SlideShare a Scribd company logo

Yunit-5-3PAGSASALAYSAY.pptx

A
AnnTY2

for educational puposes

1 of 30
Download to read offline
PAGSASALAYSAY
YUNIT 5
• Sa buhay natin, kadalasan tayo ay nagsasalaysay. Sa pagsasalaysay, lagging
ang layunin ng pagsasalaysay ay magkuwento ng mga magkakaugnay na
mga oangyayari langkap ang mga kalagayan ng tauhan at tagpuan. Kabilang
dito ang pagtatalakay ng mga kawil-kawil na mga pangyayari na
nasasasihan natin sa loob man o labas ng ating tahanan. Napagsusunod-
sunod nating talakayin ang bawat detalye ng ating salaysay o kuwento
kayat nasasagot ang mga tanong na ano, sino, saan, kanino, kalian, bakit,
maging paano.
• Sa pagsasalaysay, lagging kakailanganin ang mga tauhang gumaganap, ang
sitwasyong kinasangkutan ng mga tauhan, ang pook ba pinangyarihan at
ang panahon ng pagkaganap ng mga pangyayaring ikinuwento. Karaniwang
ikinukuwento natin ag tingkol sa isang pook na pinagganapan ng maraming
makabuluhang tagpo. Ikinukuwento natin ang tungkol sa panahong
sumaksi sa makukulay at makasaysayang pangyayari. Hindi magiging
matingkad ang mga larawan ng mga tauhan, pook, panahon at pangyayari
kung sa mga salitang magbibigay-buhay at magpapadama, kung kulang sa
mga salitang makapanggigising at mapupukaw sa guni-guni. Kaya nga, dito
kakailanganin ang paglalarawan.
HANGUAN NG ISASALAYSAY
1. SARILING KARANASAN.
Sa baguhang mananalaysay na medyo di pa gaanong sanay ang utak sa
pagsasalaysay, ang pag-alala sa mga naging karanasan ay isang mainam na
paksa. Dahil ito’y sarili natin, nagagawa nating palawakin ang mga pangyayari
na di nasisira kung ito’y batay sa orihinal dahil buo ang ating kaalaman sa
tinatalakay.
2. SA NARIRINIG O NAPAKINGGAN SA IBA
Hindi masamang maisulat mo ang buhay ng iba kung ang layunin mo ay
maganda. Bilang manunulat, nasa saiyong kaparaanan sa laranagn ng
pagsasalaysay ang maistilong pamamaraan sa pagtalakay ng mga pangyayari sa
buhay ng iba. Ang mga isyung napalunggan, balitang nariig sa radio otelebisyon,
pangyayaring sinasabi ng iba ay magsisilbing paksa ng pagsasalaysay. Ngunit
alalahanin natin na di lahat ng naririnig o napakinggan ay dapat isulat yaon
lamang karapat-dapat at nakasisiguro ka, dagdag pa ang matutuhan.
HANGUAN NG ISASALAYSAY
3. NAPANOOD SA TELEBISYON O PELIKULA
Sa panonood ng pelikula o ng telebisyon maging maanuri tayo upang mula
rito’y makabuon ng panibagong isasalaysay. Gamitin lamang ang sariling talino
at kaparaanan sa gawaing pagsasalaysay gayundin paganahin ang imahinasyon.
4. BUNGANG-ISIP-
Sa galaw ng isip o imahinasyon ng manunulat nakalilikha ito ng isang di
karaniwang salaysay. Salaysay na maaaring maging obra maestra pagdating ng
panahon dahil bagamat bungang-isip may mga detalyeng iniisa-isang isalaysay.
5. PANAGINIP/BUNGANG-TULOG
Sa taong may malikot na imahinasyon ang bungang-tulog ay
mapanghahawakan para sa isang magandang salaysay. Tulad ng bungang-isip,
nasasagot din nito ang mga pangunahig tanong.
KATANGIAN NG MAHUSAY NA SALAYSAY
1. MAY MAIKLI O ORIHINAL NA PAMAGAT
Kaakit-akit ang isang pamagat na maikli lamang dahil higit mong
naikikintal sa isipan ng mambabasa. Ang maikling pamagat ay maaaring
isang salitang pang-uri o palarawan ng pangunahing tauhan. Maaaring
ito’y pangalan ng pangunahing tauhanm pangalan ng lugar o isang
pangyayari sa kuwento.
Gumaganda rin ang pamagat kunga ito’y angkop sa nilalaman ng kuwento.
Nakikita rito ang mahalagang kaugnayan ng mga pangyayari sa kuwento.
2. NAKIKITA ANG KAHALAGAHAN NG PAKSA O NG PANGUNAHING
DIWA.
Sa isang mahusay sumulat, magagawa niyang maipakita ang kahalagahang
paksa o diwa ng kuwento sa daloy ng mga pangyayari sa akda.
KATANGIAN NG MAHUSAY NA SALAYSAY
3. MAAYOS AT DIRETSONG NAIPAPAKITA ANG MGA PANGYAYARI AYON
SA PAGKAKASUNOD-SUNOD NITO.
Ang salaysay na di maligoy ay madaing unawain. Higit itong nakatatawag
pansin sa mga mababasa kayat siguradong tatapusin ang pagbabasa ng
akda. Sakaling muli na siya’y nakatunghay ng maikling kuwento di niya ito
palalampasin na di nabasa o natuunghayan. Ang sekreto, dahil di naging
maligoy ang akda at maayos pang napagsusunod-sunod ang bawat
himaymay ng akda.
4. HINDI NAKAKABAGOT ANG SIMULA AT WAKAS NG SALAYSAY
Sa isang kuwento sadyang pang-akit ng mambabasa ang simula at wakas
ng akda. Sa simula, dito makikita ang suliraning iiral sa kabuuan ng akda.
Sa wakas, naman mahihiwatigan ang kanilang maiiwan sa mga
mambabasa.
Ad

Recommended

Pangangatwiran grade 9
Pangangatwiran grade 9Pangangatwiran grade 9
Pangangatwiran grade 9Jenita Guinoo
 
Pamaraan, Dulog, Teknik ng Pagtuturo ng Wikang Filipino
Pamaraan, Dulog, Teknik ng Pagtuturo ng Wikang FilipinoPamaraan, Dulog, Teknik ng Pagtuturo ng Wikang Filipino
Pamaraan, Dulog, Teknik ng Pagtuturo ng Wikang FilipinoMARIA KATRINA MACAPAZ
 
Kagamitang panturo
Kagamitang panturoKagamitang panturo
Kagamitang panturoshekainalea
 
Pagsusuri ng isang pagsasalin
Pagsusuri  ng isang pagsasalinPagsusuri  ng isang pagsasalin
Pagsusuri ng isang pagsasalinreganronulo
 
Kodigo ng Etika ng Pamamahayag sa Pilipinas.pptx
Kodigo ng Etika ng Pamamahayag sa Pilipinas.pptxKodigo ng Etika ng Pamamahayag sa Pilipinas.pptx
Kodigo ng Etika ng Pamamahayag sa Pilipinas.pptxMark James Viñegas
 

More Related Content

What's hot

Kabanata v (mga salik sa matagumpay na pagkatuto ng wika)
Kabanata v (mga salik sa matagumpay na pagkatuto ng wika)Kabanata v (mga salik sa matagumpay na pagkatuto ng wika)
Kabanata v (mga salik sa matagumpay na pagkatuto ng wika)alona_
 
Mahabang pagsusulit sa linggwistika
Mahabang pagsusulit sa linggwistikaMahabang pagsusulit sa linggwistika
Mahabang pagsusulit sa linggwistikaDepEd
 
Filipino Curriculum Guide
Filipino Curriculum GuideFilipino Curriculum Guide
Filipino Curriculum GuideRonald Solis
 
Maikling kuwento Handout
Maikling kuwento HandoutMaikling kuwento Handout
Maikling kuwento HandoutAllan Ortiz
 
Mga uri ng masining na pagpaphahayag pagsasalaysay
Mga uri ng masining na pagpaphahayag  pagsasalaysayMga uri ng masining na pagpaphahayag  pagsasalaysay
Mga uri ng masining na pagpaphahayag pagsasalaysayRuel Baltazar
 
Sining at Agham ng Pagsusulit Pangwika
Sining at Agham ng Pagsusulit PangwikaSining at Agham ng Pagsusulit Pangwika
Sining at Agham ng Pagsusulit Pangwikakennjjie
 
