Uyghur bible romanized

807 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
807
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Uyghur bible romanized

  1. 1. tewrattin tallanmilar: alemning yaritilixi misirdin chiqix zebur tallanmiliri injil: metta bayan qilghan hux hewer markus bayan qilghan hux hewer luqa bayan qilghan hux hewer yuhanna bayan qilghan hux hewer hezriti eysa elchilirining paaliyetliri rimliqlargha yezilghan het korintliqlargha yezilghan birinchi het korintliqlargha yezilghan ikkinchi het galatiyaliqlargha yezilghan het efesliklerge yezilghan het filipiliklerge yezilghan het kolosiliqlargha yezilghan hetsalonikaliqlargha yezilghan birinchi hetsalonikaliqlargha yezilghan ikkinchi het timotiygha yezilghan birinchi het timotiygha yezilghan ikkinchi het titusqa yezilghan het filimungha yezilghan het ibraniylargha yezilghan het yaqup yazghan het petrus yazghan birinchi het petrus yazghan ikkinchi het yuhanna yazghan birinchi het yuhanna yazghan ikkinchi het yuhanna yazghan uchinchi het yehuda yazghan het wehiyler
  2. 2. 1:1 huda hemmidin burun putun alemni yaratti. 2 u chaghda yer xari xekilsizwe qupquruq halette bolup, sularni qarangghuluq qaplighanidi. hudaning rohisu ustide lerzan perwaz qilip yuretti. 3 huda: yoruqluq bolsun! degenidi,yoruqluq peyda boldi. 4-5 huda yoruqluqning yahxi ikenlikini kordi. xuningbilen, u yoruqluqni qarangghuluqtin ayridi we yoruqluqni kunduz, qarangghuluqni bolsa keche dep atidi. keche-kunduz otup, bu tunji kun boldi. 6 andin,huda: sularning yuqiri-towen ikkige ayrilip turuxi uchun ularning arisida birpasil bolsun! dep emr qildi. 7 xuning bilen, bir pasil peyda bolup, uning astidikisularni ustidiki sulardin ayridi. hudaning emri bilen xundaq boldi. 8 huda bupasilni asman dep atidi. keche-kunduz otup, bu ikkinchi kun boldi. 9 andin,huda: asmanning astidiki sular bir yerge yighilsun we quruq tupraq korunsun!dedi. hudaning emri bilen xundaq boldi. 10 huda quruq tupraqni yer,yighilghan sularni bolsa dengiz dep atidi. huda bularning yahxi ikenlikini kordi.11 andin, huda yene: yerde her hil osumlukler; uruqluq we mewilik bolup, ozturliri boyiche unup chiqsun! dedi. hudaning emri bilen xundaq boldi. 12xuning bilen, yer yuzide her hil uruqluq we mewilik osumlukler oz turliriboyiche unup chiqti. huda bularning yahxi ikenlikini kordi. 13 keche-kunduzotup, bu uchinchi kun boldi. 14 huda yene: asmanda yoruqluq beridighanjisimlar bolsun. ular keche bilen kunduzni perqlendurup, kun, pesil we yillarniayrip turuxta belge bolsun. 15 bu jisimlar nur chechip, yer yuzini yorutuptursun! dep emr qildi. hudaning emri bilen xundaq boldi. 16 huda yoruqluqberidighan ikki chong jisimni yaratti, quyaxni kunduzni baxquridighan, aynikechini baxquridighan qildi. hemde huda yene yultuzlarnimu yaratti. 17-18 yeryuzini yorutux, kunduz bilen kechini baxquridighan qilix we yoruqluqniqarangghuluqtin ayrix uchun, huda yoruqluq beridighan jisimlarni asmanghaorunlaxturdi we ularning yahxi ikenlikini kordi. 19 keche-kunduz otup, butotinchi kun boldi. 20 huda yene: su her hil janliqlar bilen tolsun, asmanda herhil ucharqanatlar uchsun! dep emr qildi. 21 buning bilen, huda sudayaxaydighan ajayip-gharayip janliqlarni, her hil chong-kichik beliqlarni weasmandiki her hil ucharqanatlarni oz turliri boyiche yaratti. huda bujanliqlarning yahxi ikenlikini kordi. 22 huda bu janliqlargha beht ata qilip: sudayaxighuchi janliqlar kopiyip, dengiz-okyanlarni toldursun, ucharqanatlar yeryuzide ulghaysun! dedi. 23 keche-kunduz otup, bu bexinchi kun boldi. 24 hudayene: yer yuzide her hil janiwarlar oy haywanliri we chong-kichik yawayihaywanatlar peyda bolsun! dedi. hudaning emri bilen xundaq boldi. 25 xuningbilen, huda yer yuzide her hil janiwarlarni oz turliri boyiche yaratti we ularningyahxi ikenlikini kordi. 26 andin, huda: bizning obrazimizdek, yeni rohiy jehettinbizge ohxaydighan insanlarni yaritayli. ular her hil janiwarlarni dengiz-okyandiki beliqlar, asmandiki ucharqanatlar, barliq oy haywanliri we chong-kichik yawayi haywanatlarni baxquridighan bolsun! dep emr qildi. 27 buningbilen, huda insanni oz obrazidek yaratti, uni ozige ohxaydighan qilip yaratti,
  3. 3. xundaqla ularni er we ayal qilip yaratti. 28 huda ulargha beht ata qilip mundaqdedi: perzent korup kopiyinglar, yer yuzini qaplap, dunyani boysundurunglar.xundaqla, dengiz-okyandiki beliqlar, asmandiki ucharqanatlar, xuningdekputun janiwarlarni baxqurunglar. 29 men silerge putun yer yuzidiki her hilziraet we mewilerni ozuqluq qilip berdim. 30 barliq chong-kichik haywanatlarwe ucharqanatlar qatarliq her hil mehluqlargha bolsa ot-chop we koktatlarniozuqluq qilip berdim. hudaning emri bilen xundaq boldi. 31 hudayaratqanlirining hemmisige qarap, ularning yahxi ikenlikini kordi. keche-kunduz otup, bu altinchi kun boldi.2:1 xundaq qilip, alem putkul mewjudatliri bilen yaritilip boldi. 2 yettinchi kunikelgende, huda yaritix ixini tamamlap bolghan bolup, u kuni aram aldi. 3 uyettinchi kunni behtlik kun qilip, uni muqeddes kun dep jakarlidi, chunki bu kunhuda yaritixni tamamlap aram alghan kun idi. 4-5 perwerdigar hudaningalemni yaritixi jeryanida mundaq ixlar boldi: perwerdigar huda alemniyaratqanda, yer yuzide ot-chop we ziraetler yoq idi, chunki huda tehi yamghuryaghdurmighanidi, xundaqla yer teriydighan ademmu yoq idi. 6 emma, yerdinsu chiqip, putun zeminni sughardi. 7 andin, perwerdigar huda yerning topisidinadem atini yasidi we uning burnidin hayatliq nepisini puwlidi. buning bilen,adem atigha hayatliq berildi. 8 perwerdigar huda xerqtiki erem degen jayda birba berpa qilip, ozi yaratqan ademni u yerge orunlaxturdi. 9 perwerdigar hudau yerde yene mewiliri xerin we chirayliq her hil derehlerni osturdi. baghningotturisida alahide ikki tup dereh bar idi. biri hayatliq beridighan dereh bolup,yene biri yahxi bilen yamanni bilduridighan dereh idi. 10 erem degen yerdin birderya eqip kelip, baghni sughiratti. baghdin chiqqan su totke bolunetti. 11birinchisi pixon deryasi bolup, altun chiqidighan hawilah degen yerni aylinipotidu. 12 u yerning altuni sap. u yerdin yene kem uchraydighan hux puraqliqdewirqay we yolluq heqiq chiqidu. 13 ikkinchisi gihon deryasi bolup, kuxdegen yerni aylinip otidu. 14 uchinchisi dijle deryasi bolup, assurning xerqidineqip otidu. totinchisi firat deryasidur. 15 perwerdigar huda adem atini erembaghqa ixlep uni perwix qilsun, dep u yerge qoyghanidi. 16 perwerdigar hudaadem atigha emr qilip: baghdiki mewilerni halighiningche ye. 17 emma, yahxibilen yamanni bilduridighan dereh ning mewisini hergiz yeme. chunki, uniyeseng, choqum olisen! dedi. 18 keyin, perwerdigar huda: ademning yalghuzyaxixi yahxi emes, uninggha layiq bolghudek bir yardemchi hemrah yaritaydedi. 19 buning bilen, perwerdigar huda yerdiki topidin yaratqan her hilhaywanat we ucharqanatlarni adem atining aldigha ulargha isim qoysun, depkelturdi. adem ata ulargha qandaq isim qoysa, xundaq atilip keldi. 20 ademata barliq ucharqanat we haywanlargha isim qoydi. wehalenki, ularning arisidaozige layiq bolghudek birer yardemchi hemrah yoq idi. 21 xunga, perwerdigarhuda adem atini qattiq uhlitiwetti. u uhlawatqanda, huda uning bir tal
  4. 4. qowurghisini elip, u yerni uning goxi bilen etip qoydi. 22 perwerdigar hudaalghan qowurgha songikidin bir ayal yasap, uni adem atining aldigha elipkeldi. 23 adem ata huxal halda mundaq dedi: mana emdi songiki meningsongikimdin, goxi mening goxumdin elinghan, manga ohxax hildiki biri boldi! uayal dep atalsun, chunki u erdin elinghan. 24 bir ademning ata-anisidin ayrilip,ayali bilen birlixip bir ten boluxi ene xu sewebtindur. 25 u chaghda, adem atabilen uning ayalining her ikkilisi yalinga bolup, nomus qilixmaytti.3:1 yilan perwerdigar huda yaratqan haywanlarning ichide eng hiyligiri idi. uayaldin: huda baghdiki herqandaq derehning mewisini yeyixinglarni rasttinlameni qildimu? dep soridi. 2 ayal: baghdiki derehlerning mewilirini yesek bolidu.3 peqet baghning otturisidiki derehning mewisini yesek bolmaydu. hudabizning bu derehning mewisini yeyiximizni, hetta uninggha qoltegkuzuximiznimu meni qildi. eger bu ixni qilsaq, olimiz, dep jawas berdi. 4yilan ayalgha jawaben mundaq dedi: yalghan! hergiz olmeysiler! 5 hudasilerning uni yesenglar, kozunglarning echilip, ozige ohxax yahxi bilenyamanni bilidighan bolup qalidighanliqinglarni bilidu. 6 ayal bu derehningmewisining chirayliq we xerin ikenlikini korup, uni yese qanchilik eqilliq bolupketidighanliqini oylap, mewidin uzup yedi we uni yenida turghan erigimu berdi.umu yedi. 7 ular mewini yeyixi bilenla kozliri echilip, ozlirining yalingachliqinibilip nomus qilixti. xunga, ular enjur yopurmaqlirini bir-birige chetip, bedenliriniyepiwelixti. 8 xu kunning salqin chuxken waqtida, ular perwerdigar hudaningbaghda mengip yurgen xepisini anglap, derehzarliqning arisighayoxurunuwelixti. 9 lekin, perwerdigar huda adem atigha: sen qeyerde? depwarqiridi. 10 adem ata: men sening baghda mengip yurgenlikingni anglap,yalingachliqimdin nomus qilip, sendin qorqup yoxurunuwaldim, dep jawasberdi. 11 huda uningdin: yalingachliqingni sanga kim eytti? yaki men yeme,degen mewini yedingmu? dep soridi. 12 adem ata: sen manga hemrahbolsun, dep bergen ayal u mewidin manga bergenidi. xuning uchun yedim,dep jawas berdi. 13 perwerdigar huda ayaldin: neme uchun mundaq qilding?dep soridi. meni yilan azdurdi, xunga yedim, dep jawas berdi ayal. hudaningadem ata bilen hawa anini jazalixi 14 xuning bilen, perwerdigar huda yilangha:bu qilmixing uchun jazagha tartilisen! barliq haywanatlar ichide peqet senlamunu lenetlerge qalisen: hazirdin baxlap, yer beghirlap mengip, omurwayettopa yeysen. 15 seni ayal bilen duxmen qilimen. uning ewladi bilen seningewladingmu duxmenlixip otidu. uning ewladi sening bexingni yanjiydu, senuning tapinini chaqisen dedi. 16 keyin, perwerdigar huda ayalgha:hamilidarliqingning azabini hessilep axurimen. tughutungning tolghiqinimuziyade qilimen. xundaqtimu, eringge kuchluk ixtiyaq baghlaysen, u senibaxquridu, dedi. 17 perwerdigar huda adem atigha: ayalingning sozige kirip,men yeyixni meni qilghan mewini yegenliking tupeylidin, yermu lenitimge
