Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Dedikodu

8,061 views

Published on

gossip office

Published in: Business
  • Be the first to comment

Dedikodu

  1. 1. <ul><li>T.C </li></ul><ul><li>BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ </li></ul><ul><li>SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ </li></ul><ul><li>TURİZM İŞLETMECİLİK VE OTELCİLİK ANABİLİM DALI </li></ul><ul><li>TURİZM İŞLETMELERİNDE DEDİKODU,NEDENLERİ, SONUÇLARI,ÖNLEME YOLLARI </li></ul><ul><li>DANIŞMAN: PROF. DR. CEVDET AVCIKURT </li></ul><ul><li>SEMİNER: AYŞEGÜL KUTLUK </li></ul><ul><li>Balıkesir,2011 </li></ul>
  2. 2. <ul><li>İÇİNDEKİLER </li></ul><ul><li>GİRİŞ </li></ul><ul><li>1. DEDİKODU KAVRAMI </li></ul><ul><li>2. İŞ YERİNDE DEDİKODU </li></ul><ul><li>2.1. İŞ YERİNDE DEDİKODUNUN İŞLEYİŞİ </li></ul><ul><li>3. İŞ YERİNDE DEDİKODUNUN ETKİLERİ </li></ul><ul><li>3.1. OLUMLU ETKİSİ </li></ul><ul><li>3.2. OLUMSUZ ETKİSİ </li></ul><ul><li>4. İŞ YERİNDE PROFESYONEL DEDİKODUCULAR </li></ul><ul><li>4.1. PROFESYONEL DEDİKODUCULARIN EN SEVDİĞİ KONULAR </li></ul><ul><li>4.2. PROFESYONEL DEDİKODUCULARLA NASIL SAVAŞILIR? </li></ul><ul><li>5.İŞ YERİNDE DEDİKODUYU ÖNLEMEK </li></ul><ul><li>5.1.HAKKINIZDA DEDİKODU YAPILIYORSA NE YAPMALISINIZ? </li></ul><ul><li>5.2.YÖNETİCİLER NE YAPMALI? </li></ul><ul><li>6.TURİZM İŞLETMELERİNDE DEDİKODU </li></ul><ul><li>SONUÇ </li></ul>
  3. 3. <ul><li>GİRİŞ </li></ul><ul><li>Evrensel bir olgu olan dedikodu, hikâye anlatma ihtiyacından doğar. Öğrenme için mükemmel bir araç olan hikâyeleri dinlemeye çocukluktan beri bayılırız. Büyüyünce de hikâyelerin yerini dedikodu alıyor. Ancak dedikodu, hiçbir zaman masum bir eğlence olarak kalmıyor. Özellikle de işyerinde... </li></ul>
  4. 4. <ul><li>Bir kişiden diğerine bilgi aktarmanın pek çok yolu mevcuttur. Özellikle örgütsel düzeyde bu aktarımın biçimselleştirilmesi ve kontrol edilmesi konusunda yoğun çaba gösterilmekle birlikle, bu süreçte dedikodunun rolü oldukça önemlidir. Dedikodu bireylerin bilgi alışverişinde kullandıkları informal yöntemlerden birisidir ve insanın olduğu her yerde karşılaşılabilen, karmaşık bir olgudur. </li></ul><ul><li>Çeşitli dini ve kültürel baskıların onu yok etme çabasına karşın dedikodu varlığını yüzyıllardır sürdürmektedir. </li></ul><ul><li>İnsan yaşamında önemli bir yeri olan ve çeşitli disiplinlerin farklı bakış açıları ile ele aldığı dedikodunun örgütsel ortamdaki varlığı inkâr edilemez. </li></ul>
  5. 5. <ul><li>1.DEDİKODU KAVRAMI </li></ul><ul><li> Başkalarının kişisel ve özel konuları hakkında yapılan konuşmalardır. Dedikodu bazen gerçek olaylar ve konular hakkında olsa da, genellikle kişiler arasında konuşulduğundan, kişilerin birbirlerine olayı veya haberi iletimi sırasında yanlışlıklar ve çarpıklıklar içermektedir(wikipedia.org). </li></ul>
  6. 6. <ul><li>Dedikodu, genellikle kişiler arası çevrelerde güç </li></ul><ul><li>  kazanmak için bir yöntem olarak farklı öyküleri veya </li></ul><ul><li>bilgiyi başkaları hakkında kullanmaktır. Dedikodu yapan ve sonuçlarını izleyen kişi ya da kişiler, bir kargaşa oluşturur ve zevkle izlerler. Bir dedikodunun yayılması onlara güç ve nüfuz hissi verir. </li></ul><ul><li>Bildiğiniz dedikodularını düşünün... Onlar genellikle topluluk veya işyerinde gerçek gücü olmayan söylentilerdir. Fakat aynı zamanda sadece hedef bireysel değil örgüt </li></ul><ul><li>veya toplum gibi bir bütün için de yıkıcı olabilir. Dedikodunuz çıktığında onu çürütmeniz ya da geri aldırmanız çok zordur. Çünkü bir kere kamuya mal olmuştur(Acton,2006). </li></ul>
