Comprensión lectora Cristina Novoa [email_address] Xornada do Programa de Mellora do Éxito Escolar Santiago de Compostela ...
A lectura no novo contexto educativo: LOE <ul><li>Artigos 19.2/24.7/25.5 (Primaria/Secundaria):  </li></ul><ul><ul><li>Sen...
Decretos curriculares <ul><li>Decreto 130/2007 , do 28 de xuño: establece o currículo da educación primaria en Galicia. </...
Primaria: un tempo mínimo diario para a lectura <ul><li>Decreto de Primaria: </li></ul><ul><ul><li>Artigo 6º. </li></ul></...
Secundaria: lectura en todas as materias <ul><li>Decreto de Secundaria: </li></ul><ul><ul><li>Artigo 5º  </li></ul></ul><u...
Proxecto lector de centro <ul><li>É un documento que integra todas as intervencións do centro destinadas ao fomento da lec...
Lectura, ¿que lectura? <ul><li>Todo tipo de textos, en todo tipo de soportes, con todo tipo de finalidades </li></ul>
Ler, ¿para que? <ul><li>Os obxectivos  do lector diante dun texto  determinan as estratexias  que se activan para acadar a...
Ler, para que? <ul><li>Ler para obter unha información precisa , un dato (buscar un nº de teléfono, consultar a carteleira...
Ler, para que? <ul><li>Ler para aprender  (Lenta e repetida; elaboración de esquemas, resumes). </li></ul><ul><li>Ler para...
Ler, para que? <ul><li>Ler por pracer : o que importa é a experiencia emocional que desencadea a lectura. </li></ul><ul><l...
Marco referencial <ul><li>Un modelo construtivista da aprendizaxe lecto-escritora que considera esta como un  proceso glob...
Marco referencial <ul><li>A lectura é un proceso activo  centrado na comprensión da mensaxe, no que o lector reconstrúe o ...
Habilidades do lector competente <ul><li>Empregan os coñecementos previos </li></ul><ul><li>Realizan predicións sobre o co...
Formación da competencia lectora <ul><li>Aprendizaxe dos códigos: escritos, visuais, sonoros, cinematográficos… </li></ul>...
Formación da competencia literaria <ul><li>Ler literatura polo pracer de ler </li></ul><ul><li>Ler literatura para realiza...
Formación da competencia informacional <ul><li>Actividades que propicien a lectura comprensiva </li></ul><ul><li>Traballo ...
Sistematización <ul><li>As actividades de fomento da lectura e de capacitación das habilidades para o tratamento da inform...
Comprensión lectora <ul><ul><li>A comprensión lectora  sería un proceso de apropiación do texto; quen le debe asimilar o e...
Na comprensión dos textos escritos interveñen <ul><li>O coñecemento previo , os esquemas de coñecemento que construímos e ...
Estratexias de comprensión lectora:  antes <ul><li>Antes da lectura </li></ul><ul><ul><li>Activar o coñecemento previo  so...
Estratexias de comprensión lectora:  antes <ul><li>Fomentar as preguntas sobre o texto. </li></ul><ul><ul><li>Cando os alu...
Estratexias de comprensión lectora:  durante <ul><li>Durante a lectura </li></ul><ul><ul><li>Ter en conta o proceso da lec...
Estratexias de comprensión lectora:  despois <ul><li>Despois da lectura </li></ul><ul><ul><li>Idea principal </li></ul></u...
A escrita día a día <ul><li>Instancia </li></ul><ul><li>Currículum vitae </li></ul><ul><li>Cartas comerciais </li></ul><ul...
Comprensión lectora nas diversas áreas/materias <ul><li>ANTES DA LECTURA </li></ul><ul><ul><li>Cómpre especificar a finali...
Comprensión lectora nas diversas áreas/materias <ul><li>DURANTE A LECTURA </li></ul><ul><ul><li>Logo de ler o primeiro par...
Comprensión lectora nas diversas áreas/materias <ul><li>DESPOIS DA LECTURA </li></ul><ul><ul><li>Verificar se se cumpriron...
Programar e sistematizar <ul><li>Actividades posteriores á lectura ( actividades que favorezan a verificación da comprensi...
Lectura en tempo lectivo <ul><li>La inclusión de un tiempo semanal de lectura en todas las materias del currículo exige, a...
Itinerarios lectores <ul><li>Son seleccións de títulos axeitados para cada nivel de idade, escollidos con criterios de cal...
Repertorio de lecturas  (unha proposta) Adaptación do orixinal:  Orientaciones para elaborar proyectos lectores y escritor...