  5. 5. uchridi. sen emdi omurwayet japaliq ixlex bilenla ozuqlinisen. 18 yerdin tikenwe qamghaq unidu, sen bolsang yerdiki ziraetlerni yeysen. 19 bax- kozungterge chomgendila toyghudek birnerse yeyeleysen, taki olup topigha aylinipketkuche ixtin bax koturelmeysen. topidin yaritilding, xunga yene topighaqaytisen! dedi. 20 adem ata ayaligha hawa ibraniy tilidiki hayatliq degen sozbilen ahangdax degen isimni qoydi, chunki u insanlarning anisi idi. 21perwerdigar huda adem ata bilen uning ayaligha haywanning terisidin kiyimqilip, kiydurup qoydi. 22 andin, perwerdigar huda mundaq dedi: adem atabizge ohxax yahxi bilen yamanni bilidighan bolup qaldi. emdi uning hayatliqberidighan dereh ning mewisini yep qoyuxidin saqliniximiz kerek. bolmisa, umenggu yaxaydu! 23 xuning bilen perwerdigar huda ularni erem baghdinqoghlap chiqirip, yerge, yeni ozliri esli yaritilghan tupraqqa ixleydighan qilipqoydi. 24 andin, huda adem atini hayatliq beridighan derehke yeqinlaxmisundep, erem baghning xerq teripige kerus dep atilidighan mehluqlarni we bisi otchechip, u yan bu yan qozghilip yaltirap turidighan bir qilichni orunlaxturdi.4:1 adem ata ayali hawa ana bilen bille boldi. hawa ana hamilidar bolup, biroghul tughdi. u: perwerdigarning yardimi bilen bir oghulgha ige boldum dediwe ismini qabil ibraniy tilidiki ige boldum degen soz bilen ahangdax qoydi. 2keyin, u yene bir oghul tughup, ismini habil qoydi. ikkiylen chong bolghandinkeyin, habil padichi boldi, qabil bolsa dehqan boldi. 3 hosul mezgili kelgende,qabil yerning mehsulatidin elip perwerdigargha teqdim qildi. 4 habilmu qoypadisi ichidin tunji tughulghan qozilardin soyup, taza semiz yeridinperwerdigargha teqdim qildi. perwerdigar habilni we uning sowghitini qobulqildi. 5 biraq, qabilni we uning sowghitini qobul qilmidi. buningdin intayin hapabolghan qabilning chirayi tutulup ketti. 6 xu chaghda, perwerdigar qabilgha:nemixqa hapa bolisen? chiraying nemixqa tutulup ketti? 7 eger durus ixqilghan bolsang, senimu qobul qilghan bolattim! biraq, yamanliq qilsang,gunah huddi ixik aldida etilmaqchi bolup turghan yawa itqa ohxax, seningwujudungni chirmiwalidu. u seni oz ilkige almaqchi bolsimu, lekin sen uniyengixing lazim! dedi. 8 keyin, qabil inisi habilgha: yur, dalada seyle qilipkeleyli! dedi. ular daladiki waqtida, qabil inisigha qol selip, uni olturuwetti. 9perwerdigar qabildin: ining habil qeni? dep soridi. bilmeymen, men inimningbaqquchisimidim? dep jawas berdi u. 10 perwerdigar keynidinla uni: bu nemeqilghining? iningning intiqam elix uchun dad-peryad qiliwatqan qeni mangakorunup turidu. 11 sen emdi lenetke uchraysen. buningdin keyin, bu yerdeturalmaysen! chunki, sen iningni olturdung, yerge qan toktung. 12 sen yergeixligen teqdirdimu, yer sanga hosul bermeydu. sen emdi sersan bolup, yeryuzide sergerdanliqta yurisen, dep eyiblidi. 13 buni anglighan qabilperwerdigargha mundaq dedi: men bundaq eghir jazani koturelmeymen. 14sen meni bu yerdin qoghlap, huzurungdin heydewatisen! men emdi oy-
  6. 6. makansiz, sersan bolup, yer yuzide sergerdanliqta yurimen. meni korgenla kixiolturuwetidu! 15 lekin, perwerdigar: yaq, seni olturgen kixi yette hesse qattiqjazalinidu, dedi. xuning bilen, perwerdigar qabilni olturmekchi bolghanlarniagahlandurux uchun, uning pexanisige alahide belge qoyup qoydi. 16 buningbilen, qabil perwerdigarning huzuridin chiqip, erem baghning xerq teripidikinod degen jayda olturaqlixip qaldi. 17 qabil ayali bilen bille boldi. ayalihamilidar bolup, bir oghul tughdi. uning ismini hanuh qoydi. qabil bir xeherbina qilip, xeherni oghlining ismida atidi. 18 hanuhtin irad toreldi, iradtinmehuyail toreldi, mehuyaildin metuxail toreldi, metuxaildin lamik toreldi. 19lamik ikki hotun aldi. birining ismi ade, yene birining ismi zille idi. 20 adeyabalni tughdi. yabal kochmen malchilarning bowisi boldi. 21 uning inisiningismi yubal idi. yubal chiltar we ney chalghuchilarning piri boldi. 22 zille tubal-qayin degen bir oghulni tughdi. tubal-qayin tu, tomur jabduqlarniyasighuchilarning piri boldi. tubal-qayinning neime isimlik bir singlisi bar idi. 23lamik ikki ayaligha po etip, mundaq dedi: ey ade bilen zille, sozumge qulaqselinglar! ey ayallirim, kongul qoyup anglanglar! manga cheqilghan bir ademniolturdum. meni urghan bir yaxni olturdum. 24 qabilni olturguchi yette hessejazalansa, meni olturguchi yetmix yette hesse jazalinidu. 25 adem ata yene ozayali bilen bille bolux netijiside, ayali bir oghul tughdi. hawa ana: huda mangaqabil olturuwetken habilning ornigha bir oghul berdi dedi. xunga, u ismini setahang jehette huda berdi qoydi. 26 settin bir oghul tughulup, ismi enoxqoyuldi. mana xu chaghdin baxlap, ademler perwerdigargha ibadet qilixqabaxlidi.5:1 towendikiler adem atining ewladliridur: huda ademni ozige ohxaydighanqilip yaratti. 2 ularni er we ayal qilip ayrip, ulargha beht ata qildi hemde ularniadem dep atidi. 3 adem ata 130 yexida ozige ohxaydighan yene bir oghulperzent korup, uning ismini set qoydi. 4 adem ata setni tapqandin keyin, yene800 yil hayat kechurup, yene kop oghul-qiz perzentlerni kordi. 5 u 930 yexidaalemdin otti. 6 set 105 yexida bir oghul perzent korup, uning ismini enoxqoydi. 7 keyin, u yene 807 yil hayat kechurup, yene oghul-qiz perzentlernikordi. 8 u 912 yexida alemdin otti. 9 enox 90 yexida bir oghul perzent korup,uning ismini qenan qoydi. 10 keyin, u yene 815 yil hayat kechurup, yeneoghul-qiz perzentlerni kordi. 11 u 905 yexida alemdin otti. 12 qenan 70 yexidabir oghul perzent korup, uning ismini mahalalil qoydi. 13 keyin, u yene 840 yilhayat kechurup, yene oghul-qiz perzentlerni kordi. 14 u 910 yexida alemdinotti. 15 mahalalil 65 yexida bir oghul perzent korup, uning ismini yaret qoydi.16 keyin, u yene 830 yil hayat kechurup, yene oghul- qiz perzentlerni kordi. 17u 895 yexida alemdin otti. 18 yaret 162 yexida bir oghul perzent korup, uningismini hanuh qoydi. 19 keyin, u yene 800 yil hayat kechurup, yene oghul-qizperzentlerni kordi. 20 u 962 yexida alemdin otti. 21 hanuh 65 yexida bir oghul
  7. 7. perzent korup, uning ismini metuxelah qoydi. 22 xuningdin keyin, hanuh 300yil jeryanida huda bilen yeqin yaxidi. u yene oghul-qiz perzentlerni kordi. 23 uyer yuzide jemiy 365 yil yaxap, 24 putun hayatini huda bilen yeqin otkuzup, birkuni kozdin ghayib boldi. chunki, huda uni oz yenigha elip ketkenidi. 25metuxelah 187 yexida bir oghul perzent kordi. uning ismini lamik qoydi. 26keyin, u yene 782 yil hayat kechurup, yene oghul- qiz perzentlerni kordi. 27 u969 yexida alemdin otti. 28-29 lamik 182 yexida bir oghul perzent korup, uningismini nuh ahang jehette yenggillitix dep qoydi. u: perwerdigarning yerge lenetoquxi bilen, biz japaliq ixlargha qalghan. emdi bu bala bizning eghirimizniyenggillitidu dedi. 30 nuhni tapqandin keyin, lamik yene 595 yil hayatkechurup, yene oghul-qiz perzentlerni kordi. 31 u 777 yexida alemdin otti. 32nuh 500 yaxqa kirgendin keyin, sam, ham, yapet isimlik u oghul perzent kordi.6:1 insanlar dunyada kopiyixke baxlighanda, qizlarmu koplep tughulghanidi. 2hudaning oghulliri xu qizlarning chirayliqliqini korup, ozliri halighan qizlarnihotunluqqa elixqa baxlidi. 3 buni korgen perwerdigar: men insanlargha bergenhayatliq rohi ularda menggu yaximaydu. chunki, ular oluxke tegixlik. kelgusideularning omri bir yuz yigirme yaxtin axmisun! dedi. 4 hudaning oghulliriinsanlarning qizliri bilen bille bolup, ewlad tapqan chaghda we keyinkiwaqitlarda, yer yuzide neghilim dep atilidighan, diwige ohxaydighanademlermu bar idi. ular qedimki zamanning baturliri we dangliq kixiliri idi. 5perwerdigar insanlarning rezillikini, niyitining herqachan yamanliqini korup, 6ozining ademni yaratqanliqigha puxayman qildi. u intayin echinghan halda: 7men yaratqan insanlarni yer yuzidin yoqitimen. xundaqla, barliq chong-kichikhaywanatlar we ucharqanatlarnimu yoq qilimen. ularni yaratqanliqim uchunepsuslinimen! dedi. 8 lekin, perwerdigar nuhtin hursen idi. 9-10 nuhning ix-izliritowendikiche: nuhning sam, ham, yapet isimlik u oghli bar idi. nuh ozzamanida birdinbir durus, qusursiz adem bolup, hudagha yeqin yaxighanidi.11 baxqa insanlar bolsa hudaning neziride gunahqa patqan bolup, yer yuziular seweblik zorawanliqqa tolghanidi. 12 huda dunyagha nezer selip,kixilerning qilmixlirining rezillikidin dunyaning intayin buzulghanliqini kordi. 13xuning bilen, huda nuhqa: dunya insanlarning zorawanliqigha tolup ketti.xunga, men ularni yoqitimen! dunya bilen qoxup putunley yoqitimen! 14 senyahxi xemxad yaghichidin ozungge bir keme yasa. yasighan kemining ichideoyler bolsun. su kirmesliki uchun, ichi-sirtini momla. 15 kemining uzunluqi biryuz ottuz u metir, kengliki yigirme ikki metir, egizliki on u metir bolsun. 16kemining eng ustide lempe bolsun, lempe bilen yagha tam ariliqida elliksantimetir egizlikte boxluq qaldur. kemini yuqiri, ottura we towen u qewetqilghin. kemining ixikini yenigha achqin. 17 men yer yuzini topan bilen gherqqilip, asman astidiki putkul janliqlarni yoqitimen. yer yuzidiki tiniqi barlikimehluqlarning hemmisini yoqitimen, 18 lekin, sen bilen aldin bir ehde tuzey.
  8. 8. sen ayaling, oghulliring we kelinliringni elip kemige chiq. 19 sen yene kemigeyer yuzidiki her hil haywanlarning herbir turining erkek-chixisidin bir juptin elip,ularni saqlap qal. 20 her hil chong-kichik haywanatlar we ucharqanatlarsaqlinip qelix uchun, sening aldinggha bir juptin kelidu. sen ularni kemigekirguzgin. 21 ozunglar we haywanatlar uchun her hil ozuq-tuluklerni eliwal,dedi. 22 nuh herbir ixta huda buyrughandek qildi.7:1 perwerdigar nuhqa: bu dunyadiki kixiler arisida sening birdinbir durus kixiikenlikingni bayqidim. xunga, sen putun ailengdikilerni elip kemige chiqqin. 2men halal dep bekitken haywanatlarning her hilining erkek-chixisidin yettejuptin, haram lirining her hilining erkek-chixisidin bir juptin eliwal. 3ucharqanatlarning her hilining erkek-chixisidinmu yette juptin eliwal. xundaqbolghanda, topan ahirlaxqandin keyin, her hil haywanat, ucharqanatlar hayatqelip, yer yuzide ularning uruqi qayta kopiyeleydu. 4 ozum yaratqan putkuljanliqlarni yer yuzidin putunley yoqitix uchun, yette kundin keyin, uda qiriqkeche-kunduz qattiq yamghur yaghdurimen, dedi. 5 nuh perwerdigarningbuyruqlirini bir-birlep ijra qildi. 6 topan yer yuzini basqanda, nuh alte yuz yaxtaidi. 7 u topan balasidin qutulup qelix uchun, ayali, oghulliri we kelinlirini elipkemige chiqti. 8-9 halal we haram dep bekitilgen her hil chong- kichikhaywanatlar we ucharqanatlarmu hudaning nuhqa eytqinidek nuhning aldighakelip, jupliri bilen kemige kirdi. 10 yette kundin keyin, yer yuzini topan besixqabaxlidi. 11 nuh alte yuz yaxqa kirgen yili ikkinchi ayning on yettinchi kuni, yerastidiki hemme bulaqlar yerilip, asmandin cheleklep quyghandek qattiqyamghur yaghdi. 12 yamghur qiriq keche-kunduz tohtimay dawamlaxti. 13 delyamghur baxlanghan kuni, nuh, ayali, sam, ham, yapettin ibaret u oghli wekelinliri kemige chiqti. 14 her hil yawayi haywanatlarning chong-kichikliri, oyhaywanliri we ucharqanatlar, 15 jumlidin, tiniqi barliki putkul mehluqlar ozjupliri bilen nuhning aldigha bir juptin kelip, kemige chiqti. 16 hayatkechuruwatqan barliq janliqlar hudaning emri boyiche oz jupliri bilen kemigekirgendin keyin, perwerdigar kemining ixikini taqap qoydi. 17 yamghur qiriqkun dawamlaxti. topan ulghayghanseri keme yerdin koturuldi. 18 su tehimuegizlep, keme su yuzide leylep qaldi. 19 topan yer yuzini qaplap, hetta egiz tachoqqilirimu korunmey qaldi. 20 su orlep taki eng egiz ta choqqiliridin yettemetir egizlep ketkuche dawamlaxti. 21 netijide, yer yuzidiki hayatkechuruwatqan putkul janliqlar, yeni herqandaq ucharqanatlar, chong-kichikhaywanatlar we insanlar putunley yoqitildi. 22 demek, yer yuzidiki hayatliqnepisi bar bolghanlarning hemmisi oldi. 23 huda yer yuzidiki hemmejanliqlarni, yeni insanlar, chong-kichik haywanatlar we ucharqanatlarni yoqatti.peqet nuh bilen uning kemisidiki janliqlarla hayat qaldi. 24 topan yer yuzini biryuz ellik kun basti.
