Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Zwavelvoorziening grasland, Actualisatie inzichten en advies<br />Gerard Abbink<br />
    2011, nogmaals zwavel<br />Expertdagen 2010 zwavel grasland;<br />Studieavonden in het seizoen;<br />Ondanks bemesting...
    2011, nogmaals zwavel<br />Vragen veehouders:<br /><ul><li>“Ik zit te denken over bemesting, maar weet niet of het noo...
“N/S ratio - kan dat niet op het kuilverslag”;
“Hoeveel moet ik bemesten en wanneer  en in  welke vorm?”</li></ul>Adviseurs:<br /><ul><li>N/S ratio, weergave en achtergr...
Bemesten ja, maar twijfel of gift nog wel hoog genoeg is;
“Kan er ook te veel bemest worden (vloeibare meststoffen)?”.</li></li></ul><li>    Inhoud<br />Zwavel-voorziening gewas N/...
Zwavelvoorziening<br />
    De S-kringloop<br />C/S ratio<br />Afbeelding: “Sulfur a missing link”, J. Jez, 2008<br />
    Aanvoer: depositie<br />50<br />1981<br />45<br />1989<br />40<br />1995<br />35<br />2000<br />30<br />25<br />20<br ...
    Zeer beperkte S-levering in het voorjaar<br />
    De S-kringloop<br />Afbeelding: “Sulfur a missing link”, J. Jez, 2008<br />
    Zwavelvoorziening grasopbrengsten <br />Gierus et all, 2005<br /><ul><li>Noord-Duitse zandgronden;
300 kg N per jaar;
20% DS opbrengst (1,7 ton);
40 kg N meer opbrengst. </li></ul>Brown et all, 2000<br /><ul><li>200 kg N per jaar;
Engelse zand en leemgronden
10% DS opbrengst.</li></ul>NMI, 2002<br /><ul><li>350 kg N per jaar;
Diverse proeven in Nederland;
10-15% DS opbrengst (1,5 tot 2 ton)</li></ul>Handelsprijzen 200 euro per ton DS* 	300 euro per ha!<br />* Bron: GIBO, ASG,...
    Indicatie voorziening: N/S ratio<br />
    Belang Zwavel voor de plant<br />S - essentiële rol in metabolisme en eiwitvorming<br />S komt maar in twee aminozuren...
Methionine</li></li></ul><li>    Belang Cysteïne en Methionine<br />Cysteïne (Cys) is de bouwsteen voor:<br /><ul><li>Meth...
Acetyl-CoA enzym (citroenzuurcyclus);
Glutathion (GSH) en SAM(S-adenosylmethionine);
Diverse hormonen.</li></ul>Cys en Met enige zwavelhoudende aminozuren in eiwit.<br />Hoeveelheid S in eiwit indicatie voor...
    N/S ratio<br />Hoeveelheid S in Eiwit  N/S ratio<br />N/S daarom gebruikt als indicatie;<br /><ul><li>Per gewas ander...
    Via kuilanalyse een indicatie? <br />Waarom indicatie:<br />Voervoorziening na 2015 sterker beperkende factor?<br />Pr...
Mogelijke schade 300 euro per ha?
Bedrijf met 30 ha grasland = tot 9.000 euro per bedrijf.</li></li></ul><li>    Waarom via kuilanalyse een indicatie?<br />...
    N/S in graskuil?<br />N/S ratio in graskuil, enkele onvolmaaktheden:<br />Gemeten in kuil: N-totaal en S-totaal, wat i...
    N/S in graskuil?<br />Fermentatieprocessen:<br /><ul><li>Aminozuren worden door microben in de kuil afgebroken waardoo...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Zwavelvoorziening op grasland

1,102 views

Published on

Levert de bodem voldoende zwavel voor een optimale eiwitvorming? Voederwaarde-onderzoek graskuil geeft informatie over de beschikbaarheid van zwavel tijdens de groeiperiode.

Published in: Technology
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Zwavelvoorziening op grasland

