Nominal Faiz - Reel Faiz - Enflasyon ve Paranın Zaman Değeri

30,583 views

Published on

Published in: Economy & Finance
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
30,583
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
167
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Nominal Faiz - Reel Faiz - Enflasyon ve Paranın Zaman Değeri

  1. 1. Nominal Faiz/Reel Faiz Enflasyon ve Paranın Zaman Değeri
  2. 2. Nominal Faiz/Reel Faiz <ul><li>Fisher (1930), nominal faiz oranlarının bileşenlerini aşağıdaki gibi ifade etmiştir: </li></ul><ul><li>1.Nominal faiz oranı:( Yatırılan paranın büyüme oranı) Piyasalarda en yaygın kullanılan faiz oranıdır. İşlem anında belirtilen ve o anda geçerli olan faiz oranını ifade etmektedir. Paranın maliyeti ya da fiyatı olarak paranın zaman değerini ifade eden nominal faiz oranı temel olarak aşağıdaki değişkenleri kapsamaktadır: </li></ul>
  3. 3. Nominal Faiz/Reel Faiz <ul><li>-ekoonomideki enflasyon oranı (e) </li></ul><ul><li>-geri ödememe risk primi (d) </li></ul><ul><li>-paranın elden çıkarılması nedeniyle kaçırılan fırsatların gerçek zaman değeri (z) </li></ul><ul><li>P miktarda borç verdiğimizde dönem sonu değeri: </li></ul><ul><li>P(1+z)’dir. </li></ul>
  4. 4. Nominal Faiz/Reel Faiz <ul><li>Paranın geri ödenmeme riski de hesaba katıldığında; </li></ul><ul><li>P(1+z)(1+d) olmalıdır. </li></ul><ul><li>Enfasyon hesababa katıldığında ise; </li></ul><ul><li>P(1+z)(1+d)(1+e) olmaktadır. </li></ul><ul><li>Z ve d birlikte değerlendirildiğinde reel faiz oranlarını vermektedir ve r ile ifade edilebilir. </li></ul><ul><li>2)Reel faiz Oranı:Bir yatırımın satınalma gücündeki artış </li></ul>
  5. 5. Nominal Faiz/Reel Faiz <ul><li>Böylece: </li></ul><ul><li>(1+r)(1+e) olmaktadır.Bu iki faktör nominal faizin bileşenleridir.Nominal faizi i ile gösterirsek aşağıdaki eşitliği yazabiliriz: </li></ul><ul><li>(1+i)=(1+r)(1+e) </li></ul><ul><li>Formülün açılımı: </li></ul><ul><li>i= r+e+(rxe) </li></ul>
  6. 6. Nominal Faiz/Reel Faiz <ul><li>Reel faiz hesaplaması </li></ul><ul><li>(1+r)=(1+i)/(1+e) </li></ul><ul><li>Örnek: Nominal faiz oranı %10 ve enfalsyon oranı %5 iken reel faiz oranı; </li></ul><ul><li>1+r=(1.10)/1.05) </li></ul><ul><li>R=%4.76’dır. </li></ul>
  7. 7. Nominal Faiz/Reel Faiz <ul><li>3) Risksiz Faiz Oranı (RF): Risk priminin(d) sıfır olduğu zamandaki faizi ifade eder. Buna göre; </li></ul><ul><li>(1+RF) =(1+z)(1+e) </li></ul><ul><li>Görüldüğü gibi risksiz faiz oranı, ödenmeme riskini kapsamayan faiz oranıdır. </li></ul>
  8. 8. Nominal Faiz/Efektif Faiz Oranı <ul><li>4)Eşdeğer(Efektif Faiz Oranı):Genel olarak nominal faiz oranı yıllık olarak ifade edilir. Bir yıl içinde birden fazla faiz ödemesi yapılıyorsa yatırımcıya önerilen yıllık faiz oranı ile yatırımcının gelecekte elde edeceği faiz oranı arasında fark olacaktır. Yıl içinde faiz ödemelerinin sıklığına göre yatırımcının eline geçen getiri oranı efektif(gerçek-eşdeğer ) faiz oranı denir. </li></ul>
  9. 9. Nominal Faiz/Efektif Faiz Oranı <ul><li>(1+ efektif oran) = ( 1+ i/m ) mn </li></ul><ul><li>Burada m faiz ödeme sıklığını göstermektedir. </li></ul><ul><li>Yıllık nominal faiz oranı %24 iken ve yılda 4 kez faiz ödemesi varken efektif faiz oranı şöyle hesaplanır: </li></ul><ul><li>Efektif oran (1 + 0.24/4) 1x4 – 1=%26.25. </li></ul>
  10. 10. Enflasyon ve Paranın Zaman Değeri <ul><li>Bankaya %6 faiz oranı ile para yatırırsanız, bu % 6 zenginleştiğiniz anlamına gelmez. Yıllık enflasyon oranının da %6 olduğunu varsayalım. 1000 TL için durumu değerlendirelim: </li></ul><ul><li>GD=1000(1.06)=1060 TL </li></ul><ul><li>Reel olarak GD = 1000(1+i)/(1+e) </li></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>=1000 (1.06)/1.06) =1000 TL </li></ul></ul></ul></ul></ul>
