SlideShare a Scribd company logo
1 of 14
ХОРТОН ШАВЖТАЙ ТЭМЦЭХ АРГА
ХОРТОН ШАВЖТАЙ ТЭМЦЭХ АРГА
1. Агротехникийн
 2. Химийн.
 3. Физикийн.
 4. Механикийн.
 5. Биологийн.
 6 Хорио-цээрийн арга хэмжээ

1, Агротехникийн арга нь үнэндээ
агроэкологийн арга юм. ,Учир нь үүний
үрээр хортон шавьжид тохиромжгүй нөхцөл
бүрдүүлж, ургамлын өсөлт хөгжилтөнд
тохиромжтой нөхцлийг буй болгоно. Энэ
аргын гол нь зөв ээлжлэн
тариалах, агротехникийн өндөр ажиллагааг
хийх, орон нутгийн нөхцөлд тохирсон
тэсвэртэй, өндөр ургацат сортыг нэвтрүүлэх
зэрэг явдал мөн. Иймд энэ арга урьдчилан
сэргийлэх чухал үүрэгтэй болно.
2, Химийн арга нь ихэвчлэн их хэмжээгээр гарч
ирсэн хортонг богино хугацаанд устгах юмуу
ургамлыг эрүүлжүүлэхэд зориү-лагдана.
Үүнд: химийн янз бүрийн хорт бодисыг
ашиглана. Энэ арга практикт маш элбэг
хэрэглэгддэг (7-р бүлгийг үз!)
3, Физикийн арга нь цахилгаан энерги, их бага
температур, өндөр хүчдэл зэргийг хэрэглэн
хортны орчныг хувиргах юмуу хортонг шууд
устгах чадалтай байдаг.
4, Механик арга бол янз бүрийн механик
ажиллагаагаар хортныг устгах явдал мөн.
Жишээлбэл: цох баригч, хүрэнцэр баригч,
наалдуулах бүслүүрийг хийх гэх мэт.
5, Биологийн арга нь хортны байгалийн дайсан
паразит ба махчин шавьж, шавьж идэмтэн шувуу,
сүүн тэжээлтэн болон шавьжид өвчин үүсгэгч
нян, вирус, мөөг мэтийг хэрэглэн устгах явдал
мөн.
6, Хорионы арга хэмжээ нь аюултай өвчин, хортныг
гадаад орноос еөрийн оронд нэвтрүүлэхгүй байх,
еерийн орны дотор нэг нутгаас нөгөөд хортон
шавьжийг тархаахгүй байх, тэдэнтэй тэмцэх арга
хэмжээ юм.
МЕХАНИК АРГА
ЭРВЭЭХЭЙ УСТГАХ АРГА


Цахилгаан буюу өөр гэрлийг ашиглаж
«гэрлэн баригч» хийж шөнийн амьдралтай
шавьжийн дүрсийн бүрэлдүүн, тоо хэмжээг
судлахад хэрэглэдгээс гадна устгахад ч
ашиглаж болно. Ихэнхи шөнийн шавьжууд харанхуй, намуухан шөнө хурц
гэрэлтэй газар өөд тэмүүлэн цуглардаг.
БҮГЭГ УСТГАХ АРГА


Хортон бүгэгийг барихын тулд үнэрт бодис
бүхий тэжээлийн өгөөш хэрэглэж болно.
Үүнд: чихрийн үйлдвэрийн хамгийн муу
чанарын хаягдлыг авч 2—3 дахин их устай
хольж хутгана. Үүндээрээ бага
зэрэг, энгийн хөрөнг хийж исгэхэд тусгай
үнэртэй шингэн үүснэ. Үүнийгээ талбайд
тавьбал бүгэгүүд түүний үнэрээр
цугларч, түүнд орж үхнэ.
ХАЧИГ , ҮРЧ ЦОХ УСТГАХ


