Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Shembja e Murit të Berlinit (klasa XIB )

662 views

Published on

Lënda Histori XI

Published in: Education
  • Login to see the comments

  • Be the first to like this

Shembja e Murit të Berlinit (klasa XIB )

  1. 1. Rënia e murit të Berlinit XIB Fq 1
  2. 2. Rënia e murit të Berlinit XIB Fq 2
  3. 3. Rënia e murit të Berlinit XIB Fq 3 Muri i Berlinit, historia e një barriere që ndau dy botë Në bazë të Marrëveshjes së Jaltës së vitit 1945, forcat aleate që fituan Luftën II Botëroree ndanë Gjermaninë në katër zona: atë amerikane, britanike, franceze dhe sovjetike. Rreth160 km brenda zonës sovjetike ndodhej kryeqyteti gjerman, Berlin. Qyteti ishte i ndarë në katër pjesë, të kontrolluaranga katër palët që kontrollonin Gjermaninë. Me kalimin e viteve, filluan të shfaqen tensione mes sovjetikëve dhe aleatëve perëndimorë. Në 1949, zona perëndimore e Gjermanisë ushkëput nga autoritetet komuniste që kontrolloninGjermaninë Lindore dhe kishin nën administrim zonën përrethBerlinit. Nga arkiva historike thuhet se : Berlini, i cili ndodhej brenda zonës sovjetike, pak a shumësi Kali i Trojës, filloi tëshihej nga sovjetikët dhe aleatët e tyrekomunistënëGjermani si njësimbol i kapitalizmit dhemënyrës perëndimoretëjetesës në këtë mjedis shtypës qëkishtekrijuar BllokuSovjetik”. Gjithashtu për këtë arsye u krijua një vijë kufitare mes Gjermanisë Lindore dhe asaj Perëndimore. “Në fakt në vitin 1952 ekzistonin kufij tëfortifikuar, pra mund tëtëqëllonin nësepërpiqeshetëkaloje nga Lindja në Perëndim. Por në Berlin, për shkak të statusit tëveçantëtëqytetit si zonëekontrolluar nga ushtria, edhepas krijimit tëdy shtetevegjermane, megjithëseekzistonin pika tëkontrollit kufitar, njerëzit mund tëkalonin lehtësisht nga Lindja nëPerëndim”. Nga viti 1949-1961, GjermaniaLindore humbi 2.5 milionë njerëzqë largoheshindrejt Gjermanisë Perëndimorenga një popullatë prej 17 milionësh. “Faktikishtqeveriagjermano-lindore dhe sovjetikët e kuptuan nga mesi i viteve 1950 se vendi po vuante nga Ushtar dhe tanket sovjetike pas luftimeve të fundit në Berlin më 1945 pas dorëzimit të forcave Gjermane. Ushtar sovjetik , në përpjekje për të ndaluar njerëzit që të kalonin murin gjatë ditëve të ndërtimit
  4. 4. Rënia e murit të Berlinit XIB Fq 4 një hemorragji vdekjeprurëse. Elementët më të aftë dhe më krijues po largoheshin drejtPerëndimit. Diçka duhej bërë”. Udhëheqja e Gjermanisë Lindore arriti në përfundiminse e vetmja mënyrë për të penguar eksodindrejt Perëndimit ishte ngritjae një barrierë fizike që ndante Berlinin Lindor nga ai Perëndimor. Më 12 dhe 13 gusht 1961, tonelatame lëndë drusore, 700.000 tonçelik blloqe betoni dhe tel me gjemba u sollënnë Berlinin Lindor. Fillimisht vendosëntel me gjemba për të bllokuar rrugë që kalonin nga Berlini Lindor në atë Perëndimor. Vendosën blloqe betoni dhe roje disametranga njëri-tjetri, të cilëtruanin punëtorët që po ngrinin barrierën. I gjithë procesi urealizuapër 12 orë. Të dielënnë mëngjes, më 13 gusht 1961, banorët u zgjuan dhe pane që ishte ngritur një barrier , e cilaende nuk kishte formëne murit, por ishte një gardh me telame gjemba, që nuk lejonte kalimine makinave për në anën tjetër. Ngritjae gardhit ndau brenda një nate familje, lagje dhe miq në Berlin. Historianët thonë se pas afro një jave u ngrit muri, në