  7. 7. <ul><li>Dedikodu, kitle iletişim araçlarının en eskisidir. Avcı derleyici toplumların, tarihin erken bir evresini temsil ettiğini kabul edersek, dedikoduyu çok eskilere dayandırmak mümkündür. </li></ul><ul><li>Ürettikleri her şeyi bölüşen, paylaşan, armağanlaşan bu toplumlarda dedikodu, bir tür adaleti tesis etme işlevi gibidir. </li></ul>
  8. 8. <ul><li>Williams-Eggland; (1991)’ın fikirlerine göre ; </li></ul><ul><li>Biçimsel olmayan iletişim (dedikodu, söylenti) öncelikle çalışanların işleri, kendileri ve firmaları hakkındaki konuşmaları psikolojik ihtiyaçlarını giderir, daha sonra örgüt ve çalışanlar hakkında, yönetime ihtiyaç duyduğu hayati geri bildirimi sağlar.Aynı zamanda örgütün ruhu ve sağlığı konusunda üst yönetimi bilgilendirir. </li></ul><ul><li>Ayrıca dedikodu ve söylenti örgütte bir değişim söz konusu ise, yeni bir bilgi varsa, yüz yüze iletişim örgüt içinde rahatlıkla kurulabiliyorsa ve çalışanlar gruplar halinde bir arada ise önemli bir bilgi kaynağı olarak da işlemektedir. Biçimsel olmayan iletişim kanallarında dolaşan yönetim mesajları, çalışanların anlayabileceği şekilde oluştuğu için insan kaynakları açısından önemli bir bilgi kaynağıdır. </li></ul><ul><li>Temel işlevi sosyal ilişkilerin korunması, örgüt içinde dağıtılması olan dedikodu ve söylentinin, sosyal etkileşimlerden beslenmesi, insanlar gibi dinamik, kararsız ve değişken bir yapıda olduğunu gösteriyor. </li></ul>
  9. 9. <ul><li>Doğal iletişim olarak da adlandırılan bu iletişim türü, zaman zaman biçimsel iletişimi destekleyerek örgüt amaçlarına hizmet eden yararlar sağlamaktadır. Hatta günümüzde bazı firma yönetimleri, örgüt içinde çabuk yayılmasını istedikleri mesajlar ve duyurular için bu iletişim kanalını tercih etmektedir. Birçok şirkette ‘kulak gazetesi’ çalışanların şirkette olup bitenlere ilişkin tek bilgi kaynağıdır(Eroğlu,Erhan,2005) </li></ul>
  10. 10. <ul><li>2.İŞ YERİNDE DEDİKODU </li></ul><ul><li>İşyerinde yapılan dedikoduyu; çalışanların astları, üstleri, eş unvanlıları veya iş yerindeki herhangi bir unsur hakkında zarar verici bir biçimde konuşması olarak tanımlanır. Genelde çalışma ortamında huzursuzluk, işyerinde güven ortamının zedelenmesi, çalışanlar arasında gruplaşma, çalışma saatlerinin boşa harcanması, çalışma ortamının ciddiyetinin bozulması, hakkında dedikodu yapılan kişinin itibarını yitirmesi, dedikodunun hedefi olan kişinin istifa etmesi veya işten çıkarılması şeklinde gözlemleniyor. </li></ul>
  11. 11. <ul><li>Zararların büyüklüğü nedeniyle işyerinde dedikodunun mümkün olduğunca azaltılması gerektiğine inananlar öncelikle işyerinde yapılan pek çok konuşmadan hangisinin dedikodu olduğunu ayırt etmesi gerekiyor. </li></ul><ul><li>Dedikodular, işyerinin resmi organizasyon yapısına ve iletişimine dâhil olmuyor. Toplantı tutanaklarına geçirilmiyor. Örneğin performans değerlendirme amacıyla bir kişi hakkında konuşulması işyerinin resmi tutanaklarına geçtiği için dedikodu olarak değerlendirilmez. </li></ul>Gerçek dedikoduda kişilerin işindeki rolü değil özel hayatı konu alınır. Dedikodusu yapılan kişi ortamda bulunmaz ve savunma hakkını kullanamaz. Dedikoduları kimin başlattığı çoğu zaman bilinemediğinden, hangi görüşün kime ait olduğu da tespit edilemez.
