Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Expertdagen 2013: Omdat de bodem de baas is

1,280 views

Published on

De Expertdagen van BLGG AgroXpertus gingen in 2013 met als thema 'Omdat de bodem de baas is'over Bodemvruchtbaarheid en bodemgezondheid. Deze onderwerpen staan volop in de belangstelling. Beide onderwerpen die te maken hebben met een gezonde bodem zijn ook essentieel voor een hoge productie en een goed product. Tegelijkertijd dwingen wetgeving en handelseisen tot innovatie op dit gebied. Daar houdt BLGG AgroXpertus zich actief mee bezig. Tijdens de expertdagen biedt BLGG AgroXpertus voorlichters en adviseurs in de agrarische sector informatie over nieuwe inzichten, actualiteiten en nieuwe producten. De dagen zijn bedoeld om kennis te delen en ervaringen uit te wisselen.

Published in: Technology
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Expertdagen 2013: Omdat de bodem de baas is

  1. 1. 1 Expertbijeenkomst “Tussen bodem en benutting” 2013 OMDAT DE BODEM DE BAAS IS HARTELIJK WELKOM!
  2. 2. 2 • Ontvangst9:00 • Welkom • Erikjan van Huet Lindeman 9:30 • Nieuwe bodem onder advies • Gerard Abbink 9:35 • Bemesting 2.0: intr. BemestingsMonitor • Arjan Reijneveld 10:20 • Pauze & Posters11:00 • Levende bodem! • Natasja Poot 11:30 • Relevante ontwikkelingen • Alie Hissink en Pieter Brons 12:00 • Lunch & Posters12:30 • Afsluiting13:30 PROGRAMMA
  3. 3. 3 Nieuwe insteek bemestingsadviezen GERARD ABBINK NIEUWE BODEM ONDER ADVIES
  4. 4. Doel bemesting en advies tot op heden 4 Doel bemesting ● Gewasopbrengst / kwaliteit ● Bodemverbetering ● Put moet leeg Doel advies ● Landbouwkundig optimum  Gewasrespons  Verschillende bodemtypes  Hoge P-toestand, lager advies Gewas Bemesting Bodem
  5. 5. Ontwikkelingen in bemesting 0 5 10 15 20 25 30 bodemkengetallen Put moet leeg Put is leeg
  6. 6. 6 High input  High output
  7. 7. Bodem bepaalt, dat zie je 7
  8. 8. Ontwikkelingen in kwaliteit 8 100 120 140 160 180 200 220 1995 2000 2005 2010 2015 REg/kgDS RE voorjaarskuilen RE voorjaarskuilen
  9. 9. Ontwikkelingen in kwaliteit 9 0 50 100 150 200 250 300 1995 2000 2005 2010 2015 microgram/kgDS Co in graskuil Co microgram/kg DS
  10. 10. Ontwikkelingen in kwaliteit 10 5 5,5 6 6,5 7 7,5 8 8,5 9 1995 2000 2005 2010 2015 mg/kgDS Cu in graskuil Cu mg/kg DS
  11. 11. Ook in andere gewassen? 11 Hoe gezond zijn onze groenten en fruit?
