Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Anboto 506

537 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Anboto 506

  1. 1. 2013ko ekainaren 21a11. urteawww.anboto.orgDURANGALDEKOASTEKARIA506. aleaIurreta 4KoroideremiariaurreegitenlaguntzekojaialdiaeratuduteMañaria 2EAJk ez du babestu banderaespainiarraren inguruko mozioaBerriz 2Kultura topaketen jaia antolatudute domekarako, BerrizenOtxandio 6Abentura parkea zabaldu guradute hiru otxandiarrek abuztuanAtxondokoeta BerrizkoSan Pedro etaSanta IsabelJAIAK 2013Austriatik Monakora, Alpeak zeharkatuko ditu IñigoGabiriak Red Bull X-Alps lasterketan 13KirolaGoazenpintxo-poteraIketz enpresan akordioa sinatu zuten joan zen astean, eta SanEloyn,ekainaren18anheldudiraadostasunerainbertsoreberria-gaz.ELAketaCCOOkbabestutakoakordioaizandaSanEloykoa.ELAkjakiteraemanduenez,“119langileetatik95eksinatudute”.Gaineratudutenez,“akordioak60lanpostubainogehiagoberma-tzenditu,eta2016rakoluzapenadu”.Kaleangeratzendirenbehar-ginentzakolanpoltsaeratukodute.Formazioajasotzeazgainera,Metaltaldekoedozeinenpresatanlanegitekoaukeraizangodute.60 lanpostu bermatzen dituen akordioasinatu dute San Eloyn inbertsore berriagaz 4Eguen arratsaldetako fenomeno sozialberria da pintxo-potea. Ostalaritzabultzatzea helburu hartuta, jan-edanauztartzen duen eskaintza egiten duteastero Durangon, Elorrion, Iurretan,Atxondon eta Abadiñon (Matiena) 3San Eloyn diharduten119 langileetatik 95ek sinatudutela akordioa azaldu duELA sindikatuak
  2. 2. 2 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoHerririk herriAnboto KomunikabideakMAÑARIA MALLABIA IZURTZAGARAIBERRIZMARKEL ONAINDIAEspainiako bandera udaletxeanipintzeko aginduaren kontrakomozioa landu zuten joan zenbarikuan. EAJ abstenitu eginzen,etajarrerahorrekeztabaidaeragin zuen. Bilduren botoekinonartu zen, baina Endika Jaioalkateak (Bildu) azaldu zuen ahobatez izatea gura zutela, eta ho-rren ahaleginetan ibili direla lu-zaroan: “Adostasuna lortu ahaldugun gai batean ez dugu lortu.Abstentzio hau alderdi estrate-giabatdelaustedugu”.Galderen tartean, herritarbatek abstentzioaren arrazoiakeskatu zizkien EAJkoei. JulenUribelarreak esan zuen erabakipolitikoa zela, hasieratik esanzietela Bildukoei ez zutela proze-suanpartehartuko.Baina,Jaiokesan du apirilera arte aldeko ja-rrerazeukatela.Mozioaren sustatzaileen ar-tean badaude EAJko kargudunizandakoak. Adibidez, frankis-mo osteko lehenengo alkateak,Iñaki Bilbaok, irakurri zuen tes-tuazapatukoomenaldian.EAJk ez du babestubandera espainiarrareninguruko mozioaEAJabstenitueginzen,etaeztabaidaeraginzuenjarrerahorrek;BildurenbotoekinonartuzenZapatuko omenaldian hartutako irudi bat. Txelu Angoitia (Gerediaga)JONE GUENETXEAGazte Egunaren antolatzaileakoso pozik agertu dira joan zenzapatuko ekimenak izandakoharrerarekin: “Bazkarian 65lagun elkartu ginen, eta gaue-ko kontzertuetan ere jende de-zentebatuzen”.Bestalde, joan zen astekoAnboton Goita auzoko jai egi-tarauan domekako ekitaldiakoker azaldu zirenez, honakohau da ekainaren 23ko egita-rauaren zuzenketa: goizean,11:00etan, meza izango da etaondoren, Gazte Alai dantzataldea eta herri kirolak. Arra-tsaldean, umeentzako jolasak,“bola premixuek”, txokolatadaetaSanJoanSuapiztukodute.Egun osoko jaia antolatuzuten Gazte Egunerako65lagunelkartuzirenbazkaritarakoGazte Eguneko bazkariaren argazkia, frontoian.JOSEBA DERTEANOJose Maria Ajuria, domekanUrkiolan desagertu zen 81urteko izurtzarra (Ortuzarauzokoa) handik egun bira,martitzen eguerdian, aurkituzuten hilik Izurtzako Lejarzaauzoan. Zubiete baserriarenondoko landa batean topatuzuten gorpua. Eguazteneanautopsia egin zioten, eta Er-tzaintzak jakinarazi duenez,Ajuria berez hil zela konfir-matu zen. Era berean, Er-tzaintzak dio oraindik iker-tzen dabiltzala zelan eginzuen Urkiolatik Izurtzarakoibilbidea.Jose Maria Ajuriaren hi-leta elizkizunak eguen arra-tsaldean egin zituzten, Izur-tzako Bariko San Nikolasenelizan.Autopsiak diomodu naturaleanhil zela AjuriaA.U.Azkenaldian, kalean abando-natutako txakur bi batu di-tuzte udaletxeko beharginek,eta Iurretako txakurtegiandaramatzate sei hilabete ingu-ru. Azken udalbatzan azaldudutenez, txakur horiei jabeabilatzeko adopzio kanpaina batprestatzeko asmoa dauka Be-rrizkoUdalak.Etxeko animaliak kaletikjasotzeko tasak moldatu berriditu udalak. Kalean aurkituta-ko txakurrak harrera zentroraeroaten dituzte, eta besteakbeste, albaitaritza azterketaketa txakurtegiko egun bakoi-tzeko tasak eguneratu dituzte.Animaliak batzeak 63 eurokotasa du, eta jabeak bi bidergaltzen badu, 32 euroko isunaordaindubeharkodu.Orain, txakurtegian dau-den txakurrei jabea topatzekoadopzio kanpaina adosten da-biltza, eta oporren aurretikmartxan ipintzeko asmoa dau-kate. Adopzio kasuetan, ez datasarikordaindubeharko.AMAIAUGALDEEskuz esku mundua eraiki le-lopean ospatuko dute domekahonetan Berrizko kultura topa-keten jaia. Learreta Markinaeskolan batuko dira eguerditikaurrera, eta aurten, musika,tailer eta janari dastaketez gai-nera,Berrizenbizidirenhainbatkulturatako pertsonek euren he-rrien inguruko informazioa es-kainikodute,erakusketabidez.Domekako jaian Senegal, Ma-roko, Txile, Sahara, Errumania,Brasil eta Euskal Herriko kul-turek parte hartuko dute. Aur-tengoa topaketen zortzigarrenurteada.Eguerdian Iremiñe dantzataldearen emanaldiagaz hasikoda jaia. Eskolan henna, trentzaeta perkusio tailerrak egongodira, besteak beste. Geroxeago,herrian bizi diren kulturetakogastronomia dastatzeko, bazkari-dastaketa hasiko dute. Ostean,15:00ak aldera batukada egongoda gaztetxeko batukada tailerre-kokideekantolatuta.Herritarren parte-hartzeaMaria Jesus Garcia gizarte lan-gileak azaldu duenez, jaia anto-latzeko “herritarren parte har-tzea eta inplikazioa handia izanda”. Iremiñe, Batukada taldeaeta herriko etorkinez gainera,Gaztelekuko gazteek ere partehartu dute prestaketetan. Jaiairagartzeko mural bat margotudute, eta eurek sortutakoa da to-paketenleloa.Jaia Osasun, Ongizate Sozial,Kooperazio, Berdintasun etaImmigrazioko Udal Kontseiluakantolatzen du. Kontseiluan poli-tikariez gainera, hainbat kultu-ratako herritarrek parte hartzendute.Herriko kulturei buruzikasteko aukeraaurtengo topaketetanDomekan,kulturatopaketetan,erakusketaipinikoduteetorkinenherrietakoinformazioagazSenegal, Maroko, Txile,Sahara, Errumania, Brasil etaEuskal Herriko kulturek partehartuko dute topaketetanAbandonatutakotxakurrentzat jabe bilaKaletikanimaliakjasotzekotasakmoldatudituzteM.O.Garaiko San Migel nagusienelkarteak beste irteera bat an-tolatu du ekainaren 28rako.Oraingoan, Astigarragara (Gi-puzkoa)joangodira.Hainzuzenere,bertandagoenSagardoarenMuseoa bisitatuko dute. Goize-ko 09:00etan irtengo dute Garai-ko plazatik, autobusean. Baina,museoko bisita ez da izangoeguneko ekintza bakarra. Izanere, gero Astigarragan bertanbazkalduko dute, Gurutzeberrijatetxean.Arratsaldean Donostiarajoango dira, eta bakoitzak berealdetik ibiltzeko aukera eduki-ko du. Iluntzean bueltatuko di-ra. Eguaztenera arte eman ahalda izena, Herriko Tabernan, 28euroordainduta.Astigarragara irteera eratudu nagusien elkarteakSagardoarenMuseoaikusikoduteAstigarragan
  3. 3. 2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto Herririk herri 3DURANGALDEAINKESTALeire Bereziartua Iñigo Garrido“Sarritan egoten naizGoienkaleko pintxo-potean. Arrasatenezagutu nuen, etagustatu zait hemenere hastea. Giro onaegoten da, baina astebatzuetan giro tristeaere egon da, egural-diakeraginadu-eta”.“Ideia ona da pin-txo-potea, lagunekinegoteko beste aukerabat da. Astero egotensaiatzen naiz, bainabatzuetan ezin izatendut lanagatik. Aste-buruetan, gauez, diruasko gastatzen da; he-menezhorrenbeste”.Isabel GallastegiElorrioko plazako dantza ikastaroko lehen taldeaEneritz Orobengoa“Osoideiaonada,jen-de gehiago irteten de-lako. Jendea animatuegiten da. Eguenetanlagunekin elkartze-ko ohitura hartu du-gu. Neguan jende gu-txiago egon da, bainaorain, giroa animatu-kodelaustedut”.“Giroa egoten da, eta beste itxura bat ematen dio he-rriari. Gu dantza ikastarotik 19:30ean irteten gara,eta aprobetxatu egiten dugu giro onagaz jarraitu etadantzaeginosteanindarrakberpizteko”.“Bergarako pintxopo-teaezagutunuenlehe-nengo, eta Elorrionhasi zenean, oso ideiaonazelairudituzitzai-dan. Hasieran, koa-drilan asko elkartzenginen. Ohitura hartuduguetaahalegintzengaraasteroirteten”.Elorrioko Errekakalen hartutako irudi bat, pintxo-pote orduan. Zaloa Fuertes.MARKELONAINDIAHeldu da Durangaldera pintxo-potea. Trago eta pintxo bana ohibaino prezio merkeagoan esku-ratu ahal dira eguen iluntzeetan.2003an Gasteizen sortu zen es-kaintza gastronomiko hori, etaurteetan hedatzen joan da. Krisisasoian, ostalariek kontsumoasustatzeko aukera berri legezikusi dute, eta horrek zabalpenhandia eman dio. Modan dagopintxo-potea; gertakari edo feno-menosozialbilakatuda.Durangon, Askatasun etorbi-deko hainbat taberna izan zirenaitzindari. Lupetza tabernakoSara Mardarasek azaldu du in-gurune horretako giroa indar-tu gura zutela, Goienkalerenalternatiba legez. “Goienkalekguztia jasotzen du, jaiak, Liburueta Disko Azoka, asteburuak...”.Mardarasek Zumaian ezagutuzuen pintxo-potea, eta handikekarri zuen ideia. Lupetzak,Dendak Bai elkarteak sortutakoherriko zirkuitu batean partehartzendu,gainera.Goienkale, jendez beteta2012ko irailean hasi ziren eki-men hau egiten Goienkalen.Geroztik, eguenetan jendez be-tetzen da kalea. Asteburuetakopoteoa asko bajatu da, eta horriaurre egiteko erabaki zuten has-tea Kalekantoi, Rugby, Arkupeeta Anboto tabernek. Ostean,kaleko taberna gehienak batuziren. Kalekantoiko Iker Ariz-mendiarrietak oso balorazio onaegin du: “Gutxi gorabehera, 350pintxo banatzen ditugu eguene-ro”. Etekin-tarteak bajatu arren,diru-iturri on bat islatzen du sal-menta horrek. Batzuetan gehia-go, besteetan gutxiago, kopuruhorien bueltan dabiltza tabernaasko. “Pintxo-potea onuragarriadatabernarako,bainagukgehia-goikustendugubezeroenfidelta-sunari eskertza legez”, esan duArizmendiarrietak.Alpino tabernako AntxonGallastegik esan du aldaketa so-ziala egon dela azken urteetan,gazteak lokaletan egoten direlanormalean, eta poteoa jaitsi egindela. “Duela lau urte, barikue-tan, lau zerbitzari egoten ginen.Orain bi, eta telebistari begira”.Pintxo-poteari eskerrak, egue-netan lehengo barikuen besteirabazteneidute.Pintxo-poterako eskaintzakdesberdinak dira lekuan leku:batzuek zuritoa eta pintxoa eurobaten truke, beste batzuek krian-tza eta pintxo handiagoa 1,80euroren truke... Herririk herrieta auzorik auzo zabaltzen doamoda. Elorrion taberna ugarikegiten dute; 2012ko abenduanhasi ziren Errekakalekoak. Pa-rra tabernako Iñigo Martinezekazaldu du beti saiatu izan direlaostalaritza dinamizatzen, etapintxo-potea ildo horretan ikus-ten du: “Herritarrei Elorriongeratzeko aukera eman guradiegu”.Traña-Matienan zazpi ta-bernek eskaintzen dute pintxo-potea; Atxondon, Aste Santu os-teanekinziotenhirutabernatan;eta Iurretan ere duela hilabetehasiberridiralautan.Pintxo-potea,modan dagoenkontsumo estiloaTragoetapintxobanaohibainopreziomerkeagoanlortuahaldaegueniluntzeetanhainbatherritan
