Modyul 4 (mandaluyong marikina) - grade 7 learning modules - quarter 1

4,291 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

Modyul 4 (mandaluyong marikina) - grade 7 learning modules - quarter 1

  1. 1. Markahan 1 Modyul 4: Pagtatag ng Kolonyang Espanyol at mga Patakarang Kolonyal Mga Paksa: 1. Pagtatag ng kolonya 2. Kristiyanisasyon bilang paraan ng pananakop 3. Reduccion: ang paglipat ng mga kinaroroonan 4. Tributo at Polo bilang instrumento ng pananakop Pangkalahatang Ideya Sa pagdating ng mga Espanyol noong ika-16 na siglo, nagsimula ang mahigit tatlong dantaong proseso ng kolonisasyon ng Pilipinas. Pangunahing layunin ng Espanya ang pagpapalaganap ng Kristiyanismo sa Pilipinas, ang pagkuha ng mga yamang likas at pagpapalawak ng nasasakupan. Bagamat may mga Pilipinong tumanggap sa mga unang Espanyol sa Pilipinas gaya ni Raja Humabon ng isla ng Sugbu, naging makasaysayan ang labanan nina Lapu-lapu at Magellan na makikita sa mga palatandaan sa Mactan, Cebu na itinayo bilang pagkilala sa kanila. Sa modyul na ito ay susuriin mo ang mga perspektibo tungkol sa engkwentro ng dalawa. Upang maisakatuparan ang pagsakop sa Pilipinas, ginamit ng Espanya ang tatlong paraan bukod sa Kristiyanisasyon ng mga Pilipino. Ang mga paraang ito ay ang reduccion, tribute, at polo. Magkakaiba ang naging pagtingin ng mga prayle, opisyal at Pilipino sa mga instrumentong ito, at susuriin mo ang posisyon at argumento ng bawat panig base sa mga ulat noong ika-16 na siglo. Sa pagpataw ng mga pamamaraang ito ay binago ng mga Espanyol ang paniniwala, pamumuhay at hanapbuhay ng mga Pilipino na tinalakay sa mga naunang modyul. Markahan 1 Modyul 4: Pagtatag ng Kolonyang Espanyol at mga Patakarang Kolonyal Mga Paksa:Pagtatag ng Kolonya PANIMULA: Tingnan ang larawan. Tukuyin kung anong kaganapan sa kasaysayan ng bansa ang ipinapakita nito.
  2. 2. Mga Tanong: 1. Sinu-sino ang mga nasa larawan? Lapu-Lapu, Magellan 2. Saan naganap ang labanang ito? Mactan 3. Ano ang naging katapusan ng labanang ito? Napatay ni Lapu-Lapu si Magellan *HISTORICAL MARKERS •Dumako tayo sa Mactan, lalawigan ng Cebu, kung saan naganap ang labanan sa pagitan ni Ferdinand Magellan at Lapu-Lapu. Sa layong 63.5 metro ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayang ginawa ng National Historical Commission of the Philippines • Tingnang mabuti ang mga pananda at ang mga detalyeng nakasulat dito FERDINAND MAGELLAN’S DEATH ON THIS SPOT FERDINAND MAGELLAN DIED ON APRIL 27, 1521, WOUNDEDIN AN ENCOUNTER WITH THESOLDIERS OF LAPU-LAPU, CHIEF OF MACTAN ISLAND. ONEOF MAGELLAN’S SHIPS, THEVICTORIA,UNDER THECOMMAND OF JUAN SEBASTIANELCANO, SAILED FROM CEBU ON MAY 1, 1521, ANDANCHORED AT SAN LUCAR DE BARRAMEDA ON SEPTEMBER 6, 1522, THUS COMPLETING THE FIRST CIRCUMNAVIGATION OF THE EARTH. Lokasyon: Siyudad ng Lapu-Lapu, Mactan, Cebu Petsa: 1941 LAPULAPU HERE, ON 27 APRIL 1521LAPULAPU AND HIS MEN REPULSED THE SPANISH INVADERS, KILLING THEIR LEADER FERDINAND
  3. 3. MAGELLAN. THUS LAPULAPU BECAME THE FIRST FILIPINO TO HAVE REPELLED EUROPEAN AGGRESSION. Lokasyon: Siyudad ng Lapu-Lapu, Mactan, Cebu Petsa: 1958 Pagsusuri GAWAIN 1: SINO ANG BIDA? Pag-aralan ang sinasabi ng dalawang palatandaan. Pagsususuri 1. Paano namatay si Magellan. Palatandaan ni Magellan Palatandaan ni Lapu-Lapu 2. Paano ipinakilala si LapuLapu 3. Ano ang kahalagahang historical ng tao na pinararangalan? 4. Kailan ginawa ang palatandaan? 5. Ano ang mahalagang kaganapan sa mga panahong ito ang maaaring nakaapekto sa nilalaman ng mga palatandaan ? PAMPROSESONG TANONG: 1. Ano ang ipinapahiwatig ng petsa ng pagkakagawa ng mga palatandaan? magkaiba ang pinarangalan na tao sa magkaibang petsa/panahon 2. Sino ang bida sa palatandaan batay sa kung kailan o anong yugto ng kasaysayan ito nagawa? si Magellan ang bida sa panahong sakop tayo ng mga Amerikano samantalang si Lapu-Lapu ang bida noong panahong nagsasarili na ang Pilipinas 3. May kinalaman kaya ang “yugto ng kasaysayan” kung kailan nagawa ang mga ito? Bakit? Oo, dahil magkaiba ang bagay, tao at pangyayari na pinahahalagahan sa bawat panahon at pamunuan