  9. 9. 8:1 xundaq bolsimu, huda nuhni we kemide uning bilen bille bolghan barliqhaywanatlarni untup qalmidi. u yer yuzide xamal chiqarghanidi, su pesiyixkebaxlidi. 2 yer astidiki bulaqlar yepilip, asmandin yeghiwatqan qattiqyamghurmu tohtighanidi. 3 bir yuz ellik kun ichide su asta-asta azaydi. 4yettinchi ayning on yettinchi kuni, keme ararat ta tizmiliridiki bir taghning ustideolturup qaldi. 5 su dawamliq pesiyip, oninchi ayning birinchi kuni ta choqqilirikorunuxke baxlidi. 6 qiriq kundin keyin, nuh derizini echip, 7 bir qaghini qoyupberdi. bu qagha taki yerdiki su qurup ketkuche, kemining etrapida aylinipyurdi. 8 xuning bilen bir waqitta, nuh suning yer yuzidin yanghan yakiyanmighanliqini bilix uchun, bir kepterni qoyup bergenidi. 9 lekin, yer yuzinitehiche su qaplap turghachqa, kepter qonghudek jay tapalmay qaytip keldi.nuh qolini sunup, uni tutup kemige ekiriwaldi. 10 yene yette kundin keyin, ukepterni yene qoyup berdi. 11 kechqurun, heliqi kepter tumxuqida yengizeytun yopurmiqini chixligen halda nuhning yenigha qaytip keldi. nuhxuningdin suning yer yuzidin asasiy jehettin yanghanliqini bildi. 12 yene yettekundin keyin, u kepterni yene qoyup berdi. bu qetim kepter qaytip kelmidi. 13nuh alte yuz bir yaxqa kirgen yili birinchi ayning birinchi kuni, topan yer yuzidinputunley yenip boldi. nuh kemining qapqiqini echip, opchorisige qarap, yeryuzining quruxqa baxlighanliqini kordi. 14 ikkinchi ayning yigirme yettinchikuni, yer yuzi putunley qurup boldi. 15-16 huda nuhqa: ayaling, oghulliring wekelinliringni kemidin elip chiq. 17 yeningdiki barliq mehluqlar, yeniucharqanatlar we chong-kichik haywanatlarni elip chiq. ular yer yuzide yenekopiyip, zemingha taralsun, dedi. 18 xuning bilen, nuh ayali, oghulliri wekelinlirini elip kemidin chiqti. 19 yer yuzidiki barliq janliqlar, yeni chong-kichikhaywanatlar we ucharqanatlar oz turliri bilen top-top boluxup kemidin chiqixti.20 nuh perwerdigargha atap bir qurbanliq supisi yasap, halal dep bekitilgenhaywanat we ucharqanatlarning her turidin tallap soyup, qurbanliq supitidekoyduruwetti. 21 perwerdigar qurbanliqtin memnun bolup, konglide:insanlarning qilmixliri uchun yerge qayta lenet oqumaymen. insanlarningkichikidin tartip niyitining putunley yamanliqini bilimen. xundaq bolsimu, yeryuzidiki barliq janliqlarni hergiz bu qetimqidek qayta yoqitiwetmeymen. 22 yeryuzi bir kun mewjut bolsa, uningda terim-yighim, issiq-soghuq, qix-yaz, keche-kunduzmu mewjut bolidu! dedi.9:1 huda nuh we uning oghullirigha beht ata qilip mundaq dedi: silerneslinglarni kopeytinglar, uruq-ewladinglar putun dunyagha tarqalsun. 2 yeryuzidiki barliq chong-kichik haywanatlar, ucharqanatlar we beliqlar silerdinqorqup, silerning baxquruxunglarda bolidu. 3 burun silerge ozuqluq uchunkoktatlarni berginimdek, emdi silerge hemme haywanatlarnimu berimen. 4lekin, siler qeni bar goxni hergiz yemenglar, chunki jan qandidur. 5 buningdinbaxqa, qan tokulux bolsa, choqum hesas alimen. herqandaq bir haywan adem
  10. 10. olturse, uningdinmu hesas alimen. kimdekim adem olturse, unimu olumgemehkum qilimen. 6 men ademni ozumge ohxaydighan qilip yarattim, xuninguchun, kimki baxqa bir ademning qenini tokse, uning qenimu baxqilar teripidintokulidu. 7 siler neslinglarni kopeytinglar. silerning uruq-ewladinglar putundunyani qaplisun. 8-10 andin, huda nuh we uning oghullirigha mundaq dedi:men emdi siler we silerning uruq-ewladliringlar bilen hemde yer yuzidiki barliqhaywanatlar, yeni siler bilen bille kemidin chiqqan herbir oy haywanliri, yawayihaywanatlar we ucharqanatlar bilen ehde tuzimen. 11 silerge wede berimenki,putkul janliqlar hergiz topan bilen qayta yoqitilmaydu, yer yuzini harasqilidighan topan ikkinchi kelmeydu. 12-13 men siler we barliq janliqlar bilenmengguluk bir ehdini tuzdum. bu ehdining belgisi asmanda korunidighanhesen-husendur. 14-15 meyli qachan bolmisun, yamghurdin keyin asmandikibulutlar arisida hesen-husenni korginimde, ozumning siler we putkul janliqlarbilen tuzgen ehdemni esimge alimen. topan barliq janliqlarni qaytayoqatmaydu. 16 hesen- husenning bulutlar arisida peyda boluxi ozumningsiler we yer yuzidiki putkul janliqlar bilen tuzgen mengguluk ehdemni esimgekelturidu. 17 hesen-husen mening barliq janliqlar bilen tuzgen ehdemningbelgisi bolsun. 18 kemidin chiqqan nuhning oghulliri: sam, ham we yapetleridi. ham qananliqlarning bowisi. 19 dunyagha tarqalghan hemme helqlernuhning bu u oghlining ewladliridur. 20 nuh dehqan bolup, uzumzarliqyetixturgen birinchi kixi idi. 21 bir qetim, u xaras ichip mest bolup qelip, kiyim-kecheklirini seliwetip, chedirida yatatti. 22 qananning atisi bolghan ham,atisining qipyalingachliqini korup qelip, bu ixni ikki qerindixigha axkarilapqoydi. 23 sam bilen yapet uchisigha bir uzun chapan yepinchaqlap, chedirningichige keyniche mengip kirip, chapanni atisigha yepip qoydi. ular yuzini alditerepke qilip, atisining yalinga tenige qarimidi. 24 nuh oyghinip, kenji oghlihamning qilghanlirini bilip, 25 uning oghli qanangha lenet oqup mundaq dedi:qanangha lenet yaghqay! u qerindaxlirining eng towen quli bolghay. 26perwerdigar sam etiqad qilghan huda medhiyilengey! qananning ewladisamning ewladigha qul bolghay. 27 huda yapetni gullep yaxnatqay. uningewladi samning ewladi bilen bille inaq yaxighay. qananning ewladi yapetningewladigha qul bolghay. 28 topandin keyin, nuh yene 350 yil omur kordi. 29 u950 yexida alemdin otti.10:1 nuhning oghulliri sam, ham, yapetlerning ewladliri towendikiche: topandinkeyin, u ucheylendin perzentler toreldi. 2 yapetning oghulliri: gomer, mago,maday, yawan, tubal, mexek we tiraslar idi. 3 gomerning ewladliri: axkinazlar,righatlar we togarmahlar idi. 4 yawanning ewladliri: elixa, tarxix, kittim,rodanim helqliri idi. 5 ular dengiz boylirida we arallarda yaxaydighanmilletlerning atisi boldi. yapetning ewladliri oz qebililiri we dletliri ichide yaxap,oz tillirida sozlixidighan milletlerdin bolup qaldi. 6 hamning oghulliri: kux, misir,
  11. 11. liwiye we qananlar idi. 7 kuxning ewladliri bolsa: sibalar, hawilahlar, sabitalar,raamilar we sebitikahlar idi. raamining ewladliri bolsa: xibalar we dedanlar idi.8 kuxning nimrod isimlik bir oghli bolup, u yer-yuzidiki eng kuchluk baturghaaylandi. 9 u perwerdigarning aldida batur owchi bolghanidi. xunga, kixilerarisida perwerdigar seni nimrodtek batur owchi qilsun! degen soztarqalghanidi. 10 deslepte, uning padixahliqi babil, erek, akad, kalneh degenjaylarni oz ichige alatti. bu tot jay babilonda idi. 11-12 u bu yerdin assurrayonigha kengiyip, ninewi, rihubot-ir, kalah we resen degen xeherlerni binaqildi. resen xehiri ninewi bilen kalah xehirining otturisida bolup, u katta xeheridi. 13 misirning ewladliri: ludlar, anamiylar, lehabiylar, naftuhiylar, 14patruslar, kasluhiylar we kritlar idi. filistinlikler bolsa, kasluhiylarning keyinkiewladliri idi. 15 qananning tunji oghlining ismi sidon idi, yene bir oghlining ismihit idi. ularning isimliri keyin her milletlerning isimlirigha aylinip, ular xumilletlerning bowiliri boldi. 16 qanan yene yebuslar, amorlar, girgaxlar, 17hiwilar, arkiylar, sindiylar, 18 arwadiylar, simariylar we hamatiylarning bowisiboldi. keyin, qananliqlarning qebililiri nahayiti keng tarqaldi. 19 ularning zeminchegrisi sidonning jenubidin girarning yenidiki gaza xehirigiche, xerqte sodom,gomora, adma we siboimning yenidiki laxa xehirigiche baratti. 20 hamning buewladliri herqaysisi oz qebililiri we dletliri ichide yaxap, oz tillirida sozlixidighanmilletlerdin bolup qaldi. 21 sam yapetning akisi bolup, u eberlerning atisi boldi.22 samning oghulliri elam, assur, arpahxad, lod we arram idi. ularning isimlirikeyin her milletlerning isimlirigha aylinip, ular xu milletlerning bowiliri boldi. 23arramning ewladliri: uslar, hullar, geterler we maxlar idi. 24 arpahxadxalahning atisi, xalah bolsa eberning atisi idi. 25 eberdin ikki oghul toreldi.birining ismi pele ahang jehette bolunux idi, chunki u yaxighan dewrdeinsanlar bolunuxke baxlidi. yene birining ismi yoqtan idi. 26 yoqtanningewladliri: almodadlar, xelepler, hazarmawitlar, yerahlar, 27 hadoramlar,uzallar, diklahlar, 28 obaliylar, abimaellar, xibalar, 29 ofirlar, hawilahlar weyobablar idi. mana bularning hemmisi yoqtanning ewladliri bolup, 30 ularmexadin sefgharning xerq teripidiki taghqiche bolghan jaylarda yaxaytti. 31samning yuqirida tilgha elinghan ewladliri, herqaysisi oz qebililiri we dletliriichide yaxap, oz tillirida sozlixidighan milletlerdin bolup qaldi. 32 yuqiridikilernuhning ewladliridur. bular oz zeminidiki herbir qebililer boyiche hatirilengen.topandin keyin, dunyadiki putun milletler nuhning oghulliridin tarqaldi.11:1 deslepte, yer yuzide birla til bar idi, insanlar peqet bu tildila sozlixetti. 2ular xerq terepke kochuwatqinida, babilondiki bir tuzlenglikke kelip orunlaxti. 3ular ozara: hix quyup, otta pixurayli! dep meslihetlexti. buning bilen, ularquruluxta taxning ornigha hix, layning ornigha qara may ixlitidighan boldi. 4andin, ular: bir xeher bina qilayli! xeherde asmangha taqaxqudek bir munaryasap, oz namimizni chiqirip, terep-terepke tarqilip ketiximizdin saqlinayli!
  12. 12. deyixti. 5 perwerdigar insanlarning bina qiliwatqan xeher we munarini korgilichuxti. 6 perwerdigar: ular birlixip bir qowm bolup, bir tilda sozlixidiken. bupeqetla ular qilmaqchi bolghan ixning baxlinixi! buningdin keyin, ular nemeqilixni halisa, xuni qilalaydu. 7 biz chuxup, ularning tiliniqalaymiqanlaxturuwetip, ularni bir-birining meqsitini uqalmaydighan qilipqoyayli, dedi. 8 buning bilen, perwerdigar ularni putun dunyagha tarqitiwetti.ular xeher bina qilix quruluxini tohtatti. 9 xunga, bu xeherning nami babilahang jehette qalaymiqanchiliq dep ataldi. chunki, perwerdigar u yerdeinsanlarning tillirini qalaymiqanlaxturuwetip, ularni dunyaning herqaysijaylirigha tarqitiwetkenidi. 10 samning ewladliri towendikiche: topan otupikkinchi yili, sam 100 yexida arpahxadni tapti. 11 keyin, u yene 500 yil hayatkechurup yene oghul-qiz perzentlerni kordi. 12 arpahxad 35 yexida xalahnitapti. 13 keyin, u yene 403 yil hayat kechurup, yene oghul-qiz perzentlernikordi. 14 xalah 30 yexida eberni tapti. 15 keyin, u yene 403 yil hayatkechurup, yene oghul-qiz perzentlerni kordi. 16 eber 34 yexida pelegni tapti.17 keyin, u yene 430 yil hayat kechurup, yene oghul-qiz perzentlerni kordi. 18pele 30 yexida raghuni tapti. 19 keyin, u yene 209 yil hayat kechurup, yeneoghul-qiz perzentlerni kordi. 20 raghu 32 yexida seruhni tapti. 21 keyin, u yene207 yil hayat kechurup, yene oghul-qiz perzentlerni kordi. 22 seruh 30 yexidanahorni tapti. 23 keyin, u yene 200 yil hayat kechurup, yene oghul-qizperzentlerni kordi. 24 nahor 29 yexida terahni tapti. 25 keyin, u yene 119 yilhayat kechurup, yene oghul-qiz perzentlerni kordi. 26 terah 70 yil omur korup,ibram, nahor we haranlarni tapti. 27 terahning ewladliri towendikiche: terahibram, nahor we haranlarni tapti. haran bolsa lutni tapti. 28 harankaldanilarning zemini bolghan oz yurti ur xehiride atisi terahtin burun alemdinotti. 29 ibram sarahqa oylendi, nahor bolsa haranning qizi milkagha oylendi.haranning yene iskah degen balisimu bar idi. 30 sarah tughmas bolghachqa,perzent kormigenidi. 31 terah oghli ibramni, newrisi lut haranning oghli ni wekelini, yeni ibramning ayali sarahni elip, kaldanilarning zemini bolghan urxehiridin ayrilip, qanan degen rayongha ketmekchidi. biraq, ular haran degenxeherge kelgende, xu yerde olturaqlixip qaldi. 32 terah ikki yuz bex yil omurkorup, haranda alemdin otti.12:1 perwerdigar ibramgha mundaq dedi: sen yurtungdin chiqip, atang webaxqa uruq- jemetingdin ayrilip, men korsetmekchi bolghan yerge barghin. 2men sening uruq-ewladingni kopeytip, ularni bir chong helq qilimen. mensanga beht ata qilip, namingni ulu qilimen. xundaq qilip, kixiler sen arqiliq behttapidu. 3 sanga beht tiligenlerge beht ata qilimen, sanga lenet oqughanlarghalenet yaghdurimen. sen arqiliq hemme milletlerge beht ata qilimen! 4 ibramyetmix bex yexida perwerdigarning yolyoruqi bilen haran xehiridin ketti, lutmuuning bilen bille ketti. 5 ibram ayali sarah bilen jiyeni lutni we ozlirining haran