Үр хадгалах байрын хоргонтой тэмцэхдээ
бага температурыг (хүйтнийг) ашиглаж
болдог. Жишээлбэл: гурилын хачиг 29°-т
нэг хоногийн дотор, вандуйн үрч цох 2,5°-т
тус тус үхдэг.
БИОЛОГИЙН АРГА
Хортон шавьжийн эсрэг дараахи амьтдыг
ашиглаж болно.
1, Махчин, паразит шавьжууд.
2. Мөөг, бактери ба вирус өвчин үүсгэгчид.
3. Шавьж идэштэн шувууд, сүүн тэжээлтэн
зэргийг ашиглана.
МАХЧИН, ПАРАЗИТ ШАВЬЖУУД.


Трихограмм жижигхэн биетэй (0,4—0,9 мм)
шавьж тул өндгөө хортны өндөг ба
авгалдайн дотор гаргадаг. Трихограммын
өндөг-нөөс гарсан жижигхэн авгалдай
«эзэн шавьжийн» өндөг , авгалдайн дотрр
амьдран түүний шим, шүүсээр хооллон
яваандаа тэдгээрийг үхүүлдэг.


Асар их тарахсан паразит, махчин
шавьжуудын дотроос паразиг сарьсан
далавчитнууд
(трихограмм, теленомус, менискус г. м.)
тахин-ялаа, махчин шавьжуудаас
цицендел, карабус, платизм, ктырь-ялаа
шүр цох, алтан нүдэт гэх мэт шавьжууд
чухал үүрэг гүйцэтгэнэ.
БҮГЭГ ЭРВЭЭХЭЙ


Менискус-шонхор зөгийн авгалдай бүгэг
эрвээхэйн хүрэнцэрийн биед
өвөлжөөд, хавар эзэн хүрэнцэрээ бүрэн
үхүүлэн түүнээс гарч улмаар газрын
хөрсөнд орж хүүхэлдэй болно. Менискус
7—8 сард нисч эхлэх ба энэ үе нь бүгэгийн
хүрэнцэр гарах үетэй тохирдог. Менискус
шонхор зөгий 80—250 өндөг гаргана.
УРГАМЛЫН ХОРИО



Ургамлын хорио бол харь орноос өөрийн
арны нутаг дэвсгэрт хөдөө аж ахуйн
хортон шавьж ба өвчнийг нэвтрүүлэхгүй
байх зорилго бүхий улсын арга хэмжээ юм.
ХИМИЙН АРГА АШИГТАЙ ТАЛ
Үүнд: 1. Зохих бэлдмэлийг зөв сонгон авч
хэрэглэж чадвал бүх хортон буюу өвчний
хөгжлийн ямар ч шатны эсрэг хэрэглэж
болно.
 Ялангуяа хортон ба өвчин маш ихээр дэлгэрч
ургацыг ихээр бууруулах үед хэрэглэхэд
богино хугацааны дотор тэдгээрийг устгаж
чадна.
 Хортныг устгах ашигт ажиллагаа тун өндөр
байх бөгөөд зарим үед 100%-Д хүрч чадна.
 4. Химийн хорыг хэрэглэх арга бүгд
механикжиж чадсан байдаг тул зардал бага
шаардагдан, богино хугацаанд явуулж чадна.

ХИМИЙН АРГАД ДУТАГДАЛТАЙ МУУ ТАЛ






Үүнд: 1. Хор-тон, өвчин үүсгэгчдэд үйлчлэхээс
гадна ашигтай шавьж, амьтдыг нэгэн адил
устгадаг.
2. Хүн ба адгуусан амьтанд хортой тул түүнтэй
ажиллах ажиллагаанд урьдчилан сэргийлэх арга
хэмжээ авахгүй бол аюул учруулдаг.
3. Химийн хорт бодисууд хөнөөлт организмуудын
га-даад орчныг удаан хугацаагаар хувиргаж
чадахгүй тул хортны цаа-шид үржих нөхцлийг үгүй
болгож чадахгүй. 4. Химийн хорт бодисыг
үргэлжид хэрэглэж болохгүй. Жишээлбэл:
ургамлын цэцэглэлт, ургац хураах үе г. м.