  4. 4. *SA GURO: Bigyang-diin ang konsepto na sa pag-aaral ng kasaysayan ay laging may punto de bista sa pangyayari. Ngunit anuman ang perspektibo, kailangng nakabatay ito sa ebidensya. Makikita sa dalawang palatandaan ang kahalagahan ng perspektibo o punto de bista sa interpretasyon ng mga pangyayari sa nakaraan. Ngunit ano ba talaga ang nangyari? Basahin ang sipi mula kay Antonio Pigafetta (c. 1491-c.1534), isang manlalakbay at iskolar mula sa Venice, Italy, na sumama kay Magellan mula sa pag-alis sa Espanya. Ang “First Voyage Around the World” ni Pigafetta ay ang primaryang pinagmulan ng impormasyon tungkol sa ekspedisyon ni Magellan. On Friday, April twenty-six [1521], Zula, a chief of the island ofMatan [Mactan], sent one of his sons to present two goats to the captain-general [Magellan], and to say that he would send him all that he had promised, but that he had not been able to send it to him because of the other chief Cilapulapu, who refused to obey the king of Spain. He requested the captain to send him only one boatload of men on the next night, so that they might help him and fight against the other chief. The captain-general decided to go thither with three boatloads. We begged him repeatedly not to go, but he, like a good shepherd, refused to abandon his flock. At midnight, sixty men of us set out armed with corselets and helmets, together with … some of the chief men…. We reached Matan three hours before dawn. The captain did not wish to fight them, but sent a message to the natives… to the effect that if they would obey the king of Spain, recognize the Christian king as their sovereign, and pay us our tribute, he would be their friend; but that if they wished otherwise, they should wait to see how our lances wounded. They replied that if we hadlances they had lances of bamboo and stakes hardened with fire. [They aked us] not to proceed to attack them at once, but to wait until morning, so that they might have more men. They said that in order to induce us to go in search of them; for they had dug certain pitholes between the houses in order that we might fall into them. When morning came fortynine of us leaped into the water up to our thighs, and walked through water for more than two crossbow flights before we could reach the shore. The boats could not approach nearer because of certain rocks in the water. The other eleven men remained behind to guard the boats. When we reached land, those men had formed in three divisions to the number of more than one thousand five hundred persons. When they saw us, they charged down upon us with exceeding loud cries, two divisions on our flanks and the other on our front. When the captain saw that, he formed us into two divisions, and thus did we begin to fight. Antonio Pigafetta, “First Voyage Around the World,” ca. 1525, sa Blair at Robertson, The Philippine Islands 33: 175, 177. Glosari Corselet – baluti Exceed – sumobra Flank – dakong gilid ng hukbo