Sobre avaliación da lectura <ul><li>Avaliar o uso de textos escritos (distinto soporte): </li></ul><ul><ul><li>Hábitos de ...
Instrumentos <ul><li>Observación e rexistro de datos  (profesorado e alumnado: autoavaliación). Diarios de lectura </li></...
Algunhas outras fórmulas para coñecer o alcance das lecturas realizadas <ul><li>Conversas  informais sobre os libros lidos...
Características das actividades que serven para “gañan lectores” <ul><li>Realízanse de forma  sistemática </li></ul><ul><l...
Un estudo sobre a lectura e as bibliotecas escolares no Estado de Ohio (1999) conclúe que: <ul><ul><li>Para se facer  lect...
Hora de ler <ul><li>Hora de ler  é o lema do programa de fomento da lectura da Consellería de Educación </li></ul><ul><li>...
Recursos <ul><li>http://bega- horadeler.blogspot.com </li></ul><ul><li>http:// lerenmancomun.blogspot.com </li></ul><ul><l...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Comprension Lectora Mellora Exitoescolar

2,753 views

Published on

Sesión de formación. Xornada do Programa de Mellora do Exito Escolar. Santiago de Compostela, 29/05/08

0 Comments
6 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,753
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
174
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
6
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Comprension Lectora Mellora Exitoescolar

  1. 1. Comprensión lectora Cristina Novoa [email_address] Xornada do Programa de Mellora do Éxito Escolar Santiago de Compostela maio 2008
  2. 2. A lectura no novo contexto educativo: LOE <ul><li>Artigos 19.2/24.7/25.5 (Primaria/Secundaria): </li></ul><ul><ul><li>Sen prexuizo do seu tratamento específico nalgunhas áreas da etapa, a comprensión lectora, a expresión oral e escrita , a comunicación audiovisual, as tecnoloxías da comunicación e da información e a educación en valores traballaranse en todas as áreas . </li></ul></ul><ul><li>Educación Primaria: </li></ul><ul><ul><li>Artigo 19.3. A fin de fomentar o hábito da lectura dedicarase un tempo diario á mesma . </li></ul></ul><ul><li>Educación secundaria. </li></ul><ul><ul><li>Artigo 26.2: A fin de promover o hábito da lectura, dedicarase un tempo á mesma na práctica docente de todas as materias . </li></ul></ul>
  3. 3. Decretos curriculares <ul><li>Decreto 130/2007 , do 28 de xuño: establece o currículo da educación primaria en Galicia. </li></ul><ul><ul><li>Anexo IV: Proxecto lector de centro </li></ul></ul><ul><li>Decreto133/2007 ,do 5 de xullo: regula as ensinanzas de educación secundaria en Galicia. </li></ul><ul><ul><li>Anexo V Proxecto lector de centro </li></ul></ul>
  4. 4. Primaria: un tempo mínimo diario para a lectura <ul><li>Decreto de Primaria: </li></ul><ul><ul><li>Artigo 6º. </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>4. Coa finalidade de fomentar o hábito da lectura, os centros elaborarán e aplicarán un proxecto lector que se axustará ás liñas básicas que se publican como anexo IV ao presente decreto, asegurándose como mínimo media hora diaria . </li></ul></ul></ul>
  5. 5. Secundaria: lectura en todas as materias <ul><li>Decreto de Secundaria: </li></ul><ul><ul><li>Artigo 5º </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>5. A lectura constitúe un factor primordial para o desenvolvemento das competencias básicas. Os centros docentes garantirán na práctica docente de todas as materias un tempo dedicado á lectura en todos os cursos da etapa, de acordo co proxecto lector do centro . </li></ul></ul></ul>
  6. 6. Proxecto lector de centro <ul><li>É un documento que integra todas as intervencións do centro destinadas ao fomento da lectura, da escritura e das habilidades informativas. Procura a adquisición das competencias básicas, especialmente: </li></ul><ul><ul><li>comunicación lingüística </li></ul></ul><ul><ul><li>tratamento da información e a competencia dixital </li></ul></ul><ul><ul><li>competencia cultural e artística </li></ul></ul><ul><ul><li>competencia para aprender a aprender . </li></ul></ul>
  7. 7. Lectura, ¿que lectura? <ul><li>Todo tipo de textos, en todo tipo de soportes, con todo tipo de finalidades </li></ul>
  8. 8. Ler, ¿para que? <ul><li>Os obxectivos do lector diante dun texto determinan as estratexias que se activan para acadar a comprensión do texto e establecen o umbral de tolerancia do lector respecto dos seus sentimentos de non comprensión </li></ul>