  4. 4. 4 Herririk herri 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoDURANGALDEAABADIÑO IURRETA ZALDIBARAITZIBER BASAURIKoroideremia gaixotasun arra-roari aurrea hartzeko ikerke-tan laguntzeko, egun osoko jaiaegingo dute domekan, ZelaiAlai Hipika eskolan. MungiakoAmaia Elguezabalek eta Fran-cisco Javier Oleak lau seme-alaba dituzte gaitzak jota, etaeurek sustatutako Koroidere-miak Eragindakoen Elkartea-rentzatbatukodutedirua.Ginkana, zaldiekin ikuski-zunak, bazkaria, puzgarriak,musika eta afaria izango dira;taberna ere bai. Gainera, jos-tailuak,arropaetaliburuakereeroan daitezke bertan saltzeko.San Joan sua isiotu eta ikuski-zunaereantolatudute.250.000 biztanleko batKoroideremia gaixotasun he-reditario eta arraroa (intziden-tzia baxukoa) da. X kromoso-mari lotuta dago, eta kasu bategoten da 250.000 biztanleko.Koroidearen eta erretinarendegenerazioaren ondorioz,apurka-apurka ikusmena gal-tzea eragiten du. Oro har, haur-tzaroan eta bizitzako 2. hamar-kadan agertzen dira lehenengosintomak.Koroideremiak Eraginda-koen Elkarteak gaixo horiekbatzea eta egin diren aurrera-penen berri ematea du helbu-ru. Urtean ikerketarako behardiren 200.000 euroak batzea daeuren erronka, eta hainbat egi-tasmo abiatu dituzte. ApirileanIbarra sagardotegian (Zorno-tza) egindako elkartasun afa-rian40.000eurobatuzituzten.Koroideremia gaitzariaurre egiten laguntzekojaialdia eratu duteEgunosokoegitarauaprestatuduteekainaren23rako,ZelaiAlaiHipikaEskolanIkerketarako behar diren200.000 euroak batzea daKoroideremiak EragindakoenElkarteak duen erronkaI.E.Bihar eta etzi, herriko plazanizango dira Ilargi argazki tal-deak antolaturiko erakuske-tarako bilduriko argazkiakikusgai. Zaldibarko argazkizaharrak dira erakusketara-ko batu dituztenak, herrita-rrek utzitakoak asko. Familiaargazkiak, herriko elkarteenedota kirol taldeen ekitaldie-tan egindakoak dira, esatera-ko,erakusketanipinitakoak.Argazki rallyaAzken hamarkadetako ohi-turari jarraituz, bestalde, ar-gazki rallya egingo dute ekai-naren 30ean, Zaldibarren.Ilargi argazki taldeak antola-turikoa da ekimen hori ere,eta08:30ean,Olazarkoaretoaneman beharko dute izena par-tehartuguradutenek.Bost sari banatuko dituzteudalak lagunduriko argazkilehiaketa honetan: 125 eurokolehenengoa; 100eko bigarre-na; 75eko hirugarren sariaeta herriko onenarena; eta 50eurokogazteensaria.Ilargi argazkitaldeak rallyaeta erakusketaantolatu dituM. O.Uztailaren 7an, berritzen ezdiren Bizkai mailako hitzar-men kolektiboak desagertuegingo dira, lan erreformarenarabera. Metalaren arloan,negoziazioak blokeatuta dau-de, eta sindikatuek protestakdeitudituzteborrokaegiteko.ELAk borroka astea deitudu enpresa hitzarmenik ezdaukaten enpresen kasuan.Horren harira, manifestazioaegin dute gaur, Durangon.LABek gaur du greba egunametaleko sektore osoan, en-presa hitzarmena sinatutaeduki ala ez. ELAk uste duenpresetako hitzarmenakerreformaren aurkako “blin-dajea” direla: “Gero eta en-presa gehiagotan ari garapatronalaren asmoei bizkarematen”. LABek, ostera, ustedu enpresa txikiek eragitekogaitasun txikiagoa daukatela,eta herrialdeko hitzarmenak“beharginen eskubideak ber-matzeko ezinbesteko tresna”direlaohartarazidu.CNT sindikatuak esan duhalako deialdiak batasunezeginbeharrekoakdirela.MetalekohitzarmenarenaldekomobilizazioakJONE GUENETXEASan Eloyko (Elorrio) ELA etaCCOO sindikatuek akordioasinatuduteekainaren18an,Me-taltaldekojabeagaz.ELAk jakitera eman due-nez, akordio hau lantaldearengehiengoak onartu du: “119langileetatik 95ek sinatu duteakordioa”. Gaineratu dutenez,talde berekoa den Iketz enpre-sakoaren antzekoa izanik, SanEloyn adostutako akordioaklan segurtasun handiagoa due-la dio ELAk. “Akordioak 60 lan-postu baino gehiago bermatzenditu, eta 2016rako luzapena du”.Kalean geratu diren langileen-tzako lan poltsa bat egingo delaaurreratu dute. “Lau urtekoiraupena izango du, eta bertandauden beharginek formazioajasoko dute”. Gainera, Metaltaldeko edozein enpresatan lanegiteko aukera izatea ere ados-tudute.CCOO sindikatuak prentsaohar bidez azaldu duenez, SanEloyn adostu den hitzarmenaaurrera eroateko jarrera akti-boaizandute.LABi erantzunaLAB sindikatuak joan zen as-tean San Eloyko negoziazioeninguruan plazaratutako adie-razpenei erantzun die ELAk:“Ez dugu ulertzen LABek izanduen jarrera, San Eloyko akor-dioa Iketzekoa baino hobeaizanik, beraiek ez dute sinatunahiz eta 95 langilek horrelaeskatu, beraien afiliatuak bar-ne”. Gaineratu dutenez, “argigeratu da zein izan den LABenhelburuaIketzekoakordioaSanEloykoarekin alderatuz hobea-goaizatea”.CCOO sindikatuak dioe-nez, “LABek idatzita ez dagoenakordioen bidez bere indaregoera erabili gura izan du en-presa honetako bere afiliatuakbabesteko”. CCOOk kritikatuduenez, “LABek kinka larrianjarri du Iketz eta San Eloyrenjarraipena”.Inbertsore berriagaz akordioasinatu dute San Eloy enpresanELAketaCCOOkbabestutakoakordioak60lanpostubermatzendituSan Eloy taldeko beharginak, Elorrion egindako mobilizazioan.I.E.Txanporta kultur etxean egingodute, Abadiñoko Udalak bultza-turiko ipuin lehiaketaren saribanaketa ekitaldia, gaur arra-tsaldean. Peru Magdalena idazledurangarrak aurkeztuko du17:30ean hasiko den ekitaldi ho-ri, eta 640 euro banatuko dituztesaritan: adinka banaturiko ka-tegoriabakoitzeanhirunasari.Gobernu taldeak zabalduduen oharrean azaltzen denez,aurten 165 lan aurkeztu dituzteherriko umeek eta gazteek Aba-diñoko ipuin lehiaketa honeta-ra: iaz baino 35 gehiago. Iazkoa-gaz alderatuta, gainera, bikoiztuegin da Bigarren Hezkuntzakoikasleek aurkezturiko ipuinenkopurua. Hain zuzen, datu ho-rixe nabarmendu gura izan duArgi Abad udaleko euskara ar-loko ardura daukan zinegotziak:“Oso positiboa iruditzen zaigudatu hori, adin horretan hartzenbaitute gazteek ondo idaztearengarrantziarenkotzientzia”.Umeen eta gaztetxoen arteanidazteko zaletasuna bultzatu gu-ra dute lehiaketa honen bitartezAbadiñoko Udalak eta HerriEskolak: umeak eta gazteak eus-karazidazteramotibatzea.Udalakjakiteraemanduenez,Miren Aroa Silva, Malen Goñi,JuneCarcavilla,TxominNajera,Iker Escamez, Maialen Barrue-tabeña, Irati Bazeta, NagoreMalaxetxebarria, Lorea Solana,Txaber Altube, Jone Astorkiaeta Amaia Roman izan dira aur-ten, ipuin lehiaketan, saritu di-tuztenidazlegazteak.Herriko ikasleen ipuinlehiaketaren saribanaketa, TxanportanGaur,17:30eanhasikodutesaribanaketaekitaldia;hirunasaribanatukodituztekategoriabakoitzeanPeru Magdalena idazledurangarrak aurkeztuko dugaur, 17:30ean, Txanportanegingo dute sari banaketaA. U.AxpekoetaGaraikojaietanegunhandia izango da domekakoa,eta beste herrietan ere hitzor-duak ipini dituzte San Joan bez-perako sua pizteko. Tartean,Durangon,iazkaleeginetagero,Herria elkarteak berreskuratuegingodusua.Iurretan, 18:30ean antzerkiaizango dute Karrikaren eskutik,eta gero, afari herrikoa egingodute. Luhartzen erromeria edu-kiko dute sua piztu aurretik etaondoren. Elorrion 16:30ean SanJoanera igoko dira. Gauean, suakiroldegi ondoan isiotuko dute,etaerromeriaizangodute.Berri-zen, Elizondotik Berrizbururakalejiran joango dira 21:00etan,eta han txorizo ogitartekoa janetageropiztukodutesua.Mallabian Izar Gorrik txitxi-burduntzia egingo du iluntzean,sua piztu aurretik. IzurtzanSanto Tomaseko parkean pa-rrilladagaz egingo dute sua, etaOtxandion, ohikoa denez, kale-jira egingo dute sua pizten denkaleetatik. Mañarian umeenjolasakedukikodituzte,etagero,sua isiotuko dute txistularieketadantzariekgirotuta.San Joan suareninguruan batzekohamaika hitzordudomekan
  5. 5. 2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto Herririk herri 5DURANGOJuan Itziar auzuneko bizilagunek TAO sistema ipintzea gura dute.MARKELONAINDIAAutoak aparkatzeko TAO siste-ma Juan Itziarko auzunean ereipintzea gura du Santi-Sapuhe-rrik, bertako bizilagunak batzendituen elkarteak. InguruetanTAO egotera, aparkatzeagatikordaindu gura ez duten askokbertan uzten dute autoa eta, au-zotarrek ez dute lekurik izateneurena aparkatzeko. Egoerahori azaldu du Manuel Delgadoelkarteko presidenteordeak.“Aparkatzeko, gora, kanposan-tura joan behar izaten dugu”,dioDelgadok. TAO sistema horrenbarruan, auzotarrek doan apar-katzeko baimena edukitzea guralukete. Ez da eskaera berria,Delgadok adierazi duenez: “Beresasoian udalari eskatu genion.Erantzun ziguten aztertu zutela,baina ez zela bideragarria”. Ho-rren gehigarri legez, auzoarengoiko aldean disuasio aparka-lekua sortzeko proposatu izandute.Bainahoriereezdutelortu.Bestalde, Urki-Hegoaldesaihesbidea amaitzea da gauregun duten beste aldarrikapennagusia. Tabiratik Montorreta-ra joango da bide hori, eta JuanItziaretaLarrasoloetakaleetatiktrafiko asko kenduko duela au-rreikusten da. “Gaur egun, Du-rangon, eguneko trafiko indizehandienetakoa daukan eremuada”.Delgadokesandubertanipi-nitako zebrabide altuak egoerahobetu duela, autoak astiroagodoazela.Baina,autoekjendeaha-rrapatu izan dutela eta arriskuabadagoeladio.Asteburuan, jaiakSan Joan jaiak ospatzen dituzteJuan Itziarren. Bihar, 12:00etanhasiko dira, txupinazo eta kale-jiragaz. Arratsaldez txokolatadaegingo dute, eta gauez afaria. Do-mekan ere egun osoko egitarauaedukiko dute, tartean, 19:30eanhasikodensardina-jana.TAO sistema JuanItziarko auzunerazabaltzea gura duteInguruetanTAOegotera,aparkatzekoordainduguraezdutenaskokbertanuztenduteautoaM.O.Astelehenean, Homofobiarenaurkako aurpegiak erakusketazabalduko du EHGAM elkar-teak Andragunean, 19:00etan.Ekainaren 28aren harira eratudute: Gay, Bisexual, Transexualeta Queeren askapen sexuala-ren aldeko Nazioarteko Eguna.Eragile politiko eta sozialenargazkiak ipiniko dituzte. “Betigure aurkako aurpegiak azpi-marratzen ditugu esaldi txa-rrak kritikatuz, baina jakitungara gure atzean aurpegi askodauzkagula, eta aurten mezupositiboazabalduguradugu”.F-Stop Durango argazkilaritaldea, udala, Andragunea etaArentza argazki dendaren la-guntzaz eratu dute erakusketa.Asteosoanegongodazabalik.Bestalde, Elorrioko Udalakberbaldiaeratudueguaztenera-ko,19:00etan,Ateneoan.M.O.Udalak KZguneko zerbitzuakmantentzeko eskatu dio Eus-ko Jaurlaritzari. “Programamurriztuko den aitzakiaz, kon-tratu murrizketa ere egin du-tela jakin dugu”, dio PSE-EEkaurkeztutako mozioak. Bilduk,PPketaAralarrekbabestudute.Pilar Rios sozialistak esan zuenDurangon ere igarri dela mu-rrizketa,arratsaldezdagoenekoez delako zabaltzen. Formazioeskaintza ere gutxitu dela ohar-tarazi dute. PSE-EE eta Bildu-ren ustez, herritar batzuek ezindute ordenagailurik eta Inter-netik eduki, eta horregatik, KZ-guneek funtzio garrantzitsuabetetzendutelaesanzuten.Homofobiaren aurkakoerakusketa eratu duteKZguneko ordutegiamurriztea kritikatu duteErakusketazabaldukoduasteleheneanEHGAMelkarteak,ekainaren28arenhariraKZguneaezdutejadanikarratsaldezzabaltzenKZguneko zerbitzua mantentzeko eskatu du udalak.M. O.Martitzenean egindako hile-roko ohiko udalbatzarreanEAJren kudeaketa kritikatuzuten PSE-EEk eta Aralarrek.Oraindik onartu barik dago2013koaurrekontua.“Ohiturabihurtu da aurrekontu barikkudeatzea”, esan zuen DaniMaeztuk (Aralar). Gainera,diru publikoa propaganda-rako erabiltzea egotzi zionMaeztuk EAJri: “Dirua iru-dikerian gastatzen jarraitukoduzue?”.Idoia Agorriak (PSE-EE)ez gobernatzea leporatu zienjeltzaleei, eta lanean hastekoeskatu zien. Udalbatzarrekogai-ordena ere erabili zuenEAJren kontra egiteko: “EAJ-ko bozeramaileak dio ez du-gula lanik egiten, eta gaurkohiru puntuak oposizioak aur-keztuditu”.Durangoko Udalak ez dau-ka aurrekonturik 2011tik, etahorien luzapenagaz kudea-tzendabiloraindino.M. O.Merkatu plazaren sustapenera-ko mahaian, orain arte, PSE-EE-ko Idoia Agorria eta AralarrekoIker Urkiza ibili dira udalarenordezkari. Bada, aurrerantzeanEAJk ere izango du ordezkaribat. Mahaitik irten zen eskaera,eta martitzeneko udalbatza-rrean onartu zen EAJ, PSE-EEeta PPren botoekin. Bildu etaAralarabstenitueginziren.Bildu, PSE-EE eta Aralarrekuste dute gobernu taldeak ezduela baliabiderik ipini mahai-tik proposatutakoa bideratzeko.Agorriak esan zuen orain arte“alferreko lana” egin dutela, etaerabakitzen dena loteslea izateagura dutela. Bilduko Arrate El-korok EAJ kritikatu zuen: “Osotristea da EAJren orain artekojarrera”. Aralarreko Dani Maez-tuk bide beretik: “Orain arte,zuenjarreraoztopatzeaizanda”.EAJko Goiztidi Diazek eran-tzun zuen: “Errazena da erruabesteei botatzea, norberak lanikegitenezduenean”.Aurrekontufalta kritikatudute PSE-EEketa AralarrekMerkatu plazarenmahaian EAJkere ordezkariaedukiko du