  1. 1. Zwavelvoorziening grasland, Actualisatie inzichten en advies<br />Gerard Abbink<br />
  2. 2. 2011, nogmaals zwavel<br />Expertdagen 2010 zwavel grasland;<br />Studieavonden in het seizoen;<br />Ondanks bemesting nog steeds veel interesse.<br />
  3. 3. 2011, nogmaals zwavel<br />Vragen veehouders:<br /><ul><li>“Ik zit te denken over bemesting, maar weet niet of het noodzakelijk is (kleigrond)”;
  4. 4. “N/S ratio - kan dat niet op het kuilverslag”;
  5. 5. “Hoeveel moet ik bemesten en wanneer en in welke vorm?”</li></ul>Adviseurs:<br /><ul><li>N/S ratio, weergave en achtergrond;
  6. 6. Bemesten ja, maar twijfel of gift nog wel hoog genoeg is;
  7. 7. “Kan er ook te veel bemest worden (vloeibare meststoffen)?”.</li></li></ul><li> Inhoud<br />Zwavel-voorziening gewas N/S ratio<br />Een indicatie vanuit graskuil?<br />Verdere optimalisatie S-bemesting<br />
  8. 8. Zwavelvoorziening<br />
  9. 9. De S-kringloop<br />C/S ratio<br />Afbeelding: “Sulfur a missing link”, J. Jez, 2008<br />
  10. 10. Aanvoer: depositie<br />50<br />1981<br />45<br />1989<br />40<br />1995<br />35<br />2000<br />30<br />25<br />20<br />15<br />10<br />5<br />0<br />Drenthe<br />Twente<br />Veluwe<br />Utrecht<br />Betuwe<br />Friesland<br />Overijssel<br />Groningen<br />Achterhoek<br />Depositie afgenomen tot 5 kg S per hectare in 2010<br />
  11. 11. Zeer beperkte S-levering in het voorjaar<br />
  12. 12. De S-kringloop<br />Afbeelding: “Sulfur a missing link”, J. Jez, 2008<br />
  13. 13. Zwavelvoorziening grasopbrengsten <br />Gierus et all, 2005<br /><ul><li>Noord-Duitse zandgronden;
  14. 14. 300 kg N per jaar;
  15. 15. 20% DS opbrengst (1,7 ton);
  16. 16. 40 kg N meer opbrengst. </li></ul>Brown et all, 2000<br /><ul><li>200 kg N per jaar;
  17. 17. Engelse zand en leemgronden
  18. 18. 10% DS opbrengst.</li></ul>NMI, 2002<br /><ul><li>350 kg N per jaar;
  19. 19. Diverse proeven in Nederland;
  20. 20. 10-15% DS opbrengst (1,5 tot 2 ton)</li></ul>Handelsprijzen 200 euro per ton DS* 300 euro per ha!<br />* Bron: GIBO, ASG, 2010-2011<br />
  21. 21. Indicatie voorziening: N/S ratio<br />
  22. 22. Belang Zwavel voor de plant<br />S - essentiële rol in metabolisme en eiwitvorming<br />S komt maar in twee aminozuren voor:<br /><ul><li>Cysteïne
  23. 23. Methionine</li></li></ul><li> Belang Cysteïne en Methionine<br />Cysteïne (Cys) is de bouwsteen voor:<br /><ul><li>Methionine;
  24. 24. Acetyl-CoA enzym (citroenzuurcyclus);
  25. 25. Glutathion (GSH) en SAM(S-adenosylmethionine);
  26. 26. Diverse hormonen.</li></ul>Cys en Met enige zwavelhoudende aminozuren in eiwit.<br />Hoeveelheid S in eiwit indicatie voor hoeveelheid Cys en Met.<br />
  27. 27. N/S ratio<br />Hoeveelheid S in Eiwit  N/S ratio<br />N/S daarom gebruikt als indicatie;<br /><ul><li>Per gewas andere N/S norm (Dijkshoorn 1967)</li></ul>Voor gras N/S ≥ 14 een tekort aan S; <br /><ul><li>N/S ≥12 kansen op tekort (Taube, 2000).</li></li></ul><li> Situatie laatste 4 jaar<br />Gemiddeld 1 op de 10 voorjaarskuilen een tekort?<br />
  28. 28. Via kuilanalyse een indicatie? <br />Waarom indicatie:<br />Voervoorziening na 2015 sterker beperkende factor?<br />Productie en aankoop voeders 2/3e van kostprijs.<br /><ul><li>10% krappe S-voorziening;
  29. 29. Mogelijke schade 300 euro per ha?
  30. 30. Bedrijf met 30 ha grasland = tot 9.000 euro per bedrijf.</li></li></ul><li> Waarom via kuilanalyse een indicatie?<br />Waarom via de kuilanalyse:<br />Meer inzicht relatie bodem-bemesting-ruwvoer;<br />Fysische signalen van tekorten vertonen zich niet snel.<br />
  31. 31. N/S in graskuil?<br />N/S ratio in graskuil, enkele onvolmaaktheden:<br />Gemeten in kuil: N-totaal en S-totaal, wat is het aandeel organisch? (Dijkshoorn, 1967);<br />In najaar hogere N/S ratio’s door zeer hoge N-levering. Geen opbrengstderving door S-tekorten.<br />Aannemelijk: N en S totaal resterend in kuil beïnvloed door fermentatie processen. <br />