  12. 12. Ook in andere gewassen? Bron: Schwarzwald sanatorium Obertal (Dld) 12 0 5 10 15 20 25 30 Broccoli Bonen Aardappel Wortels Aardbeien Mggehalteg/kg Mg gehaltes in groente en fruit Magnesium 1985 Magnesium 1995 0 20 40 60 80 100 120 Broccoli Bonen Aardappel Wortels Aardbeien Cagehalteg/kg Ca gehaltes in groente en fruit Calcium 1985 Calcium 1995
  13. 13. Te verklaren? 13 ● Minder bemesting  minder mineralen ● Opbrengsten zijn gelijk gebleven of gestegen
  14. 14. Bodem levert opbrengst Proeven BLGG AgroXpertus, Farm Frites en DLV plant Polen 14 R² = 0,8528 R² = 0,8091 R² = 0,7855 30 32 34 36 38 40 42 44 50 60 70 80 90 100 110 Opbrengst,x1000kgha-1) Cation Exchange Complex (CEC mmol+ kg-1) industrieaardappel koolzaad (opbrengst * 10) wintertarwe (x 10 / 2)
  15. 15. Bodem levert opbrengst Zie ook: poster Zwavel Snijmais 15 P-PAE K-PAE Laag 1,1 34 Medium 2,7 60 Hoog 5,3 95
  16. 16. Evenwichtsbemesting? Zandgrond, gem. 65 kg P205 bemest 16 0% 20% 40% 60% 80% 100% 120% 140% <40 40-50 >50 P-Al P benutting 1 - 3e snede 2013 P benutting
  17. 17. Tijden veranderen 17 55% 60% 65% 70% 75% 80% < 50 50-60 > 60 N-benutting CEC Grasland zand, Achterhoek 2013 N benutting… ● Bemestingsniveau beperkt ● Efficiëntie is leidend ● Bodem bepaalt efficiëntie
  18. 18. Hoe nu verder? 18 Kringloopwijzer Precisie bemesten
  19. 19. Evenwicht? Bodem & vakmanschap Info DMS 19 24-38% 63-140%
  20. 20. Evenwicht? Bodem & vakmanschap Cijfers DMS&BLGG, 3jaar tm 2012. 60 bedrijven 13-18 ton melk/ha 20 66 68 70 72 74 76 78 80 82 <5% 5-10% 10-15% 15-20% > 20 % Pbenuttingbedrijf Gemiddeld OS-gehalte P benutting bedrijf & OS bodem
  21. 21. Precisiebemesting? 21 Wat is precies bemesten?
  22. 22. Toekomst van precisie? 22 ● Sensoren momentopname ● Geen solide basis voor totaalbemesting ● Cijfers combineren
  23. 23. Eerst een stap terug? 23 ● 50 – 60% maïsland pH < 5 Geen pH onderzocht: ● 35% grasland ● 10% bouwland
  24. 24. Eerst een stap terug 24
  25. 25. Eerst een stap terug? 25
  26. 26. Nieuwe opbouw bemestingsadvies 26 ● Bodemvruchtbaarheid centraal  Bemesten voor bodemverbetering  Bepaalt opbrengst en onttrekking  Bodem
  27. 27. Nieuwe opbouw bemestingsadvies 27 ● Specifieke bemesting voor gewasseizoen  Verschillende nutriëntbehoefte  Kwaliteit gewassen  Opbrengstmetingen kunnen behoefte in kaart brengen  Teelt
  28. 28. Nieuwe opbouw bemestingsadvies 28 ● Bij bemesting  Seizoen afhankelijke behoeftes  Sensoren  Check
  29. 29. 29 Van gewasresultaten Gewas Bemesting Bodem
  30. 30. Naar Bodem voor resultaat 30 gewas bemesten weer
  31. 31. Eerst een stap terug 31
  32. 32. En dan 3 vooruit 32
  33. 33. 33 VRAGEN?
  34. 34. 34 • Ontvangst9:00 • Welkom • Erikjan van Huet Lindeman 9:30 • Gegrond advies • Gerard Abbink 9:35 • Bemesting 2.0: intr. BemestingsMonitor • Arjan Reijneveld 10:20 • Pauze & Posters11:00 • Levende bodem! • Natasja Poot 11:30 • Relevante ontwikkelingen • Alie Hissink en Pieter Brons 12:00 • Lunch & Posters12:30 • Afsluiting13:30 PROGRAMMA
  35. 35. 35 Introductie Arjan Reijneveld BEMESTING 2.0
  36. 36. Bemestingsadviezen
  37. 37. Bemestingsadviezen Bodem- gericht Gewas- gericht Bemestingsadvies
  38. 38. Bemestingsadvies 2014 We wilden een product ècht gericht op bodem We noemen het BODEM Bij de start van het groeiseizoen: TEELT Controle tijdens het groeiseizoen: CHECK Combinatie Bodem, Teelt, Check =
  39. 39. Voorbeeldverslag Bodem
  40. 40. Het lijkt wel enigszins op oude verslag… Voorbeeldverslag Bodem
