Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

2013 mod urjuuleg 10

380 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

2013 mod urjuuleg 10

  1. 1. МОД ҮРЖҮҮЛЭГ ОЦ Тэнхим
  2. 2.  Ѻºã, ñººãºíöºð óðãàìàë íü àìüäðàëûí õýëáýðèéíõýý õóâüä ìîä õýëáýðýýñ ºâñëºã óðãàìëûí õýëáýðò øèëæèõ ò¿¿õýí õºãæëèéí ÿâöàä áèé áîëñîí àìüäðàëûí ºâºðìºö õýëáýðèéã ººðòºº õàäãàëñàí áàéäàã. Èéìä òýäãýýð íü ìîðôîôèçèîëîãèéí á¿òöèéí õóâüä ìîäëîã áà îëîí íàñò ºâñëºã óðãàìëûí àëü àëèíû øèíæèéã õàäãàëàí ¿ëäñýí áèîëîãèéí îíöëîã øèíæòýé áèëýý. Îëîí íàñò îëîíòîî ¿ðëýã÷ óðãàìëûí íàõèà õýëáýðøèí óëìààð íàéëçóóð áîëîí õºãæèæ ¿õýõ õ¿ðòëýõ íàéëçóóðûí ýðõòýíæèëòèéí ýíý á¿òýí öèêëèéã À.Ï. Øåííèêîâ / 1940/ õºãæëèéí áàãà ýðãýëò ãýæ òîäîðõîéëñîí áàéäàã. Èéìä îëîí íàñò îëîíòîî ¿ðëýã÷ ñººã, ñººãºíöºð óðãàìëûí íàéëçóóðóóä ýðõòýíæèëòèéí ýðãýëòèéí ¿ðãýëæëýõ õóãàöààãààð õîîðîíäîî ÿëãààòàé òóë ÿíç á¿ðèéí õºãæëèéí ýðãýëòòýé íàéëçóóðóóäûí îíöëîãèéã àæèãëàæ òàíèí ìýäýõ íü óðãàìëûã òàðèìàëжóóëàõàä íýí õýðýãòýé áîëäîã.
  3. 3.    Îëîí íàñò ñººã óðãàìëûí íàéëçóóðóóä äàðààëñàí õýä õýäýí øàòòàé õºãæèæ áàéëàà.¯¿íä: íàõèà, íîãîîí íàâ÷òàé îðãàíèê íèéëýãæ¿¿ëýëò ÿâóóëäàã óðãàë íàéëçóóð, ¿ð ¿¿ñãýí òºãñäºã áàã öýöýã ¿¿ñãýã÷ ¿ðæëèéí íàéëçóóð áèé áîëãîõ øàòààð äàìæèæ áàéâ. Èéì îëîíòîî ¿ðëýã÷ îëîí íàñò óðãàìëûí õºãæëèéí ýðãýëòèéã È.Ã.Ñåðåáðÿêîâ àíõ / 1952/ òîäîðõîéëîí áè÷ñýí áàéäàã áºãººä ò¿¿íèé ¿çäýãýýð ãàíö óäàà ¿ðëýã÷ íàéëçóóðûí õºãæèë íýã þìóó õýä õýäýí æèë ¿ðãýëæèëíý. Ô.Ì.Êóïåðìàí / 1977/ íýãýýñ 5-6 æèë ¿ðãýëæèëäýã ãýæ áè÷ñýí áàéäàã. Ѻºã óðãàìëûí àìüäðàëûí öèêë íü æèë á¿ð ¿¿ñýæ áàéäàã íàéëçóóðóóäûí îëîí ¿å óäìûí íàéëçóóðóóäààñ á¿ðýëääýã ó÷èð òºëæèõ íàõèàíààñ ¿¿ñýæ ãàðñàí íàéëçóóðóóä îëîí íàñò ñººã, ñººãºíöºð óðãàìëûí áîäãàëü áèåèéí õºãæëèéí á¿òöèéí ¿íäñýí ýëåìåíò¿¿ä áîëäîã.
  4. 4.  Ѻºã óðãàìëûí á¿õ íàéëçóóðóóä á¿ãäýýðýý ¿ð õºâðºëèéí íàõèàíààñ ¿¿ññýí ãîë íàéëçóóð ÷ áàéñàí òýð, ºâðèéí íàõèàíààñ ¿¿ññýí õàæóóãèéí ñàëàà íàéëçóóðóóä ÷ áàéñàí òýð á¿ãäýýðýý îðîéí ìåðèñòемèéí ¿éë àæèëëàãààãààð áèé áîëæ áàéäàã ç¿é òîãòîëòîé.  Îëîí íàñò ñººã óðãàìëûí íàéëçóóð ¿¿ñãýõ ïðîöåññûí õàìãèéí ºâºðìºö îíöëîã íü øèíýýð ¿¿ñýõ íàéëçóóð ýõ óðãàìëûí íàñ áîëîí øàòàëñàí õºãæëèéí ººð ººð ÿëãààòàé ýäýýñ ¿¿ñäýã òóë ìîðôîëîãèéí áà ôèçèîëîãèéí ÿíç á¿ðèéí ÷àíàðòàé áàéäàã.  Íàéëçóóðûí öààøäûí õºãæèë ÿìàð íàñ, õºãæëèéí øàòàíä áàéãàà ýñ ýäýýñ ¿¿ññýíýýñ øàëòãààëàí õàðèëöàí àäèëã¿é ÷àíàðûã îëæ õýëáýðøèí á¿ðýëääýã îíöëîãòîé.