  5. 5. Induce – hikayatin Lance – sibat Pithole – hukay Sovereign – hari Stake – tulos Thither – doon Tribute – buwis Voyage – paglalakbay Pagsusuri Gawain 2: ANU DAW??? Mula sa sipi, ibigay ang sagot mula sa hinihingi ng bawat tanong. 1. Sino si Zula ? Ano ang papel na ginampanan niya sa kwento sa sipi? > isa din sa mga datu namumuno sa Mactan; siya ang nagsabi kay Magellan na ayaw kilalanin ni Lapu-Lapu ang kapangyarihan ng Espanya 2. Sino ang tinutukoy na kapitan-heneral sa sipi? > si Ferdinand Magellan 3. Bakit siya nagpasyang pumunta sa Mactan? > upang puntahan si Lapu-Lapu at makipaglaban 4. Ano ang kundisyon na ibinigay ni Magellan para hindi makipaglaban samga katutubo? > na kung kikilalanin ni Lapu-Lapu at ng mga katutubo ang kapangyarihan ng Espanya at magbabayad sila ng tributo ay magiging magkaibigan sila ngunit kung hindi ay matitikman nila ang talas ng espada ng Espanya 5. Anong taktikang-militar ang ginamit ng mga: a. sundalong Espanyol > lumusong sila sa tabing dagat at lumusob, nang Makita niyang nakaabang na ang mga tauhan ni Lapu-Lapu saka hinati ni Magellan ang mga sundalong Espanyol sa dalawang dibisyon b. mga Pilipino > bago pa man lumusob ang mga Espanyol, naghukay na ng mga patibong ang mga Pilipino, pagdating ng mga Espanyol ay nakaabang na sila at nakahanay sa tatlong dibisyon Gawain 3 : GUHIT MO, IMAGINATION MO! Ilarawan sa pamamagitan ng pagguhit ang mga kasuotan at armas na ginamit ng dalawang pangkat ayon sa paglalarawan sa sipi. Sundalong Espanyol Sundalong Pilipino
  6. 6.  Nakabalot ng baluti at may helmet sa ulo, may gamit na baril  Maaaring magbigay ang mga estudyante ng kanilang sariling sagot Paghahalaw Pamprosesong Tanong sa Pagguhit 1. Anong pagkakaiba ang iyong nakikita sa kanilang mga kasuotan at gamit-pandigma? > ang mga Espanyol ay may kumpletong kasuotan at kagamitang pandigma samantala ang mga Pilipino ay walang kasuotang pandigma maliban sa mga gamit na pana at sibat sa pakikipaglaban 2. Ano ang iyong mahihinuha sa kanilang gamit na kasuotan at pandigma at sa kinalabasan ng kanilang labanan? > hindi kasiguruhan ang kasuotan at kagamitan sa pagkapanalo sa pakikipaglaban, ang sukatan ay ang tamang taktika, estratehiya, tapang at pagkakaisa RUBRIC SA PAGMAMARKA Pamantayan 1. Kaangkupan ng kagamitan at kasuotan base sa paglalarawan sa sipi 2. Pagkamalikhain sa pagguhit at pagkulay 3. Kahusayan sa pagguhit Deskripsyon Puntos 1. Angkop ang mga iginuhit na kagamitan at kasuotan base sa paglalarawan sa sipi 5 2. Malinis at Angkop ang mga ginamit na kulay 3. Maayos na paglalarawan ng mga iginuhit 5 KABUUAN Nakuhang Puntos 5 15 PAMPROSESONG TANONG : 1. Batay sa nilalaman at isinasaad sa sipi, kaninong palatandaan ang mas malapit sa salaysay ni Pigafetta? Ipaliwanag ang sagot. > lumalabas na mas malapit ang nilalaman ng palatandaan ni Lapu-Lapu sa katotohanan base sa paglalarawan sa sipi TAKDANG-ARALIN: Kung may simbolo si Lapu-lapu, ano kaya ito? Bilang grupo, Gumawa ng simbolo at motto ni Lapu-lapu at ipaliwanag ang kahulugan nito. A.P. Activity Sheets Modyul 1, Gawain 1.6, ph. 54 Pamantayan Deskripsyon Puntos Nakuhang
  7. 7. Puntos 1. Paggamit ng mga simbulo sa pamumuno ni Lapu-Lapu 2. Kaangkupan ng mga ginamit na simbolo 3. Pagkamalikhain 1. Pagpapakita ng lakas at kapangyarihan ni Lapu-Lapu gamit ang mga simbolo 5 2. Angkop at madaling maunawaan ang mga simbolo at kahulugan na ginamit 3. Mahusay at malikhain ang mga ginamit na kulay at disenyo sa mga simbulong ginamit KABUUAN 5 5 15 Markahan: Unang Markahan Modyul 4: Pagtatatag ng Kolonyang Espanyol at mga Patakarang Kolonyal Paksa: Kristiyanisasyon bilang Paraan ng Pagsakop Pagganyak: Pagpapakita ng mga piling larawan na may kaugnayan sa mga layunin at estratehiya ng pananakop ng Espanyol.
  8. 8. Pamprosesong Tanong Matapos makita ang mga larawan, suriin ang mga ito batay sa mga sumusunod na mga tanong: 1. Ano-ano ang layunin at estratehiya sa pananakop ng mga Espanyol ang inyong nakita? -Ipinapakita ng mga larawan ay hilaw na materyales(pampalasa), pagpapalawak ng lupaing sakop, pagpapalaganap ng Kristiyanismo at paghahanap ng ginto at pilak. 2. Alin sa mga larawan ang may kaugnayan sa Kristiyanisasyon bilang paraan ng pagsakop?