  9. 9. Ler, para que? <ul><li>Ler para obter unha información precisa , un dato (buscar un nº de teléfono, consultar a carteleira, consultar un diccionario ou unha enciclopedia... Cómpre discernir; coñecer a orde alfabética….) </li></ul><ul><li>Ler para obter unha información de carácter xeral : “para saber de qué vai”, lectura global, en diagonal. O lector guíase polos seus propios intereses, descartando, elexindo; esencial para a formación de lectores críticos. </li></ul>
  10. 10. Ler, para que? <ul><li>Ler para aprender (Lenta e repetida; elaboración de esquemas, resumes). </li></ul><ul><li>Ler para seguir instrucións : “saber como facer” (cómpre lelo todo e controlar a comprensión para poder realizar o proceso de que se trate). </li></ul><ul><li>Ler para revisar un escrito propio : unha lectura de control, crítica . </li></ul>
  11. 11. Ler, para que? <ul><li>Ler por pracer : o que importa é a experiencia emocional que desencadea a lectura. </li></ul><ul><li>Ler para comunicar un texto a un grupo; ler en voz alta : esixe a comprensión previa do texto para poder ser eficaz na transmisión. </li></ul>
  12. 12. Marco referencial <ul><li>Un modelo construtivista da aprendizaxe lecto-escritora que considera esta como un proceso global de construción e interpretación de significados en contornos culturais alfabetizados , entendendo como obxectivo básico da lecto-escritura o favorecer e propiciar novos e máis efectivos canais de comunicación entre os lectores e o seu entorno social e cultural. </li></ul>
  13. 13. Marco referencial <ul><li>A lectura é un proceso activo centrado na comprensión da mensaxe, no que o lector reconstrúe o significado do texto interactuando con el. </li></ul><ul><li>Isto implica: </li></ul><ul><ul><li>a presenza dun lector activo que examina o texto e o procesa </li></ul></ul><ul><ul><li>que sempre hai un obxectivo, unha finalidade, que guía a lectura </li></ul></ul><ul><ul><li>que a implicación do lector depende en grande medida dos obxectivos que se propoña diante da lectura </li></ul></ul><ul><ul><li>que o significado do texto é reconstruído polo lector </li></ul></ul>
  14. 14. Habilidades do lector competente <ul><li>Empregan os coñecementos previos </li></ul><ul><li>Realizan predicións sobre o contido do texto </li></ul><ul><li>Controlan e regulan a propia lectura, verificando as predicións realizadas ou modificándoas, na procura dunha interpretación coherente.. </li></ul><ul><li>Corrixen os erros de comprensión </li></ul><ul><li>Poden distinguir o importante do que non o é (dependendo do propósito da lectura) </li></ul><ul><li>Resumen a información cando len </li></ul><ul><li>Realizan inferencias, procurando a comprensión polo contexto </li></ul><ul><li>Xeneran preguntas sobre o lido </li></ul><ul><ul><ul><li>Resultan fundamentais no proceso as finalidades do lector e os coñecementos previos, pero tamén o interese polo contido do texto. </li></ul></ul></ul>
  15. 15. Formación da competencia lectora <ul><li>Aprendizaxe dos códigos: escritos, visuais, sonoros, cinematográficos… </li></ul><ul><li>Traballo con distintos tipos de textos: narracións, poemas, cancións, cómic, imaxes, fotografía, pintura, gráficos, textos informativos, esquemáticos, publicitarios, xornalísticos… </li></ul><ul><li>Aprendizaxe de estratexias de comprensión lectora </li></ul>
  16. 16. Formación da competencia literaria <ul><li>Ler literatura polo pracer de ler </li></ul><ul><li>Ler literatura para realizar determinadas tarefas, con obxectivos curriculares </li></ul><ul><li>Textos diversos (contido, xénero e complexidade) </li></ul><ul><li>Itinerarios lectores </li></ul><ul><li>Progresión nas propostas de textos cada vez máis esixentes co lector </li></ul>
  17. 17. Formación da competencia informacional <ul><li>Actividades que propicien a lectura comprensiva </li></ul><ul><li>Traballo con textos informativos e xornalísticos </li></ul><ul><li>Uso de fontes informativas diversas </li></ul><ul><li>Elaboración de proxectos documentais </li></ul>
  18. 18. Sistematización <ul><li>As actividades de fomento da lectura e de capacitación das habilidades para o tratamento da información soamente resultan eficaces se son sistematizadas e integradas no tratamento de todas e cada unha das áreas do currículo. </li></ul>
  19. 19. Comprensión lectora <ul><ul><li>A comprensión lectora sería un proceso de apropiación do texto; quen le debe asimilar o escrito (relacionándoo co que xa sabe, deformándoo en certa medida) e tamén debe acomodarse ó texto (transformando o seu coñecemento previo en función da aportación do texto) </li></ul></ul>
