig) nam de vraag naar woningen sterk toe, maar het aanbod reageerde nauwelijks; de bouwproductie daalde zelfs.• Na 2001 stabiliseerde de vraag op hoog niveau zonder dat dit doorwerkte in de prijzen.• In perioden van hoogconjunctuur wordt niet meer, maar duur gebouwd, in perioden van laagconjunctuur wordt te weinig gebouwd.• Gevolg: Er is een woningtekort.6 Kennis en Economisch Onderzoek
  7. 7. NederlandWoningtekort? Waarom dalen prijzen dan? Index Index 105 105 100 100 95 95 90 90 85 85 3e kwartaal 2008 = 100 80 80 2008 2009 2010 2011 2012 Totaal Tussenwoning Hoekwoning 2-onder-1 kap Vrijstaand Appartementen 7 Kennis en Economisch Onderzoek
  8. 8. Nederlandse hypotheekmarktBetalingsachterstanden zijn laag Kennis en Economisch Onderzoek
  9. 9. Nederlandse economie en woningmarktGedwongen verkopen nog steedsbeperkt9 Kennis en Economisch Onderzoek
  10. 10. Nederlandse economie en woningmarktGedwongen verkopen nog steedsbeperkt Kennis en Economisch Onderzoek
  11. 11. Nederlandse economie en woningmarktAanbod stabiliseert op hoog niveau x 1000 x 1000 250 250 200 200 150 150 100 100 50 50 0 0 Aantal te koop staande woningen11 Kennis & Economisch Onderzoek
  12. 12. Nederlandse economie en woningmarktNieuwbouwproductie stagneert x 1000 x 1000 90 90 80 80 70 70 60 60 50 50 40 40 30 30 20 20 10 12 maands totalen 10 0 0 96 97 98 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 Huurwoningen Koopwoningen12 Kennis en Economisch Onderzoek
  13. 13. Nederlandse economie en woningmarktVraag naar woonruimte blijft toenemen aantal (in miljoenen) aantal (in miljoenen) 8,5 4,0 8,0 3,5 7,5 3,0 7,0 2,5 6,5 2,0 6,0 1,5 0 9 1 4 9 1 8 9 1 0 2 6 0 2 1 0 2 4 1 0 2 8 1 0 2 0 2 6 0 2 3 0 2 4 3 0 2 8 3 0 2 4 0 2 6 4 0 2 5 0 2 totaal particuliere huishoudens (l-as) eenpersoonshuishoudens (r-as)13 Kennis en Economisch Onderzoek
  14. 14. Nederland:Een (te?) kleine private huursector14 Kennis en Economisch Onderzoek
  15. 15. Nederlandse woningmarktOorzaken van prijsdalingen• Economische stagnatie sinds de crisis• Beleidsonzekerheid m.n. ten aanzien van de HRA• Pensioencrisis• Afknijpen starters15 Kennis en Economisch Onderzoek
  16. 16. Nederlandse woningmarktHet beleid was niet erg handig……..• Veel te lang gewacht met hervorming onhoudbare HRA• Weinig doortastende aanpak HRA  beleidsonzekerheid blijft• Gespleten fiscaal regime slecht voor doorstroming• Starters te hard afgeknepen  bestrijding niet-bestaand probleem• Te grote nadruk op aflossen  vermogenspositie wordt nog meer illiquide• Procyclisch pensioenstelsel a.g.v. onhandige rekenregels• Aanpak eurocrisis16 Kennis en Economisch Onderzoek
  17. 17. NederlandWat is nodig?• Boven alles: beleidsrust• Vergroting opties starters door ontwikkeling private huursector – Overhevelen deel aanbod koopwoningen naar huursector? – Krachtige aanpak sociale huursector om doorstroming te bevorderen?• Geef banken meer ruimte om starters te bedienen• Haal procyclisch karakter uit het pensioenstelsel  terug naar vaste (maar wel lagere……) rekenrente17 Kennis en Economisch Onderzoek
  18. 18. Nederlandse economie en woningmarktConclusie• Economische vooruitzichten sober, maar we zijn een rijk land• Fundamenten woningmarkt zijn nog altijd gezond• Woningmarkt wordt gedreven door volatiel sentiment• Uitdagingen: – Er moet meer en beter worden gebouwd – (Private) huursector moet verder worden ontwikkeld – Te grote prijsschommelingen moeten worden voorkomen.• Boven alles is beleidsrust nu belangrijk, maar: – Geef banken meer ruimte om hun klanten te bedienen – Haal procyclisch aspect uit het pensioenstelsel – Mochten er toch nog wijzigingen komen: haal tweedeling weg!18 Kennis en Economisch Onderzoek
  19. 19. Meer informatie? www.rabobank.com/economie19 Kennis en Economisch Onderzoek

×