  13. 13. xehiride tapqan bayliqi we qullirini elip, qanan rayonigha qarap yol aldi. ularqanan tewesige kirgendin keyin, 6 sepirini dawamlaxturup, xekem xehirigeyeqin moreh degen jayidiki chong bir dus derihining yenigha keldi. u chaghda,qananliqlar xu zeminda yaxawatatti. 7 perwerdigar ibramgha korunup,uninggha: mana bu zeminni sening ewladinggha teqdim qilimen, dedi. xunga,ibram u yerde ozige korungen perwerdigargha atap bir qurbanliq supisi yasap,ibadet qildi. 8 keyin, u jenubqa yotkilip, beytel xehirining xerqidiki taghliqrayongha bardi. ghers teripi beytelge, xerq teripi ay degen jaygha tutixidighanbu jaygha orunlixip, u yerdimu bir qurbanliq supisi yasap, perwerdigarghaibadet qildi. 9 keyin, u asta-asta qananning jenubidiki negib rayonighayotkeldi. 10 qananda acharchiliq yuz berip, ehwal intayin eghir idi. xuningbilen, ibram misirgha berip, u yerde waqtinche turmaqchi boldi. 11 ularmisirgha kirixke az qalghanda, ibram ayali sarahqa: sen bir guzel ayal. 12misirliqlar seni korse, jezmen mening ayalim ikenlikingni bilip, seni hayatqaldurup, meni olturuwetidu. 13 sen ulargha ozungni mening singlim degin.xundaq deseng, ular seni dep, mening jenimgha zamin bolmay, manga yahximuamile qilidu, dedi. 14 ibram misirgha kirgen waqtida, misirliqlar derweqeuning ayalining guzellikini bayqidi. 15 ordidiki birnechche emeldar uni korup,padixah aldida uning guzellikini teripligenidi. xuning bilen, sarah ordigha elipkirildi. 16 padixah sarahning sewebidin ibramgha yahxi muamile qildi.uninggha nurghun kala, qoy, exek, toge we er-ayal qullarni sowghat qildi. 17lekin, padixah ibramning ayali sarahni elip ketkenliki uchun, perwerdigarpadixahqa we uning ordisidikilerge apet yaghdurdi. ular qorqunchluq keselgegiriptar boldi. 18 buni sezgen padixah ibramni chaqirtip, uninggha: bu manganeme qilghining? nemixqa sarahning oz ayaling ikenlikini eytmiding? 19nemixqa uni singlim deding? xundaq deginingni anglap, men uni aldim.ayaling mana! uni elip ket! dedi. 20 buning bilen, padixah oz emeldarlirighaibramni chegridin chiqiriwetixke emr qildi. ular uni ayali we uninggha mensupbolghan hemme nersiliri bilen qoxup yolgha saldi.13:1 ibram ayali we ozige mensup bolghan hemme nersilirini elip misirdinchiqip, qananning jenubidiki negib rayonigha bardi. lutmu uning bilen billebardi. 2 ibram bay bolup, uning nurghun mal-waranliri we altun-kumuxlirimubar idi. 3 keyin, u negib rayonidin ayrilip, asta-asta ximalgha yotkilip, beytelxehirige qayta bardi. u beytel bilen ay xehirining ariliqigha, yeni u tunji qetimorunlixip, 4 qurbanliq supisi yasighan yerge qaytip kelip, u yerdeperwerdigargha ibadet qildi. 5 ibram bilen mangghan lutningmu mal-waranliriwe qulliri kop idi. 6 bu ikki ailining padiliri bek kop bolghachqa, otlaqlaryetixmey qalghanidi. 7 xunga, ibramning padichiliri bilen lutning padichiliriarisida talax-tartix chiqip qaldi. u chaghda, qananliqlar bilen periziler yenilaqanan rayonida turatti. 8 xunga, ibram lutqa: biz bolsaq uruq-tughqan,
  14. 14. arimizda yaki padichilirimizning arisida talax-tartix chiqmisun. 9 ayrilip yaxayli.mana, putun zemin sening aldingda turuptu. halighan yerni talla! ong terepnitallisang, sol terep manga qalsun, sol terepni tallisang, ong terep mangaqalsun, dedi. 10 lut tot terepke nezer selip, iordan derya wadisidin zoarghichesozulghan keng tuzlenglikni kordi. bu tuzlenglikning suyi mol bolup, huddierem baghqa we misirning yerlirige ohxaytti. u chaghda, perwerdigar sodombilen gomora xeherlirini tehi harabilikke aylandurmighanidi. 11 xunga, lut uyerni tallap, xerq terepke yotkeldi. u ikkiylen mana xundaq ayrildi. 12 ibramqananda olturaqlixip qaldi. lut iordan derya wadisidiki xeherlerge yeqinlixip,sodom xehirining etrapida chedir tikip orunlaxti. 13 sodomluqlar rezillikketolghan bolup, perwerdigarning neziride ular eghir gunahkarlar idi. 14 lutibramdin ayrilghandin keyin, perwerdigar ibramgha: sen turghan jayingdinxerq, ghers, jenus we ximal tereplerge qarap baq. 15 sen koruwatqan buzeminlarni sanga we sening ewladliringgha teqdim qilimen. bu zemin menggusilerge mensup. 16 men sening ewladliringni heddi-hesabsiz kopeytimen. yeryuzidiki qumni hechkim saniyalmighangha ohxax, ularning saninimu hechkimsaniyalmaydu. 17 ornungdin tur. bu zeminni kezip chiq. men uni sanga teqdimqildim! dedi. 18 buning bilen, ibram chedirlirini yighixturup, hibron xehirigeyeqin mamrediki dus derehlikining yenida olturaqlixip, u yerde perwerdigarghaatap qurbanliq supisi yasidi.14:1 xu kunlerde, babilon begi amrafil, ellasar begi aryok, elam begikedorlawmar, goyim begi tidal qatarliq tot be birlixip, 2 sodom begi bera,gomora begi birxa, adma begi xinas, siboim begi xemeber we bela zoardepmu atilidu begi qatarliq bex be bilen jeng qilixqa chiqti. 3 bu bex beqoxunlirini birlexturup, siddim wadisigha yighdi. siddim wadisi hazirqi olukdengiz wadisidur. 4 ular on ikki yil kedorlawmar begining hokumranliqidabolup, on uchinchi yilgha kelgende, uninggha qarxi isyan koturgenidi. 5 xunga,on totinchi yili kedorlawmar be ozining we ittipaqdax beglerning qoxunlirinibaxlap berip, axtarot-karnaim degen yerde reghalarni yengdi. keyin, hamdegen yerde zuzlarni we xawa-kiryataim tuzlenglikide emlarning hemmisinitarmar qildi. 6 seir taghliq rayonida yaxawatqan horitlarnimu chol boyidiki el-paranghiche qoghlap berip tarmar qildi. 7 arqidinla, ular en-mixpat, yenikadexqa qaytip, amaleklerning putun zeminini besiwelip, hazazun-tamardayaxawatqan amorlarnimu tarmar qildi. 8 buning bilen, sodom, gomora, adma,siboim we bela, yeni zoar qatarliq bex beglikning begliri birlexme qoxuninibaxlap, siddim wadisigha jeng qilixqa chiqti. 9 ular elam xehirining begikedorlawmar, goyimning begi tidal, babilonning begi amrafil we ellasarningbegi aryoktin ibaret tot be bilen jeng qildi. 10 siddim wadisining hemme yerideqara may bilen tolghan kolchekler bar idi. sodom begi bilen gomora begiqachqan waqtida, qoxunlirining bir qismi kolcheklerge chuxup ketip, qalghanliri
  15. 15. taghqa qechip ketti. 11 tot be sodom bilen gomoraning putun bayliq we axliq-tuluklirini bulang-talang qilip ketti. 12 u chaghda ibramning jiyeni lut sodomdaturatti. ular unimu mal-mulukliri bilen qoxup bulap ketti. 13 lekin, qutulupqalghan bir kixi bu ixlarni ibraniy bolghan ibramgha melum qildi. u chaghda,ibram amor qebilisidin mamre isimlik bir kixining dus derehlikining yenidaturatti. mamre we ikki inisi exkol we anir ibramning ittipaqdaxliri idi. 14 ibramjiyeni lutning esirge chuxup qalghanliqini anglap, oz ademliridin u yuz onsekkiz neper jengchini chaqirip, tot begni dan degen jayghiche qoghlap bardi.15-16 u yerde jengchilerni birqanche qisimgha bolup, kechisi hujum qilip,duxmenni meghlup qildi. ularni demexqning ximalidiki hoba degen jayghicheqoghlap, bulap ketken hemme mal-mulukni tartiwelip, oz jiyeni lutni we uningputun bayliqlirini, hotun-qizlirini we baxqa esirge chuxken ademlirini qayturupaldi. 17 ibram kedorlawmar we uning bilen ittipaqdax herqaysi beglernimeghlup qilip, ghelibe bilen qaytip kelgende, sodom begi uni qarxi elix uchunxawa wadisi han wadisi depmu atilidu gha chiqti. 18 ulu hudaning rohaniysihem salimning begi malkisidiqmu nan we xaras elip, ibramning aldigha chiqip,19 uninggha beht tilep: putun alemning yaratquchisi bolghan ulu huda ibramnibehtlik qilghay! 20 seni duxmining ustidin ghelibe qildurghan ulu hudamedhiyilengey! dedi. ibram gheniymet alghan nersilerning ondin birinimalkisidiqqa teqdim qildi. 21 sodom begi ibramgha: gheniymetlerning hemmisisanga mensup, lekin ademlirimni qayturup ber! dedi. 22 ibram uninggha:putun alemning yaratquchisi bolghan perwerdigar ulu huda aldida qesemqilimenki, 23 men sening herqandaq nersengni, hetta bir tal yipingni yakikexingning boghquchinimu almaymen. bolmisa, sen keyin: men ibramni bayqilip qoydum! deyixtin yanmaysen. 24 xuning uchun, ademlirimning yegininilahesablaymen. uningdin baxqa hechnemini almaymen. lekin, meningittipaqdaxlirim anir, exkol we mamrelerge gheniymetlerdin tegixlikini ayripberseng boldi, dedi.15:1 bu weqelerdin keyin, perwerdigar ibramgha korunup, uninggha: ibram,qorqma! men sanga qalqan bolup, nahayiti zor inam berimen, dedi. 2 lekin,ibram: i igem huda, mening perzentim bolmisa, sening bermekchi bolghaninamingning paydisi neme? mening birdinbir mirashorum demexqtin kelgenchakirim eliyezer bolidu. 3 sen manga perzent bermiding, xunga meningteelluqatimgha chakirim mirashor bolidu, dep jawas berdi. 4 arqidinla, uperwerdigarning ozige yene: chakiring eliyezer sening mirashorung bolmaydu,peqet ozungdin bolghan oghulla mirashorung bolidu degenlikini anglidi. 5xundin keyin, huda uni taxqirigha elip chiqip, uninggha: asmangha qarap,yultuzlarni saniyalaydighan bolsang sanap baq, sening ewlading ene xuyultuzlardek san-sanaqsiz bolidu! dedi. 6 ibram perwerdigarning sozlirigeixendi. perwerdigar uning etiqadini korup, uni heqqaniy adem, dep hesablidi. 7
  16. 16. perwerdigar uninggha yene: seni bu zemingha ige qilix uchun, senikaldanilarning zemini bolghan ur xehiridin elip chiqqan perwerdigar menbolimen, dedi. 8 lekin, ibram: i igem huda, men bu zemingha jezmen igebolidighanliqimni nemidin bilimen? dep soridi. 9 perwerdigar uninggha: sen uyaxliq kala, ochke, qochqardin hem pahtek we yax kepterdin birdin elip,mening aldimgha kelgin, dep jawas berdi. 10 ibram bu haywanlarni hudaningaldigha apirip, quxlardin baxqisining qarnini yerip ikki parche qildi. goxlerni ikkiterepke qatar qilip tizdi. 11 quzghunlar uchuxup kelip, goxlerge qonghanda,ibram ularni qoghliwetti. 12 kun patqanda, ibram uyqugha ketti. chuxide uniqorqunchluq qarangghuluq basti. 13 perwerdigar uninggha mundaq dedi: xunibilip qoyghinki, sening ewladliring baxqa bir dlette musapir bolidu. xu dlettikikixilerge qul bolup, tot yuz yil ular teripidin azas chekidu. 14 lekin, men ularniqul qilghuchi helqni choqum jazalaymen. ular u dlettin qaytqinida, nurghunbayliqlarni elip kelidu. 15 sen bolsang uzun omur korup, ejdadliringningqexigha ketisen. 16 sening ewladliring bu yerge qaytip kelguche, u yerde totewlad otup ketidu. chunki, bu yerde turuwatqan amorlarning gunahi chekigeyetmiguche, ularni bir terep qilmaymen. 17 kun petip qarangghu chuxkendinkeyin, is chiqip turghan ochaq we yenip turghan mexel tuyuqsiz peyda bolup,heliqi ikki qatar goxning otturisidin otup ketti. 18-19 mana xu chaghda,perwerdigar ibram bilen ehde tuzup mundaq dedi: men misir chegrisidin takifirat deryasighiche sozulghan bu zeminning hemmisini sening ewladliringghateqdim qildim. bu zemin kenlar, kenizler, kadmonlar, 20 hitlar, periziler,reghalar, 21 amorlar, qananlar, girgaxlar we yebuslar dep tonulghanhelqlerning zeminlirining hemmisini oz ichige alidu.16:1 ibramning ayali sarah tughmas idi, biraq uning hejer isimlik misirliq birdediki bar idi. 2 sarah ibramgha: perwerdigar meni tughmas yaritiptu, emdi sizmening dedikim bilen bir yastuqqa bax qoyung! belkim u manga bir oghultughup berer, dedi. ibram sarahning bu sozige qoxuldi. 3 xuning bilen, sarahhejerni ibramgha kichik hotunluqqa berdi. bu weqe ibram qananda on yilturghanda yuz berdi. 4 ibram hejer bilen bille bolghandin keyin, hejer hamilidarbolup qaldi. u ozining hamilidar bolghanliqini sezip meghrurlinip, sarahnikozge ilmaydighan bolup qaldi. 5 sarah ibramgha qeyidap: hemmini qilghansen! men hejerni sanga qoxup qoyghan. emdilikte, u ozining hamilidarliqinibilipla, meni kozge ilmaydighan boluwaldi. sening yaki mening toghraikenlikige perwerdigar ozi hokum qilsun, dedi. 6 ibram: u sening dediking, usening ilkingde. uninggha qandaq muamile qilix sening ihtiyaring, dep jawasberdi. buning bilen, sarah hejerni bozek qildi, xunga hejer ibramning oyidinqechip ketti. 7 perixtining suritide korungen perwerdigar hejerni choldiki birbulaqning yenida kordi. bulaq xur degen yerge baridighan yolning boyida idi. 8perixte uningdin: ey sarahning dediki hejer, sen qeyerdin kelding? nege
  17. 17. ketiwatisen? dep soridi. men ayal hojayinim sarahning yenidin qechip chiqtim,dep jawas berdi hejer. 9 perixte uninggha: sen ayal hojayiningning yenighaqaytip berip, uninggha boysunghin, dedi. 10 perixte yene mundaq dedi: mensening ewladingni xundaq kopeytimenki, ularni hechkim saniyalmaydighanqilimen. 11 sen hamilidar bolup bir oghul tughisen, ismini ismail menisianglighuchi huda qoyghin, chunki sening dad-peryading perwerdigargha yetti.12 sening oghlungning mijezi bir yawa exekke ohxaydu. hemme yerge berip,kixiler bilen jedel chiqiridu. kixilermu uninggha qarxiliq korsitidu. utughqanlirigha ochmenlik qilip yaxaydu. 13 hejer oz-ozige: men rasttinlamanga ghemhorluq qilghan hudani kordum! dedi. xuning bilen, u ozige sozqilghan perwerdigarni el-roa, menisi meni korguchi huda dep atidi. 14 xunga,kixiler u bulaqqa beer-lahayroy menisi meni korguchi hudaning buliqi dep namqoydi. bu bulaq hazirmu kadex bilen bered xehirining otturisididur. 15 hejeribramgha bir oghul tughup berdi. ibram uninggha ismail dep at qoydi. 16 uchaghda, ibram seksen alte yaxta idi.17:1 ibram toqsan toqquz yexida perwerdigar uninggha korunup: menhemmige qadir hudadurmen. sen dawamliq mening yolumda mengip, qusursizadem bol. 2 men sen bilen tuzgen ehdemde ching turup, seni kop ewladliqqilimen, dedi. 3 ibram yerge bax qoydi. huda uninggha mundaq dedi: 4mening sen bilen tuzgen ehdem mundaq: sen nurghun milletlerning atisibolisen. 5 hazirdin baxlap sening isming ibram emes, ibrahim menisi nurghunewladlarning atisi bolsun. chunki, men seni nurghun milletlerning atisi qilimen.6 men sanga kop ewladlarni berimen. ularning arisidin yengi helq wepadixahlarmu chiqidu. 7 men sen we kelgusidiki ewladliring bilen tuzgenmengguluk ehdemde turimen. men sening we ewladliringning hudasidurmen.8 sen hazir qananda musapir bolup yaxawatisen. emma, bu putun zeminnisanga we sening ewladliringgha teqdim qildim. u sening ewladliringghamenggu miras bolsun. men ularningmu hudasidurmen! 9 huda yene mundaqdedi: emdi sen we sening ewladliringmu mening ehdemde ching turuxunglarkerek. 10 silerning aranglardiki herqandaq er kixi hetne qilinixi kerek. mana bumening sen we sening ewladliring bilen tuzgen ehdemdur. 11-12 hazirdinbaxlap, siler barliq oghul bowaqliringlarni, meyli oyunglarda tughulghan yakichet elliklerdin setiwalghan qulliringlar tughqan bolsun, ularni tughulupsekkizinchi kuni hetne qilixinglar kerek. hetne qilix arimizda tuzgen ehdiningbelgisi bolup qalsun. 13 hemme erlerning hetnisini qilixinglar kerek. silerningteninglardiki belge arimizdiki tuzgen mengguluk ehdemning belgisi bolupqalsun. 14 hetne qilinmighan erni helqim qataridin chiqiriwetimen. undaq kiximening ehdemni buzghan bolidu. 15 buningdin baxqa, huda ibrahimghamundaq dedi: sening ayaling sarahning ismi hazirdin baxlap sare menisi ayalxahzade bolsun. 16 men uninggha beht ata qilip, uningdin sanga bir oghul