  41. 41. Veel minder papier Voorbeeldverslag Bodem
  42. 42. ● N-totale bodemvoorraad, C/N, NLV ● S-totale bodemvoorraad, C/S, SLV ● P-bodemvoorraad ● Ca-bodemvoorraad ● K-bodemvoorraad ● Mg-bodemvoorraad • pH • Koolzure kalk • Organische stof organische stof balans • Klei , Silt, Zand • CEC • Ca-bezetting • Mg-bezetting • K-bezetting • Na-bezetting • Al-bezetting • H-bezetting Structuurdriehoek • Verkruimelbaarheid, • Verslemping, • Stuifgevoeligheid • Vochtvasthoudend vermogen Chemisch Fysisch • Bodemleven Biologisch Voor NL: ook P-kengetallen voor wetgeving Bodem kengetallen
  43. 43. Bodem – Eenheid - Resultaat Niet in (m) g kg (droge) grond, maar zoveel mogelijk kilogram per hectare  Dus niet 23 mg P2O5 per 100 g, maar 270 kg P per hectare in de bemonsterde laag
  44. 44. ● Streeftraject dus ook (deels) in kg per ha ● Streeftraject als het gangbaar is of als je er iets aan kunt sturen ● Beoordeling op basis van o.a. textuur en CEC Bodem – Streeftraject – Waardering
  45. 45. 25000 kg K ha-1 CEC = 200 Voorbeeld waardering bodemkengetallen 270 kg K ha -1 2.1 mmol kg GOED VRIJ LAAG 6300 kg K ha-1 CEC = 50 270 kg K ha -1 2.1 mmol kg
  46. 46. Voorbeeld waardering bodemkengetallen Dus..waardering niet grondsoortafhankelijk maar… perceelsafhankelijk!
  47. 47. ● Reparatieadvies in kg per hectare ● Eenheid van de kunstmestzak ● Advies per rotatie, zelf evt. te verdelen over de jaren Bodem – Reparatieadvies
  48. 48. Achterkant verslag ● Organische stof balans ● Structuurdriehoek ● Plantbeschikbaar water ● GPS-coördinaten ● Textuurdriehoek (grondsoortbenaming)
  49. 49. Organische stof balans
  50. 50. TerraDecide 50
  51. 51. Structuurdriehoek ● De wereld is meer dan zand en klei en de ene klei is de andere niet ● Structuurdriehoek verbeterd op basis van textuurkengetallen
  52. 52. Plantbeschikbaar water ● Welk perceel is het meest droogtegevoelig ● Hoeveel mm kun je beregenen (meer niet zinvol, spoelt uit)
  53. 53. GPS-plaatje ● Wetgeving-NL ● Te gebruiken in mijnpercelen.nl
  54. 54. Grondsoortbenaming (Textuurdriehoek) Klei: 6% Silt: 19% Zand: 75% Lemig zand
  55. 55. Bodem - Internationaal
  56. 56. Ook in het … Bodem – Internationaal (2)
  57. 57. Hoe vaak? ● 1 x per rotatie ● Groeiscan, in preparation
  58. 58. Waarom doen we dit ook alweer? Wat is het nut?? Betere bodem: hoger opbrengend vermogen Ja, ja maar heb je ook wat recente resultaten? Jawel…
  59. 59. Nut 1: BODEM – kwaliteit aardappelen e.g. Palta, 2010; Ginzberg et al., 2012
  60. 60. Nut 2: BODEM – opbrengst maïs Hogere P-bodemvoorraad = hogere opbrengst (zelfs na correctie voor mestgift) P-Al 45 10 11 12 13 14 15 16 laag goed P-PAE Maisopbrengstds(ton) P-Al 55 10 11 12 13 14 15 16 laag goed P-PAE Maisopbrengstds(ton) Bussink et al., 2010
  61. 61. Nut 3 BODEM – inzicht ● Nieuw perceel? ● Nieuwe boeren?
  62. 62. Na Bodem ook Teelt Check 1x per rotatie Bodem Jaar 0 Jaar 1 Teelt Check Jaar 2 Teelt Check Bodem Jaar 3 Vóór de teelt Tijdens de teelt Input voor het advies
  63. 63. Direct opneembare voorraad Plant beschikbare voorraad Bodemvoorraad Totale bodemvoorraad Metafoor  Kelder   Keuken   Tafel   Bord  Methode P-totaal P-Al P-CaCl2 (P-PAE) P-vv Kg P ha-1 3000 550 5 2,5 Bemesting Bouwplan Gewas Bijbemesten BLGG Bodem Teelt Check Science Quantity Intensity
  64. 64. TEELT 64
  65. 65. CHECK 65
  66. 66. Film – Nutriënten in de bodem BODEM – TEELT - CHECK
  67. 67. VRAGEN?