  6. 6. 6 Herririk herri 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoDURANGALDEA ASTEONOTXANDIOELORRIO ATXONDOM.O.Elorrioko Udalak kiroldegiaberriztuko du datozen hilabetee-tan, eta 166.000 euro inguru era-biliko ditu horretarako. Aurten,enpresa kudeatzailea aldatu du-te: BPXSport enpresa. Gobernutaldeak prentsa ohar bidez esandu aldaketa horregaz 50.000 eu-ro aurreztuko dituztela, eta diruhori hobekuntzak egiteko erabi-liko dutela. Ana Otadui alkateakesan du zerbitzuaren kalitateahobetuguradutela.Hainbat obra egingo dituz-te: harrera-gunea birmoldatu,sarrera sistema berriak ipini,areto berri bat sortu sarreran,gimnasioa birmoldatu, gimna-sioan tresna berriak egokitu etaigerilekuko klimatizazio siste-makonpondu.M.O.Elorrioko Kultura Azokaren 13.edizioa egingo dute bihar. Hain-bat osagai dauzka azoka honek;bildumak eta antzinako gauzakerakutsiko dituzte. Horixe daazokaren berezitasuna. Udala-ren Elorrioko Udak egitarauoparoaren barruko ekimena da,eta Agustin Urizar antolatzai-leak esan du urtero giro ona ego-tendelaplazan.Bihar, 22 postu ipiniko dituzte09:00etatik 14:30era bitartean.Auto eta moto klasikoak, antzi-nako liburuak, filatelia... Herri-kozenbaitmargolarikereeraku-tsiko dituzte euren lanak, Uriza-rrekazalduduenez.Herrikozeinkanpoko bildumazale ugari batuohi dira, eta bihar ere horien to-pagunebihurtuguradute.166.000 euroko inbertsioa,kiroldegia berriztekoKultura Azoka bihar,bildumazaleen topaguneKiroldegiaberriztuz,zerbitzuahobetuguraduteBildumaketaantzinakogauzakerakutsikodituzteM. O.Elorrioko Bildu udal taldeakauzolana antolatu du bihargoizerako. 08:30ean ipini du-te batzeko ordua, eta bertanparte hartzeko deia egin dieherritarrei. Lan bi egingo di-tuztela aurreratu dute, garbi-ketagaz lotutakoak: Angiokoerrota eta inguruetan bata,eta Ariñotik San Agustineradoanerrekatarteanbestea.Beharrerako arropa ego-kia eta eskularruak eroatekoeskatu dute, eta errota garbi-tzeko, sardeak, aizkorak etaantzeko tresnak beharko di-tuztelaereesandute.Bildu koalizioakauzolanadeitu du bihargoizerakoJ.D.Aste honetako udalbatza-rrean hasi eta aurrerantzean,hiru hiletik hiru hilera, go-bernu taldeak (Bildu) udale-ko kontuen berri emango duudalbatzarrean. Astelehe-neko udalbatzarrean urta-rriletik martxora izandakodiru sarreren eta gastuenberri eman zuten. Hurrengohiruhilekoaren azalpena uz-tail amaieran egiteko asmoadute. Rosa Elizburu alkatea-ren esanetan, “besteak beste,herritarrei eta beste alderdieiudaleko kudeaketaren berriemanguradiegu”.Udaleko kontuakhiru hilean behinazalduko dituzteudalbatzarreanJ.D.OtxandiokohirulagunekEuskalHerriko abentura parke handie-na ireki gura dute abuztuarenhasieran, Olazar inguruan. Guz-tira,2,5hektareainguruhartukodituHontzaextremizenekoaben-tura parkeak, eta Narbartekoa(Baztan, Nafarroa) eta Txindokiingurukoa baino handiagoaizangoda.Otxandion bizi diren Jose-ba Gartzia, Josu Abaunza etaAinara Abalanzategi daudeproiektuaren atzean. Abenturaparkeak zuhaitz eskalada, arku-tiroa eta abentura parkea izangoditu. Elbarrientzako zirkuitu batere prestatuko dute. Horrez gai-nera, piknik gunea eta umeen-tzako ludoteka zerbitzua izangoditu, besteak beste. Webgune batsortu sute:hontzaextrem.com.Eurek proposatu zuten proiek-tua udalean. Udalarena da lurra,eta Aldundiko Baso Sailarenakudeaketa. Legeari jarraituz, lurpublikoen kontzesiorako proze-dura martxan ipini dute ekaina-ren 30era arte. Beste inor aurkez-ten bada, sustatzaileei edozeinproposamen berdintzeko eskubi-deaeskaintzendielegeak.Olazarren abentura parkea ireki guradute hiru otxandiarrek, abuztuanAbuztuarenhasieranirekiguraduteEuskalHerrikoabenturaparkehandienaBaimena jasotzean hasiko dira dena muntatzen.Durango-Gasteizautobus lineakoenprotesta astelehenean‘Izan Bedi Emakumea’antzezlana eskainikodute gaur, OtxandionLegegintzaldi honetan Otxandioko Giza Esku-bideen Batzordea berdintasun plana diseina-tzen ibili da. Lan ildo garrantzitsuena izan denberdintasunaren esparrua, parte-hartzea oina-rri, herriko emakumeekin landu dute. Etapahorri amaiera eman eta herritarrei eskerrakemateko, ekainaren 21ean, 22:00etan, Kolda-rrak taldearen Izan Bedi Emakumea antzezla-naeskainikodute,Mainondokogimnasioan.Durango-Gasteiz autobus lineako era-biltzaileek ordu erdiko kontzentrazioaegingo dute astelehenean, 12:30ean,BizkaikoForuAldundiakBilbonduenegoitzan. Garraio publiko duin bat es-katuko dute. Horrez gainera, ekaina-ren 28an eta 29an Durangotik Gastei-zera (Arabako Aldundiaren egoitzara)oinezkomartxabategingodute.Bihar, zapatua, umeei zuzenduta-koauzolanakegingodituzteMaña-rian. Beharrak hasteko, goizeko09:30ean elkartuko dira plazan, etaiaz egin zuten moduan, herrikohormak margotzen ibiliko dira.Auzolanean jardun eta gero, baz-karitarako elkartuko dira plazan,14:00akaldera.Muruetatorreauzoko jaiakospatuko dituzteUmeekin auzolanaeta bazkaria,Mañariko plazanZapatuan, 12:00etan, txupinazoagazhasiko dituzte Durangoko Murue-tatorre auzoko jaiak. Denetarikizango dute asteburuan. Bihareguerdian, paella txapelketa eduki-kodute,etagaueankantzontziloetakulero lasterketa. Domeka goizean,aldiz,10:00etanbidegorritikbizikle-tairteeraegingodute,Abadiñora.
  7. 7. 2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto Publizitatea 7
  8. 8. 8 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoBerbazMikel Irizar | Ormaiztegi, 1954. Elorrion bizi da | Euskaltzaleen Topaguneko presidenteaAMAIA UGALDEAbadiñotik Durangora mugi-tu da Topagunea. Euskaltza-leentzako toki erreferentzialadela, eta “leku egokian dagoe-naren sentsazioa” dauka Mi-kel Irizarrek. Euskara elkar-teen federazioa izan dena arointeresgarri batean dagoelanabarmendu du Topagunekopresidenteak. EuskaltzaleenTopagunea izenagaz birba-taiatu dute federazioa. Elkar-teen arteko lankidetza etamugimendu izaera indartze-ko lanean dabiltza Topaguneaeta bertako bazkideak.Urtebete pasatxotik zara Topa-guneko presidentea. Zelan joandira orain arteko hilabeteak?Oso beteak. Presidentetza hartunuen justu eraldaketa prozesubat hasita zegoenean, eta lehe-nengo kongresuan egindakohausnarketak praktikara eroate-ko momentua zen. Aldaketarakoeginbehar horiei eraldabideakdeitu diegu. Azaroan bigarrenkongresuaegingenuen,etaados-tasun handia egon zen erabakie-tan. Barne kohesioa landu dugu,eta hortik ateratako indarragaz,asko landu ditugu erakunde etaeragileekin harremanak. Proze-suarengatik erreferentzialtasu-na irabazi dugula ikusi dugu, etalokalaren inaugurazioan ikusigenuen, ekitaldi xumea izandaere, erakundeetatik jende askoetorri zela. Euskararen ingu-ruan lankidetza giroa sortu guradugu. Liskar larregi egon da, etaez daukagu indarrik sobera lis-karretanibiltzeko.Eraldaketa hori zelan laburtukozenuke?Gizartea aldatu den heinean, ba-nakoago bihurtu gara, eta ahul-du egin dira lehen oso indartsusortutako elkarteak. Konturatugara egitura asko geneukala, etaindar gutxigaz egiturak manten-tzea asko kostatzen da, egiturakmantentzen sekulako lanak eginbehar direlako. Hausnarketaegin genuen, eta mugimenduizaera indartzeko zenbait gauza-tan batuago egon behar garelaikusi zen. Euskaltzaletasunarenkontzeptua landu dugu. Garran-tzitsua iruditzen zaigu hori:zalea euskaldundu egin beharda, eta euskalduna zaletu eginbehar da. Momentu honetan, To-pagunea bera ere EuskaltzaleenTopagunea legez izendatu dugu,eta elkarte bakoitza herrietakoeuskaltzaleen topagune izateaguradugu;jendeaintereskomunbaten alde batu, antolatu etagauzak egiteko lekuak. Horrezgainera, barne komunikazioa, fi-nantziazioa eta transmisioa lakogaiaklanduditugu.Topaguneko 69 elkarteen ar-tean denetarik egongo da.Bai. Gure bazkideen artean dagoBilboko Zenbat Gara, kafe antzo-kiagaz, euskaltegiagaz, irratia-gaz... baita Sondikan jaio berriden elkarte bat ere, xume-xumelehenengo urratsetan dabilena.Dibertsitate handia dago, etahori aberastasun handia da. Ba-tzuetan asmatu da belaunaldiberriak inplikatzen, besteetanezhainbeste...Horhasizenhaus-narketa. Aldi berean, jendearizerbait egiteko gogoa pizten arizaiola ikusten gabiltza. Tradi-zioz, zer edo zer egin gura bazen,lehen elkartea sortzeko lan bu-rokratikoagaz hasten zen proze-sua, benetako egitekoa bigarrenmailan geratuta. Beste bide ba-tzuk ikusten gabiltza: elkarte batsortzetik barik, norberaren neu-rriko jarduera batekin hasi, etaarrakasta badauka, motibazioaeta lan egiteko gogoa sortukodira.Hortikelkarteberribatsor-tzenbada,osoondo.Euskara elkarteetatik komu-nikabideak sortu ziren beregaraian, eta orain, Tokikom etaHekimen lako guneak sortu di-tuzte.Oso momentu polita bizi dugu.Bi krisi bizi dituzte komunika-bideek: sektorearena eta ekono-mikoa. Sektorean, aldaketa tek-nologikoen ondorioz, momentuhonetan inork ez daki egunkari,irrati eta telebista tradizionale-kin zer gertatuko den. Gainera,krisi ekonomikoak eragina izandu publizitatean, harpidetzetan,dirulaguntzetan... Komunikabi-deek aukera ikusi dute elkartueta indarra ateratzeko. Orainurtebete, Tokikom enpresa sor-tzeko erabakia hartu zen, eta 30bazkide gara orain. Paraleloan,euskal hedabideen sektore osoabatzen duen Hekimen ere sor-tu da. Tokikomen, digitalerakobateratze prozesuak egiten ga-biltza. Itzelezko aukerak diraguretzako, eta euskal hedabidenazionalentzako ere bai. Euskalhedabideetan, EITBren euskaladarra hartuz gero, 1.000 profe-sional inguru dabiltza lanean.Elkarlanean ondo antolatuta lanegingo bagenu, edukiko genukeaukera Euskal Herriko komuni-kazio talde indartsuena izateko.Gaurtik ikusita ametsak dira,baina sarean eta lankidetzanibiliz gero, euskarari sekulakoindarra eman ahal diogu gizar-tean.Elorrion bizi zara. Zelan suma-tzen duzu Durangaldea euska-raren arloan?Elorrion Barriketan elkarteabertan behera geratu zen, bainabadago gogoa, eta Durangaldeanleku gehiagotan ere ikusi duguhori. Gainera, euskaltzale askoklotzen du Durangaldea euska-rarekin. Azokagatik nagusiki,baina hemen daude Berbaro,Plateruena, Gerediaga, Ibai-zabal... Badaude elementuakDurangaldean euskalgintzarengune indartsu bat eraikitzeko.Horrelako guneak Gipuzkoansortu izan dira, eta hemen erebadagoaukera,badagoeragileendentsitate nahikoa. Gu inplikatugaitezke horretan, izan gaitezkebazkide aktibo bat Durangal-dearen alde. Aukera badago, etaaukerekinilusionatzekogaitasu-na behar dugu. Ez dugu prozesuhorimoduformaleanhasi,bainagiroa ikusten da eta ematen duposibleizandaitekeela.“Durangaldean, euskalgintzaren guneindartsu bat eraikitzeko elementuak daude”PasadenbarikuaninauguratuzuenTopaguneakegoitzaberriaDurangon,Elkartegian.Iazkomartxotik,bertakopresidenteadaMikelIrizar.IlusiohandizbizidueuskaraelkarteekazkenurteetanizandutenhausnarketaetaeraldaketaprozesuaKomunikabideaksarean etalankidetzan ibilizgero, euskararisekulako indarraeman ahal diogugizartean”
