SlideShare a Scribd company logo
1 of 34
Download to read offline
Synimi:
Njohja e gjallesave ujore në planetin tonë.
OBJEKTIVAT:
Të përshkruajne , krahasojnë
,analizojnë dhe argumentojnë llojet
e gjallesave ujore që rriten në
ujërat e lumenjve ,liqeneve,deteve
dhe oqeaneve në planetin tonë.
Të flasë për rëndësinë dhe vlerat e
ujërave natyrore ,mbrojtjen,
Në ujërat e planetit tonë jetojnë rreth
972.000 mijë gjallesa ujore, por ne njohim
vetëm një të tretën e tyre.
Le të zbulojmë disa prej tyre.
Në botëne mrekullueshmetë nënujshmekoralet
janepjesamë e bukur.Ngjyrate tyrejanë
fantastikendërsaformatqë marrinjanëngamë të
ndryshmet.
Koraletjanëndërorganizmatmë të vjetërtë
planetittonëdhe kanëndërtuardinastitëtyrenën
ujë.
Koraletmundtëdukensolidedhepa jetë,por
vargjefigurashtërejatënjë koralikërpudhëduke
influencuarvetenka sjellëorganizminnë jetë.
Koraletjanëshumëtëndjeshme.
Atojanënë gjendjepraktikishtqë të parashikojnë
kohën.Mespermatozoidete koraleveshkëmbi
koralormundtëripërtërihet.
Gjallesat e para , më të njohura dhe ato që
mbizotërojnë oqeanet dhe detet e botës janë peshqit
Peshqitjanegjallesaujoremevelëza, megjak
te ftohtëe nukkanegjymtyre.
Atorritennë tëgjithamjedisetujorenga
rrjedhatmalorederi nethellesitee pafundme
të oqeaneve.
Në 32.000specie,peshkuekspozonspeciet
mediversitet mëtëmadhse çdo gruptjetëri
kurrizorëve.
Njëpeshk kanjëtruptë strukturuarpërnot
të shpejtë,ekstraktonoksigjenngaujiduke
përdorurgushënaponjëorganfrymëmarrjes
përtëthithuroksigjeninatmosferikdheka
dy grupetë çiftëzuarapendësh, zakonishtka
njëpendëdorsal,njëpendëanale, dhenjë
pendësi bisht,ka nofullat,ka lëkurëqë është
e mbuluarzakonishtmeluspa,kuhedh
vezët.Zemrapërbëhetngakatërpjesë,duke
përfshirëdy dhoma,një hyrjedhedalje.
Nofullati lejojnëpeshqittëhanënjë
shumëllojshmëritë gjerëtëushqimit, duke
përfshirëbimëtdheorganizmate tjerë.
Peshqithanëushqimpërmesgojësdhee
coptojnëatëposhtënë ezofag.
Në stomak,ushqimimëtejështëtreturdhe
shumëpeshqe përpunojnënë njëformëtë
quajturcaecapilorike,e cilatka enzimaqë
ndihmontretjene ushqimitdhethithjene
lëndëveushqyese.
Organetsi të mëlçisëdhepankreasitshtojnë
enzimadhekimikatetë ndryshme,gjatë
kohësqëlëvizushqimipërmestraktit
digjestiv.
Zorrapërfundonprocesine tretjesdhe
absorbimit e lëndëveushqyese.
Kandili i detit është kafshë deti me
trup në trajtë kërpudhe e të bardhë
si pelte, që lëshon një lëngë djegës.Ka
formën e umbrellës.
Rreth 95% e kandilittëdetit përbëhet
nga uji.
Disa kandilë deti kanë 65 tentacle.