  68. 68. 68 • Ontvangst9:00 • Welkom • Erikjan van Huet Lindeman 9:30 • Gegrond advies • Gerard Abbink 9:35 • Bemesting 2.0: intr. BemestingsMonitor • Arjan Reijneveld 10:20 • Pauze & Posters11:00 • Levende bodem! • Natasja Poot 11:30 • Relevante ontwikkelingen • Alie Hissink en Pieter Brons 12:00 • Lunch & Posters12:30 • Afsluiting13:30 PROGRAMMA
  69. 69. 69 • Ontvangst9:00 • Welkom • Erikjan van Huet Lindeman 9:30 • Gegrond advies • Gerard Abbink 9:35 • Bemesting 2.0: intr. BemestingsMonitor • Arjan Reijneveld 10:20 • Pauze & Posters11:00 • Levende bodem! • Natasja Poot 11:30 • Relevante ontwikkelingen • Alie Hissink en Pieter Brons 12:00 • Lunch & Posters12:30 • Afsluiting13:30 PROGRAMMA
  70. 70. 70 Natasja Poot LEVENDE BODEM
  71. 71. Introductie ● Biologische bodemkwaliteit wordt steeds belangrijker ● Meer belangstelling en bewustzijn onder telers ● Wet- en regelgeving ● Minder gewasbeschermingsmiddelen toegelaten ● Beperkte aanvoer van nutriënten ● Bodem is de basis ● Opbouw en afbraak organische stof ● Nutriënten leveren / vasthouden ● Bodemstructuur ● Waterregulatie ● Ziekte- en plaagwering
  72. 72. Bodemvoedselweb Trofischniveau
  73. 73. Bodemweerbaarheid ● Algemene ziektewering ● Divers en actief bodemleven ● Concurrentie om ruimte en voedsel ● Specifieke ziektewering ● Predatie / parasitisme ● Uitscheiden van giftige stoffen of antibiotica ● Indirecte ziektewering ● Weerstandsverhoging plant door het op scherp zetten van de verdedigingsmechanismen
  74. 74. Bodemvoedselwebanalyse
  75. 75. Bodemvoedselwebanalyse
  76. 76. Bodemvoedselwebanalyse Bacteriën ● Belangrijk voor het verteren en vasthouden van simpele componenten ● Verhogen specifieke en algemene ziektewering ● Snel aanpassingsvermogen en vermenigvuldigen snel onder goede omstandigheden Lysobacter bacteriën remmen de groei van Pythium
  77. 77. Bodemvoedselwebanalyse Schimmels ● Verteren complexe componenten ● Kunnen slecht tegen zuurstofloze condities en intensieve grondbewerking ● Pathogenen: goede en slechte schimmels ● Mycorrhiza
  78. 78. Bodemvoedselwebanalyse Protozoa ● Belangrijke rol in nutriëntencyclus ● Beheersen bacteriepopulaties ● Hoger C:N ratio dan bacteriën ● Indicator voor N-mineralisatie (ammonium)
  79. 79. Bodemvoedselwebanalyse
  80. 80. Bodemvoedselwebanalyse ● Belangrijk in nutriëntencyclus ● Waardevolle bio-indicator voor bodemkwaliteit ● Aanwezig in alle niveaus van het bodemvoedselweb ● Minder gevoelig voor vocht en temperatuur fluctuaties
  81. 81. Bodemvoedselwebanalyse ● Proef bodemvoedselweb ● Relaties met fysische en chemische kengetallen ● Verloop door het seizoen heen ● Neem monsters onder soortgelijke omstandigheden 0 50 100 150 200 250 1 2 3 4 Schimmels 0 200 400 600 800 1 2 3 4 Bacteriën bouwland 1 bouwland 2 mais 1 mais 2 0 500 1000 1500 2000 2500 1 2 3 4 Dauerlarven Mrt Apr Mei Jun Mrt Apr Mei JunMrt Apr Mei Jun
  82. 82. Bodemvoedselwebanalyse; wat kan ik ermee? ● Nog geen vertaling van bodemvoedselweb naar praktisch advies ● Slechte plek of perceel analyseren en vergelijken ● Bodemvoedselweb monitoren ● Verschillende behandelingen vergelijken ● Niet-kerende grondbewerking ● Bodemverbeteraars