  32. 32. N/S in graskuil?<br />Fermentatieprocessen:<br /><ul><li>Aminozuren worden door microben in de kuil afgebroken waardoor aandeel Cys en Met (S) in eiwit (N) lager wordt (Winters et al, 2001)</li></ul>Groeistadium:<br /><ul><li>Aandeel Cys en Met nemen af naarmate gewas ouder wordt (Homolka et al, 2008)
  33. 33. Totaal eiwitten per kg DS nemen af naarmate gewas ouder wordt</li></li></ul><li> Eerste opzet en verkenning S-index<br />N/S corrigeren voor invloedsfactoren groeistadium en fermentatie;<br />NDF vert, N-fracties, en OS sterke relatie met S per g N<br />Set kuilen vanaf 2007<br />Per situatie (groeistadium, conservering) norm N/S berekenen <br />
  34. 34. S-index?<br />Een Index met over hele jaren 75% (R2 0,746) overeenkomst met N/S, <br />bij 1 jr, gelijk RE 95%;<br />Kuilen met verschil tussen index en N/S los bekijken en landbouwkundig oordeel geven.<br />Streeftraject 85-110:<br /><ul><li>< 85 te kort, < 88 mogelijk S-tekort;
  35. 35. > 110, S sterke beperking op Cu en Se opname en benutting.</li></li></ul><li> Eerste indruk: voorbeeld najaarskuilen<br />DtMaand<br />S<br />RE<br />ADL<br />N/S<br />Sindex<br />NIndex<br />12,1<br />10<br />2,4<br />171<br />28<br />101<br />98<br />12,1<br />99<br />101<br />5<br />2,7<br />184<br />20<br />12,3<br />10<br />2,2<br />152<br />20<br />96<br />106<br />NMI proeven perceel veldkamp:<br />3e snede NS 16,5  geen meeropbrengst<br />4e snede NS 16,89  geen meeropbrengst<br />5e snede NS 13,59  geen meeropbrengst<br />Najaarskuilen met hoge N/S via index niet als S-tekort gewaardeerd!<br />
  36. 36. S-index biedt perspectief?<br />Validatie en verdere uitwerking<br /><ul><li>NMI</li></ul>Eiwitkwaliteit literatuur: Tallec et al (2009)<br /><ul><li>S rol bij vorming aminozuren uit opgeslagen eiwit;
  37. 37. Oplosbaar eiwit omgezet in onoplosbaar RE;
  38. 38. Betere S-voorziening  hoger aandeel onoplosbaar RE</li></li></ul><li>N/S t.o.v. S-index<br />Beoordeling via S-index<br />100%<br />87%<br />88%<br />88%<br />85%<br />77%<br />80%<br /><85<br />60%<br />percentage voorjaarskuilen<br />86-110<br />40%<br />>110<br />22%<br />20%<br />10%<br />11%<br />8%<br />6%<br />6%<br />3%<br />3%<br />3%<br />1%<br />0%<br />2007<br />2008<br />2009<br />2010<br />2011<br />Jaar<br />Gemiddeld over jaren:<br /><ul><li> 8% N/S >12
  39. 39. 7% S-index < 85</li></li></ul><li> Actualiseren S-bemesting grasland<br />
  40. 40. Hoe verder werken aan juiste S-bemesting<br />Depositie 2010?<br />C/S ratio<br />Afbeelding: “Sulfur a missing link, J. Jez ,2008<br />
  41. 41. 50<br />1981<br />45<br />1989<br />40<br />1995<br />35<br />2000<br />30<br />25<br />20<br />15<br />10<br />5<br />0<br />Twente<br />Veluwe<br />Drenthe<br />Utrecht<br />Betuwe<br />Friesland<br />Overijssel<br />Groningen<br />Achterhoek<br /> Vernieuwingen S-advies grasland<br />S-bemestingsadvies aanpassen op:<br /><ul><li>Verbeterde inschatting levering bodem a.d.h.v. </li></ul> C/S ratio;<br /><ul><li>Nieuwe depositie normen.</li></li></ul><li> Zwavel <br />Depositie bijna verwaarloosbaar<br />Werking mest voorjaar verwaarloosbaar<br />Dus meer zicht op die bodemnalevering wordt belangrijker!<br />C/N belangrijk: analoog C/S ook <br />C/Slaag: S mineralisatie hoog<br />Verslaglegging analoog aan N-levering:<br /><ul><li>S-totaal;
  42. 42. C/S ratio;
  43. 43. S-leverend vermogen.</li></ul>Advies nog inclusief o.a. depositie.<br />
  44. 44. C/S ratio grasland - grondsoort<br />
  45. 45. C/S ratio<br />CS ratio: > 400: S vastlegging<br />CS ratio: 200 – 400 (zand/dalgrond..paar procent)<br />CS ratio: < 200: S mineralisatie<br />Lager C/S: hogere potentiele S-mineralisatie<br />NB: Ook producten met hoge CS kunnen bijdragen aan<br />S (C groot deel als CO2 de lucht in).<br />
  46. 46. Samenvattend<br />S-index  attentie of S-voorziening verbeterd kan worden;<br />Bodemanalyse met nieuw met verbeterde inschatting nalevering S om voorziening grasland te verbeteren;<br />Daarmee optimaliseren van:<br /><ul><li>Ruwvoeropbrengsten per ha;
  47. 47. N- (en P) benutting op bedrijfsniveau.</li></li></ul><li>Meer melk van eigen bodem!<br />Samen werken aan meer melk van eigen bodem!<br />

×