  9. 9. -Iyong larawan na nagpapakita ng misa sa mga katutubo, ang pari na may binabasbasan na katutubo, ang kalis at rosaryo atang palatandaan ng Krus ni Magellan sa Cebu Pagbasa ng sipi mula kay Pigafetta tungkol sa kumbersyon ni Rajah Humabon, kanyang mga hepe at kapwa Cebuano (Modyul 4, Gawain 2, pp. 40-42). On Sunday morning, April fourteen [1521], forty men of us went ashore, two of whom were completely armed and preceded the royal banner…. The captain [Magellan] and the king [Rajah Humabon] embraced…. The captain told the king through the interpreter that he thanked God for inspiring him to become a Christian; and that [now] he would more easily conquer his enemies than before. The king replied that he wished to become a Christian, but that some of his chiefs did not wish to obey, because they said they were as good men as he. Then our captain had all the chiefs ofthe king called, and told them that, unless they obeyed the king as their king, he would have them killed, and would give their possessions to the king. They replied that they would obey him…. The captain told them that that if they wished to become Christians as they had declared on the previous days, that they must burn all their idols and set up a cross in their place. They were to adore that cross daily with clasped hands, and every morning … they were to make the sign of the cross (which the captain showed them how to make); and they ought to come hourly, at least in the morning, to that cross, and adore it kneeling…. The captain led the king by the hand to the platform while speaking these good words in order to baptize him…. Five hundred men were baptized before mass…. xxx … Before that week had gone, all the persons of that island [Cebu], and some from the other islands, were baptized. We burned one hamlet which was located in a neighboring island, because it refused to obey the king [Humabon] or us. We set up the cross there for those people were heathen. Had they been Moros, we would have erected a column there as a token of greater hardness, for the Moros are much harder to convert than the heathen. xxx There are many villages in that island [Cebu]…. All those villages rendered obedience to us, and gave us food and tribute….That city which we burned was in that island and was called Bulaia. Antonio Pigafetta, “First Voyage Around the World,” ca. 1525, in Blair and Robertson, The Philippine Islands 33: 155, 157, 159, 161, 167. Glosari Clasp – hawakan nang mahigpit
  10. 10. Hamlet - baryo Heathen – taong hindi binyagan (hindi Kristiyano); pagano Moros – mga Muslim Precede – mauna Render – ibigay Suriin ang sipi at sagutin ang mga tanong sa ibaba. a. Anu-anong paraan ang ginamit ng Espanya upang makontrol ang lokal na populasyon? • • • • b. Anu-ano ang reaksyon ng mga Pilipino sa mga Espanyol? • • • c. Anu-ano ang tingin ng mga Kastila sa mga Pilipino sa usapin ng kumbersyon sa Kristiyanismo? • Tanggapin ng mga katutubo ang hari bilang pinakapinuno Inutusan ang mga katutubo na sunugin ang mga imahe at DiyosDiyosan at magtayo ng krus Pagdaraos ng misa Pagturo ng tamang paraan ng pagantada ng krus para sa pagdarasal Pagbibinyag sa mga katutubo May mga katutubo na tumanggap sa Kristiyanismo. May mga katutubo na lumaban dahil ayaw nilang sundin ang utos ng hari May mga katutubong Pilipino na mapadaling mapasunod na tinatawag nilang Pagano at may mga katutubo na matigas ang ulo o mahirap na mapasundo na tinatawag nilang Moro Paghahalaw May masamang naidulot ang pagyakap ng mga katutubong Pilipino sa Kristiyanismo. Mayroon bang mabuting ibinunga ang pagyakap ng mga katutubong Pilipino sa Kristiyanismo? Anu-ano ang mga ito? -Naging instrumento ito ng ng pagkakaisa ng mga katutubong Pilipino -Naging kasangkapan ito para madisiplina ang mga katutubo -Naging instrumento ito upang malimitahan at mahadlangan ang pag-aalsa o pakikidigma ng mga katutubong Pilipino -Nahubog nito ang tamang kaasalan ng mga katutubo -Mula sa kalat-kalat na pakkikipamuhay ay unti-unting nanatili ang mga katutubong Pilipino sa isang permanenteng pamayanan Paglalapat
  11. 11. Pangwakas na Gawain. Basahin ang tanong sa loob ng kahon. Kung ang sagot ay Oo isulat ang suporta sa ilalim ng Oo; kung ang sagot ay Hindi; Isulat ang pagpapatibay sa sagot sa ilalim ng Hindi. Ilagay sa reflection journal ang kasagutan. Oo Hindi Naging kapakipakinabang ba ang pagyakap ng mga katutubo sa Kristiyanismo? Markahan: Unang Markahan Modyul 4: Pagtatag ng Kolonyang Espanyol at mga Patakarang Kolonyal
  12. 12. Paksa:Reduccion A. Mga Gawain 1. Pamayanan Mo,Iguhit Mo Ilarawan sa pamamagitan ng pagguhit ang kapaligiran ng iyong pamayanan. 2.Tukuyin ang mga bagay na mayroon sa lugar na iyong pinaninirahan. 3. Kung bibigyan ka ng pagkakataon na lumipat sa ibang pook ,iiwanan mo ba ang iyong kasalukuyang tinitirhang lugar? Bakit? Gawain . Hahatiin ang klase sa apat na grupo.Ipapabasa sa bawat grupo ang nilalaman ng sipi 1 at sipi 2 na may kinalaman sa patakarang reduccion. Sipi #1. Mula sa ulat ni Obispo Domingo de Salazar, noong 1583 ... the Indians are thinly scattered, and are settled amid rivers and marshes where they are found with much difficulty. Hence it is very desirable that the encomenderos do as they are here commanded, and not wait for the religious or ecclesiastics, who cannot do it with the same facility as can the encomenderos. Moreover, since the removal of the Indians from their former homes is a thing very odious to them, and they change their homes very unwillingly and with much hardship, it would be better that they be vexed with the encomendero than with the
