Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

CD&V-senioren.april2018-themadag waardig levenseinde.

162 views

Published on

CD&V-senioren.april2018-themadag waardig levenseinde.

Published in: Spiritual
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

CD&V-senioren.april2018-themadag waardig levenseinde.

  1. 1. CD&V Senioren Waardig Levenseinde Toelichting parlementaire werkzaamheden – Els Van Hoof
  2. 2. Huidig debat levenseinde • Verengd tot individuele rechten en persoonlijke zelfbeschikking: dood op bestelling • Alleen vrijwillige lijdensbeëindiging als oplossing voor veroudering, aftakeling en lijden • Tot last zijn, eenzaamheid, levensmoeheid, depressie bij ouderen: ingeroepen als legitiem motief voor levensbeëindiging Nood aan breder maatschappelijk debat van de laatste levensfase
  3. 3. CD&V en levenseinde-debat in parlement • Patiëntenrechten: invoegen van vroegtijdige zorgplanning (wetsvoorstel) • Wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt • Palliatieve Zorg: verbreding en verdieping (gestemd in De Kamer) • Wet van 14 juni 2002 betreffende de palliatieve zorg • Levenskwaliteit verhogen ongeneeslijk zieke patiënt • Euthanasie: evaluatie van euthanasiewet (voorstel van resolutie) • Wet van 28 mei 2002 betreffende de euthanasie • Opzettelijk levensbeëindigend handelen door arts
  4. 4. I. Vroegtijdige zorgplanning
  5. 5. Wat is vroegtijdige zorgplanning? • Proces van reflectie en dialoog (communicatieproces) • Tussen een patiënt, diens naasten en één of meerdere hulpverleners • Verwachtingen, zorgbehoeften, behandelingswensen levenseinde patiënt • Vroegtijdig vs. voorafgaand
  6. 6. Wettelijk kader patientenrechten • Zorgplanning ‘an sich’ niet wettelijk verankerd • Enkele ankerpunten: • Artikel 5 patiëntenrechten: recht op kwaliteitsvolle dienstverstrekking • Artikel 7 patiëntenrechten: recht op alle informatie die nodig is om inzicht te krijgen in zijn of haar ziektetoestand • Artikel 8§1 patiëntenrechten: recht om geïnformeerd, voorafgaandelijk en vrij in te stemmen met iedere tussenkomst van de beroepsbeoefenaar • Artikel 8§4patientenrechten: recht om een medische tussenkomst te weigeren of weer in te trekken • Artikel 2 palliatieve zorg: recht op goede palliatieve zorg aan zijn of haar levenseinde, worden ingezet vanaf het ogenblik dat de patiënt als palliatief wordt geïdentificeerd tot en met de terminale fase en verloopt in functie van de zorgnoden en -wensen van de patiënt
  7. 7. Waarom verankeren van vroegtijdige zorgplanning? • Voorkomt laattijdige en moeilijke beslissingen rond het sterfbed • Levenskwaliteit patiënt verhogen bij wils(on)bekwamen: • Behandeling laten aansluiten bij verwachtingen patiënt • Geeft rust en tevredenheid • minder agressieve behandelingen nodig • mogelijk zelfs levensverlenging • Houvast voor arts en verhoogt kwaliteit zorg: • Zorgverstrekkers betere kennis van verwachtingen patiënt • Onvoldoende ingeburgerd
  8. 8. Wetsvoorstel vroegtijdige zorgplanning • de Wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt • zesde paragraaf van artikel 8: Vroegtijdige zorgplanning: • “een communicatieproces tussen een patiënt, diens naaste(n) en één of meerdere zorgverleners (waaronder een arts) dat gefaseerd verloopt naargelang de behoeften van de patiënt en zijn naaste(n) en dat tot doel heeft, met respect voor de waarden en voorkeuren van de patiënt, richting te geven aan de beslissingen omtrent de zorg aan het levenseinde, in het bijzonder op het ogenblik dat de patiënt niet meer in staat is zijn wil te uiten.”
  9. 9. II. Palliatieve zorg
  10. 10. Palliatieve zorg Oorspronkelijke definitie (wet 2002): “Onder palliatieve zorg wordt verstaan: het geheel van zorgverlening aan patiënten waarvan de levensbedreigende ziekte niet langer op curatieve therapieën reageert. Voor de begeleiding van deze patiënten bij hun levenseinde is een multidisciplinaire totaalzorg van essentieel belang, zowel op het fysieke, psychische, sociale als morele vlak. Het belangrijkste doel van de palliatieve zorg is deze ziekte en zijn naasten een zo groot mogelijke levenskwaliteit en maximale autonomie te bieden Palliatieve zorg is gericht op de kwaliteit van het resterende leven van deze patiënt en nabestaanden te waarborgen en te optimaliseren”.