Kandilët e detit (shumëkëmbësh)
vrasin më shumë njerëz se çdo lloj
tjetër kafshe deti.
Vrasin brenda tre minutash, ndërsa
mund të lëvizin në dy metra largësi
brenda një sekonde.
Tentaclet (këmbët) e kandilit të detit
mund të rriten dhe të arrijnë disa
metra gjatësi.
Janë nga kafshët më të
pangopura. Kanë shumë
oreks. Konsumojnë mbi
3000 karkaleca të kripur
në ditë
Çdo mëngjes kërcejnë,
ndryshojnë ngjyra, bëjnë
gjithçka me partnerin e
vet, ndërsa gjatë ditës
ndahen.
Kur çiftëzohen prodhojnë
tinguj muzikorë.
Sfungje
rëtSfungjerët janë shtazë shumëqelizore
me ndërtim të thjeshtë. Ato jetojnë
në ambiente me ujë ,në ujërat e
deteve,liqeneve dhe lumenjve.
Gjendet ne Detit Adriatik.
Trupi i sfungjerit të zakonshëm është në
formë të një qeske me grykë
lart,jeton në koloni.
Trupi i tij është i përbërë prej dy
shtresave.
Në shtresën e jashtme ndodhen qeliza
në formë pak a shumë të
shtypura,ndërsa në shtresën e
brendshme janë të pranishme qelizat
e pajisura me nga një kamxhik.
Oktapodi ka tre zemra dhe gjaku
i tij ka ngjyrëblu.Oktapodi i
rritur mundtë struket në një
vrimë dukemarrë formëne një
monedhe 10 centëshe.
Oktapodët janë të
verbër.Oktapodët mund të
shkëputen ngatentaclet
(këmbëzat) e tyre për t’iu
shmangur kërcënimeve të
mundshme dhe pastaj të
rinxjerrin këmbëzatë tjera.
Aragosta mesdhetare eshte
nje gjallese uji e rendit
Decapoda qe jeton ne
thellesi te detit Mesdhe e
ne oqeanin Atlantik lindor,
ka nje gjatesi mesatare prej
20 – 50 cm dhe nje peshe
deri ne 8 kg.trupi eshte ne
forme cilindri I veshur me
nje korace qe gjate rritjes
ndryshon disa here per te
krijuar nje te re, ndersa
barku I formuar nga
segmente te levizshme.Ne
pjesen e perparme ka 2
antena me te gjata se trupi
qe kane funksionin e
organeve shqisore dhe
mbrojtes. Bishtin e perdor
per te notuar.Gjate gjithe
jetes nuk pushon se rrituri
dhe jeton deri ne 70 vjet.
Karkaleci I detit
Gaforrja
Gaforret janë gjallesa të cilat jetojnë në
ujëra të Sipërfaqja e trupit është e
mbuluar me një mbështjellës të fortë i
përbërë nga lënda e quajtur kitina e
forcuar me lëndë gëlqerore.
Ky mbështjellës i fortë, i cili mbron
organet e brendshme të gaforres,
paraqet skeletin e jashtëm të saj. Në
kokë gjendet goja, dy palë antena dhe
dy sy.
Në kraharor ka pesë palë këmbë. Pala e
parë e këmbëve ka formën e mashave
dhe shëben për kapjen e ushqimit,
ndërsa katër palët e tjera shërbejnë
për ecje. Këmbët përbëhen prej
gjashtë segmenteve (unazave) të
vendosura njëra pas tjetrës. Fundi i