Iba t ibang uri ng pagpapahayag(no effects)
Iba t ibang uri ng pagpapahayag(no effects)Iba t ibang uri ng pagpapahayag(no effects)
Iba t ibang uri ng pagpapahayag(no effects)berdeventecinco
 
Mga Sangkap Ng Pelikula
Mga Sangkap Ng PelikulaMga Sangkap Ng Pelikula
Mga Sangkap Ng PelikulaVangie Algabre
 
Walang sugat ni Severino Reyes
Walang sugat ni Severino Reyes Walang sugat ni Severino Reyes
Walang sugat ni Severino Reyes Jenifer Acido
 
Mala Masusing Banghay Aralin Dula
Mala Masusing Banghay Aralin DulaMala Masusing Banghay Aralin Dula
Mala Masusing Banghay Aralin Dulaguest9f5e16cbd
 
Paghahanda ng-mga-kagamitang-panturo
Paghahanda ng-mga-kagamitang-panturoPaghahanda ng-mga-kagamitang-panturo
Paghahanda ng-mga-kagamitang-panturoChristine Joy Abay
 
Readers Chamber Theater ppt
Readers Chamber Theater pptReaders Chamber Theater ppt
Readers Chamber Theater pptAira_30
 

What's hot (20)

Kabanata v (mga salik sa matagumpay na pagkatuto ng wika)
Kabanata v (mga salik sa matagumpay na pagkatuto ng wika)Kabanata v (mga salik sa matagumpay na pagkatuto ng wika)
Kabanata v (mga salik sa matagumpay na pagkatuto ng wika)
 
Thesis.
Thesis.Thesis.
Thesis.
 
Panulaang Filipino
Panulaang FilipinoPanulaang Filipino
Panulaang Filipino
 
Paghahanda ng mga kagamitang tanaw dinig
Paghahanda ng mga kagamitang tanaw dinigPaghahanda ng mga kagamitang tanaw dinig
Paghahanda ng mga kagamitang tanaw dinig
 
Mahabang pagsusulit sa linggwistika
Mahabang pagsusulit sa linggwistikaMahabang pagsusulit sa linggwistika
Mahabang pagsusulit sa linggwistika
 
Filipino Curriculum Guide
Filipino Curriculum GuideFilipino Curriculum Guide
Filipino Curriculum Guide
 
Pagsasalita
PagsasalitaPagsasalita
Pagsasalita
 
Maikling kuwento Handout
Maikling kuwento HandoutMaikling kuwento Handout
Maikling kuwento Handout
 
Mga uri ng masining na pagpaphahayag pagsasalaysay
Mga uri ng masining na pagpaphahayag  pagsasalaysayMga uri ng masining na pagpaphahayag  pagsasalaysay
Mga uri ng masining na pagpaphahayag pagsasalaysay
 
Sining at Agham ng Pagsusulit Pangwika
Sining at Agham ng Pagsusulit PangwikaSining at Agham ng Pagsusulit Pangwika
Sining at Agham ng Pagsusulit Pangwika
 
Iba t ibang uri ng pagpapahayag(no effects)
Iba t ibang uri ng pagpapahayag(no effects)Iba t ibang uri ng pagpapahayag(no effects)
Iba t ibang uri ng pagpapahayag(no effects)
 
Mga Sangkap Ng Pelikula
Mga Sangkap Ng PelikulaMga Sangkap Ng Pelikula
Mga Sangkap Ng Pelikula
 
Walang sugat ni Severino Reyes
Walang sugat ni Severino Reyes Walang sugat ni Severino Reyes
Walang sugat ni Severino Reyes
 
Sanaysay
SanaysaySanaysay
Sanaysay
 
Sining ng pagsasalaysay
Sining ng pagsasalaysaySining ng pagsasalaysay
Sining ng pagsasalaysay
 
Panaguri at Paksa
Panaguri at PaksaPanaguri at Paksa
Panaguri at Paksa
 
Readers Theater
Readers TheaterReaders Theater
Readers Theater
 
Mala Masusing Banghay Aralin Dula
Mala Masusing Banghay Aralin DulaMala Masusing Banghay Aralin Dula
Mala Masusing Banghay Aralin Dula
 
Paghahanda ng-mga-kagamitang-panturo
Paghahanda ng-mga-kagamitang-panturoPaghahanda ng-mga-kagamitang-panturo
Paghahanda ng-mga-kagamitang-panturo
 
Readers Chamber Theater ppt
Readers Chamber Theater pptReaders Chamber Theater ppt
Readers Chamber Theater ppt
 

Similar to Yunit-5-3PAGSASALAYSAY.pptx

Maikling Kuwento Ang Alaga.pptx
Maikling Kuwento Ang Alaga.pptxMaikling Kuwento Ang Alaga.pptx
Maikling Kuwento Ang Alaga.pptxAnaMarieZHeyrana
 
grade9filipino-maikling kwento.pptx
grade9filipino-maikling kwento.pptxgrade9filipino-maikling kwento.pptx
grade9filipino-maikling kwento.pptxferdinandsanbuenaven
 
Elemento ng Maikling Kwento.pdf
Elemento ng Maikling Kwento.pdfElemento ng Maikling Kwento.pdf
Elemento ng Maikling Kwento.pdfLiezle Mahinay
 
ELEMENTO NG MAIKLING KWENTO
ELEMENTO NG MAIKLING KWENTOELEMENTO NG MAIKLING KWENTO
ELEMENTO NG MAIKLING KWENTOHiie XD
 
Mga Diskursong Personal
Mga Diskursong PersonalMga Diskursong Personal
Mga Diskursong PersonalJohnRingor2
 
Mga aralin sa masining na pagpapahayag
Mga aralin sa masining na pagpapahayagMga aralin sa masining na pagpapahayag
Mga aralin sa masining na pagpapahayagKath Fatalla
 
Maikling Kwento
Maikling KwentoMaikling Kwento
Maikling Kwentorosemelyn
 
MATANDA AT ANG DAGAT-NOBELA- aralin sa baitang 10
MATANDA AT ANG DAGAT-NOBELA- aralin sa baitang 10MATANDA AT ANG DAGAT-NOBELA- aralin sa baitang 10
MATANDA AT ANG DAGAT-NOBELA- aralin sa baitang 10AUBREYONGQUE1
 
orca_share_media1620815720280_6798193858836480663.pptx
orca_share_media1620815720280_6798193858836480663.pptxorca_share_media1620815720280_6798193858836480663.pptx
orca_share_media1620815720280_6798193858836480663.pptxNorizaBaarBocabo
 
Pagtalakay sa katangian ng teksto.pptx
Pagtalakay sa katangian ng teksto.pptxPagtalakay sa katangian ng teksto.pptx
Pagtalakay sa katangian ng teksto.pptxZendrexIlagan1
 
Las q2 filipino 8_w6
Las q2 filipino 8_w6Las q2 filipino 8_w6
Las q2 filipino 8_w6EDNACONEJOS
 

Similar to Yunit-5-3PAGSASALAYSAY.pptx (20)

Maikling Kuwento Ang Alaga.pptx
Maikling Kuwento Ang Alaga.pptxMaikling Kuwento Ang Alaga.pptx
Maikling Kuwento Ang Alaga.pptx
 
Sanaysay.pptx
Sanaysay.pptxSanaysay.pptx
Sanaysay.pptx
 
GRADE 9 FILIPINO.pptx
GRADE 9 FILIPINO.pptxGRADE 9 FILIPINO.pptx
GRADE 9 FILIPINO.pptx
 
grade9filipino-maikling kwento.pptx
grade9filipino-maikling kwento.pptxgrade9filipino-maikling kwento.pptx
grade9filipino-maikling kwento.pptx
 
Maikling kuwento
Maikling kuwentoMaikling kuwento
Maikling kuwento
 
Elemento ng Maikling Kwento.pdf
Elemento ng Maikling Kwento.pdfElemento ng Maikling Kwento.pdf
Elemento ng Maikling Kwento.pdf
 
ELEMENTO NG MAIKLING KWENTO
ELEMENTO NG MAIKLING KWENTOELEMENTO NG MAIKLING KWENTO
ELEMENTO NG MAIKLING KWENTO
 
Mga Diskursong Personal
Mga Diskursong PersonalMga Diskursong Personal
Mga Diskursong Personal
 
Deskriptiv.pptx
Deskriptiv.pptxDeskriptiv.pptx
Deskriptiv.pptx
 
Mga aralin sa masining na pagpapahayag
Mga aralin sa masining na pagpapahayagMga aralin sa masining na pagpapahayag
Mga aralin sa masining na pagpapahayag
 