  20. 20. Na comprensión dos textos escritos interveñen <ul><li>O coñecemento previo , os esquemas de coñecemento que construímos e que nos permite comprender unha situación, un programa de radio, unha noticia ou un texto lido. </li></ul><ul><li>Os obxectivos ou intencións da lectura, dos que vai depender a capacidade de resposta diante das dificultades de comprensión. O control da comprensión é un requisito esencial para a lectura eficaz. </li></ul><ul><li>A significatividade: a actividade ten que ter sentido . A lectura dun texto terá sentido para un lector se o seu contido conecta cos seus intereses e se a tarefa responde a unha finalidade. </li></ul>
  21. 21. Estratexias de comprensión lectora: antes <ul><li>Antes da lectura </li></ul><ul><ul><li>Activar o coñecemento previo sobre o que se vai ler. </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Dar algunha información xeral sobre o que se vai ler. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Axudar a que se fixen en determinados aspectos do texto que poden espertar coñecementos previos. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Fomentar a expresión destes coñecementos previos. </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Establecer predicións sobre o texto. </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>As predicións débense e pódense establecer diante de calquera tipo de texto, sexa narrativo , expositivo, ou xornalístico. </li></ul></ul></ul>
  22. 22. Estratexias de comprensión lectora: antes <ul><li>Fomentar as preguntas sobre o texto. </li></ul><ul><ul><li>Cando os alumnos se fan preguntas sobre o texto fanse conscientes do que saben ou non sobre o texto. Os lectores estarán absortos na historia, o que favorecerá a súa comprensión. </li></ul></ul><ul><ul><li>Texto narrativo: Personaxes, escenario, problema, acción, resolución, final, tema ou mensaxe. </li></ul></ul><ul><ul><li>Texto expositivo: analizar indicadores e palabras clave. Problemas que presenta o texto e efectos que producen. </li></ul></ul><ul><ul><li>Xerar preguntas sobre o texto é unha estratexia que pode practicarse a moi diferentes niveis de lectura e mesmo con nenos aos que se lles le. Fomenta a comprensión dirixindo a atención cara ao mais fundamental. </li></ul></ul>
  23. 23. Estratexias de comprensión lectora: durante <ul><li>Durante a lectura </li></ul><ul><ul><li>Ter en conta o proceso da lectura, facerse conscientes del, guialo </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Lectura individual e silenciosa previa a calquera actividade de lectura expresiva </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Lectura exemplificadora do profesor </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Actividades de lectura compartida: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Formular prediccións sobre o texto que se está a ler. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Facerse preguntas sobre o que se leu. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Aclarar posibles dúbidas acerca do texto. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Resumir ideas do texto. </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>A lectura independente: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Textos con erros, para identificar </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Textos con lagoas para completar </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Textos con frases “pirata” </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Completar textos, engadir finais, reescritura segundo diversos criterios </li></ul></ul></ul>
  24. 24. Estratexias de comprensión lectora: despois <ul><li>Despois da lectura </li></ul><ul><ul><li>Idea principal </li></ul></ul><ul><ul><li>Elaboración de resumes </li></ul></ul><ul><ul><li>Formulación de preguntas </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ensinar a formular e responder preguntas sobre un texto é unha estratexia esencial para unha lectura activa. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Preguntas de resposta literal. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Preguntas “para pensar”. O lector deberá relacionar diversos aspectos do texto para atopar a resposta. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Preguntas de elaboración persoal. Esixen a asociación co que se sabe, se pensa ou se ten experimentado. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Actividades que fomentan a creatividade e o pensamento diverxente </li></ul></ul><ul><ul><li>Actividades que forman lectores críticos </li></ul></ul><ul><ul><li>Actividades que desenvolven a afectividade </li></ul></ul>