barkut mbaron me flatrën e bishtit që
shërben për notimin e gaforres.
Ushqimi, siç janë krimbat, peshqit e
vegjël, bretkosat dhe bimët ujore,
gaforrja e kap me anë të mashave dhe
e fut në gojë, ku me ndihmën e
nofullave e grimcon. Gaforrja merr
frymë me anë të branshive.
,mbulohet me një guaskë me dy
kapakë me ngjyrë blu të errët
nga jashtë dhe nga brenda e
argjendtë.Keta molusqe nuk
kane koke por organe ndijore.
• Ylli detar i njohur si "ylli i detit", është gjallesë ujore, me disa
gjemba. Kemi yje helmues dhe johelmues. Ata helmues vetëm me
një të prekur mund ta injektojnë helmimin.
Delfini është gjitar ujor i konsideruar si kafsha e tretë më e mençur në botë. Delfini
ushqehet kryesish me peshq, është mjaft paqësor dhe krijon miqësi me njerëzit.
Delfini është gjitar ujor me trup deri në 3,7 m, me ngjyrë hiri në kurriz
dhe me bark të bardhë, me lëkure të lëmuar, me turi të zgjatur. Delfini
jeton mbi 100 vjeç. Kjo kafshë pëlqen detet e ngrohta të klimës
mesdhetare.
Delfini jeton në thellësi prej 2 - 9 m. Ekzistojnë 34
lloje delfinësh.Ata ushqehen me peshq, jetojnë afër
detit dhe shpesh u pëlqen të bashkeveprojne me
njerëzit.
Delfinët përdorin tinguj valleje dhe kërcejnë
për te komunikuar dhe për të lundruar.Ata jane
inteligjentë të shoqërushëm dhe lozonjarë.
• Eshtë një lloj peshku i
madh dhe i fuqishëm
mishngrënës me një skelet
të ndërlikuar, i pajisur me
dhëmbë të mëdhenj, ai
mund të gjuaj një
shumëllojshmëri kafshësh,
përfshi disa lloje fokash.
• Peshkaqenët janë banorë te
detit dhe te oqeanit me
gjatësi të trupit prej 1 -20
m. Kanë skelet kërcor i cili
u mundëson atyre të jenë
shumë të zhdërvjellët, pra,
lëvizin e notojnë shpejtë
dhe janë rrëmbyes te
mëdhenj. Në det jetojnë
disa lloj peshkaqenësh te
vegjël me gjatësi deri ne
një metër, si p. sh.
peshkaqeni i kaltër me
gjatësinë 4 - 6 m, që është
Balena e Kalter është gjitarja më e madhe
që ka jetuar duke arritur nje gjatesi 35 m e
gjatë dhe 150 tonë. Vetem gjuha e saj
peshon sa nje elefant i rritur .Zemra eshte
sa nje makine e vogel. Ky organ rreh vetem
9 here ne minute ,Ajo peshon 450 kg dhe
pompon 6400 kg gjak ne trupin e saj .Balena
E Kalter eshte kapur ne Antarktide.
Balenat në përgjithësi jetojnë për 40-90
vjet .Balenat janë gjuajtur për mishin dhe si
një burim i lëndëve të para.Nen lekure
ndodhet nje shtrese e madhe dhjami.Balenat
kane nje zemer me 4 dhoma si dhe shtylle
kurrizore. Te gjithe gjitaret flene ndersa
Bota ujore
Bota ujore