Maikling kwento fil
Maikling kwento fil Maikling kwento fil
Maikling kwento fil
 
Anekdota.pptx
Anekdota.pptxAnekdota.pptx
Anekdota.pptx
 
M.k. hand out
M.k. hand outM.k. hand out
M.k. hand out
 
Maikling Kwento
Maikling KwentoMaikling Kwento
Maikling Kwento
 
MATANDA AT ANG DAGAT-NOBELA- aralin sa baitang 10
MATANDA AT ANG DAGAT-NOBELA- aralin sa baitang 10MATANDA AT ANG DAGAT-NOBELA- aralin sa baitang 10
MATANDA AT ANG DAGAT-NOBELA- aralin sa baitang 10
 
orca_share_media1620815720280_6798193858836480663.pptx
orca_share_media1620815720280_6798193858836480663.pptxorca_share_media1620815720280_6798193858836480663.pptx
orca_share_media1620815720280_6798193858836480663.pptx
 
Ang nobela
Ang nobelaAng nobela
Ang nobela
 
Powerpoint
PowerpointPowerpoint
Powerpoint
 
Pagtalakay sa katangian ng teksto.pptx
Pagtalakay sa katangian ng teksto.pptxPagtalakay sa katangian ng teksto.pptx
Pagtalakay sa katangian ng teksto.pptx
 
Las q2 filipino 8_w6
Las q2 filipino 8_w6Las q2 filipino 8_w6
Las q2 filipino 8_w6
 

More from AnnTY2

Career Day 2-howtowritearesume-09-10-11-14.ppt
Career Day 2-howtowritearesume-09-10-11-14.pptCareer Day 2-howtowritearesume-09-10-11-14.ppt
Career Day 2-howtowritearesume-09-10-11-14.pptAnnTY2
 
ARALIN 3- TEKSTONG IMPORMATIBO12345.pptx
ARALIN 3- TEKSTONG IMPORMATIBO12345.pptxARALIN 3- TEKSTONG IMPORMATIBO12345.pptx
ARALIN 3- TEKSTONG IMPORMATIBO12345.pptxAnnTY2
 
ARALIN 1-MAPANURING PAGBASA para sa..pptx
ARALIN 1-MAPANURING PAGBASA para sa..pptxARALIN 1-MAPANURING PAGBASA para sa..pptx
ARALIN 1-MAPANURING PAGBASA para sa..pptxAnnTY2
 
6_Tekstong_Naratibo_Mahusay_na_Pag..pptx
6_Tekstong_Naratibo_Mahusay_na_Pag..pptx6_Tekstong_Naratibo_Mahusay_na_Pag..pptx
6_Tekstong_Naratibo_Mahusay_na_Pag..pptxAnnTY2
 
Readings-in-Philippines-History-123.pptx
Readings-in-Philippines-History-123.pptxReadings-in-Philippines-History-123.pptx
Readings-in-Philippines-History-123.pptxAnnTY2
 
Readings-in-Philippines-History-329.pptx
Readings-in-Philippines-History-329.pptxReadings-in-Philippines-History-329.pptx
Readings-in-Philippines-History-329.pptxAnnTY2
 
Grade 10 - nobela ang kanilang study now
Grade 10 - nobela ang kanilang study nowGrade 10 - nobela ang kanilang study now
Grade 10 - nobela ang kanilang study nowAnnTY2
 
Mga gawaing pampag-iisip sa akademiya.pptx
Mga gawaing pampag-iisip sa akademiya.pptxMga gawaing pampag-iisip sa akademiya.pptx
Mga gawaing pampag-iisip sa akademiya.pptxAnnTY2
 
filipino10a-200716082712.ppt
filipino10a-200716082712.pptfilipino10a-200716082712.ppt
filipino10a-200716082712.pptAnnTY2
 
sistemangpoloyservicio-210423051716.pdf
sistemangpoloyservicio-210423051716.pdfsistemangpoloyservicio-210423051716.pdf
sistemangpoloyservicio-210423051716.pdfAnnTY2
 
RPH-CHAPTER1.pptx
RPH-CHAPTER1.pptxRPH-CHAPTER1.pptx
RPH-CHAPTER1.pptxAnnTY2
 
CHAPTER-4-RPH-Consti.pptx
CHAPTER-4-RPH-Consti.pptxCHAPTER-4-RPH-Consti.pptx
CHAPTER-4-RPH-Consti.pptxAnnTY2
 
BAHAGI NG ABSTRAK.pptx
BAHAGI NG ABSTRAK.pptxBAHAGI NG ABSTRAK.pptx
BAHAGI NG ABSTRAK.pptxAnnTY2
 
AGENDA.pptx
AGENDA.pptxAGENDA.pptx
AGENDA.pptxAnnTY2
 
ARALIN 10- GAWAING PANANALIKSIK.pptx
ARALIN 10- GAWAING PANANALIKSIK.pptxARALIN 10- GAWAING PANANALIKSIK.pptx
ARALIN 10- GAWAING PANANALIKSIK.pptxAnnTY2
 
ARALIN 9--MGA TIYAK NA SITWASYONG PANGKOMUNIKASYON GAMIT ANG WIKA.pptx
ARALIN 9--MGA TIYAK NA SITWASYONG PANGKOMUNIKASYON GAMIT ANG WIKA.pptxARALIN 9--MGA TIYAK NA SITWASYONG PANGKOMUNIKASYON GAMIT ANG WIKA.pptx
ARALIN 9--MGA TIYAK NA SITWASYONG PANGKOMUNIKASYON GAMIT ANG WIKA.pptxAnnTY2
 
VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA aralin 1.pptx
VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA aralin 1.pptxVARYASYON AT REHISTRO NG WIKA aralin 1.pptx
VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA aralin 1.pptxAnnTY2
 
ARALIN 4.1 Mga Nanapanahong Isyung Lokal at Nasyonal.pptx
ARALIN 4.1 Mga Nanapanahong Isyung Lokal at Nasyonal.pptxARALIN 4.1 Mga Nanapanahong Isyung Lokal at Nasyonal.pptx
ARALIN 4.1 Mga Nanapanahong Isyung Lokal at Nasyonal.pptxAnnTY2
 
aralin 4.2 MGA NAPAPANAHONG ISYUNG LOKAL AT NASYONAL.pptx
aralin 4.2 MGA NAPAPANAHONG ISYUNG LOKAL AT NASYONAL.pptxaralin 4.2 MGA NAPAPANAHONG ISYUNG LOKAL AT NASYONAL.pptx
aralin 4.2 MGA NAPAPANAHONG ISYUNG LOKAL AT NASYONAL.pptxAnnTY2
 
YUNIT-5.-MGA-URI-NG-PAGPAPAHAYAG.pptx
YUNIT-5.-MGA-URI-NG-PAGPAPAHAYAG.pptxYUNIT-5.-MGA-URI-NG-PAGPAPAHAYAG.pptx
YUNIT-5.-MGA-URI-NG-PAGPAPAHAYAG.pptxAnnTY2
 

More from AnnTY2 (20)

Career Day 2-howtowritearesume-09-10-11-14.ppt
Career Day 2-howtowritearesume-09-10-11-14.pptCareer Day 2-howtowritearesume-09-10-11-14.ppt
Career Day 2-howtowritearesume-09-10-11-14.ppt
 
ARALIN 3- TEKSTONG IMPORMATIBO12345.pptx
ARALIN 3- TEKSTONG IMPORMATIBO12345.pptxARALIN 3- TEKSTONG IMPORMATIBO12345.pptx
ARALIN 3- TEKSTONG IMPORMATIBO12345.pptx
 
ARALIN 1-MAPANURING PAGBASA para sa..pptx
ARALIN 1-MAPANURING PAGBASA para sa..pptxARALIN 1-MAPANURING PAGBASA para sa..pptx
ARALIN 1-MAPANURING PAGBASA para sa..pptx
 
6_Tekstong_Naratibo_Mahusay_na_Pag..pptx
6_Tekstong_Naratibo_Mahusay_na_Pag..pptx6_Tekstong_Naratibo_Mahusay_na_Pag..pptx
6_Tekstong_Naratibo_Mahusay_na_Pag..pptx
 
Readings-in-Philippines-History-123.pptx
Readings-in-Philippines-History-123.pptxReadings-in-Philippines-History-123.pptx
Readings-in-Philippines-History-123.pptx
 
Readings-in-Philippines-History-329.pptx
Readings-in-Philippines-History-329.pptxReadings-in-Philippines-History-329.pptx
Readings-in-Philippines-History-329.pptx
 
