Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Se appl chapter 1

428 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Se appl chapter 1

  1. 1. ๑ ความหมายของ เศรษฐกิจพอเพียง ในการคนหาความหมายของเศรษฐกิจพอเพียงนั้น โดยทั่วไปแลวสามารถทําได ๒ วิธีคือ คิดคนหาความหมายจากเชิงทฤษฎี(Deductive) หรือ กลั่นกรองความหมายโดยการนําประสบการณที่มีอยูมาสังเคราะห (Inductive) เพื่อถอดออกมาเปนขอคิดและหลักการของเศรษฐกิจพอเพียง การสัมมนาครั้งนี้ไดถอดความหมายของเศรษฐกิจพอเพียงโดยใชวิธีการแบบหลัง คือกลั่นกรองขอคิดจากประสบการณของผูปฏิบัติจริงในพื้นที่ โดยเชิญผูนําชุมชนจากภูมิภาคตางๆ ทั่วประเทศมาแลกเปลี่ยนประสบการณเกี่ยวกับกิจกรรมที่ชุมชนของตนเองทําอยูในสวนที่เห็นวาเกี่ยวของกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง แลวแลกเปลี่ยนความคิด เห็ นเกี่ยวกับความหมายของเศรษฐกิ จพอเพี ยง ตามความเขาใจของแตละคน ผานประสบการณที่เกิดจากกิจกรรมและแนวทางปฏิบัติในแตละชุมชน
  2. 2. ๑.๑ กิจกรรมในชุมชนที่สอดคลองกับ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผูนําชุมชนไดใชเวลาทบทวนและแลกเปลี่ยนประสบการณตางๆที่เกี่ยวกับกิจกรรมที่ทําในพื้นที่ของตน โดยเฉพาะกิจกรรมที่เห็นวาสอดคลองกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยที่ยังไมมีการกลาวถึงความหมายของเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเราสามารถจัดประเภทของกิจกรรมที่ผูนําชุมชนเสนอไดเปน ๓ กลุมกิจกรรมหลัก ประกอบดวยกิจกรรมตางๆดังนี้ กิจกรรมการผลิต โดยเฉพาะในภาคการเกษตร ที่ไมทําลาย สิ่งแวดลอมแตใชทรัพยากรที่มีอยูในชุมชนอยางคุมคา ดวยการ หมุนเวียนทุนธรรมชาติภายในพื้นที่ และดวยวิธีการทําเกษตร ที่เนนปลูกเพื่อกินเองกอน ที่ผานมาชุมชนไดทํากิจกรรมตางๆ ที่เปน มิ ตรกับสิ่งแวดลอม เชน กิจกรรมการทํ าปุยชีวภาพ การปลูกผักและขาวที่ปลอดสารพิษ การทําสวนสมุนไพรของ ชุมชน การคิดคนสารไลแมลงสมุนไพร การทําถานชีวภาพ การรวมกลุ มขยายพั นธุ ปลา การแปรรู ปผลผลิ ตและการทํ าการ เกษตรผสมผสาน เปนตน การประยุกตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๗
  3. 3. แผนภาพที่ ๑-๑๘ การประยุกตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
  4. 4. การรวมกลุมกันเพื่อทํากิจกรรมรวมกันของสมาชิกในชุมชนดวยทุนทางสังคมที่มีอยู ชุมชนไดรวมตัวกันทํากิจกรรมตางๆ ที่เกิดจากความรักและความเอื้ออาทรของสมาชิกในชุมชน เชน กิจกรรมตอตานยาเสพติด การนมัสการพระใหมาชวยสอนจริยธรรมและศีลธรรมในโรงเรียนของชุมชน กิจกรรมการรวมกลุ มเพื่ อเรี ยนรู ร วมกั น ผ านศู นย การเรี ยนรู หรื อโรงเรี ยนเกษตรกรในหมูบาน การรวมมือรวมใจของสมาชิกในชุมชนทํากิจกรรมตางๆภายในวัด การจัดตั้งรานคาที่เปนของชุมชนเอง การจัดทําแผนแมบทชุมชน การจัดตั้งกลุมออมทรัพย