  13. 13. minister—who has to teach them, and through whom they have to learn love, and who in all things strives for their good. Domingo de Salazar, “Affairs in the Philippine Islands,” 1583, sa Blair and Robertson 5: 236. Glosari Amid – sa gitna Facility – kadalian Indians (indio) –tawag ng mga Espanyo sa mga Pilipino Marsh – matubig na lugar Minister – prayleng Espanyo Odious – kasuklam-suklam Strive – magsumikap Vex – mainis Sipi #2. Mula sa sinulat nina Luis de Jesus at Diego de Santa Theresa, mga paring Rekoleto, tungkol sa reducción, 1660-1666. … For … [the proper administration of the converts] we must assume that the king assigns one missionary to each five hundred tributes or families. But our districts, especially those of the islands of Luzon, Calamianes [in Palawan], and Mindoro, although each does not exceed three hundred tributes; need each one or two religious in order that they may be looked after as is necessary for the preaching and for the [spiritual] food of the holy sacraments. This arises from the fact that each mission is extended over a distance of twenty of thirty leagues, without its being possible to make any other arrangement. For although the reduction into large settlements has been attempted, for the more suitable administration it has been impossible to attain that. On the contrary, whenever it has been attempted, Christianity has decreased. Luis de Jesus at Diego de Santa Theresa, O.S.A., “Recollect Missions, 1646-1660,” Blair and Robertson 36: 181. Glosari Convert – magbago ng relihiyon (halimbawa, maging Kristiyano) Decrease – kumaunti League – katumbas ng mga 5 kilometro On the contrary – sa kabilang banda Sacrament – sakramento ng Katolisismo Hanap Salita: Bilugan o guhitan ang mga salitang nakita o nabasa sa sipi.
  14. 14. E R E K O L E T O N O R O D N I M A C U M P L A S E K O B I S P O A S S M A Y N I L A D A E R I Z A U P O I N I L 0 G I S N L D A P I T A N E A E S S E U Y A R P R E D U C C I O N MGA KASAGUTAN: Rekoleto , Obispo, Lazaro , Reduccion ,Encomenderos Tanong ko, Sagot mo! B. Pagsusuri: Bawat grupo ay sasagutin ang sumusunod na katanungan. Tanong Ko 1. Sa iyong pang unawa,bigyang kahulugan ang salitang reduccion. 2. Bakit ipinatupad ang reduccion? 3. Ano ang reaksyon ng mga Pilipino sa reduccion? 4. Ano ang naging epekto nito sa mga Pilipino? 5. Sa iyong palagay, ang reduccion ba ay isang epektibong paraan sa pananakop ng mga kastila? 6. Nakamit ba ang layunin ng reduccion? Patunayan ang kasagutan Note –ang kasagutan ay nasa TG na mula sa U.P C. Paghahalaw 1. GAWAIN: FLOWER POWER Sagot Mo O R A S Y O N T A S A L A Z A R 0 P
  15. 15. Ibigay o isulat sa Flower Diagram ang tungkulin o gawain ng Pari at Pinuno sa isang pamayanan PINUN O PARI PAMPROSESONG TANONG: Kung susuriin natin ang mga datos na naibigay sa flower diagram, ano ang pangkalahatang tungkulin ng pinuno at pari?
  16. 16. SAGOT: Ang pangkalahatang tungkulin ng pinuno ay pamahalaan ang kanyang nasasakupan. At ang pari naman ay ang pinunong ispiritwal sa nasasakupang parokya. 2. Suriin mo lugar ko [ picture analysis ] Panuto.Suriin ang mga sumusunod na larawan at paghambingin ang pagkakatulad o pagkakaiba nito. LARAWAN A LARAWAN B
  17. 17. at pam Note>Maaaring palitan ang mga larawan ( sinaunang pamayanan at pamayanang resulta ng reduccion } 3. PAHALAGAHAN NATIN Sa iyong palagay, alin ang mas mabisang gamit sa pamamahala ang ispiritwal na pamamahala o ang paggamit ng baril at bala?Bakit?
  18. 18. Markahan: Una Modyul 4: Pagtatag ng kolonyang Espanyol at mga patakarang kolonyal PAKSA 4: TRIBUTO AT POLO BILANG INSTRUMENTO NG PANANAKOP ACTIVITY PHASE Activity A. 4 PICS 1 WORD Suriin ang 4 na larawan. Hulaan ang salitang pinapahulaan batay sa 4 na larawan.
  19. 19. L U G I T B D W M S I S Tamang Sagot: B U W Pamprosesong Tanong: 1. Ano ang nabuong salita? Buwis 2. Mahalaga ba ang buwis para sa isang bansa? Bakit? Opo, dahil dito kumukuha ng pondo para sa mga proyektong panlipunan. 3. Mahalaga ba ito para sa mga mamamayan? Bakit? Opo, dahil ang mga tao din ang nakikinabang sa mga proyektong pinaggagamitan ng buwis. 4. Saan ito ginagamit? Ang buwis ay ginagamit sa maraming bagay tulad ng pagpapagawa ng mga daan at gusali, pagpapasahod sa mga guro at iba’t ibang serbisyo ng pamahalaan. 5. Lahat ba ng mga mamamayan ng bansa ay nagbabayad ng buwis? Hindi po. 6. Bakit mayroong mga mamamayan na hindi nagbabayad o ayaw magbayad nito? Maaaring walang pinagkakakitaan ang isang mamamayan o wala silang tiwala sa pamahalaan kung paano gugugulin ang buwis na ibinayad.