Grade 10 - nobela ang kanilang study now
Grade 10 - nobela ang kanilang study nowGrade 10 - nobela ang kanilang study now
Grade 10 - nobela ang kanilang study now
 
Mga gawaing pampag-iisip sa akademiya.pptx
Mga gawaing pampag-iisip sa akademiya.pptxMga gawaing pampag-iisip sa akademiya.pptx
Mga gawaing pampag-iisip sa akademiya.pptx
 
filipino10a-200716082712.ppt
filipino10a-200716082712.pptfilipino10a-200716082712.ppt
filipino10a-200716082712.ppt
 
sistemangpoloyservicio-210423051716.pdf
sistemangpoloyservicio-210423051716.pdfsistemangpoloyservicio-210423051716.pdf
sistemangpoloyservicio-210423051716.pdf
 
RPH-CHAPTER1.pptx
RPH-CHAPTER1.pptxRPH-CHAPTER1.pptx
RPH-CHAPTER1.pptx
 
CHAPTER-4-RPH-Consti.pptx
CHAPTER-4-RPH-Consti.pptxCHAPTER-4-RPH-Consti.pptx
CHAPTER-4-RPH-Consti.pptx
 
BAHAGI NG ABSTRAK.pptx
BAHAGI NG ABSTRAK.pptxBAHAGI NG ABSTRAK.pptx
BAHAGI NG ABSTRAK.pptx
 
AGENDA.pptx
AGENDA.pptxAGENDA.pptx
AGENDA.pptx
 
ARALIN 10- GAWAING PANANALIKSIK.pptx
ARALIN 10- GAWAING PANANALIKSIK.pptxARALIN 10- GAWAING PANANALIKSIK.pptx
ARALIN 10- GAWAING PANANALIKSIK.pptx
 
ARALIN 9--MGA TIYAK NA SITWASYONG PANGKOMUNIKASYON GAMIT ANG WIKA.pptx
ARALIN 9--MGA TIYAK NA SITWASYONG PANGKOMUNIKASYON GAMIT ANG WIKA.pptxARALIN 9--MGA TIYAK NA SITWASYONG PANGKOMUNIKASYON GAMIT ANG WIKA.pptx
ARALIN 9--MGA TIYAK NA SITWASYONG PANGKOMUNIKASYON GAMIT ANG WIKA.pptx
 
VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA aralin 1.pptx
VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA aralin 1.pptxVARYASYON AT REHISTRO NG WIKA aralin 1.pptx
VARYASYON AT REHISTRO NG WIKA aralin 1.pptx
 
ARALIN 4.1 Mga Nanapanahong Isyung Lokal at Nasyonal.pptx
ARALIN 4.1 Mga Nanapanahong Isyung Lokal at Nasyonal.pptxARALIN 4.1 Mga Nanapanahong Isyung Lokal at Nasyonal.pptx
ARALIN 4.1 Mga Nanapanahong Isyung Lokal at Nasyonal.pptx
 
aralin 4.2 MGA NAPAPANAHONG ISYUNG LOKAL AT NASYONAL.pptx
aralin 4.2 MGA NAPAPANAHONG ISYUNG LOKAL AT NASYONAL.pptxaralin 4.2 MGA NAPAPANAHONG ISYUNG LOKAL AT NASYONAL.pptx
aralin 4.2 MGA NAPAPANAHONG ISYUNG LOKAL AT NASYONAL.pptx
 
YUNIT-5.-MGA-URI-NG-PAGPAPAHAYAG.pptx
YUNIT-5.-MGA-URI-NG-PAGPAPAHAYAG.pptxYUNIT-5.-MGA-URI-NG-PAGPAPAHAYAG.pptx
YUNIT-5.-MGA-URI-NG-PAGPAPAHAYAG.pptx
 

Recently uploaded

araling panlipunan grade 4 week2-day3.pptx
araling panlipunan grade 4 week2-day3.pptxaraling panlipunan grade 4 week2-day3.pptx
araling panlipunan grade 4 week2-day3.pptxMariaTheresaSolis
 
3 Pamamahala ng Royal Council of the Indies.pptx
3 Pamamahala ng Royal Council of the Indies.pptx3 Pamamahala ng Royal Council of the Indies.pptx
3 Pamamahala ng Royal Council of the Indies.pptxAnaBeatriceAblay2
 
434002074-Esp-modyul-9-Katarungang-Panlipunan.ppt
434002074-Esp-modyul-9-Katarungang-Panlipunan.ppt434002074-Esp-modyul-9-Katarungang-Panlipunan.ppt
434002074-Esp-modyul-9-Katarungang-Panlipunan.pptedeldearceIII
 
FILIPINO 3 Q3W3 DAY 1. Pagbibigay ng Paksa sa Kuwento o Sanaysaypptx
FILIPINO 3 Q3W3 DAY 1. Pagbibigay ng Paksa sa Kuwento o SanaysaypptxFILIPINO 3 Q3W3 DAY 1. Pagbibigay ng Paksa sa Kuwento o Sanaysaypptx
FILIPINO 3 Q3W3 DAY 1. Pagbibigay ng Paksa sa Kuwento o SanaysaypptxEllaBrita3
 
Grade 9- Etimolohiya at pinagmulan ng mga salita
Grade 9- Etimolohiya at pinagmulan ng mga salitaGrade 9- Etimolohiya at pinagmulan ng mga salita
Grade 9- Etimolohiya at pinagmulan ng mga salitaMariaTeresaMAlba
 
FILIPINO 8 QUARTER 3 WEEK-2 MEDIA BROADCASTING
FILIPINO 8 QUARTER 3 WEEK-2 MEDIA BROADCASTINGFILIPINO 8 QUARTER 3 WEEK-2 MEDIA BROADCASTING
FILIPINO 8 QUARTER 3 WEEK-2 MEDIA BROADCASTINGKlarisReyes1
 
POETIKA POLITIKA NI BIENVINIDO LUMBERA b
POETIKA POLITIKA NI BIENVINIDO LUMBERA bPOETIKA POLITIKA NI BIENVINIDO LUMBERA b
POETIKA POLITIKA NI BIENVINIDO LUMBERA bZyreneYvonneSumalino
 
Panahon ng Ikatlong Republika ng Pilipinas.pptx
Panahon ng Ikatlong Republika ng Pilipinas.pptxPanahon ng Ikatlong Republika ng Pilipinas.pptx
Panahon ng Ikatlong Republika ng Pilipinas.pptxeldredlastima
 
Filipino Literacy 101 by Richard Bautista
Filipino Literacy 101 by Richard BautistaFilipino Literacy 101 by Richard Bautista
Filipino Literacy 101 by Richard Bautistatchrchrd
 
base militar.pptx lahat ng tungkol sa bm
base militar.pptx lahat ng tungkol sa bmbase militar.pptx lahat ng tungkol sa bm
base militar.pptx lahat ng tungkol sa bmRoxanneMarieCIsaac
 
3American and japanese period 21st century .pptx
3American and japanese period 21st century .pptx3American and japanese period 21st century .pptx
3American and japanese period 21st century .pptxArianeGraceLopez1
 
Natutukoy ang Pinagmulan ng Salita (Etimolohiya).pptx
Natutukoy ang Pinagmulan ng Salita (Etimolohiya).pptxNatutukoy ang Pinagmulan ng Salita (Etimolohiya).pptx
Natutukoy ang Pinagmulan ng Salita (Etimolohiya).pptxcarlo842542
 
mga katangian na dapat taglayin ng tagapagsalin
mga katangian na dapat taglayin ng tagapagsalinmga katangian na dapat taglayin ng tagapagsalin
mga katangian na dapat taglayin ng tagapagsalinMarcChristianNicolas
 
Catch Up Friday-FILIPINO week two Quarter three.pptx
Catch Up Friday-FILIPINO week two Quarter three.pptxCatch Up Friday-FILIPINO week two Quarter three.pptx
Catch Up Friday-FILIPINO week two Quarter three.pptxKyshiaSoriano
 
Paksa: Analohiya at Sanhi at Bunga Pagsasanay
Paksa: Analohiya at Sanhi at Bunga PagsasanayPaksa: Analohiya at Sanhi at Bunga Pagsasanay
Paksa: Analohiya at Sanhi at Bunga PagsasanaycatherineCerteza
 
Paggalang sa Buhay ESP 10.pptx QUARTER 3
Paggalang sa Buhay ESP 10.pptx QUARTER 3Paggalang sa Buhay ESP 10.pptx QUARTER 3
Paggalang sa Buhay ESP 10.pptx QUARTER 3GabrielleEllis4
 