  9. 9. ITSASO ESTEBAN‘Noctis Labyrinthus’ izenaeman diozue erakusketa kolek-tiboari. Zer lan batzen du?Txelu Angoitia: Hiruron lanakbatzen dituen proiektu osoa-ren izenburua da Noctis Laby-rinthus: nire Angst, Segunen EroetaJesusMarirenMoo.Zelan sortu da erakusketa ho-netarako elkartzeko aukera?T.A.: Lagunak gara aspalditik,etanoizeanbehinelkarrenlanakikusteko batzen gara. Duela ur-tebete konturatu ginen hiru lanosagarrigeneuzkala.Jesus Mari Arruabarrena:Oso sintonia antzeko gaiak lan-tzen genbiltzan, nahiz eta tra-tamentua bakoitzak era bateraegin. Antzeko sentsazioak trans-mititzen ditugu: gainbehera,tristura,biolentzia...Sasoi bertsuan ibili zarete an-tzeko gaiok lantzen?T.A.: Bai, bakoitza bere errit-moan, baina sasoi berean jardundugugaioklantzen.J.M.A.: Txeluk zazpi bat urteanjardunduberelanagaz,nierelaubaturteannabil, etaSegunekerebostbaturtedaramatza.Zergatik gai ilunak?T.A.: Pentsatzen jarrita, izandaiteke belaunaldiari loturikogauza izatea hirurok gai haueninguruanjardutea.J.M.A.: Gaztetxoa zarenean ezzara konturatzen, baina galerakgertatzenhastendiraheltzean.Kontzienteki bilatu dituzue iru-di dekadente horiek?T.A.: Nire kasuan, senez egitenditut argazkiak, eta gero kontu-ratuzergailantzennabilen.Segun Lazkano: Enkarguzkolanak ez bezala, lan pertsonalakez dira intelektualizatzen hasie-ratik. Lan pertsonala da hau, etabarrutik ateratzen dira gauzak,konturatubarik,gehienetan.Zelakoa izan da bakoitzaren ar-gazkiak mahaigaineratzea etabesteen ekarpenak jasotzea?S.L.: Polita izan da, alde batetik,bainabaitagogorraere.T.A.: Jesus Marik eta biok ohitu-ra eduki dugu lehen ere elkarrenlanprozesuetanbesteareniritziaeskatzeko. Kasu honetan, era-kusketara begira batu gara hi-rurok: bakoitzak bere selekzioaekarri du, eta hortik aurreralanduduguhirurok.Harreman pertsonala beharrez-koa da horrelako elkarlan ba-tean jarduteko?S.L.: Bai, argazkilaritzatik edobeste kontu batzuetatik harre-manestuadugu.J.M.A.: Hala ere, harreman horigabe ere, argi berba egiteko go-goabadago,berdinegindaiteke.T.A.: Asko laguntzen du kriti-katzen duenaren helburua po-sitiboa dela jakiteak: zure lanahobetzekoegitendu.S.L.:Niretzakoberriaizandaho-nelako ekarpenak jasotzea, etaosoaberasgarriaizanda.Asko aldatu dira lanak elkarlanhorren ostean?T.A.: Hasieran uko egin arren,askotan konbentzitu egiten zai-tuzte, nahiz eta azkenengo berbaegilearenaden.J.M.A.: Zeu ere konturatzenzara zure mesederako dela kri-tika. Norabidean asmatzeko osolagungarria da elkarlana. Bes-teen lanetan asko sinesten duguhirurok,etaoinarrizkoadahori.Argazkiak zelakoak dira?T.A.: Gauez egindako argazkiakdiragehienak,ilunak.J.M.A.: Tristura, gainbehera,heriotza, beldurrak, biolentzia,zoramena, etab. islatzen dutenargazkiakdira.Zelan sortu da Musikairerenegunetan erakusteko aukera.S.L.:Proiektuakosoharreraonaizan zuen, eta Casajara jauregiaeskainizutenerakusketarako.J.M.A.: Gure ideiarekin oso batdatorren lekua da, gainera. Le-ku berezietan eskaini gura duguaurrerantzean ere erakusketa:Durangoko hiltegi zaharreanegitea ere pentsatu dugu, eta hi-riburuetan erakutsi gura genu-ke, baita. Erakusketara etortzeaikuslearentzat esperientzia batizatea nahi dugu: beste jende ba-tekinkonpartitzea,etab.T.A.: Argazkiak Interneten iku-sita lortzen ez dena lortu guradugu: Elorriora etortzea, begiakaretoaren iluntasunera ohitzea,giroansartzeaetasentitzea.J.M.A.: Nahiz eta argazkigintza-tik oso urrun egon, erakusketahonetatik zeozer jaso dezake au-rreiritzirik barik datorren musi-kaedoliteraturazaleakere.T.A.: Ikustera datorrenari era-kusketak barruan zeozer uki-tzeadagureasmoa.Elkarlanean jarraituko duzue?J.M.A.: Esperientzia honetatikikasi dugu hirurok indarra egin-daerrazagoadelaaurreraegitea,eta badaukagu elkar laguntzenjarraitzekoasmoa,noski.S.L.: Udazkenean, esaterako,erakusketa honetako hiruron ar-gazkiokinliburubildumabaterekaleratukodugu.2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto 9Kultura@anbotokulturaARGAZKIGINTZA“Erakusketara etortzea ikuslearentzatesperientzia bat izatea da gura genukeena”ElorriokoMusikairejaialdiarenbarruan,‘NoctisLabyrinthus’erakusketaparatuduteJesusMariArruabarrena,TxeluAngoitia,etaSegunLazkanoargazkilariek:ilunaribegiratzekohirumodubatzenditu,etagaurinauguratukoduteCasajarajauregianT. Angoitia S. Lazkano J.M. Arruabarrena
  10. 10. 10 Kultura 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoMIKELONAINDIAArte historialariaGEURE DURANGALDEAJakina da artista modernougari hurbildu zirela XX.mende hasieran Durangal-dera margotzera, Regoyos,Zubiaurretarrak –hauekudaro bueltatu ohi zirenGaraira–, Amarica, NietoUlibarri, Basiano edota Ba-rrueta, adibidez. Horien ar-tean, badirudi Aurelio Arte-ta ere (Bilbo, 1879 - Mexiko,1940), garai hartako pintorenagusienetakoa, gureanmargotzen ibilia zela.Bilboko Arte Eder Mu-seoko Elizpea (c. 1905) mar-golan handia, mezara sartubaino lehenagoko baserri-tar talde baten erretratuada. Esan izan da, zalantze-kin, koadroan agertzen deneliza Tabirako ermita dela.Baina tenpluko sarrera on-do aztertuz gero, ez dirudihala denik. Ostera, asteotanBilboko Michel Mejuto Gale-rian ikusgai den Artetarenmargolan txikia, ziur askiDurangon koka genezake.Erromeria Durangon(1909) izeneko pastel txikieta delikatu hau, pintoreaParistik bueltatu berritangauzatutako lana dugu. Ez-kurdi plazako arbola artekoarrastiko jai giroa ToulouseLautrec-ek ohikoa zuen ar-giztapen artifizialaren at-mosfera gogorarazten diguntonuen bidez ondu zuen Ar-tetak. Gizonezkoen txapeleta brusez, eta emakumez-koen soineko luzeez aparte,orain ehun urteko jai giroa–musika, jendartea, neska-mutilen arteko maitasunkontuak–-, funtsean egun-goaren nahiko antzekoak zi-rela eta haiek ere koloretanbizi zirela –eta ez garaikoerretratuek erakutsi lez,zuri-beltzean!– ematen diguaditzera, pintura eder askoaizateaz gain.ErromeriaEzkurdinLITERATURAMartxotik kalean, irakurgai,dago Iñaki Irasizabal (Durango,1969) idazlearen azkenengo libu-rua. Zornotzan bizi den idazlehorrek kaleratu duen bederatzi-garren lana da Bizkartzainarenlehentasunaknobela.2011ko udan, Bilbon kokatu-rikoa da nobela, eta Errekaldeauzoan, Zabalburuko ertzain-e-txean, Unamuno plazan, edotaIndautxun gertaturikoak konta-tzendituIrasizabalekbertan.Nobela beltz laburra da Biz-kartzainaren lehentasunak, Iña-ki Irasizabalek ohi duen idaz-kera arin eta azkarrez landua;liburu entretenitua, baina eraberean, gizartearen eta egoerapolitikaren erretratu gazi-gozoaegitenduena.Nobelan, ETAk erabakitadaukaarmakbehinbetikouztea,baina oraindik ez du horren be-rri ofizialik eman. Aldi berean,eta nobelaren sinopsian azaltzendenez, “erakundearen zuzenda-ritzan poliziak infiltraturik edu-ki duen satorra agerira atera da,eta hura diskrezioz zaintzea era-baki du Barne Sailak, BilbokoErrekalde auzoko pisu batean.Martin Goena, garai batean mi-litantearmatuaetagaurzinpekoguarda denak egingo ditu biz-kartzainlanak”.Iñaki Irasizabalen nobelabeltz laburra irakurgaiETAriburuzkofikzioadaIrasizabalekmartxoankaleratuzuen‘Bizkartzainarenlehentasunak’‘Bizkartzainarenlehentasunak’ nobela beltzada, Irasizabalek ohi duenidazkera azkarrez landuaSanAgustinkulturgunetikDurangokokaleetaraaterakodituzteemanaldiakI. ESTEBANSan Agustin kulturguneak irai-lera arte ateak ixten dituenean,bertako edukiak kalera atera-tzeko pentsatu zuten Uda KaleanBizi programazioa duela 14 urte.Zortzi emanaldi izango dira aur-ten:musika,zirkuedotaantzerkiikuskizunak. Udaletxeko edoEzkurdiko plaza, KurutzesantuMuseoa edo Andra Mariko eliz-pea hartuko ditu datozen astee-tan kulturak, eta aurten, espazioberri bat estreinatuko dute: mu-sikaeskolakolorategia.Arantza Arrazola San Agus-tin kulturguneko kudeatzaileak,Jon Kepa Garro zinegotziak, etaKhantoria taldeko Ander Berro-jalbiz musikari durangarrakaurkeztu dute aurtengo Uda Ka-leanBiziprogramazioa.Erdi Aroko musikaDuela bi urte Durangon estrei-natu zuten Bereterretchen oina-tzak eskainiko dute Khantoriahirukoteak –Ander Berrojalbiz,Maider Lopez eta Virginia Gon-zalo– eta Kerstin Ansorge etaJosé Menéndez musikari gonbi-datuek. Biolina, biola, Erdi Aro-ko organettoa, harpa gotikoa,edota txirula doblea izango dira,besteakbeste,entzungai.Funes Van zirku ikuskizunakzabalduko du ekainaren 28anUda Kalean Bizi, eta beste zirkuikusizun bat ere izango da, uz-tailaren 13an: El negro y el flacotaldearenCharabia.Le Petit Theatre de Pain Fran-tziako taldearen emanaldia etamusika eskaintza azpimarratudituzte aurkezpenean: “kontzer-tu intimista” eskainiko dute, uz-tailaren 18an, Fran Lasuenek etaJose Luis Canalek, eta Alema-niakoBandaBeat’nBlowtaldeakitxiko du programazioa, AndraMarikokontzertuagaz.Datorren barikuan hasita, kalekozortzi kultur emanaldi, DurangonPROGRAMAZIOA-Ekainaren 28an,‘FunesVan’,18:30ean,udaletxekoplazan.-Uztailaren 6an,‘Cabaret’,20:00etan,Ezkurdin.-Uztailaren 11n,‘Bereterretchenoi-natzak’,20:00etan,MusikaEskola-kolorategian.-Uztailaren 13an,‘Charabia’,20:00etan,Ezkurdin.-Uztailaren 18an,FranLasuen&JoseLuisCanal,20:00etan,Kuru-tzesantumuseoan.-Uztailaren 20an,‘Globestory’,22:00etan,AndraMarikoelizpean.-Uztailaren 24an,Folklorejaialdia,22:00etan,AndraMarikoelizpean.-Uztailaren 28an,BandaBeat’nBlow,20:00etan,AndraMarian.EMANALDIAK
  11. 11. JAIAK! 2013ko EKAINAAtxondo2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto
  12. 12. | 2 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoJAIAK!AXPEKO JAIEN EGITARAUAEkainaren 21a, barikua18:00 Esku pilota partiduak. Atxondoko gazteentxapelketa 2013. Finalaurrekoak:Benjaminak: Atxondo-ZaldibarKimu maila ‘A’: Atxondo-MunitibarHaurren maila ‘A’: Markina-Portugalete.20:00 Esku pilota partiduak.Desafioa: bien artean 107 urte betetzen dituen bikoteak bienartean 53 urte betetzen dituena izango du aurrez aurre.‘Egur-burdin pilota partidua’: pilotariek tresna berezi batizango dute eskuan.22:30 Jaien hasiera, donien-atxa ipinita. Ondoren,berakatz zopa eta txokolatea denontzat.Ondoren erromeria Luhartz taldeagaz.Ekainaren 22a, zapatua12:30 Esku pilota partiduak. Atxondoko gazteentxapelketa 2013:Kimu maila ‘B’: Atxondo-IurretaKimu maila ‘B’: Elorrio-MarkinaKimu maila ‘A’: Usansolo-Zornotza17:00 Mus txapelketaren hasiera.Arratsaldean bakailaoa pil-pilean eta tortilla txapelketak,frontoian. OHARRA: partaide bakoitzak behar dituen osagaiguztiak ekarri beharko ditu. (Bakailao txapelketako dirusariak berdinak izango dira partaide guztientzat. Irabazleakdiru sari berdina, txapela eta garaikurra izango ditu). Tortillatxapelketan, gazteentzako eta nagusientzako egongo dirasariak.21:00 Bakailaoa pil-pilean eta tortilla txapelketetakopartaideentzako aurkezpen ordua.Ondoren herri afaria. Gastronomia txapelketetanparte hartu dutenek euren lagun taldearekin afaldukodute frontoian. Jai Batzordeak ogia, postrea eta kafeajarriko ditu.22:30 Jaialdia: Usansolo eta Barakaldoko dantzarienikuskizuna.Ondoren erromeria Luhartz taldeagaz.Ekainaren 23a, domekaUmeen Eguna, Atx-Azpi elkarteak eratuta11:30 Meza nagusia.Ondoren Atxondoko Andasto dantza taldearenerakustaldia.11:30 Artisautza azoka.13:00 Mus txapelketaren amaiera.13:30 Esku pilota partiduak. Atxondoko gazteentxapelketa 2013:Benjaminak: Atxondo-AbadiñoHaurren maila: Atxondo-Durango18:00 Pailazoak: Kuko, Truko eta Bolenwaider.Ondoren txokolatada eder bat.Iluntzean San Joan suak.Ekainaren 24a, astelehena11:30 Meza nagusiaOndoren igel txapelketa. Gero, herriko jubilatuentzatluncha.16:00 Briska txapelketa; hasiera eta amaiera.