jug të Portës së Brandenburgut. Kur u përfundua, muri ishte 43 km i gjatë në Berlindhe mbi 110 km kur kalonte përmes dy Gjermanive. U ngritën mbi 300 kullavrojtimi, zona të minuara , zona me qen , transhe antitank për pengimin e tankeve , përfocime dytësorepër pengimine goditjes me makina dhe u vendosën roje me armë. “Ishte një tragjedi e madhe e kohës. Shkatërroi shpresa, shkaktoi fobi, zhgënjim, një ndjenjë mbytëse të humbjes së lirisë. Ata që s’e kanë përjetuar, e kanë shumë të vështirë ta kuptojnë”. Gjatë dekadave që pasuan, gjermano-lindorët vazhduan përpjekjet për të kaluar në Perëndim me metodatë ndryshme: disa kapërceninmurin, disa hapën tunele të nëndheshme. Shanset e suksesit ishintë vogla, por historianthotë se njerëzit ishintë gatshëm të bënin sakrificamaksimale për shpresëne një jete më të mirë përtej Murit të Berlinit. Muri i Berlinit Muri i Berlinit (gjermanisht Berliner Mauer) u ndërtua më 13 gusht 1961 dhe u shkatërrua më 9 nëntor 1989 edhe pse sot këtij shkatërrimi i kanëFillimi i punimeve për ndërtimin e Murit të Berlinit. – në Gusht 1961 Punimet kryhen nën vëzhgimin e vazhdueshëm të forcave ushtarake
  5. 5. Rënia e murit të Berlinit XIB Fq 5 mbijetuar disa segmente. Ai u ndërtua nga qeveria komuniste e GjermanisëLindore nënkomandën e Moskës , për të parandaluar kalimin e mundshëm të emigrantëve nga bllokulindor në Perëndim. Ishte një barrierë prej betoni e lartë gati 3 metradhe përshkonte gjithë Berlinin duke e ndarë më dysh për 28 vjet. Në të bënin pjesë dhjetërakulla vrojtimi dhe dyer kalimi, përfshi edhe të famshmen "Pikëkalimi Çarli". Konsiderohej si linjae hekurt midis dy botëve të kundërta përgjatë gjithë kohës së luftës së ftohtë. Shkatërrimi i tij shënoi fillimine të çarës së parë të komunizmit në Evropë. Por si filloi të shembej muri i Berlinit? Deri në shtator të vitit 1961, vetëm nga forcat gjermanolindore ushtarake të sigurisë që ruanin murin , dezertuanrreth85 vetë drejt Berlinit Perëndimor përfshirëedhe avionë ushtarakë me pilotët të cilët nuknguruan të fshihnin edhe familjet e tyre në avionët e luftës , por dhe përveç tyre , sigurisht, pati shumë përpjekje nga civilët , nga ku numri i atyre që ia dolënme sukses ishte 216, nga 400 raste përpjekjeshtë konstatuara zyrtarisht. Të paharrueshme në mendjet e njerëzve në mbarë botëndo të mbeteshinfotot e njerëzve që hidheshin nga shtëpitë e tyre në rrugë, e sidomos ajo e policit të forcave të mbrojtjes së kufirit, të riut gjerman, Conrad Schumann në rrugën “Bernau”. Reagimet e aleatëve e të gjermano- perëndimorëve KonradAdenauer bëri thirrje në të njëjtënditë me anë të radios, që popullsiatë ruante qetësinë dhe iu bashkua një qëndrimi relativisht të butë, konform qëndrimeve zyrtare të fuqive aleate, të cilat duket se ishinplotësisht të papërgatitura për një hap të tillë nga sovjetikët.  Fakte që çuan deri në rënien e murit famëkeq të Berlinit . 1. Një anëtar i Byrosë Politike GjermanisëLindore GunterSchaboëski më 9 nëntor të vitit 1989 gabimisht njoftoi se Lindore gjermanët do të lejohentë kalojnë në Gjermaninë Perëndimorenë fuqi menjëherë , sipas Radios Kombëtare Publike , duke i hapur qeverisë aktuale një telashtë math . 2. Çfarë bota pa si Muri i Berlinit ishte në të vërtetë një prej pengesave konkrete duke e quajtur atë "rrip Pakënaqësia në rritje e gjermanëve që ishin në të dyja anët e murit si asaj perëndimore dhe lindore