  18. 18. teqdim qilimen. sare nurghun milletlerning anisi bolidu. uning ewladliridinpadixahlarmu chiqidu. 17 ibrahim yerge bax qoyup, kulup, konglide yuz yaxliqboway qandaqmu perzent korelisun?! sare bolsa toqsan yaxqa kirgen tursa,qandaqmu hamilidar bolalisun? dep oylidi 18 we hudagha: ismailni behtkeerixturseng boldighu! dedi. 19 lekin, huda mundaq dedi: yaq, hejer emes,ayaling sare sanga bir oghul tughup beridu. uning ismini ixaq menisi kulkeqoy. men uning we uning ewladliri bilenmu mengguluk ehdemde chingturimen. 20 ismailgha kelsek, u toghrisidiki telipingnimu anglidim. menuninggha beht ata qilip, uning neslini nahayiti kopeytimen. u on ikkipadixahning atisi bolidu. men uning ewladlirini ulu bir milletke aylandurimen.21 biraq, mening ehdem bolsa keler yili muxu waqitta sare sanga tughupberidighan oghul ixaq bilen baghlinixliq. 22 huda ibrahimgha bu sozlerni qilipbolup, uning yenidin ayrildi. 23 mana xu kuni, ibrahim hudaning emrige emelqilip, oghli ismail we ailisidiki hemme erlerni, jumlidin ailiside tughulghan wesetiwalghan qullarni hetne qildurdi. 24 ibrahim hetne qilinghanda, toqsantoqquz yaxta, 25 ismail hetne qilinghanda, on u yaxta idi. 26-27 ikkisi, ailisidikihemme erler, jumlidin ailiside tughulghan we chet elliklerdin setiwelinghanqullar bilen bille xu kun ichide hetne qilindi.18:1 keyin, perwerdigar mamrediki dus derehlikide ibrahimgha qayta korundi.kun tiklexken waqitta, ibrahim chedirining ixiki aldida olturatti. 2 u bexinikoturup qariwidi, udulida u kixining ore turghanliqini kordi-de, xu hamanularning aldigha yugurup yerge engixip, tezim qilip, 3 ulargha: janablar, eghirkormisenglar oyimizge kirip, mehman bolup qaytqaysiler. 4 herqaysinglardereh sayiside dem elip turghaysiler, men put-qolliringlarni yuyuxqa su, 5ghizalinixinglargha biraz yemeklik elip keley. aram elip, yolunglarnidawamlaxturghaysiler. kelgenlikinglardin huxal boldum, dedi. rehmet,eytqiningizche bolsun, dep jawas qayturuxti ular. 6 ibrahim derhal chedirghayugurup kirip, sarege: derhal bir halta eng yahxi undin nan pixurghin! dedi. 7arqidinla, u yene kala padilirining ichige kirip, semiz bir torpaqni tallap,chakirigha tapxurdi. u derhal torpaqni soyup, teyyarlidi. 8-9 andin, ibrahimqaymaq, sut we goxni u mehmanning aldigha qoydi. ozi bolsa, ularninghizmitide bolux uchun dereh sayiside kutup turdi. tamaq yewatqanda, ularibrahimdin: ayaling sare qeyerde? dep soridi. chedirda, dep jawas berdi u. 10mehman siyaqidiki perwerdigar uninggha: keler yili bu chaghda, men choqumqaytip kelimen. xu chaghda, ayaling sare bir oghulgha ana bolidu, dedi. sareularning keynidiki chedir aghzida ularning sozlirini anglap turatti. 11 uchaghda, ibrahim bilen sare ikkilisi qerip qalghanidi. sarening adet koruximutohtap ketkenidi. 12 xunga, sare ichide kulup, oz- ozige: men qerip qaldim,erimmu qerip qalghan tursa, emdi manga bundaq huxalliq qeyerdin kelsun?!dedi. 13 xunga, perwerdigar ibrahimgha: sare nemixqa kulup turup, oz-ozige:
  19. 19. men xunche qerip ketken tursam, yene qandaqmu hamilidar bolalay?! deydu?14 perwerdigar qilalmaydighan ix yoq emesmu! eytqinimdek, keler yili delmuxu chaghda qaytip kelimen. u chaghda, sare choqum bir oghulgha anabolidu, dedi. 15 sare qorqup: men kulmidim! dep tandi. yaq, sen rasttinlakuldung, dedi perwerdigar. ibrahimning hudadin sodom ghehiri heqqideyalwurughi 16 erxtin chuxken bu mehmanlar u yerdin ayrilip, sodom xehiriterepke yuzlendi. ibrahimmu ularni uzitix uchun bille mangdi. 17 perwerdigaroz-ozige mundaq dedi: men qilidighan iximni ibrahimdin yoxursam bolmaydu.18 chunki, uning ewladliri choqum ulu we ku-qudretlik bir helq bolidu. men uarqiliq dunyadiki hemme helqlerge beht ata qilimen. 19 men uni oz baliliri weewladlirigha mening yolumni tutuxni, durus we heqqaniy boluxni buyrusun,dep tallidim. xundaq qilsa, menmu uninggha bergen wedem boyiche hemmeixni qilip berimen. 20 xuning bilen, perwerdigar: men sodom bilen gomoraxehiridikilerning heddidin axqan gunahliri ustidin qilinghan eghir erzlernianglidim. 21 men choqum chuxup, anglighanlirimning emeliyet yaki emeslikinioz kozum bilen kormekchimen, dedi. 22 andin keyin ikki kixi sodomgha ketipqaldi. biraq, perwerdigar bolsa ibrahimning qexida qaldi. 23 ibrahim uningghayeqinlixip: sen rasttin durus kixilerni gunahkarlar bilen qoxup halak qilamsen?24 eger xeherde ellik durus kixi bolsa, sen putun xeherni haras qilamsen? buellik ademni qutquzuwelix uchun xeherni saqlap qalmamsen? 25 sen choqumdurus kixilerni gunahkarlar bilen qoxup yoqatmaysen. hergiz undaqqilmaysen! undaq qilsang, durus kixiler gunahkarlar bilen bille teng jazaghauchraydu. bu mumkin emes! sen putun alemning soraqchisisen! jezmen adilhokum chiqirisen, dedi. 26 perwerdigar uninggha: eger sodom xehiride ellikdurus kixi tapalisam, ularni dep putun xeherni saqlap qalimen, dep jawasberdi. 27 ibrahim yene mundaq dedi: i igem! baxlighanikenmen,dawamlaxturay. eghir kormiseng, mendek bir ajiz bendengning yureklik haldasendin yene sorixigha ruhset qilghaysen! 28 nawada xeherde peqet qiriq bexdurus kixi bolsa, bex kixi kem bolghanliqi uchun putun xeherni harasqilamsen? perwerdigar uninggha: eger qiriq bex durus kixi tapalaydighanbolsam, bu xeherni haras qilmaymen, dep jawas berdi. 29 ibrahim yene: egerpeqet qiriq kixi bolsichu? dedi. eger qiriq kixi bolsimu haras qilmaymen, depjawas qayturdi perwerdigar. 30 ibrahim yene: i igem! hapa bolmisang, sendinyene birneme sorimaqchimen. mubada ottuz kixi bolsichu? dep soridi. egerottuz kixi tepilsimu, haras qilmaymen, dep jawas qayturdi perwerdigar. 31ibrahim dedi: i igem! sendin yureklik halda yene soriximgha ruhset qilghaysen.mubada yigirme kixi bolsichu? eger yigirme kixi tepilsa, men yenila harasqilmaymen, dep jawas qayturdi perwerdigar. 32 eng ahirida ibrahim: i igem!hapa bolmay, yene bir qetim soriximgha ruhset qilghaysen! eger peqet on kixitepilsichu? dep soridi. peqet on durus kixi bolghan teqdirdimu, men bu xeherni
  20. 20. haras qilmaymen, dep jawas qayturdi perwerdigar. 33 perwerdigar ibrahimbilen sozlixip bolghandin keyin, ketip qaldi. ibrahim bolsa oyige qaytip ketti.19:1 xu kuni ahximi, heliqi ikki perixte sodomgha keldi. bu waqitta, lut xeherderwazisining aldida olturatti. lut ularni korupla, ornidin turup ularning aldighaberip, tezim qilip: 2 janablar, bizning oyge merhemet qilip, dastihinimgha dahilbolghaysiler. put-qolliringlarni yuyup, birer keche harduq elip, ete seherdeyolunglargha rawan bolsanglarmu bolar, dedi. lekin, ular: yaq, biz kechinikochida otkuzimiz, dep jawas berixti. 3 lekin, lut bek ching tutuwalghachqa,ular ahir lutning oyige bardi. lut hizmetkarlirigha petir nan pixurup, tamaqlarnimehmanlarning aldigha qoyuxni buyrudi. tamaq teyyar bolghandin keyin, ularghizalandi. 4 mehmanlar tehi yatmighanidi, sodomdiki putun qeri-yax erlerkelip lutning oyini qorxiwaldi. 5 ular lutni chaqirip, uninggha: bugun kechtesilerning oyge chuxken kixiler qeni? ularni elip chiq! biz ular bilen jinsiymunasiwet qilmaqchimiz, dedi. 6 lut sirtqa chiqip, ixikni taqiwetip, 7 ulargha:buraderler, bundaq rezil ixni qilmanglar! 8 qaranglar, mening tehi ergetegmigen ikki qizim bar. ularni silerge chiqirip berey, ularni neme qilsanglarqilinglar, lekin bu ikki kixige hergiz tegmenglar. ular bizning oyge kelgeniken,mening mehminim bolidu. xunga, men ularni qoghdixim kerek! dedi. 9 lekin,ular: yoqal! sen tehi yaqa yurttin kelip, bizge uni qil, buni qil degudek qanchilikadem sen? kozdin yoqal! bolmisa, korgulukungni ulardinmu eghir korisen,deyixip, lutni ittiriwetip, basturup kelip, ixikni buzup kirmekchi boldi. 10 lekin,heliqi ikki perixte qolini sozup, lutni oyning ichige ekiriwelip, ixikni taqiwaldi. 11andin, taxqiridiki erlerning kozlirini kor qilip, ixikni tapalmaydighan qilip qoydi.12 andin, heliqi ikki perixte lutqa: sening bu xeherde baxqa tughqanliringbarmu? oghul-qizliring, kuyoghulliring yaki baxqa tughqanliring bar bolsa, ularbu yerdin derhal chiqip ketsun. 13 chunki, biz bu xeherni harabilikkeaylanduruwetimiz. bu yer ustidin qilinghan eghir erzler perwerdigargha yetti.xunga, u bizni bu xeherni harabilikke aylanduruwetixke ewetti, dedi. 14 xuningbilen, lut taxqirigha chiqip, qizlirining layiqlirining aldigha berip, ulargha: silerbu yerdin derhal ketinglar. chunki, perwerdigar bu xeherni harabilikkeaylanduruwetmekchi, dedi. lekin, ular uni chaqchaq qiliwatidu, dep oylaxti. 15tang atqanda, perixtiler lutni aldiritip: derhal ayaling bilen ikki qizingni elip, buyerdin chiqip ket! bolmisa, silermu bu xeher bilen teng halak bolisiler, dedi. 16lut yenila arisaldi bolup turatti. lekin, perwerdigar uninggha rehim qilghachqa,heliqi ikki perixte lutning, ayalining we ikki qizining qollirini tutup, ularniyeteklep, xeherdin chiqirip qoydi. 17 xeherdin chiqix bilenla, perixtilerdin biri:siler jeninglarni elip qechinglar! keyninglargha qarimanglar, taghqa yetkuchetuzlenglikte tohtimanglar! bolmisa, olup ketisiler, dedi. 18 lekin, lut: janabliri,undaq bolmighay! 19 siler manga ich aghritip xapaet qilip, jenimniqutquzghanikensiler, bizni unche yiraq yerge ewetmenglar. u ta bek yiraq
  21. 21. iken. belkim men u yerge yetip barmay turupla, balayiapetke uchrap tirikqalmasmenmikin. 20 awu kichik xeherni kordunglarmu? bu yerdin anche yiraqemes. u yerge qechiximgha ijazet beringlar. u kichik bir yer iken. men xuyerde aman qalay! dedi. 21 perixte mundaq jawas berdi: maqul! sanga ruhsetqildim. u kichik xeherni harabilikke aylandurmay qoyay. 22 chapsanraq qa!chunki, sen u yerge yetip barmighuche, sodomni weyran qilalmaymen! buxeher kichik bolghachqa, lut uni zoar menisi kichik dep atidi. 23 lut zoarghayetip barghuche, kun chiqqanidi. 24 tuyuqsiz perwerdigar sodom bilen gomoraxeherlirige asmandin ot bilen gunggurtni yaghdurdi. 25 u bu ikki xeherni, putuntuzlenglikni we putun ahalini yerdiki giyahlar bilen qoxup harabilikkeaylanduruwetti. 26 u chaghda, lutning ayali keynige burulup qariwidi, xuisketide qetip, taxtuzgha aylinip qaldi. 27 etisi tang seherde, ibrahimperwerdigar bilen sozlexken yerge bardi. 28 u sodom, gomora we putuntuzlenglikke nezer selip, yer yuzidin humdandiki isqa ohxax is-tutekningchiqiwatqanliqini kordi. 29 biraq, huda lut yaxighan tuzlengliktiki xeherlerniharabilikke aylandurghinida, ibrahimning telipini esige elip, lutni qutquzdi. 30lut zoar xehiride turuxtin qorqti. xunga, u ikki qizini elip, taghqa chiqip,ongkurde yaxaydighan boldi. 31 bir kuni, chong qizi singlisigha: atimiz yaxinipqaldi. bu yerde dunyadiki qaide-yosun boyiche bizni nikahigha elip, perzenttapidighan ermu qalmidi. 32 atimizni mest qilip qoyup, uning bilen bir orundayetip, uningdin perzent yuzi koreyli. xundaq qilsaq, ewlad qalduralaymiz, dedi.33 u kuni kechisi, ular atisini mest qilip qoyup, chong qizi uning bilen birorunda yatti. lut qattiq mest bolup, yuz bergen weqedin putunley hewersiz idi.34 etisi, chong qizi singlisigha: tunugun men atam bilen bir orunda yattim.bugun ahxam, uni yene mest qilip qoyup, sen uning bilen bir orunda yatqin.xundaq qilip, her ikkimiz atimizdin perzent yuzi korup, ailimiznidawamlaxturayli, dedi. 35 xuning bilen, u kuni kechte ular lutni yene mest qilipqoyup, kichik qizi uning bilen bir orunda yatti. u yene qattiq mest bolghachqa,yuz bergen ixtin putunley hewersiz idi. 36 xundaq qilip, lutning bu ikki qizi ozatisidin hamilidar bolup qaldi. 37 chong qizi bir oghul tughup, uning isminimoas ahang jehette atamdin dep qoydi. u hazirqi moabliqlarning atisi boldi. 38kichik qizimu bir oghul tughup, uning ismini binammi menisi helqimning oghlidep qoydi. u hazirqi ammonluqlarning atisi boldi.20:1 ibrahim mamredin qananning jenubidiki negib rayonigha yotkilip, melumwaqit kadex bilen xur ariliqidiki yerde olturdi. keyin girarda turghan waqtida, 2kixilerge ayali sareni ozining singlisi, dep eytqanidi. xunga, girar padixahiabimelek sareni ordisigha ekeldurdi. 3 bir kuni kechisi, huda abimelekningchuxide korunup: pat arida jeningni alimen! chunki, sen ekelgen bu ayal baxqakixining ayali, dedi. 4 sarege yeqinlaxmighan abimelek hudagha: mengunahsiz tursam, sen meni we mening helqimni halak qilamsen? 5 ibrahim ozi
  22. 22. bu ayal mening singlim, degenghu! bu ayalmu ibrahimni mening akam, degenemesmu? men bu ixni pak wijdanim we insapim bilen qildim! dedi. 6 andin,huda uninggha mundaq jawas berdi: xundaq, sening bu ixni pak wijdaningbilen qilghanliqingni bilimen. xuning uchun, mening aldimda gunah qilipqoymisun, dep seni sarege cheqilip qoyuxungdin tosidim. 7 emdi bu ayalniibrahimgha qayturup ber. ibrahim bolsa peyghember. u sanga dua qilidu, senhayat qalisen. lekin seni agahlandurup qoyayki, eger bu ayalni erige qayturupbermiseng, putun helqing bilen qoxulup halak bolisen! 8 seherde, abimelekhemme emeldarlirini yighip, yuz bergen weqeni ulargha eytti. ular intayinqorquxup ketti. 9 abimelek ibrahimni chaqirtip, uningdin: bu neme qilghining?sen meni we memlikitimni bundaq gunah qildurghudek, sanga neme yamanliqqildim? sen manga qilmaydighan ixni qilding. 10 neme uchun bundaq qilding?dep suruxturdi. 11 ibrahim mundaq jawas qayturdi: men bu yerning ademlirinihudadin qorqmaydu, meni olturuwetip ayalimni bulap ketidu, dep oylighanidim.12 emeliyette, uning mening singlim ikenliki rast, u ata bir, ana baxqa singlim.keyin, manga nikahlandi. 13 huda meni yurtumdin ayrip, baxqa yurtlardamusapir boluxqa chiqarghanda, men uninggha: biz barghanliki yerde,ozungning chin muhebbitingni manga korsitix uchun, meni akam degin,degenidim. 14 buning bilen, padixah abimelek sareni ibrahimgha qayturupberdi, xundaqla uninggha qoy-kala, er qullar we dedeklernimu teqdim qildi. 15u ibrahimgha: qara, putun zeminim aldingda turuptu. sen qeyerde turuxnihalisang, xu yerde turup qal, dedi. 16 u saregimu: men sening pakliqingnikopchilikke ispatlax uchun, akang ibrahimgha ming kumux tengge teqdimqilimen. buning bilen, sening yaman ix qilmighanliqing hemme kixige ayanbolidu, dedi. 17-18 ibrahimning ayali sare bilen munasiwetlik ixlar tupey lidin,perwerdigar abimelekning ordisidiki ayallarning hemmisini tughmasqiliwetkenidi. xunga, ibrahim hudagha dua qildi. huda padixah abimelekni,uning ayali we kenizeklirini eslige kelturup, ularni yene perzent koreleydighanqildi.21:1 perwerdigar ozi wede qilghandek, sarege beht ata qildi. 2 sare hamilidarbolup, ibrahimning yaxinip qalghan waqtida bir oghul tughup berdi. baladerweqe huda belgiligen waqitta tughuldi. 3 ibrahim uninggha ixaq menisikulke dep at qoydi. 4 huda buyrughandek, ixaq tughulup sekkizinchi kuniibrahim uning hetnisini qildi. 5 ixaq tughulghan chaghda, ibrahim yuz yaxta idi.6 sare ozige: huda meni hursen qildi. bu ixni anglighanlarmu men bilen billehux kulidu! 7 kim sareni oz balisini emitixke muyesser bolidu, dep oylighan?xundaq bolsimu, ibrahimning qerighan waqtida, men uninggha bir oghultughup berdim! dedi. 8 bala asta-asta chong bolup emchektin ayrilghan kuni,ibrahim mehman chaqirip, chong ziyapet otkuzup berdi. 9 xu kuni, saremisirliq hejerning oghli ismailning ixaqni bozek qiliwatqanliqini kordi. 10 xuning