  25. 25. A escrita día a día <ul><li>Instancia </li></ul><ul><li>Currículum vitae </li></ul><ul><li>Cartas comerciais </li></ul><ul><li>Memoria </li></ul><ul><li>Informe </li></ul><ul><li>... </li></ul><ul><li>Artigos </li></ul><ul><li>Avisos </li></ul><ul><li>Circulares </li></ul><ul><li>Anuncios </li></ul><ul><li>Carteis </li></ul><ul><li>Murais </li></ul><ul><li>Noticias </li></ul><ul><li>Reportaxes </li></ul><ul><li>Entrevistas </li></ul><ul><li>Informes </li></ul><ul><li>Pés de foto </li></ul><ul><li>Boletíns </li></ul><ul><li>Anotacións en blogs ou outros soportes dixitais </li></ul><ul><li>... </li></ul><ul><li>Notas despois dunha lectura </li></ul><ul><li>Notas dunha información </li></ul><ul><li>Fichas </li></ul><ul><li>Resumos </li></ul><ul><li>Críticas </li></ul><ul><li>Informes sobre unha observación ou experiencia </li></ul><ul><li>Ensaios </li></ul><ul><li>Bibliografías </li></ul><ul><li>Comentarios </li></ul><ul><li>Esquemas </li></ul><ul><li>Apuntes </li></ul><ul><li>Traballos </li></ul><ul><li>.... </li></ul><ul><li>Poemas </li></ul><ul><li>Rimas </li></ul><ul><li>Ditos </li></ul><ul><li>Refráns </li></ul><ul><li>Cancións </li></ul><ul><li>Relatos </li></ul><ul><li>Historias </li></ul><ul><li>Novelas </li></ul><ul><li>Lendas </li></ul><ul><li>Aforismos </li></ul><ul><li>Obras de teatro </li></ul><ul><li>Guión </li></ul><ul><li>Cómic </li></ul><ul><li>Receita </li></ul><ul><li>Carátulas </li></ul><ul><li>Decálogos </li></ul><ul><li>Manifestos </li></ul><ul><li>Autobiografías </li></ul><ul><li>.... </li></ul><ul><li>Cartas solicitando información </li></ul><ul><li>Cartas de reclamación </li></ul><ul><li>Cartas de solicitude </li></ul><ul><li>Declaración xurada </li></ul><ul><li>Formularios </li></ul><ul><li>Estadillos </li></ul><ul><li>Impresos </li></ul><ul><li>Fichas </li></ul><ul><li>Prospecto </li></ul><ul><li>Instrucións de montaxe </li></ul><ul><li>.... </li></ul><ul><li>Cartas </li></ul><ul><li>Correo electrónico </li></ul><ul><li>Postais </li></ul><ul><li>Felicitacións </li></ul><ul><li>Dedicatorias </li></ul><ul><li>Telegramas </li></ul><ul><li>Instrucións para outros </li></ul><ul><li>Agradecemento </li></ul><ul><li>Pésames </li></ul><ul><li>Mensaxes SMS </li></ul><ul><li>... </li></ul><ul><li>Diarios </li></ul><ul><li>Axenda </li></ul><ul><li>Notas </li></ul><ul><li>Enderezos </li></ul><ul><li>Listaxes </li></ul><ul><li>Citas </li></ul><ul><li>Anotacións en blogs ou outros soportes dixitais </li></ul><ul><li>… . </li></ul>Profesional Público Académico Creativo Social Familiar ou afectivo De carácter persoal
  26. 26. Comprensión lectora nas diversas áreas/materias <ul><li>ANTES DA LECTURA </li></ul><ul><ul><li>Cómpre especificar a finalidade da lectura </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Por que imos ler este texto? ¿Que queremos conseguir? ¿Que información necesitamos? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Situámonos: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Que tipo de texto é? ¿Quen é o autor? ¿A quen pode interesar especialmente? (probable destinatario) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Facemos as primeiras predicións: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Cal é o título? ¿De que fala? ¿Hai subtítulos? ¿Palabras destacadas? ¿Algún outro detalle salientable (ilustracións, cadros, esquemas, símbolos...) ¿“De que irá o texto”? ¿Que poderemos atopar nel? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Activamos os coñecementos previos: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Que sabemos sobre este tema? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Aclaración (por parte do profesor) daqueles conceptos que non poden deducirse do contexto e que van ser necesarios para garantir a comprensión do texto. </li></ul></ul><ul><ul><li>Planifícase a lectura: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿ Como imos ler o texto? ¿Cómpre tomar notas ou subliñar? </li></ul></ul></ul>