  6. 6. Rënia e murit të Berlinit XIB Fq 6 Hapja e të çarave rreth murit Njerëz të bashkuar të vdekjes" në mes që përfshinte kullavrojtimi, llogore, shkon deri aty sa vendosën qentë për të rritur masat e sigurisë , drita të fuqishme të vrojtimit dhe mitrajlozët që shoqëroninlëvizjet e qytetarëve . 3. Një eksodmasiv i gjermanolindorëve në Gjermaninë Perëndimore filloi gati 15 vjet para Muri i Berlinit që u ndërtua në vitin 1961. Në fakt, aq shumë u larguan saqë Gjermania Lindore ka humbur një të gjashtën e popullsisë së saj , sipas në faqen e internetit Memorial i Murit të Berlinit . 4. Presidenti amerikanJohn Kennedy vizitoi në verën e vitit 1963, jo shumë kohë para vrasjes së tij në nëntor ku ai tha në një fjalim zgjimi se “Berlini mund të ndihmojë që bota të kuptojë ndarjen mes botës komuniste dhe botës jo-komuniste”. Në vitin 1987, presidenti amerikanRonald Reagan sfidoi liderinrus, Mihail Gorbaçovpër "rrëzimin poshtë të këtij muri" gjatë një fjalimi në qershor të vitit 1987 afër murit. Kur Bill Klintonvizitoi në vitin 1994 Gjermaninë , ai i tha turmës që përbëhej nga berlinezët, "Ju keni dëshmuar se nuk mur që mund të përmbajnë përgjithmonë larglirisë." 5. Në korrik të vitit 1988 zhvillohet një koncert nga Bruce Springsteennë Berlininlindor që i bëri të ditur qytetarëve të mos pajtoheshinme këtë mur por të ngriheshindhe ta shembnin , ku këngëtari tha këto fjalë :"Unë kam ardhur për të luajtur Rocken' roll për jume shpresënse një ditë të gjitha pengesat dotë jenë prishur." Një pakënaqësi e madhe u përhap në popull dhe kështu në 9 nëntor të vitit 1989 shënonrëniene Murit famëkeq të Berlinit . Ku në mesnatën e asaj dite , udhëheqësit komunistë të Gjermanisë lindore dha leje për portat përgjatë Murit që tëishin hapur si rezultat i ditëve të protestave massive . Pas dekadave të ndarjes , Nga ana e berlinezëve të lindjes u rritënbrohoritjetdhe thirrjet e gëzimit ku dhe u përshëndetënnga berlinezët e Perëndimit në anëntjetër të murit . Turmat në urrenjtje e sipër të shoqëruar me një mallëngjim , menjëherë filluan të ngjitennë majëtë murit dhe të shkatërrojnë segmente e murit me sende të fortaduke hapur të çaranë disa segmente. Efektet e shkatërrimit të Murit të Berlinit Shkatërrimi i Murit të Berlinit ka ndryshuar jetëne shumë njerëzve . Familjet ishin të ndara, kur Muri i Berlinit u ndërtua,
  7. 7. Rënia e murit të Berlinit XIB Fq 7 Ushtar kufiri gjermano-perëndimor në tentativë për të tërhequr të afërmit e tijë nga Berlini Perëndimor nga Berlini Perëndimor Banor i cili shfrytëzon rastin për të përshëndetur të afërmit e tijë matanë murit Përjekje për të kaluar murin kështu që të gjitha familjet që ishinndarë u bashkuan përsëri kur muri u rrëzua poshtë. Njerëzit ishin gjithashtu të lirë për të udhëtuar në Lindje ose në Gjermaninë Perëndimore, papasur probleme dhe duke pritur për javë të tëraqë të kalonin . Shkatërrimi gjithashtukrijoi unitetinmes Gjermanisë Lindore dhe asaj Perëndimore. Disanjerëzishinkundër vendit duke u bashkuar, por shumica e njerëzve dëshironte muri që do të rrëzohej poshtë. Shumicae njerëzve mendonin se nëse Lindja dhe Perëndimi i Gjermanisë bashkoheshin , ky bashkim do të krijonte një paqe në mesine njerëzve.
  8. 8. Rënia e murit të Berlinit XIB Fq 8 Punoi : Baftjar Tabaku Gjimnazi “Mustafa Kemal Ataturk” Pajovë

×