  83. 83. Bodemgezondheid verhogen ● Organische stof aanvoeren! ● Compost ● Stabiel organische stof ● Rijk aan divers bodemleven (algemene en specifieke ziektewering) ● Kwaliteit varieert sterk ● Let o.a. op geur, pH en C/N ratio
  84. 84. Bodemgezondheid verhogen ● Vruchtwisseling ● Bodemstructuur en organische stof ● Onderdrukken ziekteverwekkers ● Groenbemesters ● Bodemstructuur, organische stof, nutriënten vasthouden ● Groenbemester als bestrijdingsmaatregel ● Effect verschilt per organisme ● Weten welke ziekten/plagen in je bodem zitten
  85. 85. Aaltjeschema.nl
  86. 86. Bodemgezondheid verhogen ● Chitine ● Hoofbestanddeel van de huid van ongewervelden ● Bepaalde aaltjes (bv. cystenaaltje) en schimmels (bv. wratziekte) ● Stimuleert schimmels en bacteriën welke chitine afbreken: specifieke ziektewerking ● Specifieke antagonisten ● Versnelling specifieke ziektewering ● Sterk afhankelijk van de fysisch-chemische toestand van de bodem ● In vollegrond onvoorspelbaar door grote variatie in bodems
  87. 87. Bodemgezondheid verhogen ● Kerende bodembewerking ● Gerelateerd aan afname schade door wortelrot (beter ontwikkeld wortelstelsel) ● Schadelijk voor belangrijke bodemorganismen (o.a. schimmels, pendelaars) ● Minimale grondbewerking ● Aanwijzingen voor hogere ziektewerendheid ● Meer antagonostische bacteriën en mycorrhiza ● Braak ● Bestrijding tegen bv. Meloidogyne en Pratylenchus ● Regelmatige bodembewerking
  88. 88. Bodemgezondheidsproef PPO Vredepeel ● Meer-jarige veldproef sinds 2006 ● Natuurlijke besmetting met o.a. ● Pratylenchus penetrans ● Trichodoriden ● Verticillium dahliae ● Vier verschillende gewasrotaties ● 10 verschillende technieken om bodemgezondheid te verbeteren
  89. 89. ● Behandelingen ● Braak ● Tagetes ● Gras/klaver ● Compost ● Chitine ● Biologische grondontsmetting ● Biofumigatie ● Chemische grondontsmetting ● Fysische grondontsmetting ● Combinatie (Tagetes + Chitine + Compost) Bodemgezondheidsproef PPO Vredepeel
  90. 90. Bodemgezondheidsproef PPO Vredepeel def a a b c cd cde efg fg g 0 100 200 300 400 500 Pratylencidae (n/100mlgrond) G. Korthals PPO AGV Effect op P. penetrans
  91. 91. Bodemgezondheidsproef PPO Vredepeel a a a a ab bc c c d 0 10 20 30 40 50 60 70 opbrengst(ton/ha) d G. Korthals PPO AGV Netto aardappelopbrengst
  92. 92. Projecten bodemleven ● Landelijk Meetnet Bodemkwaliteit (LMB) ● BOBI ● Verschillende praktijknetwerken ● BASIS ● Sinds 2009 ● Mais No-till/ ridge till ● Sinds 2009 ● Bodemkwaliteit op zandgrond ● Sinds 2011 (1988) ● Bodemgezondheid ● Sinds 2006 ● Bodemkwaliteit Veenkoloniën
  93. 93. Conclusie ● Ziektewering is een gevolg van goede chemische, fysische en biologische bodemkwaliteit ● Zorg goed voor het bodemleven ● Aanvoer organisch materiaal ● Bodemstructuur op orde ● Minimale verstoring ● Praktisch advies onderweg ● Veel lopende onderzoeken ● Optimale verhoudingen verschilt per situatie ● Meettechnieken worden beter en betaalbaarder
  94. 94. 94 VRAGEN?