  13. 13. 2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto 3 |JAIAK!AITZIBER BASAURITrikiti doinuek alaituta igongodute gaur, Axpen, Sanjoanen ira-garle isila dena. Egin dute hitzor-dua auzokoek. Ostean, ohiturarihutsik egin gura ez eta, berakatzzopa eta txokolatea banatuko di-tuzte. Jai Batzordeak tamainakoegitarauaprestatudu.Gaur hasiko da gazte mailakopilota txapelketa; Atxondo, Aba-diño, Durango, Elorrio, Iurretaeta Zaldibarko pilota eskoletakogaztetxoek jardungo dute bes-teak beste, 18:00etan. Iluntzera-ko,berriz,eskupilotapartidube-reziak antolatu dituzte: batetik,107 urte batzen dituen pilotaribikoteak bien artean 53 urte ba-tzen dituzten aurkari bi izangoditu. Partidu hori amaituta, es-kuan “tresna berezi” bat dutelajokatukodutenpilotarientxandaizango da. “Zailtasun apur bat ezeze, zerbait berezia ere antolatugura genuen”, azaldu dute JaiBatzordekoek.Gaurko eguna bukatzeko,Luhartz taldeagaz dantzatzekoaukera izango dute bertaratukodirenek. Zapatuan ere etorrikodaAxperaLuhartz.Lehiaketa gastronomikoakBakailaoa pil-pil eran prestatze-ra hurreratuko dira, bihar, hain-bat lagun, aurten ere; baita torti-lla txapelketara ere. Harrera onadute lehiaketa gastronomikoek:iaz, zazpi-zortzi bakailao kazolaaurkeztu zituzten, antolatzaileekesan lez. Tortillak ere makinatxobat;gazteenartean,20batuziren,etanagusienartean,40bat.Parte-hartzaileak eta eurenlagun taldeak frontoian elkartu-ko dira gero afaltzeko. Prestatu-takoak jateko aukera ezin hobeaizaten dute hori. Jai Batzordeak,berriz, ogia, postrea eta kafeajarriko ditu. Iaz 150-200 lagun in-guru elkartu ziren. Barakaldokoeta Usansoloko dantzarien era-kustaldiahasikodagero.Domekan, San Joan bezpe-ran, meza nagusia amaitzean,Atxondoko Andasto dantza tal-deak eskainiko du saioa. Arra-tsaldean, Kuko, Truko eta Bolen-waider pailazoak egongo dira,eta, iluntzean, San Joan suarenbueltan batuko dira, plazan.San Joan egunerako, meza, igeltxapelketa eta herriko jubila-tuentzako luncha eratu dituzte,besteakbeste.Donien-atxaigoteagaz batabiatuko dituzteSanjoanak AxpenEskupilotapartidu“bereziak”,pailazoak,erromeriaetaauzoafariaizangodira,besteakbesteGaurko eguna bukatzeko,Luhartz taldeagazdantzatzeko aukera izangodute bertaratuko direnekBakailaoa pil-pil eranprestatzera hurreratuko dirabihar hainbat lagun; baitatortilla txapelketara ereBarakaldo eta Usansolokodantzarien erakustaldiahasiko da, zapatuan,herri afaria eta geroHerriko artisauek eurenlanak erakutsiko dituzteNobedaderik ere ba-dakarte Axpeko SanJoan jaiek, aurten. Izanere,Artisautza Azokaantolatu du lehenengobiderrez Jai Batzordeakdomekarako. Egurragazeta harriagaz landutakoartisautza lanak egongodira erakusgai Axpekoplazan. Herriko sei arti-sauk egindako artisau-lanak.Jai Batzordeko kideekazaldu dutenez, Atxon-doko bertako artisauenlanak erakustea izan du-te helburu. Erakusketa11:30etik 14:30 ingururaarte egongo da bertan.
  14. 14. | 4 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoJAIAK!Ekainaren 22a, zapatua08:00 XXIV. Atxondoko mendi martxa (irteera Apatakoplazatik).Ekainaren 24a, astelehena18:00 Futbito txapelketaren hasiera, eskolako futbito zelaian.Ekainaren 27a, eguena14:30 Jubilatuen bazkari herrikoia, Apatako frontoian.Jubilatuen tabernan apuntatu behar da.18:00 Futbito txapelketako finala, eskolako futbito zelaian.20:30 ‘Herrira’ herri bilgunearen pilota txapelketako finalak,pilotalekuan.Ekainaren 28a, barikua11:00-14:30 / 15:30-17:00Haur eta gaztetxoentzako puzgarriak, Ziarreta auzoan.19:00 Donien-atxa eta donien-atxa ttipi artistikoa ipinikodituzte, herriko batukadak animatuta. Ondoren, pregoiaMarixurrike Aisialdi Taldearen eskutik, eta Flashmob herrikoia.20:30 Tortilla eta bakailao txapelketak.23:00 Gau kubatarra, Habana 357 taldeagaz.00:30 Karaokea Atxondoko gaztetxean.Ekainaren 29a, zapatuaMozorro eta koadrilen eguna10:30 Herriko txistulariekin kalejira.11:00 Trialsin akrobazia ikuskizuna, plazan. Aereo tailerrak14:30 Koadrilen arteko paella txapelketa. Ondoren,‘org.amen’ klown ikuskizuna.16:30 Koadrilen arteko olinpiadak.17:30 Poteo herrikoia Joselontxo’s txarangakalaituta.19:30 Erromeria plazan, Luhartz taldeagaz.22:30 Kontzertuak Atxondoko gaztetxean:Zakarbila taldeak Zakarrak eta Iskanbila taldeenbertsioak joko ditu; ondoren, Turbonegroren bertsiotaldea; amaitzeko, Sermond’s taldea.06:30 Gaupaseroen argazki erraldoia, gaztetxean.Ekainaren 30a, domeka10:30 Herriko txistulariekin kalejira.13:00 Euskal dantzak, Andasto dantza taldeagaz.16:00 ‘Irrien Lagunak’ puzgarriak, bits festa etairripuina Marikalanbrerekin, herriko plazan.16:30 Herriko haur eta gazteen pilota partiduak.18:00 Igel txapelketa Itziar tabernan. Itziar tabernaklagunduta.19:00 ‘Otehitza gure artean’ dantza ikuskizunaKukai taldeagaz, herriko plazan.20:00 Donien-atxa eta saiheski jana. Ondoren,jaietako argazkien emanaldia.Ekainaren 13a, zapatua15:30 Autokrosa Markoidako Landetan.ATXONDOKO JAIEN EGITARAUA
  15. 15. 2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto 5 |JAIAK!Aitzol Lasuen, Vanesa Calvo, Nahia Olaetxea, Irati Armendia, Judith Irazola, Arantza Berrioategortua, Paul Arginzoniz eta Saioa Agirre, Marixurrikeko aisialdi taldekoak Apatako plazan.JOSEBA DERTEANOAurten jaietako pregoia irakur-tzekoetatxupinabotatzekoardu-ra Marixurrike aisialdi taldeakizango du, ofizialdu zutenetikhamarkada bete dela-eta. Ekai-naren 28an izango da, 19:00etan,donien-atxajasoostean.Herri osoa begira izango du-ten unea jai giroa aldarrikape-nagaz uztartzeko baliatuko dute.Pregoia izango da mundu ikus-pegi justu eta orekatuago bataldarrikatzeko unea; ondorenplazan egingo duten flashmoba-gaz, aldiz, herritarrak dantzaragonbidatukodituzte.Pregoia ez da testu hutseramugatuko. Marixurrikeko gaz-teek ikuskizun bat prestatu dute.Barikua Gay, Lesbiana, Bise-xual, Transexual eta QueerenNazioarteko Eguna denez (hainzuzen,horrenhariraotuzitzaienideia), horixe izango da lehenalkadarrikapena; ondoren bestesei etorriko dira (ingurumena,feminismoa…), eta aldarrikapenbakoitza kolore batekin lotukodute. Zazpi aldarrikapen, zazpikolore. Gazte batzuk pregoia ira-kurtzen doazen heinean, bestebatzuek, balkoitik donien-atxaralotutako soka batean esekikodituzte koloreak. Horrela, alda-rrikapen denak koloreaniztunmuralhandibatenbidezirudika-tuta geratuko dira jaiek irautenduten artean: “Gazteek eurekgaratutako ideia izan da. Eurekidatzi dituzte aldarrikapenaketa eurek irakurriko dituzte”,azaldu du Marixurrikeko Vane-saCalvok.Mezuaren ostean, dantzara-ko gonbita luzatuko dute plazanflashmob baten bidez: “Mari-xurrikeko batzar batean irtenzen ideia. Zer edo zer ezberdinaegin gura eta flashmobak modandaudenez, probatzea erabaki ge-nuen. Herria dantzan ipini guradugu. Ekimen honen bidez, Ma-rixurrike denok osatzen dugulaadieraztea da helburua: umeek,gazteek, helduek zein gurasoek”,dio Arantza Berrioategortuak.Mandoilek taldearen Urrutitikkantu abestia erabiliko dute dan-tza irakasle batek diseinatu dienkoreografia garatzeko: “Abestiaalaia da eta dantzarako auke-ra ematen du. Entzun genuenlehen unetik aproposa irudituzitzaigun. Koreografia, ostera,martxosoa eta ikasteko errazada. Beraz, momentuan bertanere batu daiteke jendea. Gaine-ra, pauso asko errepikatu egitendira, eta une batzuetan, dantzalibrea izango da, bakoitzak nahiduen moduan egiteko”. Aurretikpraktikatzea gurago duenaren-tzako entsegu saio bi prestatudituzteplazan:gaur(ekainak21),Aldarrikapena eta jaia uztartuko ditupregoiagaz eta flashmobagaz MarixurrikekMarixurrikeofizialduzutenetikhamarkadabetedenean,jaietakopregoiairakurrikoduteaisialditaldekogazteekFlashmoba praktikatzekobi entsegu egingo dituzte:gaur 20:00etan, etabihar 18:00etanLuhartzek erromeria eta Kukaikdantza ikuskizuna eskainiko dituzteMozorroetakoadrileneguneaneskainikoduerromeriaLuhartztaldeakJ.D.Apatako jaien egitaraua gustuguztietarako eskaintzagaz osatudute. Esaterako, hilaren 29an,mozorro eta koadrilen egunean,Trialsin izeneko bizikleta akro-bazia ikuskizunagaz gozatu ahalizango da plazan. Eguerdian etaarratsaldean, koadrilen artekopaella txapelketa eta olinpiadakegingo dituzte. Tartean, klownikuskizun bat ere egongo da,org.amenizenekoa.Eguna musikagaz amaitukodute; 19:30etik aurrera Luhartztaldeak erromeria eskainiko duplazan, eta gaztetxean hainbatkontzertu eskainiko dituzte.Aipagarria da hilaren 30ean,19:00etan, Kukai dantza konpai-nia prestigiotsuak plazan eskai-niko duen Otehitza gure arteanizeneko dantza ikuskizuna ere.Egun berean, beste dantza ikus-kizun bat ere egongo da; Atxon-doko Andasto taldeak euskaldantzakerakutsikodituplazan.Umetxoek ere badute zerekingozatua jaietan. Hurrengo do-meka arratsaldean Irrien Lagu-nak kultur koordinakundearenbidez, Marikalanbrek irripuinakontatuko du, eta puzgarriak etabitsfestaegongodiraplazan.Kukai dantza konpainiak‘Otehitza gure artean’izeneko ikuskizunaeskainiko du hilaren 30eanHurrengo domekanMarikalanbrek irripuinakontatuko du, eta bits festaeta puzgarriak egongo dira
  16. 16. | 6 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoJAIAK!Herriko batukada talde berriakalaituta ipiniko dute donien-atxaOrainhilabetebisortuzuten12batatxondarrekbatukadataldeaJOSEBA DERTEANODatorren barikuan, jaiei hasie-ra ofiziala emateko donien-atxaipintzen duten bitartean, he-rriko batukada taldea ariko dagiroa berotzen. Talde berria da,herrikojaieibegirasortuzutena,eta aurrerantzean Apatako jaiakez ezik, Atxondoko gainerakoauzoetan parte hartzeko boron-dateadute:“Auzolaneansinestendugu.Arrazolakojaiakabuztuandira, eta ez da sasoirik onenajendea batzeko, baina deitzen ba-digutejoatekoprestgaude”,adie-razi du Igor Olaetxea batukadataldekokideak.Orain hilabete bi inguru era-tu zuten batukada taldea 12 batatxondarrek. Denak emaku-meak dira, Igor Olaetxea berakenduta. Orain urte batzuk, gaz-tetxeko asanbladetan irtendakoideia da, eta mugimendu hartanibilitako batzuek asmoa aurre-ra eroatea erabaki dute. GaraziMagunagoitia batukada taldekokidea Granadan bizi izan zen ur-tebiinguruan,etahan,batukadatalde batean parte hartu zuen.Beraz, astean bitan (eguenaketa domekak) gaztetxean izatendituzten entseguetan bere agin-duetara ibiltzen dira. Orain arte,donien-atxaren ekitaldia girotze-ko txaranga bat kontratatzen zu-ten, baina batukada talde berria-gaz herriko talde bat egongo daekitaldi garrantzitsu horri jai-gi-roaipintzen.Oraingoz,batukadataldeak ez du izenik, baina egunhorri begira kamiseta batzukatera dituztela eta eurak jantzitaibilikodireladioOlaetxeak.Hainbat erritmoEntseguetan hainbat erritmolandu dituzte: “Erritmoetako batmartxosoa da. Hasieran, denakmakurtu eta ondoren denak zu-tuntzen dira musika erritmoarijarraituz. Beste bat erritmo la-saia da, sanba-reggae estilokoa”,azalduduIgorOlaetxeak.Donien-atxa ipini ondoren,poteo herrikoia egingo da, etaberori alaitzen ere ibiliko dirabatukadataldeberrikokideak.Donien-atxaren ondorenpoteo herrikoia egingodute, eta berori girotzen ereibiliko da batukada taldeaGarazi Magunagoitiarenaginduetara eguenetan etadomeketan batzen diragaztetxean entseatzenEkainaren 28an, 00:30ean,hainbat abestigazosatutako karaoke jaialdiaegingo dute gaztetxeanJ.D.Herrira mugimenduak antola-tutako pilota txapelketako ira-bazleak Apatako jaietan eraba-kiko dira. Hiru mailetako fina-lak jokatuko dituzte datorreneguenean, 20:30etik aurrera,etasarreradoakoaizangoda.Hirugarren