More Related Content

What's hot

Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.enerisaloti
 
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiNdikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiFlavioHabilaj
 
Veprimtaria e lumit
Veprimtaria e lumitVeprimtaria e lumit
Veprimtaria e lumitKlevi Hoxha
 
Guida turistike e vlores letersi
Guida turistike e vlores letersiGuida turistike e vlores letersi
Guida turistike e vlores letersiXhesika Merko
 
Bimet dhe kafshet ne rrezik zhdukje
Bimet dhe kafshet ne rrezik zhdukjeBimet dhe kafshet ne rrezik zhdukje
Bimet dhe kafshet ne rrezik zhdukjeEniLikaj
 
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyre
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyreHumanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyre
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyreExhitah Vasija
 
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptare
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptareNdikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptare
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptareExhitah Vasija
 
Kimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisitKimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisitKlarisa Klara
 
Hebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriHebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriDonikaLici
 
Energjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëEnergjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëKlajdi Proko
 
Mikrogjallesat
MikrogjallesatMikrogjallesat
Mikrogjallesatldddmk
 
Historia e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikesHistoria e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikesXhuliana Haxhiu
 
Biodiversiteti
BiodiversitetiBiodiversiteti
BiodiversitetiArlinda
 
Elementet kimike
Elementet kimike Elementet kimike
Elementet kimike Dritan Baha
 
Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjiseroberto1723
 

What's hot (20)

Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
 
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiNdikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
 
Panelet diellore
Panelet diellorePanelet diellore
Panelet diellore
 
Veprimtaria e lumit
Veprimtaria e lumitVeprimtaria e lumit
Veprimtaria e lumit
 
Guida turistike e vlores letersi
Guida turistike e vlores letersiGuida turistike e vlores letersi
Guida turistike e vlores letersi
 
Bimet dhe kafshet ne rrezik zhdukje
Bimet dhe kafshet ne rrezik zhdukjeBimet dhe kafshet ne rrezik zhdukje
Bimet dhe kafshet ne rrezik zhdukje
 
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyre
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyreHumanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyre
Humanistët më të shquar shqiptarë dhe veprat e tyre
 
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptare
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptareNdikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptare
Ndikimi i kultures osmane ne kulturen shqiptare
 
Kimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisitKimia ne mbrojtje te mjedisit
Kimia ne mbrojtje te mjedisit
 
Hebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriHebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në Shqipëri
 
Energjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëEnergjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e Energjisë
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
Mikrogjallesat
MikrogjallesatMikrogjallesat
Mikrogjallesat
 
Historia e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikesHistoria e zhvillimit te matematikes
Historia e zhvillimit te matematikes
 
Biodiversiteti
BiodiversitetiBiodiversiteti
Biodiversiteti
 
Elementet kimike
Elementet kimike Elementet kimike
Elementet kimike
 
Harta dhe globi
Harta dhe globiHarta dhe globi
Harta dhe globi
 
Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjise
 
PROJEKT : SKENDERBEU
PROJEKT : SKENDERBEU PROJEKT : SKENDERBEU
PROJEKT : SKENDERBEU
 

Viewers also liked

Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologjiUeda Rrukaj
 
Dituri 5 Liber mesuesi
Dituri 5 Liber mesuesiDituri 5 Liber mesuesi
Dituri 5 Liber mesuesiValbona Imeraj
 
Kafshet ne rrezik zhdukje
Kafshet ne rrezik zhdukjeKafshet ne rrezik zhdukje
Kafshet ne rrezik zhdukjeKlarisa Klara
 
Sjellja e kafsheve
Sjellja e kafsheveSjellja e kafsheve
Sjellja e kafsheveKe Keiss
 

Viewers also liked (6)

Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologji
 
Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologji
 
Dituri 5 Liber mesuesi
Dituri 5 Liber mesuesiDituri 5 Liber mesuesi
Dituri 5 Liber mesuesi
 
Kafshet ne rrezik zhdukje
Kafshet ne rrezik zhdukjeKafshet ne rrezik zhdukje
Kafshet ne rrezik zhdukje
 
Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologji
 
Sjellja e kafsheve
Sjellja e kafsheveSjellja e kafsheve
Sjellja e kafsheve
 

Similar to Bota ujore

Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...
Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...
Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...Eva Kajushi
 
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptx
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptxBiologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptx
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptxOrgesaIbri
 
Peshqit D.Bushaj
Peshqit D.BushajPeshqit D.Bushaj
Peshqit D.BushajBushiDriton
 
Biodiversiteti ne komunen e kukesit
Biodiversiteti ne komunen e kukesitBiodiversiteti ne komunen e kukesit
Biodiversiteti ne komunen e kukesitMetiMuja
 
Pershtatja e Shtazeve
Pershtatja e ShtazevePershtatja e Shtazeve
Pershtatja e ShtazeveErdi Dibra
 
Përshtatja lokale dhe stinore
Përshtatja lokale dhe stinorePërshtatja lokale dhe stinore
Përshtatja lokale dhe stinoreMario Peleshka
 