  23. 23. bilen, sare ibrahimgha: sen bu dedek ayalni oghli bilen qoxup heydiwet!chunki dedekning oghli hergiz mening oghlum ixaq bilen mirasqa ortaq bolupqalmasliqi kerek! dedi. 11 sarening bu gepi ibrahimni intayin qayghugha saldi,chunki ismailmu uning oghli idi. 12 lekin, huda ibrahimgha: ismail we dedikinghejerning ixi toghruluq qayghurma. sarening deginidek qil. chunki, men sangawede qilghan ewladliring ixaqtin kelip chiqidu. 13 hejerning oghligha kelsek,men uningghimu nurghun perzent berimen. ular bir milletke aylinidu, chunkiumu sening oghlung, dedi. 14 etisi seherde, ibrahim hejerning murisige nanbilen bir tulum suni esip, ana-bala ikkisini yolgha selip qoydi. hejer balisi bilenu yerdin chiqip, beerxeba cholige kelip, u yerde adixip qaldi. 15-16 suyi tugepqalghanda, hejer balisini chatqalning sayisige qoyup, oz-ozige: oghlum oleydep qaldi. men qarap turup balamning olup ketixige chidimaymen! dep, biroqya yetim yerge berip olturup, derd-peryad qilixqa baxlidi. 17 balining yighaawazi hudagha yetti. hudaning perixtisi asmandin hejerge: ey hejer, sennemige qayghurisen? qorqma, balangning yighisi hudagha yetti. 18 ornungdinturup, balini qolunggha elip teselli ber. men uning ewladini ulu bir helq qilimen,dedi. 19 arqidinla, huda hejerning kozlirini nurlandurdi. hejer bir quduqni kordi.u quduqning yenigha berip, tulumgha su toldurup, balining ussuzluqiniqandurdi. 20 bala chong bolghuche, huda uninggha yar boldi. u cholde yaxap,usta mergen bolup yetixti. 21 u paran cholide turatti. xu waqitlarda, anisiuninggha misirdin bir qizni hotunluqqa elip berdi. ibrahimning padixahabimelek bilen kelixim tuzughi 22 u chaghda, abimelek oz lexker bexi fikolbilen bille ibrahimning yenigha kelip, uninggha: sening qilghan hemmeixliringda huda sanga yar. 23 xunga, sen bu yerde hudaning aldida mangaqesem qilip, wede ber: meni, perzentlirimni we ewladlirimni hergiz aldima.men ezeldin sanga sadiq bolghandek, senmu manga, yeni ozung musapirbolup turghan bu memliketke sadiq bol, dedi. 24 ibrahim ulargha: qesem qilip,wede berimen, dep jawas berdi. 25 andin, ibrahim abimelekning chakarliritartiwalghan bir quduq toghrisida abimelekke naraziliq bildurdi. 26 abimelek:bu ixni kimning qilghinidin hewirim yoq iken. senmu bu ixni manga eytmapsen,buni birinchi qetim anglixim, dedi. 27 xuningdin keyin, ibrahim abimelekkeqoy-kala teqdim qildi. ikkiylen kelixim tuzdi. 28 andin, ibrahim yette tuyaq chixiqozini bir terepke ayrip qoydi. 29 abimelek uningdin: nemixqa bundaq qilisen?dep soridi. 30 ibrahim uninggha: bu quduqni mening kolighanliqimni etirapqilghanliqingizni bildurux uchun, bu yette chixi qozini qobul qilghaysiz, depjawas qayturdi. 31 xuning bilen, u yerning ismi beerxeba menisi qesem quduqibolup qaldi. chunki, ular u yerde qesem qilghanidi. 32 ular beerxebada keliximtuzgendin keyin, abimelek bilen fikol oylirige qaytip ketti. 33 ibrahimbeerxebada bir tup soget tikip, u yerde perwerdigargha, yeni menggu hayathudagha ibadet qildi. 34 ibrahim filistinliklerning zeminida heli uzun turdi.
  24. 24. 22:1 bu weqelerdin keyin, huda ibrahimning etiqadini sinap, uni: ibrahim! depchaqirdi. ibrahim: lebbey! dedi. 2 huda uninggha: sen oghlungni, yeni amraqyalghuz oghlung ixaqni elip, moraya rayonigha berip, men korsitidighantaghning ustide uni koydurme qurbanliq supitide manga atighin, dedi. 3 etisiseherde, ibrahim exekni egerlep, ixaq bilen ikki chakirini elip, koydurmequrbanliqqa ixlitidighan otunlarni teyyarlap, huda korsetken jaygha qarapmangdi. 4 uchinchi kuni, ibrahim u yerni yiraqtin kordi 5 we chakarlirigha: silerexek bilen bu yerde turup turunglar. balam ikkimiz u yerge berip, ibadet qilipkeleyli, dedi. 6 ibrahim ixaqqa otunlarni koturtup, ozi qoligha pichaq bilen otelip, ixaq bilen yurup ketti. 7 ixaq: ata, dep chaqirdi. ibrahim: he, oghlum?dedi. ot bilen otun bar, lekin koydurme qurbanliqqa ixlitilidighan qoza qeni?dep soridi ixaq. 8 ibrahim uninggha: ey oghlum! qurbanliq qilidighan qozinihuda ozi yetkuzup beridu, dep jawas berdi. ikkiylen tohtimay mengiwerdi. 9ular huda ibrahimgha korsetken jaygha kelgende, ibrahim qurbanliq supisiyasap, otunlarni ustige qoyup, oz oghlini baghlap, otun dwilengen supighayatquzdi. 10 andin, oghlini boghuzlax uchun pichaqni koturdi. 11 biraq,perwerdigarning perixtisi erxtin: ibrahim! ibrahim! dep, waqiridi. lebbey! dedi u.12 perixte uninggha: qolungni tart! baligha cheqilma! sening manga bolghanihlasmenlikingni emdi kordum. chunki, sen oz oghlungni, yeni bir taloghlungnimu mendin ayimiding, dedi. 13 ibrahim etrapigha qariwidi, mungguzichatqalgha elixip qalghan bir qochqar uning kozige cheliqti. u berip qochqarniyexip, uni oz oghlining ornida qurbanliq qilip koyduruwetti. 14 xunga, ibrahim uyerni yahwe-yireh menisi perwerdigar teminleydu dep atidi. hazirgha qederkixiler perwerdigar oz teghida teminleydu deyixidu. 15 perwerdigarningperixtisi ikkinchi qetim asmandin ibrahimgha: 16 perwerdigar deyduki: sensoyumluk bir tal oghlungni ayimighanikensen, men oz namim bilen qesemqilimenki, 17 sanga beht ata qilix bilen, nurghun ewladlarni berimen. ularningsani asmandiki yultuzlardek, dengiz sahilliridiki qumdek kop bolidu. seningewladliring duxmen xeherlirini ixghal qilidu. 18 mening emrimge itaetqilghanliqing uchun, sening ewladliring arqiliq yer yuzidiki hemme helqlerbehtke erixidu dedi. 19 ibrahim chakarlirining yenigha qaytip kelip, ular bilenbille ozi olturaqlaxqan yerge, yeni beerxebagha qaytti. nahorning ewladliri 20bir mezgildin keyin, ibrahim inisi nahorning ayali milkaning erige sekkiz oghultughup bergenlikini anglidi. 21 ular: tunji oghul uz, keynidikiliri buz,arramliqlarning atisi bolghan kemuel, 22 kesed, hazo, pildax, yidlaf we betuelidi. 23 betuel bolsa ribeqaning atisi boldi. milka ibrahimning inisi nahorgha busekkiz oghulni tughup berdi. 24 nahorning kichik hotuni reumamu tot oghultughup berdi. ular: tebah, gaham, tahax we maakah idi.23:1 sare yuz yigirme yette yax omur kordi. 2 u qananning kiriat-arba, yenihibron degen jayida alemdin otti. ibrahim uninggha hesret bilen yigha-zar qildi.
  25. 25. 3 ibrahim ayalining jesitining yenidin chiqip, hitlarning yenigha kelip: 4 mensilerning aranglarda bir musapir. ayalimni depne qilix uchun manga bir parcheyer setip bergeysiler, dedi. 5-6 ular ibrahimgha: janabliri, qulaq salsila! bizningnezirimizde sili bir kuchluk qebile baxliqi, ayallirini eng yahxi yerliklirimizdinbirige depne qilghayla. hechqaysimiz silidin qebrilik yer ayimaymiz, dedi. 7ibrahim ulargha tezim qilip: 8 eger siler ayalimni bu yerge depne qiliximgharazi bolsanglar, soharning oghli efrondin 9 makpelah yezisidiki ongkurnimanga setip berixni telep qilghaysiler. u ongkur uning etizining chetide. usilerning aldinglarda ongkurning bahasini kesip berse, u yerni setiwelipailemge qebristanliq qilay deymen, dedi. 10 baxqa hitlar bilen bille xeherderwazisining aldida olturghan efron kopchilikning aldida: 11 janabliri, qulaqsalghayla, men etizni ongkur bilen qoxup silige berdim. kopchilik aldida unisilige sowghat qildim. ayallirini u yerge depne qilghayla, dep jawas berdi. 12lekin, ibrahim hitlarning aldida tezim qilip, 13 hemme ademge anglitip,efrongha: sozumge qulaq selip, pul toliximni qobul qilghaysiz. ayalimni u yergedepne qilmaqchimen, dedi. 14 efron jawas qayturup: 15 janabliri, u yer arantot yuz kumux tenggige erziydu. sili bilen mening otturamda bu neme idi!ayallirini u yerge depne qiliwergeyla, dedi. 16 ibrahim efronning kopchilikaldida eytqini boyiche uninggha tot yuz tengge tolep berdi. 17 xundaq qilip,efron mamrening xerqiy teripidiki makpelah yezisidiki u yerni ibrahimningigidarchiliqigha otkuzup berdi. u yer etizliq, etizliqtiki ongkur we etizliqetrapidiki del-derehlerni oz ichige alatti. 18 xeher derwazisining aldighatoplanghan hitlarning hemmisi bu yerning emdi ibrahimgha mensupbolghanliqini etirap qildi. 19 xundaq qilip, ibrahim ayali sareni qanandiki xuongkurge depne qildi. 20 hitlargha mensup bolghan bu etiz we etizliqtikiongkur emdi ibrahimning qebristanliqi bolup, uning hususiy mulkige aylandi.24:1 ibrahim qerip ketkenidi, perwerdigar herqandaq ixta uninggha beht ataqilip keldi. 2 melum bir kuni, u ailisidiki ghojidargha: qolungni yotamningastigha qoyup turup, 3 perwerdigar, yeni putun alemning yaratquchisi bolghanhudaning aldida qesem qilip, oghlum ixaqni bu yerdiki imansiz qananliqlardinoylendurmey, 4 choqum yurtumgha berip, tughqanlirim arisidin bir qiz elipberidighangha wede bergin, dedi. 5 lekin, chakar uningdin: eger u qiz ozyurtidin bu yerge kelgili unimisichu? u chaghda, oghlingizni elip yurtingizghaqaytip ketemdim? dep soridi. 6 ibrahim mundaq jawas berdi: oghlumni hergizu yerge aparma! 7 perwerdigar, yeni erxtiki huda meni yurt we uruq-jemetimdin ayrip, bu zeminni ewladlirimgha teqdim qilixqa qesem qilip wedebergen. xunga, u oz perixtisini sening aldinggha ewetip, oghlumgha u yerdinbir qiz tepixinggha yardem qilidu. 8 mubada u qiz sen bilen kelixke unimisa,bu qesemdin haliy bolisen. lekin, oghlumni hergiz u yerge aparmighin! 9buning bilen, heliqi chakar qolini hojayini ibrahimning ikki yotisining astigha
  26. 26. qoyup turup, ibrahimning tapxuruqini beja kelturuxke qesem berdi. 10 chakarhojayinining togiliridin onni tallap, ulargha her hil qimmet bahaliq sowghatlarniartip, yolgha chiqti. ular arram-naharaim rayonigha berip, nahor turghanxeherge yetip kelgendin keyin, 11 xeherning sirtidiki bir quduqning yenidatogilerni chokturdi. bu, kun petip qalghan cha bolup, qizlar quduqqa su alghilichiqidighan waqit idi. 12 chakar mundaq dep dua qildi: i perwerdigar! senhojayinim ibrahim etiqad qilip kelgen hudasen. hojayinimgha mehir-xepqetkorsitip, iximni ong qilghaysen. 13 men hazir quduq yenida turimen. xeherqizliri bu yerge sugha kelidu. 14 men ularning birige: komzikingizdiki sudinichiwalsam qandaq? deymen. eger u: iching! togiliringizgimu su ekelip bereydese, bu qiz hizmetkaring ixaqqa tallap bergining bolsun. buningdin seninghojayinimgha mehribanliq qilghanliqingni bileleymen. 15 uning duasiayaghlaxmayla, ribeqa komzikini muriside koturup, quduqning yenigha keldi. ubetuelning qizi idi. betuel bolsa ibrahimning inisi nahor bilen uning ayalimilkaning oghlidur. 16 ribeqa tehi yuzi echilmighan, intayin chirayliq, pak qizidi. u quduqning yenigha berip, komzikige su tartip chiqti. 17 ibrahimningchakiri qizning aldigha yugurup berip, uningdin: manga suyingizdin azraqbersingizchu, dep soridi. 18 qiz uninggha: mana, iching, depla, derhalmurisidiki komzekni qoligha elip, heliqi chakargha berdi. 19 chakar suni ichipboluxigha, ribeqa uninggha: togiliringizgimu su ekelip berey, ularmu ichipqansun, dedi. 20 ribeqa derhal komzektiki suni oqurgha quyghandin keyin,yene yugurup berip quduqtin su tartip kelip, hemme togilerni qanghudeksughirip berdi. 21 chakar perwerdigar yolini ochuq qilghan-qilmighanliqini bilixuchun, jimjit kozitip turdi. 22 togiler suni ichip bolghandin keyin, u bex yerimgramliq altun halqini qizning burnigha, we yene yigirme u gramliq bir jup altunbilezukni bilikige selip qoydi. 23 andin: siz kimning qizi bolisiz? silerningoyunglarda biz qonghudek yer barmu? dep soridi. 24 qiz uninggha: nahorbilen milkaning oghli betuelning qizi bolimen. 25 bizning oyde siler qonghudekyer bar hemde malliringlargha yem-hexekmu kengri, dep jawas berdi. 26buning bilen, heliqi chakar sejde qilip, perwerdigargha ibadet qilip, 27 mundaqdedi: perwerdigar hojayinim ibrahim etiqad qilip kelgen hudagha medhiyileroqulsun! u hojayinimgha mehribanliq korsitip we qilghan wedisige sadiq bolup,meni udul hojayinimning oz tughqinining yenigha baxlidi. 28 heliqi qizanisining yenigha yugurup berip, yuz bergen putun ixni ailisidikilerge sozlepberdi. 29 ribeqaning laban isimlik bir akisi bar idi. u yugurup chiqip, quduqningyenidiki ibrahimning chakirining yenigha bardi. 30 u singlisining halqa webilezuk seliwalghinini korgen we singlisidin chakarning degen sozlirinianglighanidi. u quduqning tuwide togilerning yenida turghan ibrahimningchakirining aldigha berip, 31 uninggha: perwerdigar behtlik qilghan adem,nemixqa taxqirida turisiz? men bilen yurung, oyge barayli! men silerge oyteyyarlap qoydum, togilergimu jay teyyarlap qoydum, dedi. 32 u oyge kirdi.