PAgsandal sa Ekonomiya ng Estados Unidos
PAgsandal sa Ekonomiya ng Estados UnidosPAgsandal sa Ekonomiya ng Estados Unidos
PAgsandal sa Ekonomiya ng Estados UnidosBabyJaneFajilan
 
Arkitekto ng kasaysayan Desmond Tutu.pptx
Arkitekto ng kasaysayan Desmond Tutu.pptxArkitekto ng kasaysayan Desmond Tutu.pptx
Arkitekto ng kasaysayan Desmond Tutu.pptxdgcristobal02
 
AralPan-JHS-and-Peace-Educ-for-Catch-up-Fridays.docx
AralPan-JHS-and-Peace-Educ-for-Catch-up-Fridays.docxAralPan-JHS-and-Peace-Educ-for-Catch-up-Fridays.docx
AralPan-JHS-and-Peace-Educ-for-Catch-up-Fridays.docxGENIVACANDA2
 
L2. ESP 10 Ang Pag-unawa sa Pagmamahal ng Diyos.pptx
L2. ESP 10 Ang Pag-unawa sa Pagmamahal ng Diyos.pptxL2. ESP 10 Ang Pag-unawa sa Pagmamahal ng Diyos.pptx
L2. ESP 10 Ang Pag-unawa sa Pagmamahal ng Diyos.pptxGabrielleEllis4
 

Recently uploaded (20)

araling panlipunan grade 4 week2-day3.pptx
araling panlipunan grade 4 week2-day3.pptxaraling panlipunan grade 4 week2-day3.pptx
araling panlipunan grade 4 week2-day3.pptx
 
3 Pamamahala ng Royal Council of the Indies.pptx
3 Pamamahala ng Royal Council of the Indies.pptx3 Pamamahala ng Royal Council of the Indies.pptx
3 Pamamahala ng Royal Council of the Indies.pptx
 
434002074-Esp-modyul-9-Katarungang-Panlipunan.ppt
434002074-Esp-modyul-9-Katarungang-Panlipunan.ppt434002074-Esp-modyul-9-Katarungang-Panlipunan.ppt
434002074-Esp-modyul-9-Katarungang-Panlipunan.ppt
 
FILIPINO 3 Q3W3 DAY 1. Pagbibigay ng Paksa sa Kuwento o Sanaysaypptx
FILIPINO 3 Q3W3 DAY 1. Pagbibigay ng Paksa sa Kuwento o SanaysaypptxFILIPINO 3 Q3W3 DAY 1. Pagbibigay ng Paksa sa Kuwento o Sanaysaypptx
FILIPINO 3 Q3W3 DAY 1. Pagbibigay ng Paksa sa Kuwento o Sanaysaypptx
 
Grade 9- Etimolohiya at pinagmulan ng mga salita
Grade 9- Etimolohiya at pinagmulan ng mga salitaGrade 9- Etimolohiya at pinagmulan ng mga salita
Grade 9- Etimolohiya at pinagmulan ng mga salita
 
FILIPINO 8 QUARTER 3 WEEK-2 MEDIA BROADCASTING
FILIPINO 8 QUARTER 3 WEEK-2 MEDIA BROADCASTINGFILIPINO 8 QUARTER 3 WEEK-2 MEDIA BROADCASTING
FILIPINO 8 QUARTER 3 WEEK-2 MEDIA BROADCASTING
 
POETIKA POLITIKA NI BIENVINIDO LUMBERA b
POETIKA POLITIKA NI BIENVINIDO LUMBERA bPOETIKA POLITIKA NI BIENVINIDO LUMBERA b
POETIKA POLITIKA NI BIENVINIDO LUMBERA b
 
Panahon ng Ikatlong Republika ng Pilipinas.pptx
Panahon ng Ikatlong Republika ng Pilipinas.pptxPanahon ng Ikatlong Republika ng Pilipinas.pptx
Panahon ng Ikatlong Republika ng Pilipinas.pptx
 
Filipino Literacy 101 by Richard Bautista
Filipino Literacy 101 by Richard BautistaFilipino Literacy 101 by Richard Bautista
Filipino Literacy 101 by Richard Bautista
 
base militar.pptx lahat ng tungkol sa bm
base militar.pptx lahat ng tungkol sa bmbase militar.pptx lahat ng tungkol sa bm
base militar.pptx lahat ng tungkol sa bm
 
3American and japanese period 21st century .pptx
3American and japanese period 21st century .pptx3American and japanese period 21st century .pptx
3American and japanese period 21st century .pptx
 
Natutukoy ang Pinagmulan ng Salita (Etimolohiya).pptx
Natutukoy ang Pinagmulan ng Salita (Etimolohiya).pptxNatutukoy ang Pinagmulan ng Salita (Etimolohiya).pptx
Natutukoy ang Pinagmulan ng Salita (Etimolohiya).pptx
 
mga katangian na dapat taglayin ng tagapagsalin
mga katangian na dapat taglayin ng tagapagsalinmga katangian na dapat taglayin ng tagapagsalin
mga katangian na dapat taglayin ng tagapagsalin
 
Catch Up Friday-FILIPINO week two Quarter three.pptx
Catch Up Friday-FILIPINO week two Quarter three.pptxCatch Up Friday-FILIPINO week two Quarter three.pptx
Catch Up Friday-FILIPINO week two Quarter three.pptx
 
Paksa: Analohiya at Sanhi at Bunga Pagsasanay
Paksa: Analohiya at Sanhi at Bunga PagsasanayPaksa: Analohiya at Sanhi at Bunga Pagsasanay
Paksa: Analohiya at Sanhi at Bunga Pagsasanay
 
Paggalang sa Buhay ESP 10.pptx QUARTER 3
Paggalang sa Buhay ESP 10.pptx QUARTER 3Paggalang sa Buhay ESP 10.pptx QUARTER 3
Paggalang sa Buhay ESP 10.pptx QUARTER 3
 
PAgsandal sa Ekonomiya ng Estados Unidos
PAgsandal sa Ekonomiya ng Estados UnidosPAgsandal sa Ekonomiya ng Estados Unidos
PAgsandal sa Ekonomiya ng Estados Unidos
 
Arkitekto ng kasaysayan Desmond Tutu.pptx
Arkitekto ng kasaysayan Desmond Tutu.pptxArkitekto ng kasaysayan Desmond Tutu.pptx
Arkitekto ng kasaysayan Desmond Tutu.pptx
 
AralPan-JHS-and-Peace-Educ-for-Catch-up-Fridays.docx
AralPan-JHS-and-Peace-Educ-for-Catch-up-Fridays.docxAralPan-JHS-and-Peace-Educ-for-Catch-up-Fridays.docx
AralPan-JHS-and-Peace-Educ-for-Catch-up-Fridays.docx
 
L2. ESP 10 Ang Pag-unawa sa Pagmamahal ng Diyos.pptx
L2. ESP 10 Ang Pag-unawa sa Pagmamahal ng Diyos.pptxL2. ESP 10 Ang Pag-unawa sa Pagmamahal ng Diyos.pptx
L2. ESP 10 Ang Pag-unawa sa Pagmamahal ng Diyos.pptx
 