  12. 12. 2.1.İŞ YERİNDE DEDİKODUNUN İŞLEYİŞİ
  13. 13. <ul><li>Sadece ağzımızdan çıkan sözcükler değil yaptığımız jestler bile kasıtlı veya kasıtsız yorumlanarak dedikodu çarkını çalıştırabilir. Dinleyenlerden ilgi gördüğünde dedikodu ivme kazanır ve bir çalışandan diğerine aktarıldıkça çark yağlanır. Sonuçta dedikodu yeteri kadar ivme kazandığında işyerini yıkıp geçen bir buldozer etkisi yapar. Bireysel olarak, iş ortamında konuşurken, şakalaşırken; </li></ul>
  14. 14. <ul><li>Bu konuşmanın sonuçlarının nereye varabileceği, </li></ul><ul><li>Başkalarının bu konuşmayı duymasının bir sakıncasının olup olmadığı, </li></ul><ul><li>Konuşmanın çalışma arkadaşlarımıza veya işyerimize zarar verip vermeyeceği, </li></ul><ul><li>Konuyu anlattığımız kişinin bu konuyu büyütecek veya başkalarına anlatacak karaktere ya da güvenilirliğe sahip olup olmadığı gibi hususlara dikkat etmemiz gerekiyor. </li></ul><ul><li>Bazen de dedikodunun kaynağında işyerine yönelik olumsuz düşünceler vardır. Örneğin “Bu iş müdürün sorumluluğunda değil mi, neden o yapmıyor da ben yapıyorum?” veya “Bu şirket ödediği paranın karşılığında bizden çok iş istiyor” cümleleri ortalığı kasıp kavurabiliyor. Açık bir iletişim sisteminde üst yönetimin neyi neden yaptığı ve bunların çalışanları nasıl etkileyeceği mutlaka biliniyor olmalı(Ergenekon, 2011). </li></ul>
  15. 15. <ul><li>3.İŞYERİNDE DEDİKODUNUN ETKİSİ </li></ul><ul><li>3.1. OLUMLU ETKİSİ </li></ul><ul><li>Kurumlarda çalışanlar, kendilerinden neyin yapılmasının beklendiğini, bunu neden yapmaları gerektiğini, üstlerinin onlardan ne beklediğini, diğer bölümlerde ve kurum dışında kendi işleriyle ilgili olarak nelerin olup bittiğini, örgütsel yapılarının temeli olan biçimsel iletişim kanalları ile öğrenirler. Kurum içerisinde biçimsel (resmi) iletişim süreçleri ne kadar mükemmel işletilirse işletilsin, kurumun amaçlarının gerçekleştirilmesinde biçimsel olmayan iletişim süreçlerinin de oldukça önemli bir yeri ve etkisi vardır. Biçimsel olmayan iletişim örgütün önceden belirlenmiş kanallarından geçmeyen, belirli bir plan içerisinde gerçekleşmeyen, ama kurumdaki tüm çalışanlar arasında kendiliğinden oluşan iletişim süreçleridir(Eroğlu, 2005). </li></ul>
  16. 16. <ul><li>Kurland ve Pelled’e göre (2000) dedikoduyu kategorize edebilmek için dedikodunun üç boyutuna dikkat çekilmiştir. Bunlar içerik , güvenilirlik ve işle ilgili olma düzeyidir . </li></ul><ul><li>İçerik dedikodunun içerdiği bilginin olumlu veya olumsuz olması ile ilgilidir. </li></ul><ul><li>Güvenilirlik dedikodunun içerdiği bilginin doğru ve kesin olma düzeyini ifade etmektedir. </li></ul><ul><li>İşle ilgili olma düzeyi ise dedikodunun içerdiği bilginin iş performansı, kariyer programları, diğer örgüt üyeleri ile ilişkiler ve işyerindeki genel davranışlar gibi işle ilgili konuları kapsamasını ifade etmektedir. </li></ul><ul><li>Dolayısı ile dedikoduyu bütün boyutları ile ele almak ve yöneticilerin dedikodudan faydalanabileceği gerçeğini gözden kaçırmamak gerekir(Akdoğan ve diğerleri, 2009). </li></ul>
  17. 17. <ul><li>Dedikodu ve söylenti, örgütteki iletişim yükünün önemli bir kısmını taşıyarak, örgütün iletişim gereksinimini karşılamak bakımından biçimsel iletişime yardımcı olur ve onu tamamlar. </li></ul><ul><li>Dedikodu ve söylenti, örgüt çalışanlarının moralinin yükselmesini ve örgütte birlik ruhunun gelişmesini sağlar. Örgüte olan bağlılık artar </li></ul><ul><li>Dedikodu ve söylenti iyi kullanıldığı taktirde, yöneticiler için etken bir </li></ul><ul><li>yönetim aracı olabilir. </li></ul><ul><li>Dedikodu ve söylenti, özellikle dilek ve yakınmaların üstlere ulaştırılmasında, aşağıdan yukarıya haberleşmenin etken bir aracıdır. </li></ul>