  95. 95. 95 • Ontvangst9:00 • Welkom • Erikjan van Huet Lindeman 9:30 • Gegrond advies • Gerard Abbink 9:35 • Bemesting 2.0: intr. BemestingsMonitor • Arjan Reijneveld 10:20 • Pauze & Posters11:00 • Levende bodem! • Natasja Poot 11:30 • Relevante ontwikkelingen • Alie Hissink en Pieter Brons 12:00 • Lunch & Posters12:30 • Afsluiting13:30 PROGRAMMA
  96. 96. 96 pF en aaltjes ALIE HISSINK EN PIETER BRONS RELEVANTE ONTWIKKELINGEN
  97. 97. pF-curve
  98. 98. - Hoofdelementen N, S, P, K, Ca, Mg, Na - Sporenelementen Mn, Cu, Co, Se, B, Zn, Si, Mo, Fe Steeds meer kengetallen Bodemkwaliteit Chemisch Fysisch Biologisch - Textuur - Org. Stof - CEC - pH - Structuur - Bodemleven - Aaltjes - Schimmels - Bacteriën Fysisch Chemisch Biologisch Bodemkwaliteit
  99. 99. Textuur
  100. 100. Grondonderzoek anno 1952 Afslibbaar/grof zand/totaal zand = textuur
  101. 101. Textuur Bodemeigenschappen die samen hangen met de textuur  Verkruimelbaarheid  Verslemping  Stuifgevoeligheid  Plantbeschikbaar water
  102. 102. silt (0.016 - 0.05 mm) bord (< 0.002 mm) cent Klei USDA system for determining soil separates Deeltjesgrootte = textuur regenton zand
  103. 103. 103
  104. 104. Silt ● Houdt weinig voedingstoffen vast (net als zand) ● Goede capillaire opstijging (klei te fijn, zand te grof) ● Vochtbindend vermogen Klei bindt veel, maar houdt het vocht te stevig vast Zand bindt weinig water ● Lössgronden Zuid-Limburg, Rheden en Groesbeek ● Verslemping ● Betere bemestingsadviezen ● Buitenlandse markten
  105. 105. 105 Wat is pF? ● pF = textuur + org stof ● pF drukt de kracht uit waarmee bodemdeeltjes water vasthouden  Bodemdeeltjes houden water vast door adhesie  Hoe kleiner de capillaire ruimtes, hoe groter de bindende kracht
  106. 106. Plantbeschikbaar water
  107. 107. Plantbeschikbaar water Verwelkingspunt Veldcapaciteit = STREEFWAARDE 28 45 45 – 28 = 17 % vocht
  108. 108. 108 Verwelkingspunt: 28% Veldcapaciteit: 45% 45 – 28 = 17% vocht 17% vocht = 0,17 0,17 x 250 mm = 43 mm maximaal (in de laag 25 cm)
  109. 109. Plantbeschikbaar water Verwelkingspunt Veldcapaciteit = STREEFWAARDE 28 45 45 – 41 = 4 % vocht 41
  110. 110. 110 45 – 41 = 4 % vocht 4% vocht = 0,04 0,04 x 250 mm = 10 mm maximaal (in de laag 25 cm)
  111. 111. Plantbeschikbaar water 2 8 8 – 2 = 6 % vocht Verwelkingspunt Veldcapaciteit = STREEFWAARDE
  112. 112. 112 8 – 2 = 6 % vocht 6% vocht = 0,06 0,06 x 250 mm = 15 mm maximaal (in de laag 25 cm) 0,06 x 400 mm = 24 mm maximaal (in de laag 40 cm)
  113. 113. Plantbeschikbaar water 60 70 80 90 100 water lucht vaste fractie
  114. 114. Dus: ● Op het verslag het plantbeschikbare water ● Welk perceel is het droogtegevoeligst ● Hoeveel mm kun je beregenen  Teveel beregenen, water voorbij wortelzone  Teveel beregenen, nutriënten spoelen uit standaard in BODEM aanvullend à 10 euro in
  115. 115. Aaltjes
  116. 116. Aaltjes ● Meer dan 50 jaar ervaring in aaltjesonderzoek ● Hoge expertise: ca. 700 verschillende aaltjes op soort determineerbaar ● Plantparasitaire aaltjes en milieuaaltjes ● Klassieke methode: microscoop ● Nu 20 relevante plantparasitaire aaltjes met DNA- techniek