  27. 27. Comprensión lectora nas diversas áreas/materias <ul><li>DURANTE A LECTURA </li></ul><ul><ul><li>Logo de ler o primeiro parágrafo, ¿confírmanse as nosas predicións? </li></ul></ul><ul><ul><li>¿Qué tipo de texto é? </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Unha descrición (enumeración das características, propiedades, cualidades dun ser, obxecto, fenómeno ou proceso) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Unha explicación (enumeración de causas e consecuencias) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Unha comparación (detalle de semellanzas e diferencias) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Unha argumentación (aportará razóns coa intención de convencer) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Verifícase que a comprensión se vai realizando: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Podo explicar coas miñas palabras o contido do primeiro parágrafo, ou do que levo lido? ¿Coñezo todas as palabras? ¿Podo entendelas polo contexto? ¿Podo preguntar a alguén ou consultar o diccionario? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Identificase a estructura do texto: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Podo distinguir a introducción, o desenvolvemento e o desenlace ou os diferentes apartados? O autor, ¿realiza algún resume da súa exposición? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Idea principal: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Podo explicar cunha frase a idea principal de cada apartado? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Qué pregunta lle faría a un compañeiro para saber se entendeu ben o texto? </li></ul></ul></ul>
  28. 28. Comprensión lectora nas diversas áreas/materias <ul><li>DESPOIS DA LECTURA </li></ul><ul><ul><li>Verificar se se cumpriron os obxectivos: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Conseguín a finalidade proposta? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Recoñecer a información adquirida: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Entendín ben o texto?¿Podo resumilo, identificando as ideas principias, seleccionando o máis importante do contido e e redactando un novo texto só co fundamental? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Diante dos problemas de comprensión: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Cómo podo facer cando xorden problemas de comprensión? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>¿Como axudaría a un compañeiro a comprender ben un texto coma este? </li></ul></ul></ul>
  29. 29. Programar e sistematizar <ul><li>Actividades posteriores á lectura ( actividades que favorezan a verificación da comprensión do lido, no seu caso, e a incorporación ó seu esquema de coñecemento, á súa experiencia lectora) </li></ul><ul><ul><li>Poñer títulos e subtítulos </li></ul></ul><ul><ul><li>Identificación das ideas principais, por apartados, e da idea principal, no seu conxunto. </li></ul></ul><ul><ul><li>Elaboración de resumes </li></ul></ul><ul><ul><li>Búsqueda de datos concretos </li></ul></ul><ul><ul><li>Elaborar esquemas a partires dos títulos e subtítulos </li></ul></ul><ul><ul><li>Recoller en fichas, pequenas informacións: datos, significados, resumes. </li></ul></ul><ul><ul><li>Reelaborar a información recollida, de forma persoal, en pequenos traballos monográficos. </li></ul></ul><ul><ul><li>Extraer información dos gráficos, relacionándoa coa idea principal. </li></ul></ul><ul><ul><li>Establecer relacións causa/efecto </li></ul></ul><ul><ul><li>Debatir sobre o contido ou o significado dun texto. </li></ul></ul><ul><ul><li>Elaborar preguntas para verificar a comprensión dun texto. </li></ul></ul><ul><ul><li>Recoñecer a información adquirida </li></ul></ul><ul><li>Actividades posteriores á lectura ( actividades que favorezan a verificación da comprensión do lido e a incorporación ó seu esquema de coñecemento, á súa experiencia lectora) </li></ul><ul><ul><li>Actividades para a identificación do punto de vista </li></ul></ul><ul><ul><li>Cuestións sobre a estructura narrativa: historias presentes no texto, identificar a principal das secundarias, lugar, tempo, tema, personaxes, protagonista, antagonista, problemas, solucións, pretensións dos personaxes </li></ul></ul><ul><ul><li>Distinguir se é unha obra real ou imaxinaria </li></ul></ul><ul><ul><li>Identificar as descricións, os díalogos, a narración. </li></ul></ul><ul><ul><li>Dramatizar </li></ul></ul><ul><ul><li>Transformar unha narración cómic </li></ul></ul><ul><ul><li>Transformar o texto modificando o punto de vista do narrador ou calquera outro elemento </li></ul></ul><ul><ul><li>Escribir un texto diferente (noticia, cómic, poema, reseña...) co mesmo tema </li></ul></ul><ul><ul><li>Inventar outro final, outro comezo, un diálogo entre personaxes.... </li></ul></ul><ul><ul><li>Escribir unha carta a un dos personaxes, ó autor... </li></ul></ul><ul><ul><li>Ampliar ou diminuír o texto. </li></ul></ul><ul><ul><li>Distinguir