  18. 18. <ul><li>Dedikodu ve söylenti, örgütün çevresindeki değişiklikleri zamanında haber almasını ve değişen koşullara uymak üzere iç yapısında gerekli değişiklikleri devamlı ve etkin bir biçimde yapmasını sağlar. </li></ul><ul><li>Dedikodu ve söylenti, örgütlerde bazı önemli kararların zamanında alınmasını sağlar. </li></ul><ul><li>Dedikodu ve söylenti, örgütlerde takım çalışmasına ve görevlerin etkin ve verimli bir şekilde yerine getirilmesine olanak sağlar(Eroğlu,2001). </li></ul>
  19. 20. <ul><li>3.2 OLUMSUZ ETKİSİ </li></ul><ul><li>İşyerinde dedikodu yüzünden düzenin bozulması sıkıntı yaratan olayların başında geliyor. Türkiye'de de faaliyet gösteren Randstad'ın Amerika'daki merkezi, yaklaşık 2 bin kişinin katılımıyla bir araştırma yapmış. Buna göre dedikodu, çalışanlar arasındaki gerginliği artıran en temel neden. Araştırmaya katılanların yüzde 60'ı, işyerinde birlikte geçirilen uzun saatlerin çalışanlar arasında bilinmeyen özelliklerin ortaya çıkmasına neden olduğunu söylüyor. Kurum içindeki dedikodu ve nahoş lafların dolaşmasının tatsızlıkların çıkmasında, hatta işten ayrılmalarda en önemli gerekçe olarak sunulduğu da bir diğer bilgi. </li></ul>
  20. 21. <ul><li>Çalışanların en rahatsız olduğu ilk 3'te yer alan diğer konular ise yönetim becerisindeki eksiklikler ve çalışma ortamında huzuru bozan davranışların iletişimi azaltması... Dedikodunun verdiği rahatsızlık bu anlamda organizasyonda gerginliğe neden oluyor(Balcı,2011). </li></ul>
  21. 22. <ul><li>İş yerinde yapılan dedikoduların yol açabileceği zararları söyle sıralayabiliriz: </li></ul><ul><li>İşte verimlilik düşer. </li></ul><ul><li>Güven ve moral erozyonuna neden olur. </li></ul><ul><li>İnsanlar arasındaki doğru olmayan bilgilerin dolaşmasından dolayı sinirlilik hali ve stres artar. </li></ul><ul><li>İşyerinde sağlıklı iletişim imkânı ortadan kalkar. </li></ul><ul><li>Çalışanlar arasında gruplaşmalar, hizipleşmeler oluşur. </li></ul><ul><li>Çalışanların duygularının zarar görmesine neden olur. </li></ul><ul><li>Yüksek personel devir hızına yol açar. </li></ul><ul><li>İyi çalışanların bu olumsuz ortamdan dolayı işi bırakma eğilimine yönelmesi. </li></ul>
  22. 23. <ul><li>Çalışma ortamında huzursuzluk baş gösterir. </li></ul><ul><li>Çalışma saatlerinin boşa sarf edilmesine yol açar. </li></ul><ul><li>Çalışma ortamının ciddiyetinin bozulmasına yol açar. </li></ul><ul><li>Hakkında dedikodu yapılan kişinin itibarını yitirmesine neden olur. </li></ul><ul><li>Dedikodunun hedefi olan kişinin istifa etmesi veya işten çıkartılması sonucunu doğurur. </li></ul><ul><li>*Alternatif bir öneri olarak; dedikodunun çözümü dedikoduyu önleyici bir kurum kültürünün geliştirilmesiyle olabilir. </li></ul>
  23. 24. <ul><li>4.İŞ YERİNDE PROFESYONEL DEDİKODUCULAR </li></ul><ul><li>İş yerinde dedikodu yapan kişi ya da kişilere çok dikkat etmek gerekir. Özellikle de Profesyonel dedikoduculara...  </li></ul><ul><li>Her yere sızarlar ve ışık hızıyla hareket ederler.  Sanki duvarların içinde müthiş bir böcek ağı kurmuşlardır. Her şeyden anında haberdar olurlar.  Siz olayı duyduğunuzda onlar yepyeni bir dedikoduyu kulaklara fısıldamaya başlamışlardır bile. Dedikodu için işlerini herkesten önce bitirip boş zaman kollarlar. </li></ul>
  24. 25. <ul><li>İçlerinde çok sempatik olanlar ya da öyle görünenler vardır. </li></ul><ul><li> Ama öte yandan arkadaşlığın, dayanışmanın, işteki verimin, huzurun en büyük düşmanlarıdır.  </li></ul><ul><li>  İnsanları birbirlerine düşürmek sonra da karşıdan bir yerden onları seyretmek en büyük hazlarıdır. </li></ul><ul><li> Evet, herkes dedikodu yapar.   </li></ul><ul><li>Ama profesyoneller başka türlü yapar. Hırslı, tutkulu ve acımasızdırlar. Yaptıkları çok kişiye zarar verebilir umurlarında olmaz. </li></ul>