  27. 27. laban bolsa togilerdiki mallarni chuxurup, ulargha chop saldi. andin,ibrahimning bu chakiri we hemrahlirigha put-qollirini yughili su elip keldi. 33tamaqlar kelturulgende, chakar: men sizge deydighinimni dep bolmighucheghizalanmaymen, dedi. qeni, gepingizni eyting, dedi laban. 34 u mundaq dedi:men ibrahimning chakiri. 35 perwerdigar hojayinimgha koptin- kop beriket ataqilip, uni intayin bay qildi. perwerdigar uninggha qoy-kala padiliri, altun-kumux,er-ayal qullar, toge we exeklerni berdi. 36 hojayinimning ayali sare yaxanghanwaqtida, uninggha bir oghul tughup bergenidi. hojayinim putun bayliqini xuoghligha atidi. 37 hojayinim oz tapxuruqlirigha emel qilixim uchun, meniqesem qildurdi. u: sen oghlumni bu yerdiki qananliqlar arisidin oylendurmey,38 mening yurtumgha berip, uni oz tughqanlirim arisidin oylep qoy degenidi.39 men hojayinimdin: eger qiz bu yerge kelgili unimisa, qandaq qilimen? depsorisam, 40 u: men hizmitide bolup kelgen perwerdigar perixtisini seningaldinggha ewetidu. u sening ixingni ong qilidu. sen oghlumgha oz yurtumdikitughqanlirim arisidin hotun elip ber. 41 sen tughqanlirimning oyige barsangla,ular qizini bermigen teqdirdimu, qesemdin yenila haliy bolghan bolisendegenidi. 42 bugun men quduq yenigha kelginimde, hudagha dua qilip: iperwerdigar hojayinim ibrahim etiqad qilip kelgen huda, iximni ong qilghaysen.43 men hazir quduq yenida turimen. birer qiz bu yerge sugha kelse, menuningdin: komzikingizdiki sudin azraq ichiwalsam bolamdu? dep soraymen. 44eger u qiz qoxulsa we togilirimgimu su ekelip berse, u sen hojayinimningoghligha tallap qoyghan qiz bolsun dedim. 45 duayim ayaghlaxmayla, ribeqakomzikini muriside koturup, quduqning yenigha su alghili keldi. men uninggha:suyingizdin azraq ichiwalsam bolamdu? degenidim. 46 u derhal murisidikikomzekni qoligha elip: mana, iching! togiliringizgimu su ekelip berey dedi. suniichtim, u togilergimu su ekelip berdi. 47 andin, men uningdin: siz kimning qizibolisiz? dep soriwidim, u: nahor bilen milkaning oghli betuelning qizi bolimendedi. xunga, men uning burnigha halqa, qollirigha bilezuk selip qoydum. 48 xuwaqitta, sejde qilip, hojayinim ibrahim etiqad qilip kelgen hudagha medhiyeoqup, ibadet qildim. chunki, u meni udul hojayinimning oz tughqinining oyigeelip kelip, uning qizini hojayinimgha kelinlikke tepiximgha imkaniyet yaritipbergenidi. 49 emdi siler ozunglarning hojayinimgha sadiqliq we mehir- xepqetkorsetmekchi bolghanliqinglarni yaki undaq qilixni halimaydighanliqinglarnimanga eytinglar. buningdin men qandaq qiliximni bileleymen. 50 laban bilenbetuel chakargha: bu ix perwerdigarning orunlaxturuxiken, biz nemedeyeleymiz? 51 mana ribeqa, uni elip ketsingiz bolidu. u perwerdigarningorunlaxturghinidek, hojayiningizning kelini bolsun, dep jawas berdi. 52ibrahimning chakiri bu sozni anglap, sejde qilip, perwerdigargha ibadet qildi.53 arqidin, u kiyim-kechek, altun we kumuxtin yasalghan zibuzinnetbuyumlirini chiqirip, ribeqagha sundi. uning akisi bilen anisighimu qimmetbahaliq sowghatlarni sowgha qildi. 54 xundaq qilip, ibrahimning chakiri
  28. 28. hemrahliri bilen bille yep- ichip, u yerde bir keche qondi. etisi seher turup,ribeqaning oyidikilirige: hojayinimning yenigha qaytiximgha ruhset qilghaysiler,dedi. 55 lekin, ribeqaning akisi bilen anisi uninggha: ribeqa biz bilen onkunche turup, andin keyin barsun, dedi. 56 lekin, u: bizni kechikturmigeysiler.perwerdigar hemme iximizni onguxluq qilghaniken, hojayinimning yenighaqaytiximgha ruhset qilghaysiler, dedi. 57 biz qizdin sorap koreyli, u nemedeydiken, dep jawas berixti ular. 58 xuning bilen, ular ribeqani chaqirip,uningdin: sen bu kixi bilen ketixni halamsen? dep soridi. halaymen, dep jawasberdi u. 59 xuning bilen, ular ribeqani uning inikanisi, ibrahimning chakiri weuning hemrahliri bilen qoxup yolgha saldi. 60 ular ribeqagha beht tilep,mundaq dua qildi: ey singlimiz, minglighan, on minglighan insanlarning anisibolghaysen! ewladliring duxmenlirining xeherlirini ixghal qiliwalghay! deyixti.61 ribeqa we uninggha hemrah bolidighan dedekler seperge teyyarlinip,togilerge mindi. ibrahimning chakiri ribeqani elip, yolgha rawan boldi. 62 xuwaqitta, ixaq beer-lahayroy degen yerdin ayrilip, ozi olturuwatqan qananningjenubidiki negib rayonigha qaytip keldi. 63 bir kuni kun petix waqtida u daladahudani chongqur seghinip, bexini koturup qariwidi, toge karwininingkeliwatqanliqini kordi. 64-65 ribeqa ixaqni korux bilenla, togidin chuxup,ibrahimning chakiridin: dalada biz terepke qarap keliwatqan awu kixi kim? depsoridi. u mening kichik hojayinim, dep jawas berdi chakar. buning bilen, ribeqayuzini yaghliqi bilen yepiwaldi. 66 chakar ozining qilghan ixlirini ixaqqa bir-birlep sozlep berdi. 67 ixaq ribeqani anisi sare hayat waqtida turghanchedirgha baxlap kirip, nikahigha aldi. anisi wapat bolghan bolsimu, uribeqaning muhebbitidin ozige teselli tapti.25:1 ibrahim keturah isimlik yene bir ayalni kichik hotunluqqa aldi. 2 uibrahimgha zimran, yoqxan, medan, midiyan, ixbak we xuahtin ibaret alteoghul tughup berdi. 3 yoqxan xiba bilen dedanning atisi boldi. dedanningewladliri axurim, letuxim we leummim helqliri boldi. 4 midiyanning oghulliri efa,efer, hanuh, abidah we eldalar idi. yuqiridikilerning hemmisi keturahtindunyagha kelgen ewladlar idi. 5 ibrahim putun mal-muluklirini ixaqqaatiwetkenidi. 6 lekin, u ozi hayat waqtida ikki kichik hotundin bolghanoghullirighimu sowghatlarni berip, andin bu oghullirini ixaqtin yiraq tursun dep,xerqiy zemingha ewetti. 7-8 ibrahim uzun omur korup, yuz yetmix bex yexidaejdadlirining qexigha ketti. 9 uning oghulliri ixaq bilen ismail uni makpelahyezisidiki ongkurge depne qildi. bu ongkur mamre degen yerge yeqin bolup,burun hit qebilisidin bolghan soharning oghli efronning etizliqi idi. 10 ibrahimhitlardin setiwalghan etizliq del xu idi. ibrahimning ayali saremu muxu yergedepne qilinghanidi. 11 ibrahim wapat bolghandin keyin, huda uning oghliixaqqa beht ata qildi. ixaq xu waqitta beer-lahayroy dep atalghan quduqningyenidiki jayda turuwatatti. 12 sarening dediki misirliq hejer ibrahimgha tughup
  29. 29. bergen ismailning ewladliri towendikiche: 13 aldi bilen tunji oghli nebayot,andin keyin qalghan oghulliri kedar, adbeel, mibsam, 14 mixma, duma,massa, 15 hadad, tema, yetur, nafix we qedema tughuldi. 16 ular on ikkiqebilining baxliqliri bolup, ular yaxighan yeza we qixlaqlar ularning isimliri bilenataldi. 17 ismail yuz ottuz yette yexida ejdadlirining qexigha ketti. 18 uningewladliri olturaqlaxqan jay hawilah rayonidin xur degen yerge qeder idi. xurmisirning xerqiy teripide bolup, assurgha baridighan yolda idi. ular ibrahimningbaxqa ewladliri bilen chiqixalmidi. 19 ibrahimning oghli ixaqning ix-izliritowendikiche: 20 ixaq qiriq yexida ribeqagha oylendi. ribeqa bolsa paddan-arramning arran degen yeridin bolghan betuelning qizi we labanning singlisiidi. 21 ribeqa perzent kormigenliki sewebidin, ixaq uning uchunperwerdigargha dua qildi. perwerdigar uning duasini qobul qilip, ribeqahamilidar boldi. 22 bala qoxkezek bolup, ular tughuluxtin ilgiri, anisiningqorsiqida qattiq soquxti. ribeqa: manga neme bolghini? dep perwerdigardinsoridi. 23 perwerdigar uninggha mundaq jawas berdi: sening qorsiqingdin ikkihelq chiqidu. tughulupla ayrim bolidu. biri yene biridin kuchluk bolup, chongikichikige hizmet qilidu. 24 uning ay-kuni toxup, qoxkezek tughdi. 25 awwaltughulghini qizghu bolup, putun bedini haywanningkidek tukluk idi. xunga,uning ismini esaw menisi tukluk dep qoydi. 26 keyin tughulghinining qoliesawning tapinini ching tutuwalghanliqi uchun, ismini yaqup menisi tapinighaesiliwalghuchi dep qoydi. ular tughulghanda, ixaq atmix yaxqa kirgenidi. 27ikki bala chong boldi. esaw usta owchi bolup, dalada yuruxni yahxi koretti.lekin, inisi yaqup jimjit yuridighan adem bolup, hemixe oyde turatti. 28 ixaqesawni yahxi koretti. chunki, u esaw owlap kelgen ow goxige amraq idi. ribeqabolsa yaqupni yahxi koretti. 29 bir kuni, yaqup qizil purchaq xorpisiqaynitiwatatti. owdin echirqap qaytip kelgen esaw 30 yaqupqa: qorsiqim bekechip ketti. qizil purchaq xorpisidin tezrek bersengchu! dedi. xu sewebtin, uidom menisi qizil depmu ataldi. 31 yaqup uninggha: tunji oghulluq mirashoququngni manga otunseng, sanga bu xorpidin berey, dep jawas qayturdi.32 boldi! boldi! qorsiqim echip oley dep qaldim. tunji oghulluq mirashoquqining manga neme keriki? dedi esaw. 33 yaqup uninggha: sen awwalmening aldimda tunji oghulluq miras hoququngni manga otungenlikinggeqesem qilip ber, dedi. esaw qesem qilip, tunji oghulluq miras hoquqiniyaqupqa otunup berdi. 34 andin, yaqup uninggha nan bilen purchaq xorpisiniberdi. esaw ghizalanghandin keyin, ornidin turup chiqip ketti. bu uning tunjioghulluq miras hoquqigha etibarsiz qarighanliqidindur.26:1 ibrahimning zamanida, qananda bir qetim acharchiliq yuz bergenidi.keyin, yene bir qetim acharchiliq boldi. ixaq girar xehiridiki filistinliklerningpadixahi abimelekning aldigha bardi. 2 perwerdigar ixaqqa korunup, uningghamundaq dedi: sen misirgha barmay, men tur degen jayda turup qal. 3 sen bu