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptx
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptxKlasifikimi I Kurrizoreve.pptx
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptxkaltrina9
 
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``Adriatik Rexha
 
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e Kafsheve
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e KafsheveBiologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e Kafsheve
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e KafsheveErdi Dibra
 
Dituri natyre
Dituri natyreDituri natyre
Dituri natyrekaltersi
 
Algat dhe karakteristikat e tyre
Algat dhe karakteristikat e tyreAlgat dhe karakteristikat e tyre
Algat dhe karakteristikat e tyreG. Muça
 
Mesazhe nga Uji Masimo Emoto
Mesazhe nga Uji Masimo EmotoMesazhe nga Uji Masimo Emoto
Mesazhe nga Uji Masimo EmotoMimoza Thaqi
 
Evolucioni nje përrallë
Evolucioni nje përrallëEvolucioni nje përrallë
Evolucioni nje përrallëArdian Hyseni
 
Simestral Maggie Vasha Klasa IX shkolla "Albanet"
Simestral Maggie Vasha Klasa IX shkolla "Albanet"Simestral Maggie Vasha Klasa IX shkolla "Albanet"
Simestral Maggie Vasha Klasa IX shkolla "Albanet"lira kuca
 

Similar to Bota ujore (20)

Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...
Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...
Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...
 
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptx
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptxBiologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptx
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptx
 
Rruazoret
RruazoretRruazoret
Rruazoret
 
Peshqit D.Bushaj
Peshqit D.BushajPeshqit D.Bushaj
Peshqit D.Bushaj
 
Biodiversiteti ne komunen e kukesit
Biodiversiteti ne komunen e kukesitBiodiversiteti ne komunen e kukesit
Biodiversiteti ne komunen e kukesit
 
gjitaret projekt
  gjitaret projekt  gjitaret projekt
gjitaret projekt
 
Gjitaret projekt
Gjitaret projektGjitaret projekt
Gjitaret projekt
 
Pershtatja e Shtazeve
Pershtatja e ShtazevePershtatja e Shtazeve
Pershtatja e Shtazeve
 
Përshtatja lokale dhe stinore
Përshtatja lokale dhe stinorePërshtatja lokale dhe stinore
Përshtatja lokale dhe stinore
 
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptx
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptxKlasifikimi I Kurrizoreve.pptx
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptx
 
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``
 
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e Kafsheve
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e KafsheveBiologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e Kafsheve
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e Kafsheve
 
Dituri natyre
Dituri natyreDituri natyre
Dituri natyre
 
Algat dhe karakteristikat e tyre
Algat dhe karakteristikat e tyreAlgat dhe karakteristikat e tyre
Algat dhe karakteristikat e tyre
 
Evolucioni i Shpendeve
Evolucioni i ShpendeveEvolucioni i Shpendeve
Evolucioni i Shpendeve
 
PROJEKT TEKNIK !!!
PROJEKT TEKNIK !!!PROJEKT TEKNIK !!!
PROJEKT TEKNIK !!!
 
Mesazhe nga Uji Masimo Emoto
Mesazhe nga Uji Masimo EmotoMesazhe nga Uji Masimo Emoto
Mesazhe nga Uji Masimo Emoto
 
Evolucioni nje përrallë
Evolucioni nje përrallëEvolucioni nje përrallë
Evolucioni nje përrallë
 
Xhulja projekt
Xhulja projektXhulja projekt
Xhulja projekt
 
Simestral Maggie Vasha Klasa IX shkolla "Albanet"
Simestral Maggie Vasha Klasa IX shkolla "Albanet"Simestral Maggie Vasha Klasa IX shkolla "Albanet"
Simestral Maggie Vasha Klasa IX shkolla "Albanet"
 

More from Anisa Kreka

Plan aktiviteti me nxënësit si qender komunitare
Plan aktiviteti me nxënësit si qender komunitarePlan aktiviteti me nxënësit si qender komunitare
Plan aktiviteti me nxënësit si qender komunitareAnisa Kreka
 