mailan PabloArmendia eta Jon AbendibarArturo Lazaro eta Aitor Ira-zola bikotearen aurka lehiatu-ko dira; bigarren mailan, oste-ra, Gotzon Beloki eta Iñaki Ba-rrenkua, eta, Oier Olaetxea etaHaritz Arretxe bikoteak heldudira finalera. Maila nagusianOier Jaiok eta Unai Solagure-nekArkaitzDiezetaJulenMar-tinez izango dituzte kontrario.Final lehiatuak espero dituzte,eta orain arteko jardunaldie-tan legez, edariak eta pintxoaksaltzeko gune bat ere prestatu-kodute.Final horiek ez dira izan-go jaietako esku pilota eskain-tza bakarra. Ekainaren 30ean,16:30ean, Atxondoko esku pilo-ta taldeak antolatutako gazte-txoen pilota txapelketako fina-lakjokatukodituzte.Pilotaz gainera, Atxondo-ko XXIV. mendi martxa anto-latu dute zapatu honetarako.08:00etan irtengo dira plaza-tik. Bestetik, ekainaren 27an,18:00etan, futbito txapelketakofinalak jokatuko dituzte esko-lakofutbitozelaian.J.D.Urtero legez, gaztetxeko gaz-te asanbladak hainbat ekin-tza antolatu ditu jaiei begira.Ekainaren 29an, 22:30ean,musika kontzertuak izangodira. Atxondoko eta Elorrio-ko musikariak Zakarbilataldean batuko dira gau ho-rretan beren beregi Zaka-rrak eta Iskanbila taldeenbertsioak jotzeko. Ondoren,Atxondo, Elorrio eta Duran-goko musikariek osatutakotaldeak Turbonegro taldeenbertsioak joko ditu. Zakarrak1986ean Arrasaten sortu zenoi! taldea da. Iskanbila ereArrasateko taldea da 1990ansortu eta 2006an desegin ze-na. Ondoren, Sermond’s tal-dearen kontzertua egongoda. Egun bereko goizaldean,06:30ean, gaupaseroen argaz-kia aterako dute gaztetxeanbertan.Ekainaren 28ko barikuan,00:30ean, karaoke jaialdia egin-godute.Musikaetaletrapresta-tu eta ausartenek mikrofonoahartuko dute. Horrez gainera,hilaren 30ean, 17:00etan, Gaz-tetxetik plazara poteoa egingodutetxopoabotaaurretik.Final erakargarriak,Herrirak antolatutakopilota txapelketanMusika kontzertuak etakaraokea antolatu ditugazte asanbladakDatorreneguenean,20:30ean,hirumailetakotxapeldunakerabakikodirapilotalekuanZakarrak,IskanbilaetaTurbonegrorenbertsiotaldeaketaSermond’s-ekzuzenekoaeskainikodute
  17. 17. JAIAK! 2013ko EKAINA | BERRIZSan Pedro eta Santa Isabel2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto
  18. 18. | 8 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoJAIAK!BERRIZKO JAIEN EGITARAUAEkainaren 28a, barikua19:00 Pregoia eta txupinazoa udaletxean, BerrizBizikletari Elkartearen eskutik. Jarraian, kartellehiaketako sari banaketa. Ostean, urtero legez,sardina-jana.20:00 Donien-atxa ipiniko dute Elizondo plazan.Dantzari dantzaren entsegua.22:00 Drindots musika taldeagaz dantzaldia,Elizondo plazan.22:00 Nesken eta Mutilen V. San Pedro eta SantaIsabel Frontenis txapelketa. Berrizburu kiroldegian.23:00Txosnagunean kontzertua, herrikotaldeekin.Ekainaren 29a, zapatuaSan Pedro. Koadrilen eguna11:00-14:00 / 16:30-19:00Trena Elizondotik Olakuetaraino. Berrizko MerkatariElkarteak antolatuta.12:00 Meza nagusia. Ostean, Dantzari dantza.14:00 Paella lehiaketa, udaletxeko lorategian.16:30 ‘Arno eta bere animaliak’, umeentzako,Elizondo plazan.17:30 Karta joko lehiaketa: mus, tute eta briska.Izen-ematea: 17:00-17:30.18:00 Institutuko patioan, 3x3 saskibaloitxapelketa. 10-17 urte bitartekoentzat.19:30Herriko igel txapelketa.Izen-ematea: 19:00-19:3020:00 Dantzari dantza.21:00Boston Jai musika taldeagaz erromeria,Elizondo plazan.21:30 Karta jokoen sari banaketa.23:00 Txosnagunean kontzertua: Toundra etaWillis Drummond.00:00 Bolo txapelketa.Ekainaren 30a, domeka12:00 “Poxpolo ta konpainia” pailazoakudaletxeko lorategian.13:00 Bertso saioa Elizondo plazan: XabierAmuriza eta Jon Maia.14:00 Bakailao lehiaketa udaletxeko lorategian.J.R. Korpion III. Edizioa.16:30 Oizpe pilota txapelketa, Olakuetafrontoian.17:00 Bizikleta martxa herrikoia, udaletxeaurrean hasita.18:00 Tiragoma txapelketa, udaletxeko parkean.19:30 Kale antzerkia: ‘Vaiven do not disturbe’.Berrizburu kiroldegian.Uztailaren 1a, astelehena11:30 Gazteentzako tribiala. 12 urtetikgorakoentzat.12:00-13:30 Paintballa. 10 urtetik gorakoneska-mutilentzat.12:00-13:30 Umeentzako jolas parkea,eskolako patioan.17:00-19:00 Paintballa 10 urtetikgorakoentzat.19:00-20:30 Paintballa 18 urtetik gorakoentzat.17:00-20:00 Umeentzako jolas parkea,eskolako patioan.19:00 Kukai dantza taldea: ‘Otehitzari biraka’.Elizondo plazan.19:30 Herriko igel txapelketa, 18 urtetik beherakogazteentzat.20:30 Gazteentzako bolo txapelketa. 18 urtetikbeherakoentzat.21:30 Musika eta jaia: Diskofesta.23:00 Bits jaia.Uztailaren 2a, martitzena.Santa Isabel eguna11:00 Margo lehiaketa umeentzat, udaletxekoparkean. (Euria bada, eskolako patio berrian).12:00 Meza nagusia eta Dantzari dantza.14:00 Jubilatuentzako bazkaria, kiroldegian.Bazkalostean, musika.17:30 Haur parkea Kulki taldeagaz: ‘Itsasoa’.18:00 Duo Deno bikoteagaz betiko euskal kantak,udaletxeko lorategian.20:00 Dantzari dantza.21:00 Tortilla lehiaketa, udaletxeko lorategian.22:00 Luhartz musika taldeagaz erromeria,Elizondo plazan.23:00 Su artifizialak.23:15 Luhartzekin dantzaldia, Elizondo plazan.
  19. 19. 2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto 9 |JAIAK!ITSASO ESTEBANOrlandIsoirdalkateak,SebeAla-va kultura teknikariak, eta JonZinkunegi eta Mikel LaskurainherritarrekaurkeztudituzteSanPedro eta Santa Isabel jaiak. JaiBatzordean batzen diren 15 lagu-nenordezkaritzanbatudira.Datorren barikuan hasi, etauztailaren 2ra arte luzatuko diraBerrizko jaiak. Aurten, Pagotxaelkartearen ekimenez, pregoitxikia ere izango da, jaiei hasie-ra emateko; pregoi ofizialarenaurretik egingo dute, ekaina-ren 28an, 17:00etan. Ondoren,19:00etan, Berrizko BizikletariElkarteko kideek irakurrikodute jaien hasierako pregoia etabotako dute txupinazoa. Jaienaurkezpenean azaldu dutenez,aho batez erabaki du Jai Batzor-deak, bere ibilbide luzea aintzathartuta, elkarte horri emateajaiak abiatzeko aukera.Izan ere,35. urteurrena bete baitu Berriz-koBizikletariElkarteak.Isoird alkateak azaldu due-nez, iaz baino 9.000 euro gutxia-gogaz antolatu ditu Jai Batzor-deak (55.500 euroko aurrekon-tuagaz) San Pedro eta SantaIsabel jaiak: “Diru gutxiago edu-ki arren, beste urte batzuetakoeskaintza bermatzea izan dagurehelburua”.Jai Batzordeak osaturiko pro-gramaziotik hainbat ekimen na-barmendu zituzten udaletxekoeguazteneko aurkezpenean. Ala-va teknikariak azaldu zuenez,herriko musika lokaletan jotzenduten taldeen emanaldia izangoda, esaterako, uztailaren 1ean:M.E.B.L, En clave de dos eta RedSpritestaldeekjokodute.Azken urteetan San Pedroeta Santa Isabel jaietako egunhandiena izaten den ekainaren29ko Koadrilen Eguneko progra-mazioa ere nabarmendu duteaurkezpenean. Iaz, 1.500 lagunbatu zituen zapatuko udaletxe-ko lorategiko paella lehiaketak.Boston Jai taldearen emanaldia-gaz, eta txosnaguneko Toundraeta Willis Drummond taldeenkontzertuekin amaituko da SanPedroegunhori.Jaien aurkezpenean azaldudutenez, aurten, partaide be-rrien ekarpenak jaso dituztejai batzordean. Herritar horienlana “asko eskertu”, eta herritardenak jaietan parte hartzera dei-tzekoaprobetxatudute.Aurten lehenengoz,pregoi txikia ereirakurriko dute jaieihasiera ematekoSanPedroegunarenbezperan,ekainaren28an,17:00etanirakurrikoduteudaletxetik,pregoitxikiaO. Isoird: “Diru gutxiagoeduki arren, beste urte batzuetako eskaintza bermatu gura izan dugu”Pagotxa elkartearen ekimenez, pregoi txikia ereirakurriko dute aurten, jaiei hasiera ematekoIaz baino 9.000 euro gutxiagogaz antolatu ditujai batzordeak San Pedroeta Santa Isabel jaiak
  20. 20. | 10 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoJAIAK!M. O.Berrizko jaietako eskaintzamusikalaren artean badaudeizen bi, akaso, bereizgarriak.Bai behintzat rockaren es-parruari dagokionez. WillisDrummond eta Toundra egunberean ariko dira jotzen txos-nagunean, ekainaren 29an.Masa biltzaile ez, baina ja-rraitzaile fidelen taldeak dira.Sentsazio musikal berriak da-kartzate; Willis Drummondenrocka haize berria da EuskalHerrian, eta Toundrak musikainstrumental indartsu eta lan-duadakar.Baionan sortutako taldeada Willis Drummond. 2007tikgaurdaino lau disko kaleratudituzte, eta 200 kontzertutik go-ra eman. Azken disko biek edu-ki dute zabalpen eta arrakastahandiena: Instanteak eta A alaB. Bidehuts kolektiboaren zi-giluagaz argitaratutako lanakdira horiek. Abiadura handia,indarra eta sakontasuna topa-tuahaldiraeurenkantetan.Instrumentuen indarraToundra madrildarrek rockinstrumentala lantzen dute.Sentsazioz betetako mundubatean murgiltzeko gonbitada egiten dutena. Kontrakoapentsaraztera eroan dezakeenarren, euren kontzertuek eresona handia daukate. Mikrofo-no barik, instrumentuak astin-duz,ikuskizungordina.Hiru disko argitaratu dituz-te, eta rock zaleen artean mo-dandagoentaldeada.Espainia-ko festibal handienetan partehartzendabiltzagauregun.Gaueko 23:00etan hasikoda, hurrengo zapatuan, WillisDrummond eta Toundra tal-deenkontzertua.Willis Drummond etaToundra, sentsaziomusikalen sortzaileWillisDrummondetaToundraegunbereanarikodirajotzentxosnagunean,ekainaren29anMARKEL ONAINDIAOtehitzari biraka. Hitz-joko ho-rregaz aurkeztuko du Kukaidantza konpainiak Jorge Otei-za eskultoreari buruzko ikus-kizuna. Eskultore izateaz gai-nera, poeta eta pentsalari ereizan zen Oteiza, eta hain zuzenere, arlo horiek islatu gura di-tuzte obra honetan. “Ez da berebiografiaren aurkezpena. Otei-zak hainbat esparrutan eta bi-zitzako alor ezberdinetan har-tutako jarrerak, haiei buruzidatzitakoak eta esandakoakerakusten ditu”. Poesiak erebadu lekurik lanean. Gainera,Oteizaren beraren ahotsa an-tzezpenaren parte da, Kukai-koek diotenez: “Hitzok Otei-zak berak esanda aurkezten di-ra, bideo proiekzio baten bidez,Oteiza bera baita jendeari zu-zentzen zaiona”. Tanttaka tea-troaren laguntzagaz 2006an es-treinatutako obra da uztaila-ren 1ean Berrizera datorrena.Musika originalaHorretaz gainera, Mikel Ur-dangarinen, Bingen Mendiza-balen eta Rafa Ruedaren musi-ka originala dauka obrak. Mi-reia Gabilondorena da gidoia,eta Jon Maya da koreografia-ren zuzendaria.Vaivenegaz, zirkoaVaiven Zirkoak kaleko antzer-kia ekarriko du Berrizera.Ekainaren 30ean Do not dis-turb (No molestar) antzezlanaplazaratuko dute, mugimenduzbetetako ikuskizuna. Koreo-grafiak, akrobaziak, ekilibris-tak... Hainbat elementu eskai-niko dituzte, beti ere, istoriobati forma emanez.Oteizaren jarrera ikuskizuneradakar Kukai dantza konpainiakEskultoreizateazgainera,poetaetapentsalariereizanzenJorgeOteiza,etahainzuzenere,arlohoriekislatuguradituzte‘Otehitzaribiraka’obranM. O.Berriz Bizikletari Elkarteakemango die aurten jaiei ha-siera. Bertako kideek jaurtikodute txupinazoa, eta pregoiaere eurek irakurriko dute.35. urtemuga ospatzen dabil-tza aurten, eta efemeride ho-rren harira egin diete pregoi-lari izateko gonbidapena. Po-zik hartu dute, elkarteko kideAlex Duranek azaldu duenez.Gaur egun, 75 bat bazki-dek osatzen dute elkartea,eta hainbat ekintza antola-tzen dituzte urtero. Esate ba-terako, datorren hilean Bas-tidara joango dira bizikletaz.Han bazkalduko dute, eta os-tean, autobusez bueltatuko di-ra. Martxa zikloturista pres-tatzen dute, eta urtarrilean zi-klo-kros txapelketa eta men-di bizikletako martxa ere bai.Bizikletari elkarteak jaurtiko duaurtengo jaietako txupinazoaGauregun,75bazkidekosatzenduteBerrizBizikletariElkartea
  21. 21. 2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto 11 |JAIAK!