feitos/opinións, real/imaxinario, verdadeiro/falso </li></ul></ul><ul><ul><li>Empregar técnicas de escritura creativa para a a recreación de textos.l </li></ul></ul><ul><ul><li>Deducir ideas implícitas no texto </li></ul></ul><ul><ul><li>Elaborar preguntas que poida responder un texto. </li></ul></ul><ul><ul><li>Establecer relacións causa/efecto </li></ul></ul><ul><ul><li>Establecer consecuencias </li></ul></ul><ul><ul><li>... </li></ul></ul><ul><li>Actividades previas á lectura </li></ul><ul><ul><li>Observación de ilustracións, títulos e subtítulos, símbolos e outros marcadores nos textos expositivos e xornalísticos </li></ul></ul><ul><ul><li>Predicción do tema </li></ul></ul><ul><ul><li>Análise de gráficos, extraer a información que conteñen </li></ul></ul><ul><li>Actividades durante a lectura (actividades que permitan o control sobre o que van lendo): </li></ul><ul><ul><li>Inferir significados polo contexto </li></ul></ul><ul><ul><li>Comprobar as prediccións segundo se vai lendo (por apartados) </li></ul></ul><ul><ul><li>Suliñar palabras segundo un criterio dado </li></ul></ul><ul><ul><li>Identificar as ideas principais por apartados </li></ul></ul><ul><ul><li>Suliñar as frases que conteñen o dato que se precisa </li></ul></ul><ul><li>Actividades previas á lectura </li></ul><ul><ul><li>Actividades que esperten a curiosidade sobre o que van ler, que fagan emerxer os coñecementos previos e que favorezan as prediccións. </li></ul></ul><ul><ul><li>Manipulación do libro á procura de datos: nome do autor, título, ilustrador, editorial, colección. </li></ul></ul><ul><ul><li>Tipo de letra,idioma, forma do texto. Títulos, subtítulos, capítulos, chamadas... </li></ul></ul><ul><ul><li>Ilustracións, gráficos, fotografías: diferenciar, interpretar, predecir. </li></ul></ul><ul><ul><li>Observar e identificar o que destaca, relacionar, asociar, recoñecer as suxerencias que esperta </li></ul></ul><ul><ul><li>Análise da portada. </li></ul></ul><ul><ul><li>Prediccións sobre o contido e os personaxes, o lugar e o tempo. </li></ul></ul><ul><li>Actividades durante a lectura (actividades que permitan o control sobre o que van lendo): </li></ul><ul><ul><li>Lectura silenciosa, modélica do profesor, individual, colectiva. </li></ul></ul><ul><ul><li>Inferir significados polo contexto </li></ul></ul><ul><ul><li>Achegamento ó significado. Acudir ó diccionario </li></ul></ul><ul><ul><li>Identificación dos personaxes que van aparecendo. Prediccións da súa actuación. </li></ul></ul><ul><ul><li>Identificar as accións. Predecir posibles resolucións da historia </li></ul></ul><ul><ul><li>Realizar actividades “de entrenamento”: encher ocos, atopar frases pirata, recompoñer textos enguedellados.... </li></ul></ul>3º C P R I M A R I A Textos expositivos e outros Textos narrativos
  30. 30. Lectura en tempo lectivo <ul><li>La inclusión de un tiempo semanal de lectura en todas las materias del currículo exige, además, una transformación en la forma de enseñar y de evaluar de los profesores . </li></ul><ul><li>Será preciso seleccionar las lecturas, establecer itinerarios lectores para todos los alumnos, relacionar lo que se lee con el resto de las actividades lectivas , solicitar que haya libros suficientes y organizarlos en la biblioteca del centro, del aula o del departamento correspondiente. </li></ul><ul><li>No basta con fortalecer las bibliotecas. Es necesario al mismo tiempo que los profesores estén convencidos de que la lectura es una actividad imprescindible para que los alumnos amplíen sus conocimientos y se sientan un poco más motivados para comprometerse con el aprendizaje . </li></ul><ul><li>Álvaro Marchesi, 2005 </li></ul>
  31. 31. Itinerarios lectores <ul><li>Son seleccións de títulos axeitados para cada nivel de idade, escollidos con criterios de calidade e en función de obxectivos recollidos no Proxecto Lector de Centro. </li></ul><ul><li>O itinerario lector debe favorecer a adquisición da competencia lectora do alumnado. </li></ul><ul><li>Son os libros “ que non queremos que se perda o noso alumnado”. </li></ul><ul><li>O listado debe ser aberto e flexible, revisable, para acoller novidades de interese e lecturas “xeracionais” , ao tempo que retirar títulos que non funcionan. </li></ul>