Yeah , is coming to us the new
Yeah , is coming to us the newYeah , is coming to us the new
Yeah , is coming to us the newAnisa Kreka
 
E twinning 10 vjet
E twinning 10 vjetE twinning 10 vjet
E twinning 10 vjetAnisa Kreka
 
4 stinet e vitit
4 stinet e vitit4 stinet e vitit
4 stinet e vititAnisa Kreka
 
Projekt Elbasani
Projekt ElbasaniProjekt Elbasani
Projekt ElbasaniAnisa Kreka
 

More from Anisa Kreka (6)

Plan aktiviteti me nxënësit si qender komunitare
Plan aktiviteti me nxënësit si qender komunitarePlan aktiviteti me nxënësit si qender komunitare
Plan aktiviteti me nxënësit si qender komunitare
 
Yeah , is coming to us the new
Yeah , is coming to us the newYeah , is coming to us the new
Yeah , is coming to us the new
 
Une ricikloj
Une riciklojUne ricikloj
Une ricikloj
 
E twinning 10 vjet
E twinning 10 vjetE twinning 10 vjet
E twinning 10 vjet
 
4 stinet e vitit
4 stinet e vitit4 stinet e vitit
4 stinet e vitit
 
Projekt Elbasani
Projekt ElbasaniProjekt Elbasani
Projekt Elbasani
 

Bota ujore

  • 1.
  • 2. Synimi: Njohja e gjallesave ujore në planetin tonë. OBJEKTIVAT: Të përshkruajne , krahasojnë ,analizojnë dhe argumentojnë llojet e gjallesave ujore që rriten në ujërat e lumenjve ,liqeneve,deteve dhe oqeaneve në planetin tonë. Të flasë për rëndësinë dhe vlerat e ujërave natyrore ,mbrojtjen,
  • 3. Në ujërat e planetit tonë jetojnë rreth 972.000 mijë gjallesa ujore, por ne njohim vetëm një të tretën e tyre. Le të zbulojmë disa prej tyre.
  • 4.
  • 5. Në botëne mrekullueshmetë nënujshmekoralet janepjesamë e bukur.Ngjyrate tyrejanë fantastikendërsaformatqë marrinjanëngamë të ndryshmet. Koraletjanëndërorganizmatmë të vjetërtë planetittonëdhe kanëndërtuardinastitëtyrenën ujë. Koraletmundtëdukensolidedhepa jetë,por vargjefigurashtërejatënjë koralikërpudhëduke influencuarvetenka sjellëorganizminnë jetë. Koraletjanëshumëtëndjeshme. Atojanënë gjendjepraktikishtqë të parashikojnë kohën.Mespermatozoidete koraleveshkëmbi koralormundtëripërtërihet.
  • 6.
  • 7. Gjallesat e para , më të njohura dhe ato që mbizotërojnë oqeanet dhe detet e botës janë peshqit
  • 8.
  • 9. Peshqitjanegjallesaujoremevelëza, megjak te ftohtëe nukkanegjymtyre. Atorritennë tëgjithamjedisetujorenga rrjedhatmalorederi nethellesitee pafundme të oqeaneve. Në 32.000specie,peshkuekspozonspeciet mediversitet mëtëmadhse çdo gruptjetëri kurrizorëve. Njëpeshk kanjëtruptë strukturuarpërnot të shpejtë,ekstraktonoksigjenngaujiduke përdorurgushënaponjëorganfrymëmarrjes përtëthithuroksigjeninatmosferikdheka dy grupetë çiftëzuarapendësh, zakonishtka njëpendëdorsal,njëpendëanale, dhenjë pendësi bisht,ka nofullat,ka lëkurëqë është e mbuluarzakonishtmeluspa,kuhedh vezët.Zemrapërbëhetngakatërpjesë,duke përfshirëdy dhoma,një hyrjedhedalje.