  22. 22. | 12 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoJAIAK!Zerk eroan zaitu Jai Batzor-dean parte hartzera?Euskara ikasteko nire enpei-nuan, herriko jendea ezagutudut. Euskararen bitartez eza-gutu nuen Jai Batzordean partehartzen duen jendea, eta horre-la animatu nintzen. Berriztarre-kin harremana egiteko moduada niretzat Jai Batzordean par-te hartzea, nire seme-alabentzatIremiñegaz euskal dantzak ikas-tea den moduan. Herriari buruzgehiago ikasi gura dut, eta ustedut euskararen bitartez lortukodudala. Dokumentazio ofizialakez,nireustez,hizkuntzakmarka-tzenduidentitatea.Berrizko ekimen sozialen parteizan gura duzu.Bai, denetan parte hartu guradut, bertako kultura ezagutze-ko. Seme-alabek ere Euskal He-rria sakonago ezagutzea guradut: konbentzituta nago euskal-dunak izango direla horrela.Baina jatorrizko Senegalgo kul-tura ere mantenduta, ezta?Bai, noski. Ez daukat zalantza-rik, gure seme-alabek Senegal-go kultura gordeko dute: musi-karen bitartez, argazkiekin era-kusten diegu Afrika, eta ekono-mikoki ahal dugun guztietanjoaten gara Senegalera. Gurekultura ez dute ahaztuko, osoondo ezagutuko dute.Zelakoa iruditzen zaizu Berriz-ko Jai Batzordea?Batzarrak euskaraz egiten dira,gehienetan, eta ez dut gura iza-ten nigatik gaztelaniara alda-tzea: ulertzen ez dudana galde-tu egiten dut, eta ez daukagu el-kar ulertzeko arazorik. Aurre-tik sekula ez dut halako batzarbatean parte hartu; itsasoan lanegiten nuenean, 45 egun ematennituen etxetik kanpo, eta etxeannengoen astebetean, deskan-tsua behar nuen. Orain, denbo-ra gehiago daukat.Zer da jai egitarautik gehiengustatzen zaizuna?Denetik dagoela: umeentzakojolasak, lehiaketak, musika...Iaz ikusi nuen zelakoak zirenjaiak, eta esaterako, paellen egu-na, edota sardinak banatzen di-ren eguna asko gustatu zitzaiz-kigun. Asko disfrutatu genituenfamiliako denek jaiak.Badute zerikusirik Berrizko jaieketa zuen herrikoek?Oso jai desberdinak dira gu-reak:zirkunzisioarenjaiaizatenda oso handia, esaterako, eta jaianimistak egiten ditugu, baita.Senegal oso handia da, eta etniabakoitzak bere jaiak ditu.Jaiak gune aproposa izan dai-tezke elkar ezagutzeko?Bai, horretan dihardugu. Esate-rako, gaztetxean dantzen jaial-di bat egin genuen, eta Kulturar-teko jaialdian Senegalgo musi-ka ere izango da entzungai. Gai-nera, gure herrialdeari buruzkoazalpenak emango ditugu kultu-rarteko jai horretan.Zenbat denbora daramazu Be-rrizen bizi izaten?Urte bi daramatzat Berrizen, eta2007tik bizi naiz Euskadin. On-darroan eta Pasaian itsasoko la-nean jardun nuen, eta gero, Du-rangon bizi izan nintzen.Seme-alabekin eta emaztea-gaz bizi zara orain, Berrizen.Bai, 2011n etorri ziren EuskalHerrira bizi izatera. Familiagazbizi ahal izateko, itsasoko lanautzi eta industrian hasi nintzen.Zelan doa euskalduntze hori?Konbentzituta nago, seme-ala-ben laguntzarekin eta eskolekineuskaraz hitz egingo dut!Zer hutsune ikusten duzu etor-kinekiko euskaldunon jarreran?Afrikan asko irakasten diguteEuropako historia, eta badaki-gu, esaterako, erromatarrentza-ko kolonizatzeko gaitza izan ze-la Euskal Herria. Afrikaren ba-rruan dauden munduei buruz,aldiz, oso gutxi dakizue hemen.“Berriztarrekin harremana egitekomodua da niretzat jai batzordea”Duela bi urtetik bizi da Ibrahima Badiane Berrizen. Euskara ikasten hasi zen; Jai Batzordean parte hartzera eroan zuen horrek“EuskalHerriariburuzgehiagoikasiguradut,etausteduteuskararenbitartezlortukodudalahori”IBRAHIMA BADIANE | Jai Batzordeko kidea | Casamance (Senegal)
  23. 23. 2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto Publizitatea 11
  24. 24. 12 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoAnbotok es du bere gain hartzen kolaboratzaileen zutabeetan, iritzi artikuluetan edo gutunetan adierazitako esanen eta iritzien erantzukizunik.Aldizkari honek Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntza jaso duLaguntzaileak: Zuzendaria:Jone Guenetxea.Erredakzio burua:Joseba Derteano.Administrazio burua:Itziar Belar.Administrazioa: Miren Abasolo.Publizitatea: Goretti Alonso,Amaia Huarte, Itxaso Altuna.Erredakzioa: Aitziber Basauri,Itsaso Esteban, Markel Onaindiaeta Amaia Ugalde.Maketazioa:Ainhoa Arizmendiarrieta.Zuzentzailea: Goiatz Etxeita.Argazkilariak: Kepa Aginako,Zaloa Fuertes.Lege gordailua: BI-2268/01 ISSN: 1578-7028 Tirada: 10.600 aleBixente Kapanaga, 948215-Iurreta(Bizkaia)Tel.: 94 681 65 58Erredakzioa:94 623 25 23Publizitatea:94 621 79 02publi@anboto.org2013ko ekainaren 21a11. urtea - 504. aleaIritzia gutuna@anboto.orgeguazteneko 17:00ak arteko epeaGUTUNAKDurangonzerbaitetendelasumatzendut.Bazuen, Andresek, xarma berezia atsegina izateko.Auzotik ikusten nuen bakoitzean, pauso arinez ikus-ten nuen, irribarrez, ezagutzen zuen jendea agurtuz.Derrigor egiten genion elkarri komentario laburrenbat, azken kontzertuaren edo familiaren inguruan.Ohitura bihurtu zen, atseginez betetzen genuen ohi-tura.Durangon zerbait eten da, Andresek herrian musi-kaarloanhasizuenbideabukatugabegeratudelako.Bidea hasi zuen, herriko bandaren musika, baitamusika klasikoa ere, herritar guztiei gerturatzeko bi-dea. Zahar zein gazte, gizon zein emakume, aditu zeinezjakin.Sentsaziohorinuenekitaldibaterajoatennin-tzen bakoitzean: musika gizarteari ahalik eta gehienzabaltzekozorionekoobsesiobatomenzuenAndresek.Eskertu egiten diogu obsesioa. Musika herriarentzat,herri guztiarentzat. Ez dakit berea zen obsesioa, bainabere mandatupean azaleratu zen. Sentsazio hori dau-kat.Horregatik, azkenaldian, Durangoko Musika Ban-da ez da mugatu bakarrik Beethovenen partiturakirakurtzera. Zorionez. Musika klasikoa Oskorrirekinuztartu du, folklorearekin; musika klasikoa film histo-rikoekin, kulturarekin; musika klasikoa su artifiziale-kin, espektakuluarekin… eta sentsazioa dut Andresekzeresana izan duela horretan. Musika itzel maitezuelako, eta obsesio bereziarekin berak sentitzen zuenmaitasuna ahalik eta jende gehienari transmititzeazuelako helburu. Horregatik, bide berriak hasi zituen,freskotasuna eman zion bandari, herriari gerturatze-kosaiakeraeginzuen.Beraz, eten da bidea. Baina norbaitek bide hori ja-rraitzeaesperodut.Eskerrik asko irribarrearengatik eta musikagin-tzaneginduzunagatik.Julen OrbegozoHerritarren partaidetza, wikipediaren arabera, komunitatea politika jardue-ran sartuta herriaren garapena eta demokrazia parte-hartzailea bultzatzenduen ekintza eta ekimen multzoa da. “Carpe diem” berriz, latinezko esamoldebat da; literalki “har ezazu eguna” esan nahi du, hau da, “aprobetxatu momen-tua,ezalferrikgalduunea”.Elorrioko udal gobernu taldeak hilabeteak daramatza lau haizetara zabal-tzen herritarren partaidetzarekin daukan konpromisoa. Antza denez, gauetikgoizera, herritarren partaidetzaren aintzindari bihurtu dira. Ahoa betetzenzaie euren gestio parte-hartzaileaz. Tira bada, hemendik sutsuki salatu nahidugu udal gobernu taldea erabat hondatzen ari dela demokrazia parte-hartzai-learenzentzuaetafilosofia.Herrritarren partaidetza ez da bakarrik enpresa bat kontratatu eta herrikoplazan karpa bat jartzea. Eta are gutxiago gobernu taldeak berak ezartzea pre-misak herritarrek parte-hartzen dutela esan ahal izateko. EAJk gairen batekeztabaida sortuko duela edo oposizioak kritikatu egingo duela sumatzen duenbakoitzean karpa ezartzen du eta kitto. Akabo arazoa. Horri herritarrak mani-pulatzeaetanorberaknahiduenaegitekoziztrinjokatzeaesatenzaio.Bestalde, agerian geratu dira gobernu taldearen ahalmen eskasa, eta balia-bide eta denbora falta gai honi behar den moduan heltzeko. Badakigu EAJrenkultura politikoak ez duela herritarren partaidetza kontuan hartzen. Elorrionadibide argiak dauzkagu: Iturri eta kultura proiektua (orain hainbeste harro-tzendituena),gaztetxea,AbiaduraHandikoTrena…Ezker Abertzalearen ustez, EAJk udalean daukan jokabideak helburu ba-karra dauka funtsean: espedientea betetzea, formalitate itxurak egitea. “Karpajarri eta dagoeneko parte-hartzaileak gara”. Ez bada; partaidetza hori bainoaskoz gehiago da. Herritarren partaidetzan sakontzearen alde gogoz eta zintzoegiteak,herritartaldeekinbatzarretanetalaneanorduaketaorduakemateaes-katzen du. Herritar talde horiek euren iritzia daukatela eta iritzi hori kontuanhartu behar dela ulertzeko gaitasuna ere eskatzen du. Baina gobernu taldea ezdahoriikustekogai,etaustedubotereandagoelakodenadakiela.Herritarren partaidetza ez dira bi hitz soil. Herritarren partaidetza gauzakegiteko modu ezberdin bat da. Ezker Abertzaleak Elorrion era horretara go-bernatzearen alde egin du, egiten du eta egingo du. Herriaren ahotsa eguneroentzunbehar da.Ezlauurteanbehinbakarrik,edoboterean daudeneiinteresa-tzenzaieneansoilik.Utzditzagunkarpakeuriaegitenduenerako,etaaprobetxadezagunaroa.Elorrioko Ezker AbertzaleaAndresi Karpa gutxiago eta carpe diem, EAJ!JUANJOGASTAÑAZATORREPPSEI HANKAKO MAHAIADurangorenzimendu berriakEtorkizuna dira, eta argi dutezer nahi duten gure herrira-ko. Trena lurperatu ondorenlibregeratudirenlursailetan,berdegune, aisiarako eremueta espazio publiko gehiagonahi dituzte, adin guztietakoherritarrek euren denbora li-breaz goza dezaten. Proposa-men hori ekarri digute 15 eta16urtekohainbatikastetxeta-ko gazteek, udalak sustatuta-ko Agenda 21en proiektuarenbarruan.Gazteek gura duten hiri-eredua diseinatu dute: 9.000metro karratu berdeguneeta-rako, eta 4.500 aisiarako ere-muetarako.Durangohaizebe-rritu gura dute, arnasa emannahi diote. Eta horretarako,birika berde handi bat eratudute, hiribilduaren zati han-di bat hartuta. Baina gazteakharago joan dira. Plangintzaekonomiko baten zirriborroaere egin dute; euren ustez,eraikinakberrerabiltzeaizandaiteke proiektu hau gauza-tzekogakoa.Eta zergatik ez! Aukeradugu lortu nahi dugun he-rriaren oinarriak eraikitze-ko. Badakigu gazteek bidego-rriak eta pasealeku berriakeskatzen dituztela. Bada, ire-ki dezagun ekarpenak egite-ko aldi bat, eta entzun ditza-gun Durangoko gainerakokolektiboenproposamenak.Alderdi Popularrekoakbat gatoz gazteekin: kalita-tezko espazio publikoak zeinberdeguneak sortzea edotamugikortasun jasangarriasustatzea zutoinak izan dai-tezkeguradugunDurangorenaldelanegiteko.*ErredakzioanitzuliaZure iritzia, gutuna edo fotodenuntziahelarazteko helbideak:Bixente Kapanaga 9, 48215 - astekaria@anboto.org• Izen-abizenak • telefonoa • helbidea • NAN zenbakiaAlderdi, elkarte edo taldeko iritziak kide baten izenean sinatuta eta ANBOTOrenirizpideei jarraituz zuzenduta publikatuko dira.-DATUOK BARIK, EZ DA GUTUNIK ARGITARATUKO-