More Related Content

What's hot

эрсдэлийн менежмент
эрсдэлийн менежментэрсдэлийн менежмент
эрсдэлийн менежментMunkhbold Ch
 
ТООН МЭДЭЭЛЭЛД ДҮН ШИНЖИЛГЭЭ ХИЙХ ГАРЫН АВЛАГА
ТООН МЭДЭЭЛЭЛД ДҮН ШИНЖИЛГЭЭ ХИЙХ ГАРЫН АВЛАГАТООН МЭДЭЭЛЭЛД ДҮН ШИНЖИЛГЭЭ ХИЙХ ГАРЫН АВЛАГА
ТООН МЭДЭЭЛЭЛД ДҮН ШИНЖИЛГЭЭ ХИЙХ ГАРЫН АВЛАГАMr Nyak
 
судалгааны ажил гүйцэтгэх арга зүй
судалгааны ажил гүйцэтгэх арга зүйсудалгааны ажил гүйцэтгэх арга зүй
судалгааны ажил гүйцэтгэх арга зүйNaraa_06
 
Газар тариалангийн хөгжлийн зорилт, шийдвэрлэх асуудлууд
Газар тариалангийн хөгжлийн зорилт, шийдвэрлэх асуудлуудГазар тариалангийн хөгжлийн зорилт, шийдвэрлэх асуудлууд
Газар тариалангийн хөгжлийн зорилт, шийдвэрлэх асуудлуудErdenebolor Baast
 
ажилгүйдэл
ажилгүйдэлажилгүйдэл
ажилгүйдэлTj Crew
 
эрх мэдэл гэж юуг хэлэх вэ
эрх мэдэл гэж юуг хэлэх вээрх мэдэл гэж юуг хэлэх вэ
эрх мэдэл гэж юуг хэлэх вэShine Naran school
 
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...Adilbishiin Gelegjamts
 
эрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
эрдэм шинжилгээний ажил бичих зааварэрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
эрдэм шинжилгээний ажил бичих зааварШинэбаяр Найдан
 
байгууллагын хөгжил үнэт зүйлс ба ёс зүй Copy
байгууллагын хөгжил үнэт зүйлс ба ёс зүй   Copyбайгууллагын хөгжил үнэт зүйлс ба ёс зүй   Copy
байгууллагын хөгжил үнэт зүйлс ба ёс зүй CopyErdenezul Purevnanzad
 
санхүүгийн зах зээл, ббсб
санхүүгийн зах зээл, ббсбсанхүүгийн зах зээл, ббсб
санхүүгийн зах зээл, ббсбNomin-Erdene Gantur
 
Дадлага хийсэн тухай тодорхойлолт /формат/
Дадлага хийсэн тухай тодорхойлолт /формат/Дадлага хийсэн тухай тодорхойлолт /формат/
Дадлага хийсэн тухай тодорхойлолт /формат/Ulzii Helly
 
ОЮУТНЫ СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН СУДАЛГАА
ОЮУТНЫ СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН СУДАЛГААОЮУТНЫ СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН СУДАЛГАА
ОЮУТНЫ СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН СУДАЛГААSaraa Sarantuya
 
Монгол оронд агро аялал жуулчлалыг нэвтрүүлэх боломж
Монгол оронд агро аялал жуулчлалыг нэвтрүүлэх боломжМонгол оронд агро аялал жуулчлалыг нэвтрүүлэх боломж
Монгол оронд агро аялал жуулчлалыг нэвтрүүлэх боломжAnkhbileg Luvsan
 

What's hot (20)