  • 10. Nofullati lejojnëpeshqittëhanënjë shumëllojshmëritë gjerëtëushqimit, duke përfshirëbimëtdheorganizmate tjerë. Peshqithanëushqimpërmesgojësdhee coptojnëatëposhtënë ezofag. Në stomak,ushqimimëtejështëtreturdhe shumëpeshqe përpunojnënë njëformëtë quajturcaecapilorike,e cilatka enzimaqë ndihmontretjene ushqimitdhethithjene lëndëveushqyese. Organetsi të mëlçisëdhepankreasitshtojnë enzimadhekimikatetë ndryshme,gjatë kohësqëlëvizushqimipërmestraktit digjestiv. Zorrapërfundonprocesine tretjesdhe absorbimit e lëndëveushqyese.
  • 11.
  • 12. Kandili i detit është kafshë deti me trup në trajtë kërpudhe e të bardhë si pelte, që lëshon një lëngë djegës.Ka formën e umbrellës. Rreth 95% e kandilittëdetit përbëhet nga uji. Disa kandilë deti kanë 65 tentacle. Kandilët e detit (shumëkëmbësh) vrasin më shumë njerëz se çdo lloj tjetër kafshe deti. Vrasin brenda tre minutash, ndërsa mund të lëvizin në dy metra largësi brenda një sekonde. Tentaclet (këmbët) e kandilit të detit mund të rriten dhe të arrijnë disa metra gjatësi.
  • 13.
  • 14. Janë nga kafshët më të pangopura. Kanë shumë oreks. Konsumojnë mbi 3000 karkaleca të kripur në ditë Çdo mëngjes kërcejnë, ndryshojnë ngjyra, bëjnë gjithçka me partnerin e vet, ndërsa gjatë ditës ndahen. Kur çiftëzohen prodhojnë tinguj muzikorë.
  • 15.
  • 16. Sfungje rëtSfungjerët janë shtazë shumëqelizore me ndërtim të thjeshtë. Ato jetojnë në ambiente me ujë ,në ujërat e deteve,liqeneve dhe lumenjve. Gjendet ne Detit Adriatik. Trupi i sfungjerit të zakonshëm është në formë të një qeske me grykë lart,jeton në koloni. Trupi i tij është i përbërë prej dy shtresave. Në shtresën e jashtme ndodhen qeliza në formë pak a shumë të shtypura,ndërsa në shtresën e brendshme janë të pranishme qelizat e pajisura me nga një kamxhik.
  • 17.
  • 18. Oktapodi ka tre zemra dhe gjaku i tij ka ngjyrëblu.Oktapodi i rritur mundtë struket në një vrimë dukemarrë formëne një monedhe 10 centëshe. Oktapodët janë të verbër.Oktapodët mund të shkëputen ngatentaclet (këmbëzat) e tyre për t’iu shmangur kërcënimeve të mundshme dhe pastaj të rinxjerrin këmbëzatë tjera.
  • 19.
  • 20. Aragosta mesdhetare eshte nje gjallese uji e rendit Decapoda qe jeton ne thellesi te detit Mesdhe e ne oqeanin Atlantik lindor, ka nje gjatesi mesatare prej 20 – 50 cm dhe nje peshe deri ne 8 kg.trupi eshte ne forme cilindri I veshur me nje korace qe gjate rritjes ndryshon disa here per te krijuar nje te re, ndersa barku I formuar nga segmente te levizshme.Ne pjesen e perparme ka 2 antena me te gjata se trupi qe kane funksionin e organeve shqisore dhe mbrojtes. Bishtin e perdor per te notuar.Gjate gjithe jetes nuk pushon se rrituri dhe jeton deri ne 70 vjet.
  • 22.