  30. 30. yerde tursang, men sanga yar bolimen hemde seni behtlik qilimen. men buzeminni sanga we sening ewladliringgha teqdim qilimen. atang ibrahim bilentuzgen ehdemde ching turimen. 4 men sanga asmandiki yultuzlardek nurghunewlad berimen hemde bu putkul zeminni ulargha teqdim qilimen. seningewladliring arqiliq yer yuzidiki putkul helqler beht tapidu. 5 chunki, ibrahimmanga itaet qilip, putun qanun we emr-permanlirimgha riaye qildi. 6 xuningbilen, ixaq girarda turup qaldi. 7 uning ayali ribeqa intayin guzel idi. yerlikkixiler uningdin ayali ribeqani kim dep sorisa, u uni oz singlim, dedi. chunki, uyerlik kixilerning ozini olturuwetip, ribeqani elip ketixidin qorqatti. 8 ixaq uyerde birmezgil turdi. bir kuni, filistinliklerning padixahi abimelek derizisidinsirtqa qarawatqanda, ixaqning ribeqa bilen quchaqlixiwatqanliqini korup qaldi.9 padixah abimelek ixaqni chaqirtip, uningdin: u sening ayaling iken, nemeuchun uni singlim degeniding? dep soridi. ixaq jawas berip: eger men uniayalim degen bolsam, uni elix uchun silerning meni olturuwetixinglardinqorqqanidim, dedi. 10 abimelek uninggha: bu neme qilghining? eger helqimichide biri sening ayaling bilen bir orunda yatqan bolsa, sen putun helqimiznigunahqa tiqqan bolatting! dedi. 11 andin, padixah abimelek oz helqige buyruqchuxurup: kimdekim bu kixige yaki ayaligha cheqilsa, jenidin juda qilinidu,dedi. 12 ixaq u yerde dehqanchiliq qilatti. perwerdigar uninggha beriketbergechke, u yili birge yuz hesse hosul aldi. 13 u barghanseri ronaq tepip,katta bay boldi. 14 filistinlikler uning nurghun qoy-kala padiliri we qulliribarliqini korup, uninggha heset qilixqa baxlidi. 15 xunga, ular uning atisiibrahim hayat waqtida chakarlirigha qazdurghan quduqlarni topa bilentinduruwetti. 16 keyin, abimelek ixaqqa: sen bizdin kuchiyip ketting. dlitimizdinchiqip ket! dedi. 17 buning bilen, ixaq u yerdin ayrilip, girar jilghisigha berip, uyerge orunlixip, birmezgil turdi. 18 ibrahim hayat waqtida, birmunchequduqlarni qazdurghanidi. biraq, u alemdin otkendin keyin, filistinlikler uninghemme quduqlirini topa bilen tinduruwetkenidi. ixaq ularni qayta qazdurup,yenila deslep atisi qoyghan isimliri bilen atidi. 19 ixaqning chakarliri girarjilghisida bir quduq qezip, su tapti. 20 biraq, girarning padichiliri ixaqningpadichiliri bilen majiralixip, hemmisi: bu bizning suyimiz deyixti. xunga, ixaq uquduqni esek menisi majira dep atidi. 21 ixaqning chakarliri yene bir quduqqazghanidi. ular yene bu quduq uchun majiralaxti. xunga, ixaq bu quduqnisitna menisi ochmenlik dep atidi. 22 ixaq u yerdin ayrilip, yene bir quduqqazdurdi. bu qetim majira chiqmidi. xunga, u bu quduqning ismini rihubotmenisi azade yer dep atidi. u: perwerdigar ahir bizni azade yerde yaxaxqamuyesser qildi. biz bu yerde choqum ronaq tapimiz dedi. 23 ixaq u yerdinayrilip, beerxebagha kochup bardi. 24 u kuni kechte perwerdigar uningghakorunup: men atang ibrahim etiqad qilghan huda, qorqmighin! men sanga yar.men hizmetkarim ibrahimning sewebidin, sanga beht ata qilimen weewladliringni kopeytimen dedi. 25 ixaq u yerde qurbanliq supisi yasap,
  31. 31. perwerdigargha ibadet qildi. xundin keyin ixaq u yerge orunlixip qaldi hemdeuning chakarliri u yerde yene bir quduq qazdi. 26 padixah abimelek ahuzzatdegen meslihetchisi bilen lexker baxliqi fikolni elip, girardin ixaqni ziyaret qilipkeldi. 27 ixaq ulargha: burun siler manga ochmenlik qilip, meni dlitinglardinqoghlap chiqarghanidinglar. emdi neme uchun yene men bilen koruxkilikeldinglar? dedi. 28 ular jawaben: biz perwerdigarning sanga yar ikenlikinibilduq. xunga, biz bir- birimizge qesem berip, kelixim tuzsek bolghudek. 29 bizsanga ziyan-zehmet yetkuzmigendek, seningmu bizge ziyan-zehmetyetkuzmeslikke wede berixingni telep qilimiz. burun biz sanga hemixe yahximuamile qilip, seni u yerdin aman-esen ketkuzgeniduq. emdi perwerdigarningsanga beht ata qilghanliqi eniq boldi, dedi. 30 ixaq ziyapet teyyarlap, ularnimehman qildi. 31 ular seher turup, ozara qesem berixip, kelixim tuzuxti. ixaqular bilen dostane hoxlixip, ularni uzitip qoydi. 32 u kuni, ixaqning chakarlirikelip, uninggha ozliri qazghan quduq toghrisida hewer berip: biz su taptuq!dedi. 33 u quduqni xeba menisi qesem dep atidi. xunga, u xeher hazirghichebeerxeba menisi qesemlexken quduq dep atilip kelmekte. 34 esaw qiriqyexida imansiz hitlardin ikki qizni hotunluqqa aldi. bu ikki qiz beerning qiziyudit bilen elonning qizi basimat idi. 35 ular ixaq bilen ribeqaning araminiqoymidi.27:1 ixaq qerip ketti, kozimu kormes bolup qaldi. u tunji oghli esawni chaqirip,uninggha: oghlum, dedi. mana men, dep jawas berdi esaw. 2 ixaq mundaqdedi: qara, men qerip kettim, olumum yiraq emes. 3 sen oqyayingni elip,dalagha chiqip ow owlap kelip, 4 men yahxi koridighan lezzetlik tamaq pixurupmanga yeguz. xuning bilen, men oluxtin ilgiri sanga ahirqi heyrlik duayimniqilay. 5 ribeqa ixaqning qilghan sozlirini anglap, esawning owgha chiqipketken waqtidin paydilinip, 6 yaqupqa mundaq dedi: men baya dadangningakang esawgha: 7 sen ow owlap kelip, lezzetlik tamaq pixurup manga yeguz.xuning bilen, men oluxtin ilgiri perwerdigar aldida sanga heyrlik dua qilaydegenlikini anglidim. 8 oghlum, gepimge qulaq selip, mening deginimni qil. 9qoy padisigha berip, semiz oghlaqtin ikkini elip kel. men uni dadang yahxikoridighan temde pixuray. 10 sen ekirip yeguzseng, u wapat boluxtin burunsanga heyrlik dua qilidu, dedi. 11 lekin, yaqup anisigha: sizge melum,esawning putun bedini tukluk, mening tenim bolsa tuksiz. 12 mubada dadamtenimni tutup qalsa, mening uni aldighanliqimni bilip qalidu. u chaghda, uningheyrlik duasini elix bu yaqta tursun, eksiche qarghixigha uchraymen! dedi. 13anisi uninggha: ey oghlum, lenet bolsa manga bolsun! mening deginimni qil.oghlaqlarni elip kel, dedi. 14 xuning bilen, yaqup oghlaqlarni ekelip, anisighatapxurdi. anisi tamaqni dadisi yahxi koridighan tem bilen pixurdi. 15 andin,esawning oyde saqlighan eng yahxi kiyimlirini achiqip, yaqupqa kiydurdi. 16uning ikki qoli we boynining tuksiz jaylirini ochke yungi bilen yogep, 17
  32. 32. lezzetlik tamaq bilen yaqqan nanni uninggha tutquzdi. 18 yaqup atisiningyenigha kirip: ata, dedi. oghlum, sen qaysi oghlum bolisen? dedi atisi. 19yaqup uninggha: men chong oghlingiz esaw. tapxuruqingizni orundap boldum.qopung, men owlap kelgen ow goxige eghiz tegip, andin manga heyrlikduayingizni qilghaysiz, dep jawas qayturdi. 20 oghlum, nemanche tez owlapkelding? dep soridi ixaq. perwerdigaringiz bolghan huda teliyimni ongdinkelturup, manga yardem qildi, dep jawas qayturdi yaqup. 21 ixaq yaqupqa:oghlum, yenimgha kel, tutup korey, sen rasttin esawmu, emesmu? dedi. 22yaqup yenigha bardi. ixaq tutup korup: awazing yaqupning, qolung bolsa,esawningkige ohxaydiken, dedi. 23 u uning yaqup ikenlikini perq etelmidi.chunki, yaqupning qoli esawningkige ohxax tukluk turatti. u yaqupqa duaqilidighan chaghda, 24 yene bir qetim: sen rasttin esawmu? dep soridi.xundaq, dep jawas berdi yaqup. 25 ixaq uninggha: goxni ekel, uni yegendinkeyin, sanga dua qilay, dedi. yaqup goxni elip kirdi we uninggha xaras tutti. 26ixaq yep-ichip bolghandin keyin: oghlum, aldimgha kelip, meni soy, dedi. 27yaqup aldigha berip soydi. ixaq yaqupning kiygen kiyimlirining puriqinipurighandin keyin, sozige ixinip, uninggha heyrlik duasini qildi: oghlumningtenidiki hux puraq, del perwerdigarim beriket bergen tupraqning puriqighaohxaydiken. 28 huda asmandin sanga hasiyetlik yamghur yaghdurup,tupriqingni munbet qilghay. u sanga mol axliq-tuluk, esil xarablarni teqdimqilghay. 29 baxqa ellermu hizmitingde bolghay, helqler sanga tizlinip hormetbildurgey. qerindaxliringgha hakim bolghaysen. anangning ewladliri sangaegilgey. sanga lenet oqughanlargha lenet yaghqay, sanga beht tiligenler behttapqay. 30 yaqup ixaqning duasini elip chiqip turuxighila, akisi esaw owdinqaytip keldi. 31 esawmu goxni lezzetlik pixurup, atisining aldigha elip kirip: ata,qopung, men owlap kelgen ow goxige eghiz tegip, manga heyrlik duayingizniqiling, dedi. 32 sen kim bolisen? dep soridi ixaq. chong oghlingiz esawbolimen, dep jawas berdi esaw. 33 ixaqning putun ezasini titrek basti weuningdin soridi: undaqta, hazir manga ow goxini elip kelgen kim? sen kelixtinburun men uni yep, uninggha heyrlik dua qilghanidim. bu beht mengguuninggha mensup bolup ketti. 34 bu gepni anglighan esaw intayin echinip, unselip yighlap turup: ata, mangimu heyrlik dua qilghaysiz! dedi. 35 ining kiripmeni aldap, sening behtingge olturuptu, dedi ixaq. 36 esaw: bu uning meniikkinchi qetim aldixi. uning yaqup dep atilixi ejeblinerlik emes iken! u meningtunji oghulluq miras hoququmni tartiwalghanidi. emdi manga mensup bolghanheyrlik duanimu tartiwaptu. ata, men uchun heyrlik duayingiz qalmidimu? dedi.37 ixaq mundaq jawas berdi: men uni sanga hojayin qiliwettim. uning putunqerindaxlirini bu idiomning menisi aldamchi dur. uning hizmitide bolidighanqiliwettim. men yene uninggha axliq-tuluk, esil xarablarni beghixlidim. eyoghlum, emdi men sanga yene nemini berimen? 38 esaw atisigha yeneyalwurdi: ata, sizning peqet birla heyrlik duayingiz barmu? mangimu heyrlik
  33. 33. dua qilghaysiz! dep un selip yighlap ketti. 39 andin, ixaq mundaq dedi: munbettupraqtin nesiweng yoqtur. hasiyetlik yamghur sanga yaghmaydu. 40 senqilichqa tayinip yaxaysen, iningning hizmitide bolisen. lekin, sen uningghaqarxi chiqqiningda, uning boyunturuqidin qutulisen. 41 esaw yaqupqa qaritakonglige ochmenlik pukti. chunki, atisi heyrlik duasini yaqupqa qilghanidi. uichide: atam alemdin otuxke az qaldi. olumini uzitiwetipla, yaqupniolturuwetimen dep oylidi. 42 ribeqa baxqilardin esawning pilanini anglap qelip,yaqupni chaqirtip: gepimge qulaq sal! akang esaw seni olturup, derdinichiqarmaqchi. 43 ey oghlum, sen mening deginimni qil: derhal haranrayonigha, akam labanning yenigha qechip ket. 44 akang esawning achchiqiyanghuche, xu yerde tur. 45 u sening qilghanliringni untup qalghanda, menadem ewetip seni qayturup kelimen. neme uchun bir kunning ichide herikkinglardin ayrilip qalghudekmen, dedi. 46 ribeqa ixaqqa: men esawningimansiz hitlardin alghan axu ikki ayalidin toyup kettim. eger yaqupmu hitlardinqiz alsa, uningdin olginim yahxi, dedi.28:1 ixaq yaqupni yenigha chaqirip, uninggha dua qilip, mundaq buyrudi: senqananliq qizlargha oylenme. 2 paddan-arram rayonigha berip, anangning atisibetuelning oyige bar. u yerde anangning akisi labanning qizliridin birni al. 3hemmige qadir huda sanga beht ata qilip, kop perzent berip, ularni nurghunmillet qilghay! 4 u ibrahimgha bergen wedisi boyiche sanga we seningewladliringgha beht ata qilghay. sen hazir musapir bolup yaxawatqan yerni,yeni huda ibrahimgha wede berip bermekchi bolghan zeminni sanga teqdimqilghay! 5 xuning bilen, ixaq yaqupni paddan-arram rayonigha, bowisi arramliqbetuelning oghli labanning yenigha yolgha saldi. laban ribeqaning akisi bolup,ribeqa bolsa esaw bilen yaqupning anisi idi. 6-7 esaw ixaqning yaqupqa duaqilip, uni paddan-arramgha oylinixke ewetkenlikidin, xundaqla ixaq uningghadua qilghanda, qananliq qizlargha oylenmeslikni tapilighanliqi hemdeyaqupning ata-anisining buyruqi bilen paddan-arramgha ketkenlikidin hewertapti. 8 esaw buningdin atisi ixaqning qananliq ayallarni yahxikormeydighanliqini chuxendi. 9 xunga, u ibrahimning oghli ismailning yenighaberip, ayallirining ustige taghisi ismailning qizi mahalatni aldi. mahalatnebayotning singlisi idi. 10 yaqup beerxebadin ayrilip, harangha qarap yolghachiqti. 11 kun patqanda, u bir yerge yetip kelip, xu yerde qondi. u bir taxnibexigha qoyup, yerde yetip uyqugha ketti. 12 u chuxide yerdin takiasmanghiche taqixidighan bir pelempeyni kordi. hudaning perixtiliripelempeyde yuqiri-towen mengip yuretti. 13 u yene perwerdigarningpelempeyning usti terepte turup, uninggha: men perwerdigar, bowang ibrahimwe atang ixaq etiqad qilip kelgen huda bolimen. men hazir sen yatqan zeminnisanga we sening ewladliringgha ata qilimen. 14 ularning sani yerdiki qumdekkop bolup, xerqtin gherbke, jenubtin ximalgha tarqilip, putun zeminni

×