  11. 11. Enflasyon ve Paranın Zaman Değeri <ul><li>Bu örnekte nominal faiz oranı %6 iken reel faiz oranı sıfırdır. </li></ul><ul><li>1+reel faiz oranı = 1+nominal oran/1+enf. </li></ul><ul><li>1+ r=1.06/1.06 =1 </li></ul><ul><li>r=0 </li></ul><ul><li>Reel Faiz oranı yaklaşık olarak; </li></ul><ul><li>Reel faiz oranı=Nominal Faiz oranı-enflasyon oranı </li></ul>
  12. 12. Reel faiz Ödemeleri <ul><li>Örneğin nominal faiz oranının %10 olduğunu varsayın. 1 yılın sonunda 100 TL elde edebilmek için bugün ne kadar yatırmalısınız? </li></ul><ul><li>BD = 100 /1.10 = 90.91 TL </li></ul><ul><li>Burada nominal nakit akışları, nominal faiz oranı ile indirgenerek bu sonuca ulaşılmıştır. Aynı sonuca reel nakit akışları, reel faiz oranı ile indirgenerek de elde edilebilir: </li></ul>
  13. 13. Reel faiz Ödemeleri <ul><li>Enflasyon oranı %7 beklenmektedir. Buna göre 100 TL’nin birinci yılın sonundaki reel değeri; </li></ul><ul><li>Reel nakit akışı =100/(1.07)=93.46 TL’dır. </li></ul><ul><li>Reel faiz oranı =(1.10/1.07)-1 = %2.8 </li></ul><ul><li>BD=93.46/1.028 =90.91 TL </li></ul><ul><li>Altın Kural : Nominal nakit akışını nominal faiz oranı ile, reel nakit akışını reel faiz oranı ile bugüne indirge! </li></ul>
  14. 14. Emeklilik Örnekleri <ul><li>70 yaşındaki emekli ve dul amcanızın Sizden yardım istediğini varsayalım. Amcanızın servet durumuna ilişkin aşağıdaki saptamaları yaptınız: </li></ul><ul><li>1)Amcanızın şu anda sahip olduğu evin değeri 120.000 TL’dır. Evi ve geri kalan tüm varlığını kızına miras bırakacaktır. </li></ul><ul><li>2)180.000 TL’lık birikimini %9 faizli devlet tahvilinde değerlendirmektedir. Yaşamının geri kalanında bu birikimini harcamayı planlamaktadır. </li></ul><ul><li>3)Yılda 7800 TL’sı emekli gelirine sahiptir. Bu enflasyona endeksli bir gelirdir. </li></ul><ul><li>4)Amcanızın yıllık harcaması ise 24.000 TL’sıdır. </li></ul>
  15. 15. Emeklilik Örnekleri <ul><li>Amcanızın hastalıkları ve sağlık durumu dikkate alındığında ortalama 20 yıl daha yaşayabileceğini tahmin ettiniz. Buna göre 180.000 TL’lik birikimini her yıl eşit bir biçimde harcamak isterse (20 yıl boyunca) yıllık ne kadar harcayabileceğini görmek istiyoruz: </li></ul><ul><li>180.000 =A (%9 faizle 20 yıllık anüite fakörü) </li></ul><ul><li>A=180.000 x 9,129 =19.717 TL harcayabilir. </li></ul><ul><li>19.717 TL + 7800 TL = 27.517 TL Yıllık olarak harcayabileceği toplam meblağ </li></ul>
  16. 16. Emeklilik Örnekleri <ul><li>Kuşkusuz sorun enflasyondur. Hata yaptık! Nominal ve reel akışları birbirine karıştırdık. Emeklilik geliri reeldir. Oysa birikiminden her yıla düşen 19.917 TL nominaldir ve bu paranın satınalma gücü hergeçen gün azalacaktır. Örneğin 5. yılda amcanızın geliri aşağıdaki gibi olacaktır: </li></ul>
  17. 17. Emeklilik Örnekleri <ul><li>Gelir Nominal Reel </li></ul><ul><li>Emeklilik 16.216 TL 7800 TL </li></ul><ul><li>Tasarruf 19.717 TL 9.484 </li></ul><ul><li>Toplam Gelir 35.933 TL 17.284 </li></ul><ul><li>Amcanız yıllık reel geliri ile 5. yılda yıllık masraflarını karşılayamaz duruma gelecektir. Burada amcanızı yanıltmamamız için her yıla düşen reel değerleri hesaplamanız gerekir. </li></ul>
  18. 18. Emeklilik Örnekleri <ul><li>BD= Yıllık Reel Anüite x(Anüitenin bugünkü değeri) </li></ul><ul><li>180.000 = Reel Anüite (reel faiz oranı %3.8 ile 20 yılın anüite faktörü) </li></ul><ul><li>180.000 =Reel Anüite x 13,834 </li></ul><ul><li>Reel Anüite = 13.011 TL </li></ul><ul><li>Toplam geliri (reel)=13.011 +7800 = 20.811 TL </li></ul><ul><li>Bu durumda amcanızın yıllık harcamalarını biraz azaltması gerekecektir. </li></ul>

×