Lecture 16
Lecture 16Lecture 16
Lecture 16
 
эрсдэлийн менежмент
эрсдэлийн менежментэрсдэлийн менежмент
эрсдэлийн менежмент
 
ТООН МЭДЭЭЛЭЛД ДҮН ШИНЖИЛГЭЭ ХИЙХ ГАРЫН АВЛАГА
ТООН МЭДЭЭЛЭЛД ДҮН ШИНЖИЛГЭЭ ХИЙХ ГАРЫН АВЛАГАТООН МЭДЭЭЛЭЛД ДҮН ШИНЖИЛГЭЭ ХИЙХ ГАРЫН АВЛАГА
ТООН МЭДЭЭЛЭЛД ДҮН ШИНЖИЛГЭЭ ХИЙХ ГАРЫН АВЛАГА
 
судалгааны ажил гүйцэтгэх арга зүй
судалгааны ажил гүйцэтгэх арга зүйсудалгааны ажил гүйцэтгэх арга зүй
судалгааны ажил гүйцэтгэх арга зүй
 
Legts 13
Legts 13Legts 13
Legts 13
 
Газар тариалангийн хөгжлийн зорилт, шийдвэрлэх асуудлууд
Газар тариалангийн хөгжлийн зорилт, шийдвэрлэх асуудлуудГазар тариалангийн хөгжлийн зорилт, шийдвэрлэх асуудлууд
Газар тариалангийн хөгжлийн зорилт, шийдвэрлэх асуудлууд
 
төрийн оролцоо
төрийн оролцоотөрийн оролцоо
төрийн оролцоо
 
ажилгүйдэл
ажилгүйдэлажилгүйдэл
ажилгүйдэл
 
Маркетингийн төлөвлөгөө
Маркетингийн төлөвлөгөөМаркетингийн төлөвлөгөө
Маркетингийн төлөвлөгөө
 
Lec 6
Lec 6Lec 6
Lec 6
 
эрх мэдэл гэж юуг хэлэх вэ
эрх мэдэл гэж юуг хэлэх вээрх мэдэл гэж юуг хэлэх вэ
эрх мэдэл гэж юуг хэлэх вэ
 
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
Удирдлагын зохион байгуулалт, зохион байгуулалтын хэлбэрүүд ...
 
олон улсын маркетингийн тухай ойлголт
олон улсын маркетингийн тухай ойлголтолон улсын маркетингийн тухай ойлголт
олон улсын маркетингийн тухай ойлголт
 
эрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
эрдэм шинжилгээний ажил бичих зааварэрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
эрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
 
байгууллагын хөгжил үнэт зүйлс ба ёс зүй Copy
байгууллагын хөгжил үнэт зүйлс ба ёс зүй   Copyбайгууллагын хөгжил үнэт зүйлс ба ёс зүй   Copy
байгууллагын хөгжил үнэт зүйлс ба ёс зүй Copy
 
санхүүгийн зах зээл, ббсб
санхүүгийн зах зээл, ббсбсанхүүгийн зах зээл, ббсб
санхүүгийн зах зээл, ббсб
 
Дадлага хийсэн тухай тодорхойлолт /формат/
Дадлага хийсэн тухай тодорхойлолт /формат/Дадлага хийсэн тухай тодорхойлолт /формат/
Дадлага хийсэн тухай тодорхойлолт /формат/
 
ОЮУТНЫ СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН СУДАЛГАА
ОЮУТНЫ СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН СУДАЛГААОЮУТНЫ СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН СУДАЛГАА
ОЮУТНЫ СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН СУДАЛГАА
 
Монгол оронд агро аялал жуулчлалыг нэвтрүүлэх боломж
Монгол оронд агро аялал жуулчлалыг нэвтрүүлэх боломжМонгол оронд агро аялал жуулчлалыг нэвтрүүлэх боломж
Монгол оронд агро аялал жуулчлалыг нэвтрүүлэх боломж
 
