Anboto 434

780 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Anboto 434

  1. 1. 2011ko urriaren 28a Herririk Herri anboto 10. urtea - 434 zk. durangaldeko astekaria 6 Kirola 18 Kultura 7 Ordu aldaketa www.anboto.org ELAk UGT salatu du Pierburgen, Durangaldeko Maratoi Erdia ‘Gorantz erori’ proiektuari buruz, Zapatutik igandera, “askatasun sindikala urratzeagatik” 03:00etan 02:00ak lehiatuko dute domekan Urkiolan Antton eta Ramiro musikariekin izango diraERREPORTAJEA 10-13 ETAk armak utzita, konponbiderantz Durangaldeko hildako biren senitartekoekin egon gara, eta hainbat herritar eta politikariren iritzien berri jaso dugu Ibon Garate “Ez dago dudarik biktimei errekonozimendua zor zaiela, baina biktima guztiei” M. Carmen Hernández “Giza eskubideen edozein urraketagaz identifikatzen naiz. Sufrimendua berdina da” K.A. J.C.Durango 2Maristak-ek Panamako proiektuamartxan ipini du, 23 ikaslegazZaldibar 4Elizaldeko plazaren historiaOndare JardunaldietanAtxondo 3Igerilekuak hustu egin dira urez,itxi eta hamar eguneraAbadiño 6Plenoa bertan behera, herritarbatek grabatu egin gura zuelako
  2. 2. H 2 2011ko urriaren 28a, barikua anboto HERRIRIK HERRI DURANGOIriondo familia Auzotarren“dezepzionatuta” batzordeak etaEstrasburgoren Erraldek ez duteerabakiagaz akordiorik lortuOrain zazpi urte, Haroko kanpin- Berrizen hiltegi berria egitekoean bizikletan zebilela, auto gida- finantziabideak aurkezteko epeari batek Enaitz Iriondo duranga- 2011 urtea amaitu arte luzatze-rra harrapatu zuen, 17 urteko gaz- ko prest zegoen Auzotarrentearen heriotza eraginez. Batzordea (Herriako ordezkariekHarrezkero, hainbat arrazoi tarte- eta hiltegiak eragindako auzotarko, gidariaren kontrako prozedu- batzuek osatua), beti ere, hori betera bat baino gehiago abiatu dute ezik 2012ko lehenengo eguneangurasoek. Justiziaren arloko esta- jarduera bertan behera uztekomentu guztietara jo dute, herri konpromisoa idatziz hartzenmailakoetatik hasi eta Europako bazuen Erraldek. Alde bien arte-Auzitegiraino. 2009an Estrasbur- ko batzarraren ondoren Herriakgoko Auzitegian errekurtsoa aur- jakinarazi duenez, "Erraldek ezkeztu zuten, eta asteon jakin dute du bermatu abenduaren 31 bai-nazioarteko auzitegiak euren erre- no lehenago finantziazioa lortukurtsoa atzera bota duela: “Dezep- dezakeenik. Ondorioz, negozia-zio handia izan da. Espainiako jus- zio prozesua amaitu ondoren, Maristak ikastetxeko ordezkariak Panaman izan dira proiektuaren jarraipena egiten.tiziaren gestio txarrari aipamen berau hasi aurretik geundenbat egingo ziotela espero genuen,gure urte luzetako borroka aintzathartuko zutela, baina hori ere ez”, egoera berean aurkitzen gara". Erralde finantziazio bila Panamako proiektua abiatudio Rosa Trinidad Enaitzen amak.“Dezepzioa izan da; Espainiako Erralderen esanetan, “Bizkaiko udaletara eta Aldundira” joko dute, “datozen egunetan”. Aldun- dute Maristek, 23 ikaslegaz diagaz aste bi barru batzartukojustiziak gaia ez duela ondo Elektrizitatearen arloan Hezkuntza Profesionaleko kurtsoa hasi dute dira. Udalei dagokienez, eskual-kudeatu onartzea nahi genuen” dean Durango, Iurreta eta Zaldi- bar dira Erralden ez dauden aristak ikastetxea Padre Maristak-Durango ikastetxeko Ez dakite hurrengo pausoazein izango den, baina argi du ezdirela “besoak gurutzutatuta” gera- herriak eta horietara joateko asmoa ere badute: “Bizkaiko hil- tegi bakarra gara eta zerbitzu M Arrupe izeneko proiek- tua gauzatzen dabil Pana- mako El Chorrillo auzunean. Bate- Maristak ikastetxeko ordezkariak bertan izan zuzendariak ikusi dutenez, 23 ikasleko lehenengo promozioa lanean hasita dago eta azpiegitu-tuko: “Egoera aztertuko dugu. Zer- publikoa eskaintzen dugu”. tik, inguru hura suspertzen lagun- rak ere eginda daude. Kurtsoarenbait egingo dugu, bestela justizia- Bitartean, azpiegituren jabe- du gura