Yunit-5-3PAGSASALAYSAY.pptx

  • 2. • Sa buhay natin, kadalasan tayo ay nagsasalaysay. Sa pagsasalaysay, lagging ang layunin ng pagsasalaysay ay magkuwento ng mga magkakaugnay na mga oangyayari langkap ang mga kalagayan ng tauhan at tagpuan. Kabilang dito ang pagtatalakay ng mga kawil-kawil na mga pangyayari na nasasasihan natin sa loob man o labas ng ating tahanan. Napagsusunod- sunod nating talakayin ang bawat detalye ng ating salaysay o kuwento kayat nasasagot ang mga tanong na ano, sino, saan, kanino, kalian, bakit, maging paano. • Sa pagsasalaysay, lagging kakailanganin ang mga tauhang gumaganap, ang sitwasyong kinasangkutan ng mga tauhan, ang pook ba pinangyarihan at ang panahon ng pagkaganap ng mga pangyayaring ikinuwento. Karaniwang ikinukuwento natin ag tingkol sa isang pook na pinagganapan ng maraming makabuluhang tagpo. Ikinukuwento natin ang tungkol sa panahong sumaksi sa makukulay at makasaysayang pangyayari. Hindi magiging matingkad ang mga larawan ng mga tauhan, pook, panahon at pangyayari kung sa mga salitang magbibigay-buhay at magpapadama, kung kulang sa mga salitang makapanggigising at mapupukaw sa guni-guni. Kaya nga, dito kakailanganin ang paglalarawan.
  • 3. HANGUAN NG ISASALAYSAY 1. SARILING KARANASAN. Sa baguhang mananalaysay na medyo di pa gaanong sanay ang utak sa pagsasalaysay, ang pag-alala sa mga naging karanasan ay isang mainam na paksa. Dahil ito’y sarili natin, nagagawa nating palawakin ang mga pangyayari na di nasisira kung ito’y batay sa orihinal dahil buo ang ating kaalaman sa tinatalakay. 2. SA NARIRINIG O NAPAKINGGAN SA IBA Hindi masamang maisulat mo ang buhay ng iba kung ang layunin mo ay maganda. Bilang manunulat, nasa saiyong kaparaanan sa laranagn ng pagsasalaysay ang maistilong pamamaraan sa pagtalakay ng mga pangyayari sa buhay ng iba. Ang mga isyung napalunggan, balitang nariig sa radio otelebisyon, pangyayaring sinasabi ng iba ay magsisilbing paksa ng pagsasalaysay. Ngunit alalahanin natin na di lahat ng naririnig o napakinggan ay dapat isulat yaon lamang karapat-dapat at nakasisiguro ka, dagdag pa ang matutuhan.
  • 4. HANGUAN NG ISASALAYSAY 3. NAPANOOD SA TELEBISYON O PELIKULA Sa panonood ng pelikula o ng telebisyon maging maanuri tayo upang mula rito’y makabuon ng panibagong isasalaysay. Gamitin lamang ang sariling talino at kaparaanan sa gawaing pagsasalaysay gayundin paganahin ang imahinasyon. 4. BUNGANG-ISIP- Sa galaw ng isip o imahinasyon ng manunulat nakalilikha ito ng isang di karaniwang salaysay. Salaysay na maaaring maging obra maestra pagdating ng panahon dahil bagamat bungang-isip may mga detalyeng iniisa-isang isalaysay. 5. PANAGINIP/BUNGANG-TULOG Sa taong may malikot na imahinasyon ang bungang-tulog ay mapanghahawakan para sa isang magandang salaysay. Tulad ng bungang-isip, nasasagot din nito ang mga pangunahig tanong.
  • 5. KATANGIAN NG MAHUSAY NA SALAYSAY 1. MAY MAIKLI O ORIHINAL NA PAMAGAT Kaakit-akit ang isang pamagat na maikli lamang dahil higit mong naikikintal sa isipan ng mambabasa. Ang maikling pamagat ay maaaring isang salitang pang-uri o palarawan ng pangunahing tauhan. Maaaring ito’y pangalan ng pangunahing tauhanm pangalan ng lugar o isang pangyayari sa kuwento. Gumaganda rin ang pamagat kunga ito’y angkop sa nilalaman ng kuwento. Nakikita rito ang mahalagang kaugnayan ng mga pangyayari sa kuwento. 2. NAKIKITA ANG KAHALAGAHAN NG PAKSA O NG PANGUNAHING DIWA. Sa isang mahusay sumulat, magagawa niyang maipakita ang kahalagahang paksa o diwa ng kuwento sa daloy ng mga pangyayari sa akda.
  • 6. KATANGIAN NG MAHUSAY NA SALAYSAY 3. MAAYOS AT DIRETSONG NAIPAPAKITA ANG MGA PANGYAYARI AYON SA PAGKAKASUNOD-SUNOD NITO. Ang salaysay na di maligoy ay madaing unawain. Higit itong nakatatawag pansin sa mga mababasa kayat siguradong tatapusin ang pagbabasa ng akda. Sakaling muli na siya’y nakatunghay ng maikling kuwento di niya ito palalampasin na di nabasa o natuunghayan. Ang sekreto, dahil di naging maligoy ang akda at maayos pang napagsusunod-sunod ang bawat himaymay ng akda. 4. HINDI NAKAKABAGOT ANG SIMULA AT WAKAS NG SALAYSAY Sa isang kuwento sadyang pang-akit ng mambabasa ang simula at wakas ng akda. Sa simula, dito makikita ang suliraning iiral sa kabuuan ng akda. Sa wakas, naman mahihiwatigan ang kanilang maiiwan sa mga mambabasa.
  • 7. MGA ELEMENTO NGNG NAKAPAGPAPAGANDA SA DIWA NG SALAYSAY 1. TAUHAN. Sila ang mga taong bumubuo ng maikling kuwento. Ang kilos ng bawat isa’y mahalaga sa kabuuan ng maiking kuwento. Sa kilos nila’y napag-iiba-iba at napagsusunod-sunod ang mga pangyayari sa akda. 2. TAGPUAN Ang lugar na pinanguyayarihan ng mga detalye sa akda ay may malaking bahagi sa salaysay ng akda. Ang tagpuan ay naaayon sa diwa ng kabuuan ng kuwento. 3. BANGHAY Ang bahaging ito ang nagsasaysay sa mababasa ng kabuuan ng mga pangyayari sa kuwento. Nandito ang suliraning lumalabas sa kuwento gayundin ang kalakasan ng suliranin. Dito makikita sa bahaging ito ang kabuuan ng istorya.
  • 8. MGA ELEMENTO NGNG NAKAPAGPAPAGANDA SA DIWA NG SALAYSAY 4. TUNGGALIAN Dito makikita ang suliranin o sigalot sa loob ng maikling kuwento. Mauuri ito sa tatlo: a. Tinggalian laban sa sarili- a istwasyong ito, ang tauhan mismo ay halos nalilito kung gagawin niya ang bagay o hindi. b. Tunggalian sa iba pang tauhan- dito’y naglalaban ang hangarin ng dalawang tauhan. Ang sa bida at sa kontrabida ng kuwento. c. Tunggalian laba sa kapaligiran o kalikasan- dito ang pangunahing tauhan at ang mga tao sa paligid niya ang may suliranin.
  • 9. MGA ELEMENTO NGNG NAKAPAGPAPAGANDA SA DIWA NG SALAYSAY 5. KASUKDULAN Ito ang bahaging , ika nga kahindik-hindik. Narito ang pinakamataas na damadamin na mararanasan sa pagbabasa niya. Pagkatapos ng kasukdulan agad bumubulusok ang kakalabasan sa suliranin sa loob ng kuwento. Minsan bilang istilo, may mga manunulat na di inilalagay sa akda niya ang kakalasan ng suliranin. Dito na sinasabi ng mambabasa na siya’y nabitin. 6. PAKSA/TEMA Ito ang mahalagang pinag-uusapan o tinatalaay sa kuwento. Nakasentro sa paksa ang daloy ng mga pangyayari sa kuwento. Inihahayag ito sa daloy ng pangungusap at hindi sa iisang salita lamang. 7. WAKAS- Ito ang huling bahagi ng kuwento na nagsasabi ng kapalaran ng mga tauhan. Matutunghayan din dito ang iiwang mensahe/kaisipan ng awtor sa mga mambabasa.
  • 10. Iba’t ibang uri ng Salaysay. 1. MAIKLING KUWENTO- ito ay uri ng panitikan na sa isang upuan maaaring matapos kaagad ang binabasa. Kakaunti ang mgatauhan at iisa ang tagpuan at may iisang paksang pinag-uusapan. MGA URI NG MAIKLING KUWENTO a. Kuwento ng Tagpuan- sa bahaging ito, higit ang igat na ibinibigay sa lugar, sa daloy ng mga pangyayari. b. Kuwento ng Tauhan- ang sentro ng kahalagahan sa daloy ng kuwento ay nakikita sa galaw, kilos, pananalita at sa kaisipan ng pangunahing tauha. c. Kuwento ng Banghay- ang tuon sa uring ito ay nakasentro sa mga pangyayari sa kuwento(masalimuot at di masalimuot) gayundin sa ginagalawan ng tauhan.