  25. 26. <ul><li>4.1.PROFESYONEL DEDİKODUCULARIN EN SEVDİĞİ KONULAR </li></ul><ul><li>İş yeri dedikodularında konular çeşitli olabilir. En büyük avlarından biri şüphesiz bir flörtü yakalamaktır. Acımasızlıkla karışık bir keyif ile olay ballandıra ballandıra anlatılır. Ne zaman başladı, nasıl gelişti, son durum ne, acaba olaydan eşlerin veya sevgililerin haberleri var mı? Peki nerelerde buluşuyorlarmış? Müstehzi bakışlar, arkadan laf atanlar, laf sokuşturanlar, ya da yardımcı olmak isteyenler... </li></ul>
  26. 27. <ul><li>Flörtten sonraki en zevkli iş yeri dedikodu konusu maaşlardır. Özellikle de yeni gelenlerin maaşlarını öğrenmek son derece önemlidir.Genelde her muhaseben mutlaka bir köstebek çıkar. Kimsenin maaşı gizli kalmaz. Derhal diğer çalışanların maaşlarıyla kıyaslamalar yapılır. Yeni gelenlerin maaşları daha yüksek olduğu için kıskançlık krizleri yaşanır. “Ben de aynı işi yapıyorum, o benden niye daha çok alıyor” en çok kullanılan beylik laflar arasındadır. İşi genel müdüre o olmasa bile hiç olmazsa yardımcısına çıkmaya kadar vardıranlar bile vardır. Bu arada onların yüzünden ilgili ilgisiz herkes, yeni gelenin maaşını öğrenmiş olur.Tabii zam aylarındaki maaşlar öğrenilmesi gereken başka bir konudur. Kime, ne kadar yapıldı? Ya ben! Birçok kişinin kulağına yanlış da olsa bir iki rakam fısıldadılar mı iş tamamdır.“onunki o kadar artmış. Niye benimki bu kadar arttı peki” lafları sürüp gider.  Bu durum iş yeri performansını da etkiler. </li></ul>
  27. 28. <ul><li>Bir diğer konu çalışan – yönetici ilişkileridir. Yönetici niye sinirlenmiş, yukarıdaki odada, kapalı kapılar ardında neler söylenmiş... Çalışan nasıl cevap vermiş, ezilmiş mi, korkmuş mu? </li></ul><ul><li>Daha damardan yöntemler de vardır tabii ki... Mesela durup dururken Ahmet’e, “Mehmet senden hiç hoşlanmıyor” demek gibi. Sadece gerilim olması için söylenir. </li></ul><ul><li>Genelde işyeri kafeleri en iyi mekanlarıdır. İnternetin keşfi ve mail atmanın kolaylığı bu mekana henüz tam bir alternatif oluşturamamıştır. Ama en vahimi bir profesyonel dedikoducunun şirket sırlarından haberdar olmasıdır. Hayati öneme sahip bilgiler, bir akşam yemeğinde, başka bir şirketteki arkadaşa kolaylıkla ulaşabilir.  </li></ul>
  28. 29. <ul><li>4.2. PROFESYONEL DEDİKODUCULARLA NASIL SAVAŞILIR? </li></ul><ul><li>Eğer şirket sırlarına ulaşıp, doğrudan işten çıkartılması gereken en tehlikeli hamleyi yapmamışsa… Birinci adım, “ ne yaptığının farkındayım, bu işi sürdürme, sana yakışmıyor” demektir. Kibarca bir uyarı. Ama arkası gelebilir. Etkili olma, dedikoducunun ne kadar profesyonel olduğu ile doğru orantılıdır. İkincisi, daha sert bir uyarıda bulunmaktır: Ayağını denk al, gibi.Üçüncü iyi bir tecrittir. Yer değiştirme, bölüm değiştirme, arkadaşlarının yerini değiştirme, yanına başka “profesyonel” olmayan birilerinin konulması gibi.  Daha uzak bir binaya, örneğin Mecidiyeköy’deki merkez- den Gebze’deki şantiyeye göndermek de etkin bir yöntem olabilir. Ama hiç biri kar etmiyorsa, kalan tek yöntem doğal olarak vedalaşmaktır(Demirer, 2009). </li></ul>
  29. 30. 5.İŞ YERİNDE DEDİKODUYU ÖNLEMEK
  30. 31. <ul><li>Sürekli dedikodu yapılan bir işyerinde çalışıyor ve kendimizi dedikodu çarkına kaptırmak istemiyorsak nasıl davranmamız gerektiğine karar vermek zor olabiliyor. Dedikodu yapanlara bu yaptıklarının doğru olmadığını ve sizin yanınızda bu konuşmaları yapmamalarını söylemek istesek bile onları tersleyerek dedikoducuların gazabına uğramaktan veya dışlanmaktan korkabiliyoruz. </li></ul><ul><li>Bir başka davranış biçimi ise, başkaları hakkında dedikodu yapılırken derhal o ortamdan uzaklaşmak veya hiç cevap vermeden, yorum yapmadan konuşulanları dinlemek olabiliyor. Ancak bu da sonuç vermeyebiliyor çünkü dedikodu yapanlar sürekli, “Haksız mıyım?”, “Sen bu işe ne diyorsun?” biçiminde sizi konunun içine çekmeye çalışabiliyor. Dedikodu yapılan kişileri terslemeden yumuşak bir dille yaptıklarının doğru olmadığına ikna etmek, en iyi tercih olabiliyor. </li></ul><ul><li>  </li></ul>