PTON402-Хичээл-1
PTON402-Хичээл-1PTON402-Хичээл-1
PTON402-Хичээл-1
 

Similar to лекц 10 энто

лекц 10. сүрьеэ, актиномикоз,
лекц 10. сүрьеэ, актиномикоз,лекц 10. сүрьеэ, актиномикоз,
лекц 10. сүрьеэ, актиномикоз,batsuuri nantsag
 
цагаан далавчтан
цагаан далавчтанцагаан далавчтан
цагаан далавчтанtsogtoo277
 
Presentation10 desinfection
Presentation10 desinfectionPresentation10 desinfection
Presentation10 desinfectionbatsuuri nantsag
 
Presentation 8 (халдваргүйтгэл)
Presentation 8 (халдваргүйтгэл)Presentation 8 (халдваргүйтгэл)
Presentation 8 (халдваргүйтгэл)batsuuri nantsag
 
"Малчин" эмхэтгэл Цуврал - 2: "Малын халдваргүй өвчин"
"Малчин" эмхэтгэл Цуврал - 2: "Малын халдваргүй өвчин""Малчин" эмхэтгэл Цуврал - 2: "Малын халдваргүй өвчин"
"Малчин" эмхэтгэл Цуврал - 2: "Малын халдваргүй өвчин"GreengoldMongolia
 
мал амьтаны гоц халдварт өвчин
мал амьтаны гоц халдварт өвчинмал амьтаны гоц халдварт өвчин
мал амьтаны гоц халдварт өвчинБ. Лхагваа
 
лекц 11. цахлай, хулгана яр, зөгийн гафиноз
лекц 11. цахлай, хулгана яр, зөгийн гафиноз лекц 11. цахлай, хулгана яр, зөгийн гафиноз
лекц 11. цахлай, хулгана яр, зөгийн гафиноз batsuuri nantsag
 
Модлог ургамлыг биотехнологийн аргаар өсгөвөрлөж, хадгалах боломж
Модлог ургамлыг биотехнологийн аргаар өсгөвөрлөж, хадгалах боломжМодлог ургамлыг биотехнологийн аргаар өсгөвөрлөж, хадгалах боломж
Модлог ургамлыг биотехнологийн аргаар өсгөвөрлөж, хадгалах боломжAnkhbileg Luvsan
 
лекц 8. боом, зогсоо, дуут хавдар
лекц 8. боом, зогсоо, дуут хавдарлекц 8. боом, зогсоо, дуут хавдар
лекц 8. боом, зогсоо, дуут хавдарbatsuuri nantsag
 
хөрсний менж лекц2
хөрсний менж лекц2хөрсний менж лекц2
хөрсний менж лекц2otgooPhh
 
хөрсний менж лекц2
хөрсний менж лекц2хөрсний менж лекц2
хөрсний менж лекц2otgooPhh
 

Similar to лекц 10 энто (20)

лекц 10 энто
лекц 10 энтолекц 10 энто
лекц 10 энто
 
2013 mod urjuuleg 06
2013 mod urjuuleg  062013 mod urjuuleg  06
2013 mod urjuuleg 06
 
Boom
BoomBoom
Boom
 
лекц 10. сүрьеэ, актиномикоз,
лекц 10. сүрьеэ, актиномикоз,лекц 10. сүрьеэ, актиномикоз,
лекц 10. сүрьеэ, актиномикоз,
 
лекц 16 энто
лекц 16 энтолекц 16 энто
лекц 16 энто
 
цагаан далавчтан
цагаан далавчтанцагаан далавчтан
цагаан далавчтан
 
мөөг
мөөгмөөг
мөөг
 
Presentation10 desinfection
Presentation10 desinfectionPresentation10 desinfection
Presentation10 desinfection
 
Presentation 8 (халдваргүйтгэл)
Presentation 8 (халдваргүйтгэл)Presentation 8 (халдваргүйтгэл)
Presentation 8 (халдваргүйтгэл)
 