  • 24. Gaforret janë gjallesa të cilat jetojnë në ujëra të Sipërfaqja e trupit është e mbuluar me një mbështjellës të fortë i përbërë nga lënda e quajtur kitina e forcuar me lëndë gëlqerore. Ky mbështjellës i fortë, i cili mbron organet e brendshme të gaforres, paraqet skeletin e jashtëm të saj. Në kokë gjendet goja, dy palë antena dhe dy sy. Në kraharor ka pesë palë këmbë. Pala e parë e këmbëve ka formën e mashave dhe shëben për kapjen e ushqimit, ndërsa katër palët e tjera shërbejnë për ecje. Këmbët përbëhen prej gjashtë segmenteve (unazave) të vendosura njëra pas tjetrës. Fundi i barkut mbaron me flatrën e bishtit që shërben për notimin e gaforres. Ushqimi, siç janë krimbat, peshqit e vegjël, bretkosat dhe bimët ujore, gaforrja e kap me anë të mashave dhe e fut në gojë, ku me ndihmën e nofullave e grimcon. Gaforrja merr frymë me anë të branshive.
  • 25.
  • 26. ,mbulohet me një guaskë me dy kapakë me ngjyrë blu të errët nga jashtë dhe nga brenda e argjendtë.Keta molusqe nuk kane koke por organe ndijore.
  • 27. • Ylli detar i njohur si "ylli i detit", është gjallesë ujore, me disa gjemba. Kemi yje helmues dhe johelmues. Ata helmues vetëm me një të prekur mund ta injektojnë helmimin.
  • 28. Delfini është gjitar ujor i konsideruar si kafsha e tretë më e mençur në botë. Delfini ushqehet kryesish me peshq, është mjaft paqësor dhe krijon miqësi me njerëzit.
  • 29. Delfini është gjitar ujor me trup deri në 3,7 m, me ngjyrë hiri në kurriz dhe me bark të bardhë, me lëkure të lëmuar, me turi të zgjatur. Delfini jeton mbi 100 vjeç. Kjo kafshë pëlqen detet e ngrohta të klimës mesdhetare. Delfini jeton në thellësi prej 2 - 9 m. Ekzistojnë 34 lloje delfinësh.Ata ushqehen me peshq, jetojnë afër detit dhe shpesh u pëlqen të bashkeveprojne me njerëzit. Delfinët përdorin tinguj valleje dhe kërcejnë për te komunikuar dhe për të lundruar.Ata jane inteligjentë të shoqërushëm dhe lozonjarë.
  • 30. • Eshtë një lloj peshku i madh dhe i fuqishëm mishngrënës me një skelet të ndërlikuar, i pajisur me dhëmbë të mëdhenj, ai mund të gjuaj një shumëllojshmëri kafshësh, përfshi disa lloje fokash. • Peshkaqenët janë banorë te detit dhe te oqeanit me gjatësi të trupit prej 1 -20 m. Kanë skelet kërcor i cili u mundëson atyre të jenë shumë të zhdërvjellët, pra, lëvizin e notojnë shpejtë dhe janë rrëmbyes te mëdhenj. Në det jetojnë disa lloj peshkaqenësh te vegjël me gjatësi deri ne një metër, si p. sh. peshkaqeni i kaltër me gjatësinë 4 - 6 m, që është
  • 31.
  • 32. Balena e Kalter është gjitarja më e madhe që ka jetuar duke arritur nje gjatesi 35 m e gjatë dhe 150 tonë. Vetem gjuha e saj peshon sa nje elefant i rritur .Zemra eshte sa nje makine e vogel. Ky organ rreh vetem 9 here ne minute ,Ajo peshon 450 kg dhe pompon 6400 kg gjak ne trupin e saj .Balena E Kalter eshte kapur ne Antarktide. Balenat në përgjithësi jetojnë për 40-90 vjet .Balenat janë gjuajtur për mishin dhe si një burim i lëndëve të para.Nen lekure ndodhet nje shtrese e madhe dhjami.Balenat kane nje zemer me 4 dhoma si dhe shtylle kurrizore. Te gjithe gjitaret flene ndersa