  20. 20. Activity B. A PICTURE PAINTS 10 WORDS Bumuo ng 10 salita batay sa impresyon sa larawan. 1. ______________________ 2. ______________________ 3. ______________________ 4. ______________________ 5. ______________________ 6. ______________________ 7. ______________________ 8. ______________________ 9. ______________________ 10. ______________________
  21. 21. Pamprosesong Tanong: 1. Ano ang ipinararating ng larawan? Ang mga tao sa larawan ay may iba’t ibang ginagawa. 2. Ano ang ginagawa ng mga tao? Nagtatanim at nagbubungkal ng lupa. 3. Sino sa iyong palagay ang nagpapagawa nito? Ang may-ari ng lupa. 4. Nagugustuhan kaya ng mga tao sa larawan ang kanilang ginagawa? Bakit? Maaaring magbigay ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. 5. Anong patakarang kolonyal ng mga Espanyol ang nahahawig gawain ng mga tao sa larawan? Ang patakarang sapilitang paggawa. Activity C: Pawprint Chart Mula sa pagsusuri sa Gawain 1 at 2, bigyang kahulugan ang mga patakarang Polo at Tributo ng mga Espanyol gamit ang Pawprint Chart. Isulat sa mga daliri ng pawprint ang mga kasingkahulugang salita. Matapos magtala ng mga kasingkuhulugang salita, magbigay ng pangkalahatang kahulugan ng polo at tributo batay sa mga binigay na kasingkahulugan sa pawprint.
  22. 22. Pamprosesong Tanong 1. Ano ang tributo? Ano ang polo? 2. Ano ang layunin ng pagpapatupad ng mga patakarang ito? 3. Paano kaya ipinatupad ng Spain ang mga naturang patakaran? 4. Bakit kaya nila ito ipinatupad? 5. Paano kaya ito tinanggap ng mga katutubo? **Maaaring magbigay ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. Ang kanilang mga kasagutan ay batay lamang sa mga “stock knowledge” ng mga mag-aaral. ANALYSIS PHASE PRIMARYANG SANGGUNIAN SIPI #1: Mula sa dekreto ni Haring Carlos I ng Espanya hinggil sa pagpataw ng tributo, 26 Hunyo 1523 SIPI #2: Mga tuntunin tungkol sa polo na inilabas ni Haring Felipe III ng Espanya noong 26 Mayo 1609 ANALYSIS A: STATUS COMMENT Basahin ang mga sumusunod na halaw mula sa Sipi #1 & 2. I-Like o I-Unlike ang Status at magbigay ng Comment.
  23. 23. Pamprosesong Tanong: 1. Anu-ano ang mga karapatan at benepisyo na dapat makuha ng mga katutubo sa pagsasakatuparan ng mga patakarang nabanggit? Magbayad ng tributo bilang pagkilala sa hari ng Spain na maaring sa anyo ng salapi o produkto. Makatanggap ng tamang sweldo at magkaroon ng ligtas na lugar sa paggawa. 2. Bakit kaya ito ipinatupad ng Hari ng Spain? Upang maipakita ng hari ang kanyang pagmamalasakit sa kanyang nasasakupan. 3. Makatarungan ba ito para sa mga katutubo? Opo, dahil nagpapakita ito ng makataong pagtrato sa mga katutubo. PRIMARYANG SANGGUNIAN Sipi #3. Mula sa ulat ni Obispo Domingo Salazar, 1583, hinggil sa mga abuso sa pagpataw ng tributo at polo Sipi #4. Mula sa liham nina Obispo Domingo Salazar, Andres de Cervantes at Franciso Morante kay Haring Felipe IInoong 20 Hunyo 1582, ukol sa mga reklamo ng mga hepe ng Tondo at ibang lugar sa Maynila dulot ng tributo at polo
  24. 24. ANALYSIS B: KARANASAN MO, ITALA MO Gamit ang larawan ng iba’t ibang uri ng hanapbuhay ng tao, itala ang mga karanasan at pang-aabuso na naranasan mga mga katutubo hinggil sa pagpapatupad ng Polo at Tributo batay sa Sipi #3 at 4. Magsasaka: Minero: Mangangawa ng Barko: Mangingisda: Mga Bata: Matatanda:
  25. 25. Pamprosesong Tanong: 1. Ano ang pangkalahatang kalagayan ng mga Pilipino noon batay sa sipi? Ang mga Pilipino ay nahihirapan sa mga patakarang ipinatupad ng mga Espanyol. 2. Ano kaya ang kanilang naging saloobin hinggil dito? **Maaaring magbigay ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. 3. Ano ang mga maaari nilang gawin kung ang mga hinaing na ito ay magpatuloy? **Maaaring magbigay ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot.