"Малчин" эмхэтгэл Цуврал - 2: "Малын халдваргүй өвчин"
"Малчин" эмхэтгэл Цуврал - 2: "Малын халдваргүй өвчин""Малчин" эмхэтгэл Цуврал - 2: "Малын халдваргүй өвчин"
"Малчин" эмхэтгэл Цуврал - 2: "Малын халдваргүй өвчин"
 
мал амьтаны гоц халдварт өвчин
мал амьтаны гоц халдварт өвчинмал амьтаны гоц халдварт өвчин
мал амьтаны гоц халдварт өвчин
 
Lekts 3
Lekts 3Lekts 3
Lekts 3
 
лекц 11. цахлай, хулгана яр, зөгийн гафиноз
лекц 11. цахлай, хулгана яр, зөгийн гафиноз лекц 11. цахлай, хулгана яр, зөгийн гафиноз
лекц 11. цахлай, хулгана яр, зөгийн гафиноз
 
Модлог ургамлыг биотехнологийн аргаар өсгөвөрлөж, хадгалах боломж
Модлог ургамлыг биотехнологийн аргаар өсгөвөрлөж, хадгалах боломжМодлог ургамлыг биотехнологийн аргаар өсгөвөрлөж, хадгалах боломж
Модлог ургамлыг биотехнологийн аргаар өсгөвөрлөж, хадгалах боломж
 
лекц 1dffg
лекц 1dffgлекц 1dffg
лекц 1dffg
 
cvлекц 1
cvлекц 1cvлекц 1
cvлекц 1
 
лекц 8. боом, зогсоо, дуут хавдар
лекц 8. боом, зогсоо, дуут хавдарлекц 8. боом, зогсоо, дуут хавдар
лекц 8. боом, зогсоо, дуут хавдар
 
Ppth9
Ppth9Ppth9
Ppth9
 
хөрсний менж лекц2
хөрсний менж лекц2хөрсний менж лекц2
хөрсний менж лекц2
 
хөрсний менж лекц2
хөрсний менж лекц2хөрсний менж лекц2
хөрсний менж лекц2
 

More from Bat-Amgalan Ravdanlkhumbuu (20)

Nbapo
NbapoNbapo
Nbapo
 
Land sedviin tolovlogoo 2012.
Land sedviin tolovlogoo 2012.Land sedviin tolovlogoo 2012.
Land sedviin tolovlogoo 2012.
 