การจัดตั้งกองทุ นสวัสดิ การ การรวมกลุ มอนุ รักษ ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่ งแวดล อ ม และกิ จ กรรมการผลิ ต ของกลุ ม ต า งๆ เช นการรวมกลุมทําขนมของแมบาน หรือรวมกลุมเพื่อปลูกพืชผักสวนครัว นอกจากนี้ชุมชน ยังไดตั้งกองทุนขาวสารรวมกับชุมชนอื่นๆในตางภูมิภาค เพื่อคาขายหรือผลิตระหวางกันรวมทั้ งเพื่ อการเรียนรู แลกเปลี่ยนประสบการณ และขยายผลการพัฒนาไปยังเครือขายชุมชนอื่นๆ ดวยกิจกรรมที่สงเสริมคุณธรรม จิตสํานึกทองถิ่น สงเสริมวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของเศรษฐกิจพอเพี ยง ชุมชนไดริ่เริ่มกิ จกรรมที่มุงปลูกฝงจริยธรรมความดีงามและจิตสํานึกรักทองถิ่นใหเกิดขึ้นแกสมาชิกของชุมชน เชน กิจกรรมที่ปลูกฝงสมาชิกในชุมชนใหมีความเอื้ออาทรตอกันมากกวาคํานึงถึงตัวเงิน การประยุกตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๙
  5. 5. หรือวัตถุเปนพื้นฐานความสัมพันธ กิจกรรมที่สงเสริมใหสมาชิกทํา บัญชีอยางโปรงใสและสุจริต กิจกรรมการพัฒนาครูในชุมชนใหมี คุ ณ ภาพและมี จิ ต ผู ก พั น กั บ ท อ งถิ่ น เป น สํ า คั ญ รวมทั้ งกิ จ กรรมที่สงเสริมใหสมาชิกในชุมชนพึ่งตนเองกอนที่จะพึ่งหรือ ขอความชวยเหลือจากคนอื่น๑.๒ ความหมายเศรษฐกิจพอเพียง จากมุมมองของชุมชน หลั ง จากที่ ผู นํ า ชุ ม ชนได ท บทวนถึ ง กิ จ กรรมที่ ต นเองทํ า อยูและคิดวาสอดคลองกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแลว ผูนําชุมชนยั งได ร ว มกั น ค น หาความหมายและให คํ า นิ ย ามเกี่ ย วกั บ ปรั ช ญาของเศรษฐกิจพอเพียง จากประสบการณของแตละคน ซึ่งอาจมีมุมมองที่แตกตางกัน โดยสามารถสรุปและแบงแยกความหมายของหลักปรัชญาดังกล าว ได เป น ๓ ระดั บ คื อ ระดั บ จิ ต สํ านึ ก ระดั บ ปฏิ บั ติ และระดั บปฏิเวธ (ผลที่เกิดจาการปฏิบัติ) ดังนี้คือ ระดับจิตสํานึก เกิดขึ้นจากการที่สมาชิกในชุมชนแตละคน ตระหนักถึงความสุขและความพอใจในการใชชีวิตอยางพอดี (ความสั น โดษ) และรูสึ ก ถึ งความพอเพี ย ง คื อ ดํ า เนิ น ชี วิ ต๑๐ การประยุกตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
  6. 6. ”อยางสมถะ” ประกอบสัมมาอาชีพหาเลี้ยงตนเองไดอยางถูกตอง ไมใหอดอยาก หรือโลภแลวตักตวงหรือเบียดเบียนผูอื่นจนเกินความจําเปน แตคิดเผื่อแผแบงปนไปยังสมาชิกคนอื่นๆในชุ ม ชนด วย อย า งไรก็ ต ามแม ว า ระดั บ ความพอเพี ย งของสมาชิกแตละคนจะไมเทาเทียมกัน แตสมาชิกทุกคนที่ดําเนินชีวิตตามหลักการเศรษฐกิจพอเพียงเห็นสอดคลองกันในการยึดมั่นหลักการ ๓ ประการ คือ การใชชีวิตบนพื้นฐานของการรูจักตนเอง รูจักพัฒนาตนเอง ดวยการพยายามทําจิตใจใหผองใส รวมทั้งมีความเจริญ และมีความเย็นในจิตใจอยูเปนประจําอยางตอเนื่อง การคิดพึ่งพาตนเองและพึ่งพาซึ่งกันและกันในการดําเนิน กิจกรรมตางๆ คือเมื่อมีปญหาจากการดําเนินชีวิต