  31. 32. <ul><li>5.1.HAKKINIZDA DEDİKODU YAPILIYORSA NE YAPMALISINIZ? </li></ul><ul><li>Dedikodunun konusu olmaktan kendimizi korumak için; </li></ul><ul><li>Güvenilirlik bakımından iş arkadaşlarımızı çok iyi tanımadan onlarla kendimiz veya işyeri hakkında hiçbir bilgiyi paylaşmamalı, </li></ul><ul><li>Mesai saatleri dışında çalışma arkadaşlarımızla bir yerlere gittiğimizde söylediğimiz sözler ve yaptığımız davranışların orada kalmayıp hatta bazen abartılarak iş ortamına taşınabileceğini unutmamalıyız. </li></ul>
  32. 33. <ul><li>Dedikodu konusu olmamaya özen gösterdiğimiz halde böyle korktuğumuz başımıza gelirse; zor olsa da öncelikle sakin olmalı ve ne yapmamız gerektiğini planlamanız gerekiyor. </li></ul><ul><li>Dedikoduyu yapan kişi ve bunu duyanlar bir aradayken “Hakkımda yapılan dedikoduyu duydunuz mu? Duyunca çok şaşırdım” şeklinde konuyu açmak avantaj sağlayabilir(Ergenekon,2011). </li></ul>
  33. 34. <ul><li>5.2.YÖNETİCİLER NE YAPMALI? </li></ul><ul><li>Yöneticiler, işyerinde dedikoduyu önlemek için aşağıda belirtilen önlemleri almalıdırlar. </li></ul><ul><li>İşyeri kuralları, el kitapçıkları, internet, yemekhanedeki duyuru panoları vasıtasıyla çalışanlara duyurulmalı, </li></ul><ul><li>“ Açık Kapı” uygulaması ile çalışanlar merak ettikleri konuları doğrudan kaynağından öğrenmeli, </li></ul><ul><li>Düzgün işleyen bir “Öneri Sistemi” vasıtasıyla yaratıcı fikirler ödüllendirilmeli böyle çalışanlar enerjilerini hem kendilerine hem de işyerlerine faydalı olacak düşüncelere yoğunlaştırmalı, </li></ul><ul><li>Birim yöneticileri düzenledikleri haftalık veya aylık toplantılarda şirketin mevcut sorunları ve başarıları, plan ve programlar, yenilikler, değişiklikler vb. konularda birim çalışanlarını bilgilendirmelidirler. </li></ul><ul><li>Dedikodu yapma eğilimindeki çalışanlara daha fazla görev vererek, onları dedikodu yapabilme zamanından mahrum edip,oyalamalıdır. </li></ul>
  34. 35. <ul><li>Yöneticiler gereken bütün tedbirleri aldıkları halde bazı çalışanlar dedikodu yapmayı ısrarla sürdürüyorlarsa; </li></ul><ul><li>Çalışanlar her konuda olduğu gibi, dedikodu konusunda da eğitilmeli, dedikodunun işyerine ve çalışanlara verdiği zararlar açık bir biçimde anlatılmalı, </li></ul><ul><li>Hem işyerinin hem de çalışanların itibarını düşüren konuşmaların takdir edilmediği yöneticiler tarafından vurgulanmalı ve yöneticiler de dedikoduya prim vermeyerek ve kendileri de dedikodu yapmayarak çalışanlara örnek olmalı, </li></ul><ul><li>Arkadaşlarını çekiştiren, çalışma ortamının huzurunu bozan çalışanlara, bu davranışlarına son vermedikleri takdirde iş sonuçları çok iyi olsa da bu durumun negatif olarak performans değerlendirme sürecine yansıyacağı açıkça anlatılmalıdır(Ergenekon, 2011). </li></ul>
  35. 36. <ul><li>6.TURİZM İŞLETMELERİNDE DEDİKODU </li></ul><ul><li>Mevcut bazı çalışmalarda dedikodunun öncülleri olarak yaş, cinsiyet, eğitim, görev, bireyin hiyerarşik pozisyonu gibi bireysel unsurlar incelenmiş ve bu faktörlerin dedikodu ile ilgili olmadığı tespit edilmiştir. Ancak bu konuda yapılmış çalışma sayısının oldukça sınırlı olduğunu söylemek mümkündür. Ayrıca, örgütle ilgili bir takım faktörlerin bu süreç üzerinde etkili olduğu da vurgulanmaktadır. </li></ul><ul><li>Örneğin kamu-özel sektör farklılıkları, hastanelerin dedikoduya daha açık örgütler olduğu, iletişim süreci, çalışanlara örgüt amaçlarının benimsetilip benimsetilemediği gibi hususların dedikodu sürecinde etkili olduğu belirtilmektedir(Akdoğan v.d.,2009) </li></ul>