2013 эмчилгээ 05
2013 эмчилгээ  052013 эмчилгээ  05
2013 эмчилгээ 05
 
2013 эмчилгээ 04
2013 эмчилгээ  042013 эмчилгээ  04
2013 эмчилгээ 04
 
лекц 15 энто
лекц 15 энтолекц 15 энто
лекц 15 энто
 
лекц 14 энто
лекц 14 энтолекц 14 энто
лекц 14 энто
 
лекц 13 энто
лекц 13 энтолекц 13 энто
лекц 13 энто
 
лекц 12 энто
лекц 12 энтолекц 12 энто
лекц 12 энто
 
лекц 11 энто
лекц 11 энтолекц 11 энто
лекц 11 энто
 
лекц 9 энто
лекц 9 энтолекц 9 энто
лекц 9 энто
 
лекц 8 энто
лекц 8 энтолекц 8 энто
лекц 8 энто
 
лекц 7 энто
лекц 7 энтолекц 7 энто
лекц 7 энто
 
лекц 6 энто
лекц 6 энтолекц 6 энто
лекц 6 энто
 
лекц 5 энто
лекц 5 энтолекц 5 энто
лекц 5 энто
 
лекц 4 энто
лекц 4 энтолекц 4 энто
лекц 4 энто
 
лекц 3 энто
лекц 3 энтолекц 3 энто
лекц 3 энто
 
лекц 2 энто
лекц 2 энтолекц 2 энто
лекц 2 энто
 
лекц 1 энто
лекц 1 энтолекц 1 энто
лекц 1 энто
 
лекц 16 так
лекц 16 таклекц 16 так
лекц 16 так
 
лекц 15 так
лекц 15 таклекц 15 так
лекц 15 так
 

лекц 10 энто

  • 2. ХОРТОН ШАВЖТАЙ ТЭМЦЭХ АРГА 1. Агротехникийн  2. Химийн.  3. Физикийн.  4. Механикийн.  5. Биологийн.  6 Хорио-цээрийн арга хэмжээ 
  • 3. 1, Агротехникийн арга нь үнэндээ агроэкологийн арга юм. ,Учир нь үүний үрээр хортон шавьжид тохиромжгүй нөхцөл бүрдүүлж, ургамлын өсөлт хөгжилтөнд тохиромжтой нөхцлийг буй болгоно. Энэ аргын гол нь зөв ээлжлэн тариалах, агротехникийн өндөр ажиллагааг хийх, орон нутгийн нөхцөлд тохирсон тэсвэртэй, өндөр ургацат сортыг нэвтрүүлэх зэрэг явдал мөн. Иймд энэ арга урьдчилан сэргийлэх чухал үүрэгтэй болно. 2, Химийн арга нь ихэвчлэн их хэмжээгээр гарч ирсэн хортонг богино хугацаанд устгах юмуу ургамлыг эрүүлжүүлэхэд зориү-лагдана. Үүнд: химийн янз бүрийн хорт бодисыг ашиглана. Энэ арга практикт маш элбэг хэрэглэгддэг (7-р бүлгийг үз!)
  • 4. 3, Физикийн арга нь цахилгаан энерги, их бага температур, өндөр хүчдэл зэргийг хэрэглэн хортны орчныг хувиргах юмуу хортонг шууд устгах чадалтай байдаг. 4, Механик арга бол янз бүрийн механик ажиллагаагаар хортныг устгах явдал мөн. Жишээлбэл: цох баригч, хүрэнцэр баригч, наалдуулах бүслүүрийг хийх гэх мэт. 5, Биологийн арга нь хортны байгалийн дайсан паразит ба махчин шавьж, шавьж идэмтэн шувуу, сүүн тэжээлтэн болон шавьжид өвчин үүсгэгч нян, вирус, мөөг мэтийг хэрэглэн устгах явдал мөн. 6, Хорионы арга хэмжээ нь аюултай өвчин, хортныг гадаад орноос еөрийн оронд нэвтрүүлэхгүй байх, еерийн орны дотор нэг нутгаас нөгөөд хортон шавьжийг тархаахгүй байх, тэдэнтэй тэмцэх арга хэмжээ юм.
  • 5. МЕХАНИК АРГА ЭРВЭЭХЭЙ УСТГАХ АРГА  Цахилгаан буюу өөр гэрлийг ашиглаж «гэрлэн баригч» хийж шөнийн амьдралтай шавьжийн дүрсийн бүрэлдүүн, тоо хэмжээг судлахад хэрэглэдгээс гадна устгахад ч ашиглаж болно. Ихэнхи шөнийн шавьжууд харанхуй, намуухан шөнө хурц гэрэлтэй газар өөд тэмүүлэн цуглардаг.