ก็ใหใช สติ ป ญ ญาไตร ต รองหาสาเหตุ ข องป ญ หาและแก ไขไป ตามเหตุและปจจัย ดวยความสามารถและศักยภาพที่ตน เองมีอยู กอนที่จะคิดพึ่งผูอื่น และมีการปรึกษาหารือ ถอย ทีถอยอาศัย ชวยเหลือซึ่งกันและกันในชุมชน เปนตน การใชชีวิตอยางพอเพียง รูจักลดกิเลสและลดความตองการ ของตนเองลง เพื่อใหเหลือแรงและเวลาในการพัฒนาคุณ ภาพชีวิต ตลอดจนทําประโยชนใหแกสวนรวมไดมากขึ้น การประยุกตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๑๑
  7. 7. ระดับปฏิบัติ จากการที่ไดจัดเวทีระดมความคิดเห็นใหผูนํา ของแตละชุมชนทบทวนกิจกรรมที่ตนเองไดทํามา พรอมกับ สอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับความหมายของปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง ตามมุมมองของผูแทนในแตละชุมชนวา มีความเห็นเกี่ยวกับความหมายของหลักปรัชญาดังกลาววาอยางไร พบวา ผูนําชุมชนจากแตละพื้นที่ไดรวมกันแสดงความคิดเห็น อยางหลากหลาย ซึ่งสามารถสรุปเปนแนวทาง ในการนําหลักการ เศรษฐกิ จ พอเพี ย งมาใช ในระดั บ ปฏิ บั ติ ได เป น ๔ ขั้ น คื อ (๑) พึ่ ง ตนเองได (๒) อยู ไ ด อ ย า งพอเพี ย ง (๓) อยู ร ว มกั น อยางเอื้ออาทร และ (๔) อยูดียิ่งขึ้นดวยการเรียนรู โดยแต ละขั้นตอนมีรายละเอียด ดังนี้ ขั้นแรก สมาชิ ก ในชุ ม ชนควรยึ ด หลั ก ของการ “พึ่ ง ตนเอง” คื อ ต อ งพยายามพึ ่ง ตนเองใหไ ด ในระดับ ครอบครัว กอ น ใหแ ตล ะครอบครัว มีก ารบริห ารจัด การอยา งพอดีแ ละ ประหยัด ไมฟุม เฟอ ย โดยสมาชิก แตล ะคนจะตอ งรูจัก ตนเอง เชน รูขอมูลรายรับ-รายจายในครอบครัวของตนเอง และสามารถรักษาระดับการใชจายของตนไมใหเปนหนี้ และสมาชิ กจะต องรู จั กดึ งศั กยภาพที่ มี อยู ในตนเองออก มาใชใหไดเกิดประโยชนที่สุด โดยเฉพาะควรสามารถพึ่ง ตนเองในเรื่องของปจจัยสี่ ใหไดระดับหนึ่ง๑๒ การประยุกตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
  8. 8. ขั้นที่สอง หลังจากที่สมาชิกพึ่งตนเองในดานปจจัยสี่ดังกลาวขางตน ได แ ล ว สมาชิ ก ทุ ก คนควรพั ฒ นาตนเองให ส ามารถ “อยูไดอยางพอเพียง” คือ ดําเนินชีวิตโดยยึดหลักทาง สายกลางมัชฌิมาปฏิปทา ใหตนเองอยูไดอยางสมดุล คือ มีความสุขที่แท โดยไมใหรูสึกขาดแคลนจนตองเบียดเบียน ตนเอง หรือดําเนินชีวิตอยางเกินพอดีจนตองเบียดเบียน ผูอื่นหรือเบียดเบียนสิ่งแวดลอม แตใหดําเนินชีวิตดังที่ สมาชิกในภาคเหนือเรียกวา เปนดําเนินชีวิตดวยการทํา เกษตรแบบ “แกงโฮะ” คือ ใหมุงทําเกษตรแบบพออยู พอกิน ปลูกไวกินเองกอน หากเหลือจึงขาย และขยายพันธุ รวมทั้ งสนั บสนุ นให มี การลงแขกเพื่ อเสริ มสร างความ สัมพันธระหวางสมาชิกแทนการใชเครื่องจักรเพื่อทุนแรงขั้นที่สาม สมาชิกในชุมชนควร“อยูรวมกันอยางเอื้ออาทร” คือ มีความคิดที่จะแจกจายแบงปนไปใหผูอื่น ซึ่งจะทําให ได เพื่ อนและเกิ ดเป นวั ฒนธรรมที่ ดี ที่ จะช วยลดความ เห็นแกตัวและสรางความพอเพียงใหเกิดขึ้นในจิตใจ เชน ในการจัดการทรัพยากรปานั้น สมาชิกที่อาศัยอยู บริเวณปาจะมุงเก็บผลผลิตจากปา เพื่อมาใชในการยังชีพ ใหพออยูพอกิน พอเหลือจึงคอยแจกจายออกไปดวยวิธี ใหไมใชดวยวิธีการขาย ซึ่งเมื่อทําไดดังนี้ก็จะทําใหสมาชิก มีทรัพยากรใชหมุนเวียนไดตลอดทั้งปอยางพอเพียง การประยุกตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๑๓