  36. 37. <ul><li>Turizm sektöründe ise üretim ve tüketimin eş zamanlı gerçekleşmesi, sektörde ki uzun ve yorucu çalışma saatleri, düşük ücret, sezonluk çalışmalar, sektörün krizlere karşı çok hassas olması, aşırı rekabetle birleşince çalışanlar üzerinde olumsuz etkiler oluşmaktadır(Sabuncuoğlu, 2009) </li></ul>
  37. 38. <ul><li>Hizmet sektörünün başarısı bütünü ile insan gücünün etkinliğine dayanmaktadır. Turizmle ilgili kamu sektörü, özel sektör, tüketiciler ve otel sahipleri, insan kaynakları entegrasyonundan yarar sağlarlar. </li></ul><ul><li> Bu nedenle konaklama sektöründe işgören tutumları, diğer iş kollarına göre daha fazla önemsenmektedir. Bu nedenle konaklama sektöründe, işgören tutumları, diğer iş kollarına göre daha fazla önemsenmektedir. Çünkü işten sağlanan tatmin ve bireylerin örgüte karşı olumlu tutum geliştirmeleri özellikle çalışanların verimlilik ve başarısını bireysel olarak sunduğu, insanları tatmin etmeye yönelik işlerde önemlidir(Özdipçiner ve Kalınkara, 2005). </li></ul>
  38. 39. <ul><li>2005 yılında Alptekin Sökmenin konaklama işletmeleri yöneticilerinin stres nedenlerinin belirlenmesinde dedikodunun strese neden olduğunu gözlemlemiştir. </li></ul>Turizm sektöründe çalışanların doğru olmayan, yakıştırma ve abartılmış bilgileri ve duyumları kulaktan kulağa aktarma alışkanlığı içinde oldukları veya başkalarının özel hayatları ile fazlasıyla ilgili oldukları ifade edilmektedir. Sosyal faaliyet alanı ve zamanı bulamayan yönetici ve personel bu ihtiyacını dedikodu ile karşılama pratikliği içindedirler(Sabuncuoğlu, 2009).
  39. 40. <ul><li>Hiyerarşik bir yapılaşmanın olduğu gruplarda, zayıf bir kontrolün olduğu örgütlerde güçlünün altta kalanlara psikolojik yollardan baskı yapılması olarak açıklanan Mobbing baskısı ,Turizm sektöründe yaşanan kalite erozyonunun negatif getirilerinden olan tecrübesiz ve yerini hak etmeyen yönetici atamaları ile günümüzde çok daha fazla gözleniyor(Hepoğlu, 2010). </li></ul><ul><li>Özellikle bu tip yöneticiler Mesleki eğitimi olmayan çalışanlarla birlikte aynı işyerinde çalışan ve turizm eğitimi almış kaliteli personele karşı bir birlik oluşturup, pasif mobbing türlerinden dedikoduyla onları yıldırmaya çalışabilirler. Bu konu turizm sektöründe ileriki yıllarda yapılacak çalışmalarda daha detaylı incelenebilir. </li></ul>
  40. 41. <ul><li>Yine hazımsız, yeterli bilgi ve beceriye sahip olmayan, liderlik yeteneği olmayan yöneticilerin sergiledikleri davranış biçimlerini sektörden Adnan Şişman şu şekilde açıklamıştır: </li></ul><ul><li>Departman müdürlerinden ziyade alt kadrodaki elemanlarla, şeflerle  muhatap olur, </li></ul><ul><li>Dedikoduya önem verir. Lafa bakar, kim onun için ne diyor diye devamlı merak eder/düşünür, </li></ul><ul><li>Ona laf taşıyan, yalan yanlış dedikodu yapan elemanlara zam yapar, terfi ettirir, dedikodularla onu beslediklerinin farkında değildir, </li></ul><ul><li>Personel, şef ve müdürlerin arkasından Alicengiz oyunları oynar, </li></ul><ul><li>Personel arasında ikilik ve çekişme yaratır(www.adnansisman.com). </li></ul>
  41. 42. <ul><li>SONUÇ </li></ul><ul><li>İyi kullanıldığı takdirde dedikodu ve söylenti, yöneticiler için etkili bir yönetim aracı olabilir. İşletme, çevresindeki değişiklikler hakkında dedikodu yoluyla bilgi alarak değişen koşullara uymak amacıyla gerekli içyapı düzenlemelerini gerçekleştirebilir. Dedikodu bazı önemli kararların zamanında alınmasını sağlar, işletmelerde işbirliğinin ve ekip çalışmasının gelişmesine katkıda bulunur, çalışanlara psikolojik doyum sağlar. Özellikle sosyal faaliyetlere katılamayan turizm çalışanları için eğlence ya da oyun gibi gözükür. İletişim psiko-sosyal bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyacın engellenmesi ya da sınırlandırılması durumunda dedikodu kanalları kendiliğinden devreye girecektir. </li></ul>