  25. 25. 2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto 13Kirola@anbotokirolaPARAPENTEAGoian Iñigo Gabiria eta Ana Otadui Elorrioko alkatea. Behean Gabiria parapentean.Austriatik Monakora hegaz joangoda Iñigo Gabiria, Alpeak zeharkatuzElorriarrakRedBullX-Alpslasterketaprestigiotsuanpartehartukoduuztailaren7anhasita:“Jomugagorenada,honengainetikezdagoezer”JOSEBA DERTEANOIñigo Gabiriak (Elorrio, 43 urte)Red Bullek urtero antolatzenduen X-Alps lasterketako ha-margarren aldian parte hartukodu. Berea izan da edari markaaustriarrak mundu osoan gon-bidatu duen 32 taldeetako bat;Espainiar estatu osotik bakarra.Gabiriak Xabi Amorrortu elo-rriarraren eta Iñigo Arizaga ei-bartarrarenlaguntzaizangodu.Lasterketa uztailaren 7anhasiko da Salzburgon (Austria),eta 1.031 kilometroko ibilbideanAlpeak zeharkatu ondoren, Mo-nakonamaitukoda.Parebatasteinguru iraun dezake abenturak.Baldintza klimatikoek ahalbide-tzen duten guztietan, Gabiria pa-rapentean ibiliko da zortzi orduiraun dezaketen txandetan, eta4.000 metro inguruko garaieran.Eguraldiak laguntzen ez badu,korrika saiatuko dira kilome-troak pilatzen. Antolatzaileekibilbidean ipinitako baliza edokontrol guneak Mont Blanc etaCervino lako mendi ezagun etagaraietan egon daitezke. Jardu-naldi bakoitzak 17 ordu eta erdiiraungodu:05:00etatik22:30era.X-Alps parapenteko laster-keten munduan “jomugarikgorena da” Gabiriaren arabera:“Honen gainetik ez dago ezer”.Lehenengoz zeharkatuko dituAlpeak osorik eta helburua “ha-mar onenen artean” geratzea duedo “gutxienez, kanporatuta ezgeratzea”. Izan ere, hilaren 19tikaurrera, bi egunik behin, azkendoanakanporatuegingodute.Ia 20.000 euroko aurrekontuabatu behar izan du Red Bullengonbidapena baliatzeko: “eskeroneko nago Elorrioko UdalarietaEuskadikoFederazioari”.Lasterketa mediatikoaParte-hartzaile denek bilagailubatizangodute,etaInternetbidezzuzenean jarraitu ahal izango dalasterketa. Iaz, egunero milioi batlagunek jarraitu zuten zuzenean.Gabiriak webgune bat sortu duegunerobereibilerakkontatzeko:www.xalps-basqueteam.com.ATLETISMOAR.Cid(Espainiakofed.),J.J.Anderez (Euskadiko fed.), A. Casal(Bidezabal),M.Leizaola(Aldundia)etaO.Zarrabeitia (Amankomunazgoa).Gazte mailako Espainiako txapelketahartuko du Durangok asteburuanBidezabalekantolatutakotxapelketan,guztira,900batatletabatukodiraatletismopistanJOSEBA DERTEANOAtletismoko modalitate denetanlehiatukodiragutxienekomarkalortu duten 900 bat atleta. Euska-dikoatletekgutxieneko84markalortu dituzte: 51 neskek eta 33mutilek. Lau jardunalditan ba-natu dituzte probak: zapatu goi-zean, 10:00etan eta arratsaldean17:15ean hasiko dira; domekagoizean, 09:00etan eta arratsal-dean16:30ean.Durangora etorriko direnatleta gazteetako batzuk mundu-ko onenen artean daude. FatimaDiamé valentziarra bigarrendagomundukosailkapenean,etaluzera jauzian 6,38 metroko mar-ka harrigarria du. Pablo Bugallomadrildarra (hirugarrena mun-duko sailkapenean) ere puntandabilxabalinajaurtiketan.Fuen-labrada taldeagaz dabilen AitorSame Ekobe korrika eta Aleix Pikataluniarra pertika jauzian di-rabesteizarretakobatzuk.Euskaldunei dagokienez, Lei-re Gorrotxategi ermuarrak (Bi-dezabal taldeagaz dabil) goianibiltzeko aukera handiak dituxabalina jaurtiketan. Gorrotxa-tegiz gainera, Bidezabalgo hain-bat atletek lortu dute Espainiakotxapelketan sailkatzea: AlazneEtxeberriak 200 metrotan, NereaAranburuk400metrotan,AlvaroLopez Zabalak 200 metrotan etaGonzalo Santamariak pertikajauzian. Durango Kirol KlubekoIzaro Telleriak 2.000 metro ozto-poetanpartehartukodu.Dominen borrokan ibiliko di-ren atletek bigarren helburu batere badute. Asteburu bi barru,Munduko Txapelketa jokatukoda Ukrainako Donetsk hirian,eta bertan parte hartu ahal iza-teko gutxieneko marka lortzensaiatukodira.ERRUGBIAZapatuan, goizeko 10:30eanhasi eta egun osoan ErrugbiEguna ospatuko du DurangoRugby Taldeak. Goizean haurkategoriatik gorako lagunek‘rugby tag’ modalitatean jo-katuko dute. Ondoren, bazka-ritara batuko dira, eta arra-tsaldean, askotariko jokoakizango dituzte bertaratzendirenek parte hartu dezaten.Errugbi Egunaren helburuaDurangoko taldearen ingu-ruan batzen diren jokalari etazaleekin “jai egun atsegin batigarotzea da”, Juan ManuelIriondo DRTko presidentea-renesanetan.Errugbi Egunaospatuko duDurango RugbyTaldeakTXIRRINDULARITZADurangoko Txirrindulari El-kartearentzako emankorraizan zen iragan asteburua.Batetik, Bizkaia-Durango tal-deko Irene San SebastianekOsintxuko lasterketa irabazizuen. Esprintean Lointek tal-deko Belen Lopezi nagusituzitzaion. Bestetik, gazte mai-lako Beste Alde Orue Eskolataldeko Markel de la FuentekDiman amaitu zen lasterketairabazi zuen. Taldean ihesegin, Barazar ondo gaindituetaesprintairabazizuen.Garaipen banaSan Sebastianeta de laFuenterentzatTRIATLOIAMugarra Triatloi taldeak Du-rangoko gazteen laugarrentriatloia antolatu du zapatura-ko. 11:00etan Durangoko igeri-lekuan ipini dute hitzordua.Aurrebenjamin, benjamin, ki-mu eta haur kategoriei zuzen-duta dago. Adinaren arabera,hainbat distantzia prestatudituzte igeri, bizikletan etakorrika egiteko. Izen-emateamezu elektroniko bidez (mu-garratriatloieskola@gmail.com) edo egunean bertan,lasterketa hasi aurretik, egindaiteke.Gazteen triatloibat antolatu duMugarrak bihar
  26. 26. 14 Kirola 2013ko ekainaren 21a, barikua | anbotoAUTOMOBILISMOAZementuzko bideak Oizera eroangoditu Balcón de Bizkaia rallyko pilotuakBalcóndeBizkaiarallykolehensektorekozazpikilometrozementutikegingodituztebiharJOSEBA DERTEANODurangalde Racing ElkarteakBalcón de Bizkaia rallyko bos-garren aldia (hirugarrena ja-rraian) antolatu du gaurko etabiharko. Gaur arratsaldean,Landako Gunean batuko diraegiaztapenak egiteko eta zapatuiluntzean ere bertan egingo du-te sari banaketa. Bihar goizeangoiz irten eta egun osoan bostsektoretan banatutako lasterke-tari aurre egingo diote 53 par-te-hartzaileek. Sektore bakoitzabirritan osatu beharko dutelakontuan hartuta, guztira, 81 kilo-metroizangoditurallyak.Iurretako kanposantu pareanhasiko den lehenengo sektorean,iaOizpuntaraigokoduteautoek,eta ibilbideko zatirik handiena(zazpi kilometro) zementuzkobidean egingo dute. Baina ez iazegin zuten lekutik, 3,7. kilome-troan gorantz eta ezkerretarahastendenbidetikbaino.Biharkoa Euskadiko RallyTxapelketako aurreneko probaizango da. Parte-hartzaileakhainbat mailatan ariko dira au-toen prestazioen arabera. Iazkotxapelduna, Xabier Lujua bilbo-tarra, biharko rallya irabaztekofaboritoen artean dago; baitaAingeru Castro laudioarra etaGorka Antxustegi markinarraere.AntxustegiEspainiakoRallyTxapelketa lehiatzen ere badabilSuzukigaz. Durangaldeko pilo-tuei dagokienez, ematen du IbanTarsicio atxondarra dela gorenibiliko dena. Jon Zalloetxebarriazornotzarra, Unai Solagurenatxondarra, Dani Benito aba-diñarra, Fernando Anton zal-dibartarra eta Eneko Goirienadurangarra ere irteera puntuanegongodira.Xabier Lujua bilbotarra (Durangalde Racing Elkartea), iazko Balcon de Bizkaia rallyan.1. SEKTOREAIurreta - Oiz(10,9 km.)Balcón deBizkaia (12,3 km.)Elorrio - Elgeta(4,5 km.)Elgeta - Soraluze(5,4 km.)Asentzio -Kanpazar (7,5 km.)2. SEKTOREA 3. SEKTOREA 4. SEKTOREA 5. SEKTOREAIurretako hilerri pa-rean hasi (8:45ean) etaOizen amaituko da,San Kristobal ermita-ra heldu baino kilome-tro bat lehenago. Ibil-bideko zazpi kilome-tro zemento gaineandira. Tarte azkarrada eta busti badago…Zaleek rallya ikustekotoki egokiak daudeladioteantolatzaileek.Iazko tarte bera da.Munitibarretik Urru-txura (09:31n hasita)Balcón de Bizkaia dei-turiko bidetik joangodira. Astei jatetxeraheldu aurretik, ezke-rretara hartuko dute,Maumerantz. Rallykosektorerik luzeena da.Birritan igaroko dute-nez, 24,6 kilometrotanaldeakegondaitezke.E l o r r i o n h a s i(15:50ean) eta Elgeta-ra doan mendatearenigoera da. Rallykosektorerik laburrenada, baina teknikokitrebea eta abila izateaeskatzen du. Hasieraneta amaieran bihur-gune itxi batzuk ditu,baina erdiko tarteannahiko ibilbide azka-rrada.Ia dena aldapa beherada.Sagarizenekoerre-ka albotik joango dira.Bidea zati batzuetanapurtuta dago. Hasie-ran pilotuak kontuzibiltzen zirela dioteantolatzaileek, bainabehin erritmoa hartu-ta, gidatzeko oso tartepolita dela. Errei bate-ko errepidetik ibilikodiraautoak.Bergarako Asentzionhasi eta Kanpazarreraigoko dira. Hasieranerrei bateko bidea da-go, eta ondoren, erreibitara zabaltzen da.Sektore honek zehaz-tasuna eskatzen du;berebiziko garrantziaizango du kopilotua-ren lanak. Arriska-tzen duenak denborairabazikodu.Kepa ArroitajauregiPilota teknikariaPilotazalea domekako fina-laren zain dago. Irujo eta Ai-marrek banakako eskularientxapela soineratu gura dute,eta horretarako, kantxa gai-nean jarriko dituzte berendohain guztiak. Apustuakerdi bana daude, nahiz eta as-kok Irujo oso fuerte dagoelaargudiatu iberoarra faboritojotzeko. Nik neuk, fede han-diagoa daukat Aimarrengan,jakin badakidan arren Irujopilotaririk handiena ere eze-rezeanuztekogaidela.Dena den, banakako esku-lariek eragiten duten burrun-dada horren azpian bada bes-te kontu bat, pilota mundura-kogarrantzitsuaizangodena,eta oso murgilduta ez dagoe-nak horren berririk ere izan-go ez duena seguruenik. As-tebete barru (ekainaren 28an,Abadiñoko Astola auzoan)Euskadiko Euskal Pilota Fe-derazioko presidente berriahautatuko da. Datozen lauurteetan pilota amateurra-ren gidaritza bere gain hartunahian, Elorrioko FernandoAzkaratek aurkeztu du bereburua, zeinak kantxak utzieta,urtebatzuklasaitasuneanpasatuostean,pilotarakoarrasartuadaukanberriro.Fernandok esperientziahandia du pilotan, kantxa ba-rruan Munduko Txapeldunizana1990eanEugirekinbate-ra, afizionatutan mila txapelirabazitakoa, profesionaletanerejokatutakoa...Orain,bestearlo bat jorratu nahi du berezein bere taldearen ezagupe-na baliagarri dela pentsatuta.Kantxan pilotazaleak betiizan zuen konfiantza handiaHilario handiaren semea-rengan, seguru kanpoko la-netarako ere hala uste duelaaskok.Zorteon!ADITUAREN TXOKOAAurten, Fernando
  27. 27. 2013ko ekainaren 21a, barikua | anboto 15Aisialdia GAZTE GARA GAZTE!MARKEL ONAINDIAEuropa mailako Stimulaproiektuan parte hartu duteElorrioko Institutuko ikas-leek. Zientziarenganako inte-resa piztea da egitasmoarenhelburua,etabideratzekolane-tan dabil Elhuyar Fundazioa.Gainera, Alemania, Erruma-nia, Irlanda eta Zaragozako(Espainia) erakundeek eresustatzen dute Stimula. Euro-patik emandako dirulaguntzabategaz bideratu dute, eta urtebirako iraupena dauka. Mo-mentuz,proiektuarenbarruangaratutako lehiaketa zelangeratu den argitaratu dute:Elorrioko bost ikaslek osatu-tako taldeak irabazi du, irlan-darregaz batera. Nerea Castro,Oihane Igartua, Ander Garcia,Iñigo Gallastegi eta Victor Ber-nedoizandirasaridunak.Elhuyarreko Danel Solaba-rrieta koordinatzaileak azaldudu proiektuak hiru atal dauz-kala: lehiaketa, inkestak etazientziagaz lotutako irteerabat. Elorriarrak Tecnaliarenegoitzarajoandira,esaterako.Erle inbaditzailea aztergaiLehiaketaren oinarria esperi-mentu zientifiko bat garatzeazen. Elorriarrek espezie inba-ditzaileen gaia lantzea erabakizuten, eta zehatzago esanda,erleinbaditzailearena.ZorioneFundazuri irakasleak azaldudu eurek egindako lana: “Ibiliziren euren kontura mendi-ra joan eta tranpak ipintzen,erlezain batengana joan, etaelkarrizketa egin zioten...”. Hi-ru-lau astetan egin zuten iker-keta, eta curriculum normalageratu behar izan zuten horre-tarako, Fundazurik adieraziduenez. Baina, irakasleentza-ko zein ikasleentzako aukeraitzela izan dela ohartarazi du.Zientziarekiko gogoa aurretikeduki izan dutela azaldu duFundazurik, eta orain gogotsuegindutelalan.Ikasleak tranpak ipintzenibili dira gusturen. Botilakmoztu, eta koñaka, anisa, etaazukrea nahasten zituzten ber-tan.Horrela,erleakerakartzenzituzten. Elorrioko erlezainbati elkarrizketa egin eta gra-batu egin zuten, bere iritziajasotzeko. Ikastetxeko ikaslebaten senidea da, eta horrega-tik jo zuten berarengana. An-tza denez, erlezain honek ez duikusi erle inbaditzailerik bereerlauntzetan.OndorioakElorriarren lana epaileei gus-tatu eta saria ematea erabakizuten. Ikasleek ez zuten esperolehiaketairabazterik,sorpresaizan dela aitortu dute. “Kla-serako lan bat bezala hartugenuen”, aipatu dute. DBHko3. mailako ikasleak dira ira-bazleak.Proiektuagaz jarraituz, ga-rrantzitsua izango ei da inkes-ta edo galdetegietatik irtengodiren emaitzak. Hori azaldudu Solabarrietak. Bere ustez,ondorioetako bat curriculumaegokitu beharra izango da:“Horrelako lanak egitea askogustatzen zaie ikasleei, ira-kasleei ere bai, eta emaitzaona izaten da. Baina arazohandiena da, curriculumeanlandu behar izaten diren gau-zak geratu eta denbora hartubehar dutela hori egiteko”.Fundazurik eman du egoerahorren adibidea: “Zientzieta-ko arloan gertatzen dena dapraktikotasuna teoriak jatenduelaaskotan,apartekolanbateskatzen duelako. Jardueraknorberak landu behar izatenditu, dauzkazun baliabideeta-raegokituta”.Zientzien inguruko boka-zioa, Elorrion behintzat, piztuduteStimularenbidez.Saria eskuratu duten ikasleak, Zorione Fundazuri irakasleagaz eta Elhuyarreko Danel Solabarrietagaz.Zientziarekikointeresa pizteada egitasmoarenhelburuaLehiaketarenoinarria esperimentuzientifiko batgaratzea zenIkasleek ez zutenespero lehiaketairabazterik, sorpresaizan dela aitortu duteZientziarekiko interesa erakutsi dute ElorriokoInstitutuko ikasleek, Europa mailako lehian

×