  117. 117. qPCR ● Techniek waarmee een kleine hoeveelheid doel-DNA van een aaltje een groot aantal keer gekopieerd wordt (zie poster) ● Eén schadelijk aaltje kan worden aangetoond te midden van duizenden andere aaltjes ● Routinematig kwantificeren van aaltjes ● Hoge betrouwbaarheid, zeer specifiek ● Introductie DNA-pakketten ● Nu één volledig pakket met 20 relevante vrijlevende aaltjes ● Later sectorgerichte pakketten, bv bloembollenpakket ● Gewasgerichte pakketten vervallen
  118. 118. Inhoud DNA-pakket Wortelknobbelaaltjes ● Meloidogyne chitwoodi ● Meloidogyne fallax ● Meloidogyne hapla ● Meloidogyne minor ● Meloidogyne naasi Wortellesieaaltjes ● Pratylenchus crenatus ● Pratylenchus neglectus ● Pratylenchus penetrans ● Pratylenchus thornei ● Pratylenchus vulnus Vrijlevende wortelaaltjes ● Paratrichodorus nanus ● Paratrichodorus pachydermus ● Paratrichodorus teres ● Paratrichodorus totaal ● Trichodorus primitivus ● Trichodorus similis ● Trichodorus viruliferus ● Trichodorus totaal Stengelaaltje ● Ditylenchus dipsaci Destructoraaltje ● Ditylenchus destructor LX en cystenaaltjes aanvullend aan te vragen
  119. 119. DNA onderzoek Vrijlevende aaltjes DNA aantal/100 ml maïs cons. aard. was- peen winter- tarwe lelie Wortelknobbelaaltjes Meloidogyne chitwoodi** 35 ++ +++ ++ ++ - Meloidogyne fallax** 5 + +++ +++ + - Meloidogyne hapla 0 - +++ ++ - - Meloidogyne minor 0 ? ++ ? ? ? Meloidogyne naasi 137 - - - +++ - Wortellesieaaltjes Pratylenchus penetrans 211 +++ +++ ++ ++ +++ Pratylenchus crenatus 35 +++ + + +++ - Pratylenchus neglectus 0 ++ + - - - Pratylenchus thornei 0 ? ? ? ? ? Pratylenchus vulnus 0 + + - - - Vrijlevende wortelaaltjes Paratrichodorus nanus 0 - - - - - Paratrichodorus pachydermus 0 - + +++ ++ - Paratrichodorus teres 73 +++ + +++ ++ + Trichodorus primitivus 0 - + - ++ - Trichodorus similis 23 ++ + +++ ++ - Trichodorus viruliferus 0 ++ + - - - Stengelaaltjes Ditylenchus dipsaci** 0 ++ ++ ++ - - Destructoraaltjes Ditylenchus destructor 0 - +++ - - - Totaal gevonden Trichodoridae: 96 Alle Trichodoridae zijn in staat het Tabaksratelvirus en het Erwtenverbruiningsvirus over te dragen. Hierdoor zijn ook de Trichodoridae die geen directe gewasschade veroorzaken een potentieel risico voor virusgevoelige gewassen. Verslag DNA-pakket Kleur: risico op opbrengstderving + en -: waardplantgeschiktheid Niet aantoonbaar besmet, geen opbrengstderving verwacht Licht besmet, opbrengstderving minder dan 15% Matig besmet, opbrengstderving tot 33% Zwaar besmet, opbrengstderving meer dan 33% -- Actieve afname; afname is sterker dan bij zwarte braak - Niet; afname is gelijk aan zwarte braak + Slecht; gewas vermeerdert het aaltjes weinig ++ Matig; gewas vermeerdert het aaltjes matig +++ Goed; gewas vermeerdert het aaltjes sterk
  120. 120. 120 VRAGEN?
  121. 121. Volg ons op ● blgg.agroxpertus.nl ● Productinformatie ● Expertartikelen ● Wiki ● Digitale nieuwsbrieven (per sector) ● Twitter ● Facebook ● LinkedIn ● Bedrijfspagina ● Groep Expertbijeenkomst 121

×