  9. 9. เพราะเก็บไปเพื่อกิน ไมไดเก็บไปขายเพื่อเรงหาเงิน ซึ่งการ มีจิตใจที่แบงปนกันนี้จะเปนพื้นฐานทําใหเกิดการรวม กลุ ม ทางสั งคม สร างเป น เครื อข ายเชื่ อมโยงระหว าง สมาชิกตอไป ขั้นสุดทาย สมาชิกควร “อยูดียิ่งขึ้นดวยการเรียนรู” คือ ตองรูจัก พัฒนาตนเอง โดยการเรียนรูจากธรรมชาติและประสบการณ ในโลกกวางดวยตนเองหรือจากการแลกเปลี่ยนรวมกับผู อื่น ใหเกิดเปนชุมชนแหงการเรียนรูที่ทุกคนชวยกัน พัฒนาชีวิตของตนเองและผูอื่นรวมกัน มีการสืบทอด และเรียนรูเพื่อพัฒนาภูมิปญญาทองถิ่นและพัฒนาให เปน สัง คมที่มั่น คงและยั่งยืน ตามแนวทางเศรษฐกิจ พอเพียง โดยใชคุณธรรมและวัฒนธรรมเปนตัวนํา ไมได ใชเงินเปนตัวตั้ง ระดั บ ปฏิ เวธ(ผลที่ เกิ ด จากการปฏิ บั ติ ) ความหมายของ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงจากประสบการณที่แลกเปลี่ยนกันนั้น ครอบคลุมไปถึงการวัดผลจากการปฏิบัติตามหลักการขางตนดวย กลาวคือ สมาชิกในแตละชุมชนไดพัฒนาชีวิตของตนเองใหดีขึ้น โดยเริ่มจากการพัฒนาจิตใจ ใหเกิดความพอเพียงในทุกระดับ ของการดําเนินชีวิต ทั้งในระดับครอบครัว ชุมชน และขยาย ไปถึงในระดับสังคม ดังนี้๑๔ การประยุกตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
  10. 10. ความพอเพี ยงในระดั บ ครอบครัว คื อ การที่ ส มาชิ ก ในครอบครัวมีความเปนอยูในลักษณะที่พึ่งพาตนเองไดอยางมี ความสุ ข ทั้ งทางกายและทางใจ สามารถดํ าเนิ น ชีวิตไดโดยไมเบียดเบียนตนเองและผูอื่น รวมทั้งไมเปนหนี้หรือมีภาระดานหนี้สินของตนเองและครอบครัว แตสามารถหาปจจัย ๔ มาเลี้ยงตนเองไดโดยที่ยังมีเหลือเปนสวนออมของครอบครัวดวยความพอเพียงในระดับชุมชน เกิดขึ้นจากการที่สมาชิกจากแตละครอบครัวในชุมชนมีความพอเพียงในระดับครอบครัวกอน ที่จะรูจักรวมกลุมกันทําประโยชนเพื่อสวนรวม เชนบริ ห ารจั ด การป จ จั ย ต า งๆ เช น ทรั พ ยากร ภู มิ ป ญ ญาหรือศักยภาพของสมาชิกในทองถิ่น ที่มีอยูใหสามารถนําไปใชดํ าเนิ น ชีวิต ได อ ยางถู กต อ งและสมดุ ล เพื่ อ ให เกิ ดความเปนอยูที่พอเพียงของชุมชนโดยรวมในที่สุดความพอเพียงในระดับสังคม เกิดขึ้นจากการรวมกลุมของชุมชนหลายๆแหงที่มีความพอเพียง มารวมกันแลกเปลี่ยนความรู สืบทอดภูมิปญญาและรวมกันพัฒนาตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อสรางเปนเครือขายเชื่อมโยงระหวางชุมชน ใหเกิดเปนสังคมแหงความพอเพียงในที่สุด การประยุกตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๑๕

×