  42. 43. <ul><li>Bu nedenle, dedikodu ve söylentinin her zaman var olduğunu kabul ederek işyerleri ve çalışanlar üzerinde yaratacağı olumlu etkileri artırmak ve olumsuz etkileri gidermek ya da azaltmak için gerekli önlemlerin alınmasına çaba göstermek gerekir. </li></ul><ul><li>Örgütsel yapısını en üst düzeyde gerçekleştirmiş işletmelerde bile doğal bilgi ve haber alışverişinin bütünüyle ortadan kaldırılması pratik olarak olanaksız olduğundan dedikodu ve söylentilere pozitif yaklaşımlar göstererek işletmenin amaçlarına hizmet edecek niteliğe kavuşturulması daha doğrudur. İşte bu noktada en büyük görev yöneticilere düşer(Eroğlu, 2011). </li></ul><ul><li>Turizm sektörü çalışanlarını düşündüğümüzde ise,çalışanlar daima göz önündedirler ve müşteri ile iletişimlerinden kopmamaları gerekir.Belki de bu sayede işleriyle ilgilenirken,diğer çalışan arkadaşlarına dikkat etmiyor olabilirler. Böylelikle dedikodu ağına kapılmıyorlar. </li></ul><ul><li>Turizm işletmelerinde dedikodunun genelde personel ile müşterinin arasında olduğunu da kendi gözlemelerime dayanarak söyleyebilirim. Daha da kötüsü bu dedikodu işletmenin gizli kalması gereken sırlarıyla ilgili bile olabiliyor. </li></ul>
  43. 44. TEŞEKKÜRLER…
  44. 45. <ul><li>KAYNAKÇA </li></ul><ul><li>Acton, Gilbert Ltd, (2006), Dealing with an Office Gossip </li></ul><ul><li>http://www.resiliencybuilder.com/pdfs/Dealing%20with%20an%20Office%20Gossip.pdf, Erişim Tarihi:12.04.2011. </li></ul><ul><li>Akdoğan, A. A, Mirap, Oflazer, S. ve Cingöz, A. (2009), İşgörenlerin Dedikoduya İnanma Düzeyleri ve Dedikodunun Amaçlarına İlişkin Algılamaları: Örgütsel Ve Bireysel Değişkenler Açısından Bir İnceleme, 17. Ulusal Yönetim Ve Organizasyon Bildiriler Kitabı, Eskişehir: Eskişehir Orhangazi Üniversitesi Yayınları, 162:17-26. </li></ul><ul><li>Balcı, Ufuk (2011), İşyerinde Dedikodu, </li></ul><ul><li>http://insankaynaklari.bloggum.com/yazi/isyerinde-dedikodu.html, Erişim Tarihi: 16.04.2011 </li></ul><ul><li>Demirer, Aydın (2011), Profesyonel Dedikoducular </li></ul><ul><li>http://www.isteinsan.com.tr/yazarlar/aydin_demirer/aydin_demirer_profesyonel_dedikoducular.html, Erişim Tarihi: 17.04.2011. </li></ul><ul><li>Ergenekon, Sevda (2011), Benden Duymuş Olma Ama, </li></ul><ul><li>http://kariyerakademi.net/articles/details.kariyer?id=512, Erişim Tarihi: 17.04.2011. </li></ul>
  45. 46. <ul><li>Eroğlu, Erhan (2001), Yöneticilerin Dedikodu Ve Söylentiye Yönelik Davranış Biçimlerinin Belirlenmesi: Arfor Taşıma Hizmetleri A.Ş.’de Bir Uygulama, Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2:13-19. </li></ul><ul><li>Hepoğlu, Emir (2011), Mobbing Diyalogları </li></ul><ul><li>http://www.turizmguncel.com/?tg=makale&i=531 Erişim Tarihi : 14.04.2011. </li></ul><ul><li>Özdipçiner, S. Nuray ve Kalınkara, Velittin (2005), Konaklama Sektörü Çalışanlarının Örgüte Yönelik Düşünce ve Bağlılık Durumları: Denizli Örneği, Anatolia: Turiz Araştırmaları Dergisi, 16(1), Bahar: 82-92. </li></ul><ul><li>Sabuncuoğlu, Zeyyat. (2009), Turizm İşletmelerinde Örgütsel Davranış, MKM Yayınları, Bursa. </li></ul><ul><li>Şişman, Adnan (2011), Otellerde Yönetici Problemleri </li></ul><ul><li>http://www.adnansisman.com/yonetici_davranislari.htm, Erişim Tarihi: 14.04.2011. </li></ul><ul><li>http://tr.wikipedia.org/wiki/Dedikodu, Erişim Tarihi: 13.04.2011. </li></ul>

×