  • 11. Iba’t ibang uri ng Salaysay. 2. ALAMAT- uri ng panitikan na isinasalaysay ang pinagmulan ng mga bagay- bagay. Maaaring ito ay lugar, katauhan, pangalan, bagay, pangyayari at iba pa. 3. ANEKDOTA- Ito salaysay na ibinatay sa tunay na naganap sa buhay ng isang tao. Maaaring nakattutuwa o nakalulungjot. 4. TALAMBUHAY- ito ay tala ng kasaysayan ng buhay ng isang tao na maaaring siya mismo ang sumulat o ito ay sinulat ng iba para sa kanya. 5. NOBELA- binubuo ito ng maraming tauhannat mga tagpuan at may kasalumuotan ang daloy ng mga pangyayari sa akda. Hindi ito tulad ng kuwento na maaaring matapos basahin sa loob ng ilang oras o isang araw. 6. JOURNAL- salaysay na karaniwang nagaganap sa buhay, mga naobserbahan sa pali-paligid, naobserbahan sa kapwa at sa iba pa. maikli lamang ito, paktuwal at di pinapasuka ng sariling opinyon, haka-haka o kuor-kuro. Maaaring ibilang dito ang tala ng mga nangyari sa kanyang paglalakbay, pakikipagsapalaran. (travelogue)
  • 12. Gawain 1. Paano naiiba ang salaysay sa iba pag uri ng pahayag? 2. Igawa ng maikling salaysay ang mga sumusunod na sitwasyon: a. Ang mga naalala mo noong High School kayo. b. Nang unang may nanligaw sa iyo o nanligaw ikaw. c. Unang kabiguang natamo sa buhay.
  • 13. PANGANGATWIRAN • Sa mataming pagkakataon, ang anumang isyu, pambansa man o pandaigdig, ay lagging nagbubukas ng iba;t ibang paksa na maaaring pagtalunan. Maaaring sang-ayon o di sang-ayon sa nakaharap na katarungan at anuman ang papanigan. Mangangailangan ng pagpapahayag na epektibo at maayos para mapaniwala ang tagapakinig o mambabasa. • Halos sa araw-araw tayo’y nangangatwiran, pilit nating ipinagtatanggol ang ating sarili sa tulong ng mag bagay na magpapatunay o siyang katibayan ng ating pahayag. Pinagbubuti natin ang pangangatwiran nang sa gayon tayo’y paniwalaan at nang sa gayundin tayo’y Manalo kung ito’y contest. • Hindi madali ang mangatwiran dapat buo ang ating loob at paninindigan. Maging ang pananalita mo’t kilos ay dapat kapani-paniwala kung ang nais mo’y makakumbinsi at manindigan.
  • 14. PANGANGATWIRAN • Sa kabilang dako, sa pangangatwira, debate sa aumang estilo nito, ay mangangailangan ng mga mabibigkas na tatalakay sa kani-kanilang sinusuportahang argumento. May isang pangunahing isyu na kailangan mapagpasiyahan. Ang isyu ay inihaharap nang ganito, halimbawa: “Pagpsiyahan na ang diborsyo ay maging batas sa ating bansa”. Ang mga nasa panig ng sang-ayonat ang mga panig ng do sang-ayon. Bawat mambibigkas ay may kani-kanilang argumento kaugnay ng paksa at panig kasulatan, mga pahayag ng mga awtoridad, mga sipi sa mahahalagang aklat upang maging kapani-paniwala at mabisa ang kanilang pagtatanggol ng kanilang panig. Ang tungkol sa iba-ibang paraan ng pakikipagtalo at mga detalye ng pagdaraos ng debate ay maipasasaliksik ng guro, kung pipilii niyang gawin ng klase ang pagdedebate at hindi ang pagdaraos ng talumpati. Anuman ang itanghal, ang layunin makabigkas ang mag-aaral ay magagampanan.
  • 15. PANGANGATWIRAN • Isang palasukatan sa pananalig ang pagpapalitan ng pahayag at pananalita ng tao. Ninanais ng tao na maituro sa kausap ang kanyang paniniwala at kaalaman upang ito ay kanyang mahikayat at mapakilos tungo sa pagsulong at pagbabago sa tulong ng katotohanan teknolohiya at agham. • Ang sining ng pangangatwira ay isang pagpapahyag na may layunin na masubukan ang katatagan at katayuan ng isipan o talinong taglay ng isang tao tungo sa pagtuklas ng katotohanan para sa pag- angat ng kamalayan patungo sa buhay.
  • 16. KATUTURAN NG PANGANGATWIRAN Ayon kay Paz Belvez, et. al. (1994) ito ay isang bagay na hindi natin matatakasan sa pamumuhay at sa ating propesyon kaya dapat nating pag- aralan ang isang mabisang paraan upang makapanghikayat. Guro o di guro at dapat mangatwiran ngunit dapat nasa atin ang tamang estilo upang tayo’y paniwalaan sa ating pangangatuwiran na hindi maksasakit ng damadamin. Ayon kay Badayos (2001) ang pangangatwiran ay isang pagpapahayag na nagbibigay ng sapat na katibayan o patunay upang ang isang panukala ay maging katanggap-tanggap o kapani-paniwala tulad ng nakikita natin sa korte. Dito’y lagging kailangan ang mga katibayan kung mas maipanalo ang iyong pinangangatwiranan. Ang pangangatwiran ay uri ng pahayag na kailangang isangkot ang paglalarawan, paglalahad at pagsasalaysay kung nais nating tayo’y paniwalaan at lubusang maging mabigat ang ating paninindigan.
  • 17. MGA SANGKAP SA MABISANG PANGANGATWIRAN 1. PAKSA- tumutulong ito sa pinag-uusapan na dapat bigyang katwiran. Ang lalim ng pangangatwiran gayundin ang haba ng talakayan ay naaayon sa nilalaman ng paksang pinag-uusapan. 2. PANGYAYARI- tumutukoy sa paninindigan sa mga bagay o isyu na lubhang makatotohanan. 3. PROPOSISYON- Ito ay pahayag na dapat pagtalunan kayat maaaring makaakit ng mga tagapakinig o tagapagsalita. Ang proposisyon ay maaaring sang-ayunan at maaari ring tutulan kayat dapat talagang mangatwiran. 4. PERSONALIDAD- sa pangangatwiran, element rin ang personalidad dahil may mga pagkakataon na ang personalidad ay sapat sa katotohanan o kabalintunan nito.
  • 18. KATANGIAN NG MAINAM NA PANGANGATWIRAN 1. Hindi marahas ang pangangatwiran, Larawan siya ng kahinahunan bagamat may sitawsyong nakauubos ng sariling pagtiumpi. Iwasan ang karahasan upang di-humantong sa isang mainitang pagpapalitan ng ideya o pananalita. 2. Simple ang pananalitang gamit upang madaling maunaaan. Sa pangangatwiran, ang matayog na pananalita’y maaaring magdulot ng ibayong kaguluhan, dahil baka di kaagad-agad masakyan ang kahulugang taglay nito. 3. Nakagagamit ng ibang salitang maipapamalit sa iba pang salitang maaaring may kalabuan. Sa pangangatwiran lubhang kailangan ang mayamang talasalitaan ng isang nangangatwiran upang ang salitang mahihirap para sa mga nakikinig ay agad mapapalitan ng salitang may kagaanan na madaling intindihin.
  • 19. KATANGIAN NG MAINAM NA PANGANGATWIRAN 4. Malinaw ang pahayag. Hindi kinakain ang mga salita o letra ng mga salita ng isang nanagangatwira kayat madaling intindihin. 5. Mabilis ang utak sa pag-iisip. Kung mangangatwiran, ang bilis ng utal ay sadyang kailangan upang di siya maunahan ng takot o nerbyos lalo na kung kaharap na ang kalaban sa pangangatwiran na mabilis ding magpahayag. 6. May kababaan ng loob ang nangangatwiran. Ang pagkapanalo sa isang debate ay di lamang batayn ang laman ng sinasabio. May kinalaman din ang pag-uugali. Ang mayabang mangatwiran ay daig ng nangangatwirang mahinanhon at larawan ng kapakumbabaan.
  • 20. KAHALAGAHAN NG PANGANGATWIRAN 1. PARA MAIPAGTANGGOL ANG SARILI. kung mahusay/magaling kang magtanggol ng iyong sarili lalo na sa harap ng mga kasamahan sa bahay. Maaaring maligtas ka sa anumang parusang kadalasa’y ipinapataw sa inyo kung may nagkakasala. 2. PAGLILINAW NG MGA MAGULONG ISYU. ang pangangatwiran ay nararapat lalo na kung may mga isyung dapat linawin sa ikabubuti ng marami. 3. MAIBAHAGI SA IBA ANG KATOTOHANAN O ALAM. Ang pangangatwiran na may kaakibat na mabibigat na patunay o ebidensiya ya daan sa pagsisialat ng katotohanan. 4. MAKAHIKAYAT NA SIYA’Y PANIWALAAN. Sa tulong ng talino sa pangangatwiran di malayong mapadali na siya’y paniwalaan ng dati’y walang paniala sa kanya. Sa galing niya at husy sa pananalita madali siyang makakaakit o makakahikayat na siya’y paniwalaan.