  26. 26. ANALYSIS C: INCIDENT REPORT Gumawa ng isang ulat hinggil sa insidente na may kinalaman sa tributo at polo batay sa sipi # 3 at 4. Gawing gabay ang tsart sa ibaba. Pumili ng ilang mag-aaral para basahin sa klase ang kanilang ginawang ulat. (Maaaring gawin itong pampangkat na gawain) Ulat ng Insidente (Incident Report) ng mga Pangyayari hinggil sa Tributo at Polo Buod ng Mahahalagang Pangyayari Gumuhit ng larawan, caricature, diagram Ano: o simbolo na maaaring kumatawan sa Sino: pangyayari tungkol sa patakarang polo Kailan: Buod Saan: at tributo. Paano: Ano-ano ang mga Ano-ano ang mga SANHI BUNGA Kaninong mga karapatan ang interes ang natatapakan? Kaninong mga nagtutunggali? Paano tumugon ang mga Pilipino sa mga patakarang polo at tributo? Anu-ano ang mga posibleng hakbangin ng mga Pilipino hinggil sa pagpapatupad ng mga patakarang ito?
  27. 27. Pamprosesong Tanong: 1. Ano ang nilalaman ng mga ulat at liham ni Obispo Domingo Salazar kay Haring Felipe II? Nilalaman nito ang mga paghihirap na nararanasan ng mga katutubo hinggil sa pagpapatupad ng patakarang polo at tributo. 2. Ano ang kahalagahan ng mga ulat at liham ni Obispo Domingo de Salazar? Naipalam sa hari ang kalagayan ng mga katutubo batay sa obserbasyon ni Obispo Salazar. 3. Ano ang posibleng reaksyon ng Hari ng Spain tungkol sa ulat at liham? Maaaring magalit ang hari sapagkat bilang pinuno inaasahan niya ang tamang pagpapatupad ng kanyang utos sa kanyang nasasakupan. **Maaaring magbigay pa ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. 4. Kung ikaw ay nabubuhay noong mga panahong iyon, ano ang magiging reaksyon mo sa mga patakarang kolonyal ng mga Espanyol? **Maaaring magbigay pa ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. ANALYSIS D: SABI NIYA, SABI NILA, SABI KO Mula sa sipi 1-4, punan ang tsart batay sa inyong pagsusuri sa patakarang polo at tributo. TRIBUTO SABI NIYA… Ano ang utos ng Hari ng Espanya tungkol pagpapatupad sa ng patakarang… SABI NILA… Ano ang saloobin ng mga tao noon hinggil sa patakarang… SABI KO… Ano ang iyong pananaw tungkol sa patakarang… Pamprosesong Tanong: POLO
  28. 28. 1. Bakit ipinatupad ng mga Espanyol ang tributo at polo sa Pilipinas? Para bigyang pugay ang kanilang pamumuno at serbisyo at upang mapaunlad ang kolonya ng Espanya sa Pilipinas . 2. Sa inyong palagay, mabuti ba ang hangarin ng hari ng Spain sa pagpapatupad ng polo at tributo? **Maaaring magbigay pa ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. 3. Kung kayo ay nabuhay noon, ano ang magiging reksyon ninyo sa mga nasabing patakaran? **Maaaring magbigay pa ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. PRIMARYANG SANGGUNIAN Sipi #5. Mula sa sagot nina Gobernador Heneral Guido de Lavezaris at mga opisyal at encomendero sa “Opinion” ni Padre Martin de Rada, mga 1570s. Sa kanyang “Opinion” inilahad ni Padre de Rada ang mga abuso ng mga encomendero at alcade-mayor. GAWAIN 8: MOCK TRIAL Gumawa ng isang Mock Trial batay sa mga impormasyong nabanggit hinggil sa Polo at Tributo mula sa Sipi 1 hanggang 5. Mga Tauhan: Hukom Tagapagtanggol ng Spain Haring Carlos I ng Espanya Haring Felipe II ng Espanya Guido de Lavezaris Tagapagtanggol ng mga Katutubo Obispo Domingo Salazar Mga Katutubo Mga Tagahatol
  29. 29. Ibatay ang script batay sa mga pahayag ng mga personalidad na nabanggit. Ang daloy ng paglilitis ay batay sa sumusunod: 1. Paglilitis tungkol sa Tributo a. Haring Carlos I ng Espanya b. Obispo Domingo Salazar c. Mga Katutubo d. Guido de Lavezaris 2. Paglilitis tungkol sa Polo a. Haring Felipe II ng Espanya b. Obispo Domingo Salazar c. Mga Katutubo d. Guido de Lavezaris 3. Pagbibigay-hatol a. Tagahatol b. Hukom GAWAIN 9: YEY! BOO! Isang mag-aaral ang gaganap na Guido de Lavezaris, at babasahin ang isang pahayag ni Lavezaris tungkol sa mga hinaing ni Obispo Domingo Salazar tungkol sa pagpapatupad ng Polo at Tributo sa Pilipinas. Ang ibang mag-aaral ay sisigaw ng “Yey!” kung sumasang-ayon sila sa pahayag ni Lavezaris, at “Boo!” kung hindi sila sang-ayon. Ang guro (na gaganap bilang Emcee) ay kakapanayamin ng mga mag-aaral kung bakit ito ang reaksyon ng mga mag-aaral. Pahayag 1: They are not considered friends, nor do they have any security, without first having paid the tribute—which is, in proportion to their condition and wealth, very little; and which they are willing to give gladly and without compulsion. Pahayag 2: They are so lazy that they will not go four leagues out of their villages to buy rice, but spend their time in drunkenness, idolatries, and feastings.