  11. 11. Palliatieve zorg Nieuwe definitie (wet 2016): “Onder palliatieve zorg wordt verstaan: alle zorg die wordt verstrekt aan de patiënt die zich, ongeacht zijn levensverwachting, bevindt in een vergevorderd of terminaal stadium van een ernstige evolutieve en levensbedreigende ziekte. Voor een begeleiding van deze patiënten wordt multidisciplinaire totaalzorg gewaarborgd op fysiek, psychisch, sociaal, moreel, existentieel en desgevallend spiritueel vlak”.
  12. 12. Palliatieve zorg • Wetsvoorstel unaniem goedgekeurd door de Kamer van Volksvertegenwoordigers op 16/06/2016 • Levensbedreigende ziekte heeft 4 fases: curatie, chronisch palliatie en terminale fase • Nieuwe wet verdiept en verbreedt de invulling van palliatieve zorg
  13. 13. Palliatieve zorg: Knelpunt in de praktijk Probleem in de praktijk aangegeven door experts • Palliatieve zorg wordt te laat besproken met patiënt, te laat opgestart • Artsen hebben het moeilijk met ‘opgeven van leven’ met therapeutische hardnekkigheid als gevolg • -> verlies van levenskwaliteit in de laatste levensfase, palliatieve zorg wordt herleid tot stervensbegeleiding
  14. 14. Palliatieve zorg: oplossing in de wet • Verbreding van palliatieve zorg: • Palliatieve zorg vanaf iemand in een vergevorderd stadium is, ongeacht de levensverwachting: geen focus meer op de laatste drie levensmaanden (terminaal) • Belang van tijdige opstart van de zorg en van vroegtijdige zorgplanning, tijdig bespreekbaar maken met patiënt • Voordien: te veel focus op fysisch lijden, te late start palliatieve behandeling, patiënt had vaak geen inspraak hierover omdat arts het gesprek niet aanging
  15. 15. Palliatieve zorg • Verdieping van palliatieve zorg: • Inzetten op multidisciplinaire totaalzorg = fysische, psychosociale, spirituele, existentiële en morele zorg voor de patiënt en de omgeving • ‘Zorg op maat’, ‘Flexibele zorg’ aangepast aan de wijzigende zorgnoden van de hulpvrager. • Wetenschappelijke richtlijnen zijn nodig voor inschalen zorg en bepalen van zieke als palliatief
  16. 16. III. Euthanasie
  17. 17. Euthanasie Wettelijke definitie van euthanasie (art. 2): “Voor toepassing van deze wet wordt onder euthanasie verstaan het opzettelijk levensbeëindigende handelen door een andere dan de betrokkene, op diens verzoek” Indien voldaan aan de voorwaarden opgesomd in artikel 3: “De patient bevindt zich in een medisch uitzichtloze toestand van aanhoudend en ondraaglijk fysiek of psychisch lijden dat niet gelenigd kan worden en dat het gevolg is van een ernstige en ongeneeslijke, door ongeval of ziekte veroorzaakte aandoening.” Het verzoek is bewust gedaan (handelingsbekaam), vrijwillig, herhaald en niet onder externe druk.
  18. 18. Euthanasie in cijfers 2014-2015 2015: 2 022 geregistreerde gevallen van euthanasie Nieuwvormingen (kankers): 1 371 Polypathologie: 209 Ziekten van het zenuwstelsel: 140 Ziekten van hart- en vaatstelsel: 101 Psychische- en gedragsstoornissen: 63 Overige (cumulatief): 138
  19. 19. Euthanasie: huidige knelpunten en problemen 1. Kennisprobleem: sinds 2002 werd geen enkele evaluatie uitgevoerd van de bestaande wet 2. Juridisch probleem: Arrest van het Grondwettelijk Hof stelt dat de voorwaarden voor euthanasie bij minderjarigen moeten aangescherpt worden 3. Geloofwaardigheidsprobleem: veel kritiek op huidige toepassing van de wet uit het werkveld (artsen, academici, …) 4. Legitimiteitsprobleem van de Controle- enavaluatiecommissie Euthanasie: Commissie ligt regelmatig onder vuur omdat leden zowel rechter als partij zijn. Commissie-leden haken af
  20. 20. 1. Kennisprobleem • Bestaande euthanasiewet werd de voorbije 15 jaar geen enkele keer geëvalueerd • In Nederland werd binnen dezelfde periode ondertussen een derde evaluatie van de Nederlandse euthanasiewet afgerond o.a. wat betreft de doeltreffendheid en neveneffecten van de wet • Evalueren betekent een antwoord krijgen op de vragen: Wat gaat goed? Wat gaat niet goed? Wat kunnen we verbeteren? Hoe kunnen we zaken verbeteren? • Een wet aanpassen doe je niet zonder te weten wat goed en fout loopt