  • 6. БҮГЭГ УСТГАХ АРГА  Хортон бүгэгийг барихын тулд үнэрт бодис бүхий тэжээлийн өгөөш хэрэглэж болно. Үүнд: чихрийн үйлдвэрийн хамгийн муу чанарын хаягдлыг авч 2—3 дахин их устай хольж хутгана. Үүндээрээ бага зэрэг, энгийн хөрөнг хийж исгэхэд тусгай үнэртэй шингэн үүснэ. Үүнийгээ талбайд тавьбал бүгэгүүд түүний үнэрээр цугларч, түүнд орж үхнэ.
  • 7. ХАЧИГ , ҮРЧ ЦОХ УСТГАХ  Үр хадгалах байрын хоргонтой тэмцэхдээ бага температурыг (хүйтнийг) ашиглаж болдог. Жишээлбэл: гурилын хачиг 29°-т нэг хоногийн дотор, вандуйн үрч цох 2,5°-т тус тус үхдэг.
  • 8. БИОЛОГИЙН АРГА Хортон шавьжийн эсрэг дараахи амьтдыг ашиглаж болно. 1, Махчин, паразит шавьжууд. 2. Мөөг, бактери ба вирус өвчин үүсгэгчид. 3. Шавьж идэштэн шувууд, сүүн тэжээлтэн зэргийг ашиглана.
  • 9. МАХЧИН, ПАРАЗИТ ШАВЬЖУУД.  Трихограмм жижигхэн биетэй (0,4—0,9 мм) шавьж тул өндгөө хортны өндөг ба авгалдайн дотор гаргадаг. Трихограммын өндөг-нөөс гарсан жижигхэн авгалдай «эзэн шавьжийн» өндөг , авгалдайн дотрр амьдран түүний шим, шүүсээр хооллон яваандаа тэдгээрийг үхүүлдэг.
  • 10.  Асар их тарахсан паразит, махчин шавьжуудын дотроос паразиг сарьсан далавчитнууд (трихограмм, теленомус, менискус г. м.) тахин-ялаа, махчин шавьжуудаас цицендел, карабус, платизм, ктырь-ялаа шүр цох, алтан нүдэт гэх мэт шавьжууд чухал үүрэг гүйцэтгэнэ.
  • 11. БҮГЭГ ЭРВЭЭХЭЙ  Менискус-шонхор зөгийн авгалдай бүгэг эрвээхэйн хүрэнцэрийн биед өвөлжөөд, хавар эзэн хүрэнцэрээ бүрэн үхүүлэн түүнээс гарч улмаар газрын хөрсөнд орж хүүхэлдэй болно. Менискус 7—8 сард нисч эхлэх ба энэ үе нь бүгэгийн хүрэнцэр гарах үетэй тохирдог. Менискус шонхор зөгий 80—250 өндөг гаргана.
  • 12. УРГАМЛЫН ХОРИО  Ургамлын хорио бол харь орноос өөрийн арны нутаг дэвсгэрт хөдөө аж ахуйн хортон шавьж ба өвчнийг нэвтрүүлэхгүй байх зорилго бүхий улсын арга хэмжээ юм.
  • 13. ХИМИЙН АРГА АШИГТАЙ ТАЛ Үүнд: 1. Зохих бэлдмэлийг зөв сонгон авч хэрэглэж чадвал бүх хортон буюу өвчний хөгжлийн ямар ч шатны эсрэг хэрэглэж болно.  Ялангуяа хортон ба өвчин маш ихээр дэлгэрч ургацыг ихээр бууруулах үед хэрэглэхэд богино хугацааны дотор тэдгээрийг устгаж чадна.  Хортныг устгах ашигт ажиллагаа тун өндөр байх бөгөөд зарим үед 100%-Д хүрч чадна.  4. Химийн хорыг хэрэглэх арга бүгд механикжиж чадсан байдаг тул зардал бага шаардагдан, богино хугацаанд явуулж чадна. 
  • 14. ХИМИЙН АРГАД ДУТАГДАЛТАЙ МУУ ТАЛ    Үүнд: 1. Хор-тон, өвчин үүсгэгчдэд үйлчлэхээс гадна ашигтай шавьж, амьтдыг нэгэн адил устгадаг. 2. Хүн ба адгуусан амьтанд хортой тул түүнтэй ажиллах ажиллагаанд урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авахгүй бол аюул учруулдаг. 3. Химийн хорт бодисууд хөнөөлт организмуудын га-даад орчныг удаан хугацаагаар хувиргаж чадахгүй тул хортны цаа-шид үржих нөхцлийг үгүй болгож чадахгүй. 4. Химийн хорт бодисыг үргэлжид хэрэглэж болохгүй. Жишээлбэл: ургамлын цэцэглэлт, ургац хураах үе г. м.