  32. 32. Repertorio de lecturas (unha proposta) Adaptación do orixinal: Orientaciones para elaborar proyectos lectores y escritores. Delegación Provincial Málaga. Biblioteca do centro Biblioteca de aula Bibliotecas familiares Seleccións abertas Guías de lectura Lectura extensiva : propostas abertas de lectura. Textos literarios, informativos… Biblioteca de aula 2-4 títulos Lecturas guiadas (formación da competencia literaria). Textos literarios. Biblioteca de centro Biblioteca de aula Títulos diversos Lecturas para disfrutar e compartir (lectura individual e posteriores comentarios, recomendacións…). Textos literarios e informativos. Biblioteca de aula 2-4 títulos por curso Lecturas para escoitar (lectura en voz alta por parte do profesorado). Textos literarios Biblioteca de centro Biblioteca de aula 1 título por área Lecturas complementarias , por áreas. Textos informativos Espazos Recursos Tipos
  33. 33. Sobre avaliación da lectura <ul><li>Avaliar o uso de textos escritos (distinto soporte): </li></ul><ul><ul><li>Hábitos de lectura e de uso dos recursos culturais </li></ul></ul><ul><ul><li>Capacidade para manexar fontes escritas diversas </li></ul></ul><ul><li>Avaliar o proceso lector: </li></ul><ul><ul><li>Percepción do texto (decodificación, velocidade lectora…) </li></ul></ul><ul><ul><li>Grao de comprensión do texto (capacidade para facer predicións, inferencias, resumir, atopar idea principal…) </li></ul></ul><ul><ul><li>Habilidades para controlar o propio proceso de comprensión </li></ul></ul>
  34. 34. Instrumentos <ul><li>Observación e rexistro de datos (profesorado e alumnado: autoavaliación). Diarios de lectura </li></ul><ul><li>Cuestionarios e entrevistas : útiles para avaliar aspectos xerais, hábitos, actitudes; para valorar coñecementos previos, para valorar o nivel de comprensión despois da lectura… </li></ul><ul><li>Análise do traballo na aula en base a unha actividade concreta. </li></ul><ul><li>Probas : resumes, explicacións orais, cuestionarios sobre aspectos concretos, probas estándar de eficacia lectora… </li></ul>
  35. 35. Algunhas outras fórmulas para coñecer o alcance das lecturas realizadas <ul><li>Conversas informais sobre os libros lidos (con guía implícita por por parte do profesor/mediador) </li></ul><ul><li>Blogs e sitios web : comentarios aos libros e ás actividades de dinamización de lectura </li></ul><ul><li>Diarios de lectura (exemplo: diario Ler o mundo ) </li></ul><ul><li>Implicación nas actividades </li></ul><ul><li>Participación en clubs de lectura e outros </li></ul><ul><li>Participación en obradoiros ou concursos promovidos pola biblioteca </li></ul><ul><ul><li>Lector do mes (IES Alexandre Bóveda, Vigo) </li></ul></ul>
  36. 36. Características das actividades que serven para “gañan lectores” <ul><li>Realízanse de forma sistemática </li></ul><ul><li>Contemplan a lectura con diversas finalidades </li></ul><ul><li>Aproveitan tempos e espazos de aulas, biblioteca escolar e otros lugares do centro </li></ul><ul><li>Ensinan estratexias para a comprensión lectora de textos cada vez máis esixentes co lector </li></ul><ul><li>Realízanse en climas afectivos </li></ul><ul><li>Desde o entusiasmo e o coñecemento </li></ul>
  37. 37. Un estudo sobre a lectura e as bibliotecas escolares no Estado de Ohio (1999) conclúe que: <ul><ul><li>Para se facer lectores de por vida, os alumnos deben ter: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Acceso a extensas coleccións de libros e outros materiais impresos actualizados, de calidade e de alto interese na súas bibliotecas escolares, aulas e bibliotecas públicas. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Contacto con adultos que lean de forma regular e ampla, e que sirvan de modelos lectores positivos. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Coordinadores das bibliotecas/centros de recursos e profesores nas aulas que amosen entusiasmo mediante a lectura en voz alta e a conversa arredor dos libros. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tempo durante a xornada escolar dedicado á lectura por pracer, información, e exploración …. </li></ul></ul></ul>
  38. 38. Hora de ler <ul><li>Hora de ler é o lema do programa de fomento da lectura da Consellería de Educación </li></ul><ul><li>En moitos centros estánlle chamando Hora de ler a ese tempo diario dedicado á lectura </li></ul><ul><li>CEIP Quintela , de Moaña </li></ul><ul><li>CEIP Mestres Goldar , Vigo </li></ul><ul><li>IES Alexandre Bóveda, Vigo </li></ul>
  39. 39. Recursos <ul><li>http://bega- horadeler.blogspot.com </li></ul><ul><li>http:// lerenmancomun.blogspot.com </li></ul><ul><li>http:// redelectura.blogspot.com </li></ul><ul><li>WWW Asesoría de bibliotecas escolares </li></ul><ul><li>http:// www.edu.xunta.es /biblioteca/blog </li></ul>

×