  5. 5.   Îëîí íàñò îëîíòîî ¿ðëýã÷ ñººã, ñººãºíöºð óðãàìàë íü ôèëîãåíåçèéíõýý õóâüä áèå áèåíèéãýý íºõºí ñîëüæ áàéäàã íàéëçóóðóóäûí äàðààëàí ñîëèãääîã ñèñòåì áîëîõûí õóâüä øèíýýð ¿¿ñýæ áóé íàéëçóóð á¿õýí ººðèéíõºº ¿íäýñíèé ñèñòåìèéã ¿¿ñãýæ, ÿâààíäàà áèåý äààñàí àìüäðàëòàé áîëäîã áîëîâ÷ áèå áèåòýéãýý õîëáîãäñîí íýã åðºíõèé ¿íäýñòýé íèéëìýë áóò ¿¿ñãýäýã áèîëîãèéí îíöëîã øèíæòýé áîëîõ íü áèäíèé ñóäëàãààãààð äàâòàí èëýðëýý. Èéì íýãäìýë áàéäàëòàé áóò ¿¿ñãýõýä ñàëáàðëàæ áóé íàéëçóóð á¿õýí õàðèëöàí àäèëã¿é õºãæèæ áàéâ. Íàéëçóóðûí ºñºõ ÷èãëýëèéã Ñàêñ àíõ áîñîî áà õýâòýý íàéëçóóð ãýæ õóâààñàí áàéíà. Áîñîî íàéëçóóð ãýäýã íü õàæóóãèéí íàéëçóóðòàéãàà íÿãò íààëäàæ, ñóóðèàñàà ýõëýýä ýãö äýýøýý áîñîî áàéäëààð óðãàäàã.
  6. 6.  Õýâòýý íàéëçóóð íü ýõëýýä õýâòýýãýýð çóëæ óðãààä äàðàà íü ýõ íàéëçóóðààñàà íèëýýä õîëäñîíû äàðàà ýãö äýýøýý áîñîæ óðãàäàã òºë íàéëçóóðóóäûã õýëäýã.  Èéì õýëáýðýýð óðãàäàã òºë íàéëçóóð ãàçðûí äýýð øèíý òºë íàéëçóóð ¿¿ñãýñíèé äàðàà ìºí õýâòýýãýýð çóëæ óðãàõ ìºëõºº íàéëçóóð ¿¿ñãýíý. Ò¿¿íýýñ íü ìºí ãàçðûí äýýä íàéëçóóð ¿¿ñýæ ò¿¿íýýñ íü õýâòýý íàéëçóóð ¿¿ñýæ ¿ðãýëæèëäýã. Èéì õýëáýðýýð íàéëçóóðæäàã óðãàìëûã ¿íäýñëýã èøò óðãàìàë ãýæ íýðëýäýã.  Үíäýñëýã èøò ñººã óðãàìàë íü ñóë ÷ºëººòýé çàé òàëáàéä ò¿ðãýí óðãàæ îðîí çàéã ýçëýõ çîõèëäîëãîòîé áàéäàã. Èéíõ¿¿ ¿íäýñëýã èøýýð óðãàõ явц óëààãàíà, Ẻðºëçãºíº, òîøëîé, ñàðíàéí òºðëèéí óðãàìàëä ýëáýã òîõèîëäîíî.
  7. 7.   Мөчрийг эх ургамлаас нь салгалгүйгээр үржүүлэх арга . Энэ аргаар мөчрийг эх ургамлаас нь салгалгүйгээр босоо юмуу хэвтээ байдлаар улаагана, тошлой, сарнайн төрлийн сөөгийг үржүүлэх боломжтой.  Мөчрийг хэвтээ байдлаар үндэслүүлэхдээ улааганы төрлийн эх ургамлын эргэн тойронд хөрсийг сайн сийрүүлж, тэлж хадах мөчрийн харалдаа 1,0-1,5 см гүн хонхойлж мөчрийг дэлгэн дэгээтэй гадсаар 2-3 газарт наалдуулан дээрээс нь урьдчилан бэлтгэсэн үржил шимтэй шороогоор хучна. Энэхүү мөчрийн ичмэл нахианаас шинээр найлзуур ургаж 15-20 см өндөр болоход өндрийн талд нь хүртэл шороогоор нэмэж манана. Цаашид маналтыг 1-2 удаа давтан хийнэ.
  8. 8.  Мөчрийг эх ургамлаас нь салгалгүйгээр босоогоор үндэслүүлэхдээ намар таналт хийсэн улааганы төрлийн ургамалд хавар найлзуур сэргэн ургах үед эх ургамлын ишийг хөрсөөр хучиж үндэслүүлсэн ба шинээр ургасан найлзуурыг 15-20 см өндөр болох үед дахин хөрс нэмэж овоолон, цаашид маналтыг 25-30 см болтол 1-2 удаа давтан хийнэ. Ийнхүү үндэслэсэн мөчрийг намар эрт эх ургамлаас нь салган авч бойжуулгын талбайд шилжүүлэн суулгана.

×