  • 21. URI NG PANGANGATWIRAN 1. Pangangatwiran Induktibo o Pabuod- sa uring ito, ang pangangatwiran ay nagsisimula sa malikot na detalye ng katuwiran tungo sa pangkalahatang katwiran. 2. Pangangatwirang Deduktibo o Pasakalaw- ang pangangatwiran ay nagmumula sa pangkalahatan tungo sa mga detalye o maliliit na katwiran. Ang ganitong uri ng pangangatwiran ay naipapahayag sa pamamaraan ng silohismo ayon kay Badayos (2001) Ang silohismo ay binubuo ng # magkakaugnay na pahayag. 1. Ang pangunahing batayan- paunang kaisipan. 2. Ang pangalawang batayan- kaisipang nabuo na ibinatay sa unang kaisipan. 3. Kongklusyon- nabuo batay sa unang dalawang kaisipan na ginagamitan ng katagang kung. Halimbawa: Angb buong X ay Y Ang U ay X Kung gayon ang U ay Y din Unang kaisipan- ang mga guro ay matitiyaga at masisipag Pangalaang kaisipan- si Raquel ay guro Pangatlong kaisipan- kung gayon si Raquel ay matoyaga at masipag.
  • 22. PROPOSISYON •Ito ang tinutukoy na paksa ng pagtatalo na maaaring magpahayag ng anyong pagsalungat o kaya’y pagsang- ayon. Ang paksa nito’y di dapat naiiwan ng panahon, mat katiyakan maliban sa malinaw ang pagkakalahad. Sa kabuuan, ang isang proposisyon ay nakabubuhay ng interes ng pagtatalo.
  • 23. Aspekto ng pagbuo ng Proposisyon 1. pangyayari- tumutukoy o ibinabatay ang proposisyon sa mga kaganapan sa kapaligiran. Ito ay mga kaganapang di karaniwan. Halimbawa: Nagkaroon n malawakang rally sa mga daanang noong isang araw. 2. Patakaran- ang uri ng proposisyon ito ay gamit sa pagpapahayag ng pagtatanong pampubliko. Ang pagtatalo ng adalawang koponan ay upang mabatid ang kawastuhan o kamalian ng binabalak niya. Dito’y gamit ang salitang dapat o di dapat. Halimbawa: Dapat na pairalin nang mahigpit ang tamang bigat ng billboard sa matataong lugar.
  • 24. PAGTATALO O ARGUMENTASYON • Ang pagtatalo ay Gawain ng dalawang koponan na pinili upang mangatwiran sa isang makabuluhang isyung biuo. Ito’y gantihang gamit panananggol ng panig na pinili upang sila’y paniwalaan o manlo kung sakaling ito’y ginawang contest na ihaharap sa madla. • Sa pakikipagtalo upang ito’y mapagtagumapayan, una dapat nakapangalap ng marami o dapat na datos na magagamit sa katibayan ng ipinagtatanggol na panig. Sa paglikom ng mga ebidensya, ang puspusang pananaliksik ukol sa isyu ay lubhang napakahalaga. Ginagawa ito upang lubusang mapaghandaan ang pagtatalong itinakda para sa dalawang koponan. • Ikalawa sa pangatlo, ang ibayong pagsasanay ay nararapat din upang walang anumang suliraning dito’y lumabas. Ang pagsasanay kasabay ng pagkabisa ay lubhang kailangan upang maalis sa kanila ang anumang kaang bumabalot. Mahalaga rin ito upang madebelop sa bawat koponan ang tibay ng dibdib o damdamin at ang tiwala sa sarili dahil sa ganitong uri ng pagtatalo di naaalis ang insultuhan o di kaya’y pagpapainit ng ulo ng kalaban. • Sa pangkalahatan, as argmentasyon, ang pangangalap ng mga datos, ang pagsasanay at paghahanda ng sarili ay kailangan kung ang hangad ay tagumapay.
  • 25. URI NG PAGTATALO 1. PORMAL Sa pagtatalong ito, lubusang pinaghahandaan ang gagawing pangangatwiran lalo na kung pakikipagtunggali na ihaharap sa madla o pangkontest, ang gagawin. Sa sitwasyong ito, puspusang pananaliksik o pangangalap ng datos ang dapat gawin upang taas noong maiharap sa katunggali. 2. DI-PORMAL Ito’y pagtatalong di na puspusan an pangangalap ng daos upang makapanindig o makapngatwiran. Maaaring ag-interbyu o magtatanong- tanong sa mga marunong upang makapangalap ng kaisipan. Ang sariling talino ay maaari ring paghanguan ng mga datos upang mapanindigan ang isyu. Maaari itong gawin kahit sa isang umpukan, maaarin naming sa loob ng klase at maging sa sala ng bahay habang namamahinga.
  • 26. Debateng Oxford-Oregon • Ito ang pinakakaraniwang uri ng debate. Bago simulant ang l;aban o pagtatalo, pinabubunot ang dalawang koponan para sa panig na kanilang ipagtatanggol. Karaniwan nang bawat koponan ay binubuo ng dalawa o tatlong myembro. • Kung ang pagtatalo ay sa loob ng kalse, kadalasang pilipili na ng guro ang manananggol sa bawat panig. Ginagawa ito upang mapaghandaan na ng mga mag-aaral ang panig na kanilang pinili. • Paano ginagawa? • May tatlong element ang oxford-Oregon: 1. ang natatanggol sa panig 2. Ang interpeleysyon o pagtatanungan 3. Talumpating nanunuligsa o rebuttal speech
  • 27. Pangkalahatang tuntunin: • Sa bawat element, limang munting pagsasalita ang inilalaan upang maiparinig o maisagawa ang kani-kanilang panig. Maaari ring ang oras o minutong ilalaan sa pagsasalita ay naaayon sa kanilang napagkasunduan. • MGA TUNTUNIN SA PAGSASALITA NG MGA MAGSISISPAGDEBATE: 1. Unang Tagapagsalita (sang-ayon)- pagpapaalam sa katunggali ng panig nilang sang-ayon sa proposisyon na inihain. 2. Unang tapagsalita (di sang-ayon)-pagtatanong ukol sa unang talunpati a tu;ad ng unang tagpagsalita, ilalahad niya ang panig na di sang-ayon sa proposisyon. 3. Ikalawang tagapagsalita (S)- tatanungin ng ikalawang tagpagsalita ang unang nagsaliang di sang-ayon (DS) Sa proposisyon. -ilalahad na rin niya ang argumento ukol sa sang-ayong panig.
  • 28. Pangkalahatang tuntunin: 4. Ikalawang tagapagsalita- (DS) tatanungin ng ikalawang tagapagsalita ang unang nagsalitang sang-ayon ang panig. -ilalahad na rin niya ang argumento di sang-ayon sa proposisyon. 5. Ikatlong tagapagsalita (S) siya’y panig sang-ayon na magtatanong sa ikalawang tagapagsalit(DS) -ilalahad na rin ang sariling argumentong sang-ayon sa proposisyon. 6. Ikatalong tagapagsalit (DS) siya’y panig di sang-ayon na magtatanong ukol sa ikalawang tagapagsalita sangayon (S) -maglalahad na rin siya ng argumentong di sang-ayon sa proposisyon. 7. Unang tagapagsalita-(S) ang panig ng sang-ayon ay bibigkas ng kanyang talumpating nagtutuligsa o nagpapabulan sa binsabi ng kabilang panig (rebuttal speech) 8. Unang tagapagsalita (S)- ang panig ng sang-ayon (S) a bibigkas ng kanyang talumpating nanunuligsa o nagpapabulaan sa sinsabi ng kabi;ang paig. 9. Unang tagapagsalita (DS)- ang panig ng di sang-ayon ay bibigkas ng kanyang talumpating nanunuligsa sa snabi ng kabilang panig.
  • 29. PAMANTAYAN SA PAG-IISKOR SA PAGHATOL NG PANALO SA DEBATE Paglalahad ng katibayan -40% Pagtatanong, pangangatwiran at panunuligsa -30% Pagbigkas -20% Kilos sa entablado -10%
  • 30. Gawain •1. gumawa ng isang salaysay tungkol sa karanasan ninyo sa Covid19 at sa community quarantine. •2. humanap ng katunggali/kapareha sa debate tungkol sa “Naging epektibo ba ang hakbang ng pamahalaan sa isyung Covid19” pumili kung di sang-ayon o sang- ayon.