  21. 21. 2. Juridisch probleem • De veiligheidskleppen die moeten beschermen tegen misbruiken zijn niet afdoende: • Onafhankelijkheid geraadpleegde artsen is niet gegarandeerd • Advies geraadpleegde artsen is niet bindend • In 15 jaar werd er door de Controlecommissie slechts één dossier doorverwezen naar het parket omdat er niet aan de wettelijke voorwaarden van de euthanasiewet werd voldaan
  22. 22. 2. Juridisch probleem • Wet laat (te veel) ruimte voor interpretatie: • Wat betekent: • “ondraaglijk medisch uitzichtloos psychisch lijden dat niet meer gelenigd kan worden” ? • Hoe moeten artsen deze termen begrijpen? Waarmee moeten artsen rekening houden ?
  23. 23. 2. Juridisch probleem • Hiaten bij de uitbreiding van euthanasie naar minderjarigen: • “Oordeelsbekwame” minderjarige kan euthanasie vragen maar nergens definieert de wet wat “oordeelsbekwaam” betekent • Arrest 153/2013 Grondwettelijk Hof: vragen bij de rol van kinderpsychiater die over oordeelsbekwaamheid minderjarige beslist: kinderpsychiater moet afhankelijk zijn en bindende beslissingen nemen
  24. 24. 3. Geloofwaardigheidsprobleem • Het buitenland kijkt met argusogen naar onze euthanasiewetgeving: • “De toetsing van euthanasie in België lijkt op een slager die zijn eigen vlees keurt” (Nederlandse hoogleraar ethiek Theo Boer over de werking van de Belgische controlecommissie) • “Het feit dat niet-terminale psychiatrische patiënten een dodelijke injectie kunnen krijgen, vaak door hun behandelende psychiater, is onethisch” (American Psychiatric Association over de Belgische euthanasiewetgeving, gisteren in Knack) • Mogelijkheid van minderjarigen (zonder leeftijdsgrens) om euthanasie te vragen
  25. 25. 3. Geloofwaardigheidsprobleem • Interne kritiek vanuit het werkveld: • Open brief over de toenemende banalisering van euthanasie op grond van louter psychisch lijden (Belgische artsen, professoren en experts roepen op om euthanasie op basis van louter psychisch lijden aan te passen of uit de euthanasiewet te schrappen); • Opiniestuk “Mogen we nog vragen stellen?” van experts en artsen over de werking van de Federale Evaluatiecommissie Euthanasie en de toepassing van de huidige euthanasiewetgeving
  26. 26. 4. Legitimiteitsprobleem Federale Evaluatie- en Controlecommissie Euthanasie • Er is geen enkele controle op de controle- en evaluatiecommissie: • Eenzijdige “promotie” voor euthanasie in de media door de voorzitter van de controle- en evaluatiecommissie • Leden van de commissie kunnen rechter en partij zijn: ze voeren euthanasie uit en beoordelen achteraf hun eigen dossiers • Commissie bepaalt zelf het toepassingsgebied van de wet
  27. 27. Standpunt CD&V • Kennisprobleem + Juridisch probleem + Geloofwaardigheidsprobleem + Legitimiteitsprobleem leiden tot het huidige CD&V-standpunt: 1. Evaluatie van de (toepassing van de) huidige Euthanasiewet en van (het functioneren van) de Federale Evaluatie- en Controlecommissie is dringend nodig 2. Deze evaluatie moet gebeuren over de levensbeschouwelijke grenzen heen door experten die vertrouwd zijn met het thema 3. Een evaluatie kan dan uiteindelijk leiden tot een wijziging van de bestaande wetgeving
  28. 28. Slotbeschouwing Waardigheid van persoon overeind ook al is levensperspectief weg I. Vroegtijdige zorgplanning bevordert een waardig en vredesvol levenseinde. Zorgzaam bezig zijn in een open gesprek:ruimte voor rustige voorbereiding, emotioneel zwaar, maar ook ontroerende ervaringen en beklijvende zingevingsmomenten met naasten of familie II. Palliatieve zorg: Levenskwaliteit en comfort bij het sterven We voegen geen dagen aan het leven toe maar wel leven aan de dagen. III. Euthanasie is een optie, maar heeft geen hogere status dan het verlichten van het lijden en aanvaarden van eindigheid
  29. 29. Bedankt voor uw aandacht !

×