  30. 30. Pahayag 3: The natives are so rich, and have so many profits and sources of gain. Pahayag 4: If some natives in some of the villages decamp in order to avoid paying the tribute, it is not on account of any lack of means, but because the natives are spirited, and make it a point of honor to pay the tribute only when forced. Pahayag 5: This is not the case with all of them, but only with some who, after debaucheries and guzzling of wine, come to the Spaniards, and say that they have nothing wherewith to pay the tribute. Pamprosesong Tanong: 1. Mayroon bang nagaganap na pang-aabuso sa mga katutubo ayon kay Lavezaris? Opo. 2. Sa pananaw ni Lavezaris naging mabuti bang taga-sunod ang mga katutubo? Hindi po. 3. Sang-ayon ka ba sa mga pahayag ni Lavezaris? Pangatwiranan. **Maaaring magbigay pa ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. 4. Kung ikaw ang tagapagpatupad ng utos ng hari sa kanyang nasasakupan, paano mo ipapatupad ang kautusang ito? **Maaaring magbigay pa ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. PAGHAHALAW: A. FISH BONE DIAGRAM Ihambing ang kabutihan at di kabutihang dulot ng polo at tributo gamit ang fishbone organizer Mga Kabutihan POLO Mga Di Kabutihan Mga Kabutihan TRIBUTO
  31. 31. Mga Di Kabutihan B. MUNGKAHING SOLUSYON Gamit ang mga natutunan mula sa mga tinalakay na primaryang sanggunian, magmungkahi ng mga solusyon sa mga suliraning makikita sa talahanayan. Isulat ang patunay ng naturang suliranin hango sa mga primaryang sanggunian. 1. 2. 3. 4. MGA SULIRANIN Labis na pangongolekta ng tributo Hindi makatarungan pangongolekta ng tributo Pagtatrabaho ng sapilitan Hindi makatarungang kondisyon sa pagtatrabaho PATUNAY MUNGKAHING SOLUSYON Pamprosesong Tanong: 1. Ano ang iyong pangkalahatang pananaw sa mga patakarang kolonyal na tributo at polo? **Maaaring magbigay pa ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. 2. Naging mabuti bang mananakop ang mga Espanyol sa mga katutubo? **Maaaring magbigay pa ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot. 3. Kung ikaw ay isang Espanyol paano mo mapapabuti ang ugnayan ng mga katutubo at Espanyol? **Maaaring magbigay pa ang mga mag-aaral ng iba’t ibang sagot.
  32. 32. PAGLALAPAT Sa isang 1/8 illustration board, gumawa ng isang editorial na nagpapaliwanag ng epekto ng mga Patakarang Kolonyal sa mga Pilipino. Ang Editorial ay dapat na ayon sa temang “Patakarang Kolonyal ng Spain sa Pilipinas: Maaaring pumili sa 2 anyo ng Editorial a. Editorial Article b. Editorial Cartoon Rubrics Para sa Editorial Cartoon Pamantayan Nilalaman at Kaugnayan sa Paksa Simbolong ginamit Kahusayan sa pagguhit at Pagkamalikhain Pagpapaliwanag at Pagbibigaykahuulugan Kalinisan at Ayos ng Gawan Paglalarawan Naaakma ang paksa sa larawang iginuhit Ang mga simbolong ginamit at malinaw at makabuluhan sa pangunahing paksa Mahusay ang pagkakaguhit lahat ng mga elemento cartoon ay napagsama-sama ng maayos Naihatid ng larawan ang Mensahe sa paraan ng pagpapatawa. May analohiya ang larawan sa konseptong nais iparating. Malinis ang pagkakagawa. Malinaw ang detalye. Naaangkop ang mga kulay. Puntos Nakuha 10 5 5 5 5 Rubrics para sa Editorial Article Pamantayan Kaugnayan sa Paksa Organisasyon ng mga Ideya Pagkakaisa ng mga Ideya Estilo ng Pagsulat Paglalarawan Lahat ng mga ideyang nabanggit ay may kaugnayan sa paksa Lahat ng mga ideya ay maayos ang paglalahad Ang mga ideyang nabanggit sa article ay magkakaugnay at Angkop sa paksa. Lahat ng pahayag ay may wastong gramatika, bay-bay ng mga salita at estilo. Puntos 10 8 8 4 Nakuha

×