dute; bestetik, hango dira jarraipena egiten inaugurazioan Panamako langan sinesteri utziko genioke”. J.D. tza duen Durangoko Udaleko Bonifacio Pereira zentroan elek- arloko ministroa egon zen. hirigintza batzordea azaroaren trizitateagaz lotutako Hezkuntza Etorkizunari begira hartu- Bideoa: www.anboto.org 2an batzartuko da. J.D. Profesionaleko iraupen luzeko emanak internetez sendotu gura kurtsoa sortu dute. Etorkizunean Interneten bidez dituzte; bideokonferentzia bidez, Maristetako ordezkariak han hartu-emanak sendotu gura ikasleen arteko txatak sustatuz,422 lagunek parte hartu izan dira jarraipena egiten. Julen Elgeta proiektuko arduradun, dituzte ikasle eta irakasleekin irakasleen arteko foro teknikoe- kin… Panamako ikasle onenei Javier Uria proiektuko koordina- Durangon egoteko bekak sortzeadute Baqué lehiaketan tzaile eta Ricardo Zenikaonandia ere gura dute. J.Derteano.Durangoko gertaera historikoen gainean zen Madrilgo Kongresuan EAJko dipu- tatu den Josu Erkorekak Azterla- Azterlanen azpiegiturak nen azpiegiturak bisitatu zituen eguaztenean. Hantxe izan ziren , besteak beste, Durangoko eta Iurre- bisitatu ditu Josu Erkorekak tako alkate Aitziber Irigoras eta Ekonomia garatzeko teknologia zentroek duten Iñaki Totorikaguena eta Amanko- munazgoko presidente Oskar garrantzia nabarmendu du EAJko diputatuak Zarrabeitia ere. “Azterlan Euskadiko zentro teknologikoen arketipoa da”, Erkorekaren iritzizLaura Liaño, Naiara Vidal eta Iker Oceja. Erkorekak Azterlaneko Julian Iza- garen eskutik jakin zuen zentroDurangoko Turismo Bulegoak eta tu zituzten Durangaldeko taber- teknologikoan egiten dutenarenCafés Baquék bultzatutako lehia- na eta kafetegietan, uriko gertae- berri: “Azterlan Euskadiko zentroketak badu irabazlea: Naiara Vidal. ra historikoen berri emanez. Lehia- teknologikoan arketipoa da. Labo-422 parte-hartzaile izan dira, eta ketan www.baquedurango.com ratorio txiki moduan sortu zen etazozketa bidez eman dute saria. webean parte hartzeko gonbita ere apurka hazten joan da, lanarenHorrela, Ipad2 gailua eskuratu du egin zuten modu horretan. poderioz”. Erkorekak etorkizune-Vidalek, Laura Liaño Baquéko mar- “Parte-hartzea eta galdera- ko giltzarri moduan“ikerketa, berri-keting zuzendariaren eta Iker Oce- erantzun kopurua nabarmentze- kuntza eta hori guztia enpresenja turismo zinegotziaren eskutik. koak dira”, antolatzaileek azaldu ekoizpen prozesuetara aplikatze-Ekainean azukre-koskorrak bana- dutenez. M.O. ko abilezia” aipatu zituen. J.D. Azterlaneko Julian Izagak eman zion zentroaren berri.
  3. 3. Herririk herrianboto 2011ko urriaren 28a, barikua 3 H ELORRIO ATXONDO Igerilekuak Zaborraren etaAurrekontuetako kreditu apurtuta daude igerilekuenaldaketen berri eman dute eta urik barik geratu dira tasak igoko dira gehien56.000 euro eman dizkiote Ibarra eta gasolindegiko biribilguneak lotzeko Atxondoko igerileku handia apur- KPIaren igoera aintzat hartuta,azterketari; Aldapebeitia jauregia berrizteko 41.000 euro bideratu dituzte ka-apurka ura galtzen joan da tasak % 3 igotzea proposatu dute azkenaldian. Arrakala batzuk zitue- Atxondoko udalbatzan. Zaborra- la uste zuten, baina azken hile ren zerga eta igerilekuetako pre- honetan arazoa pentsatu baino zioak izango dira salbuespena. handiagoa izan dela ikusi dute; ige- Zabor bilketaren tasa % 5 rilekuak zarratu eta hamar egune- igoko dute etxebizitzen kasuan, tara ur guztia galdu du. eta fabrikei ere tasa igotzea pro- posatu dute, tamainaren arabe- ra, progresiboki, % 20raino. Igoe- Konpontzeko bide bi raren arrazoia azaltzerakoan, aztertzen dabiltza; kostua Juan Jose Nora alkateordeak esan 50.000 eta 80.000 euro du zaborretan batzen dena bitartekoa izango da Amankomunazgoari ordaintzen zaiona baino gutxiago dela; Amankomunazgoagaz 23.500 Rosa Elizburu Atxondoko euroko zorra dauka udalak. alkateak azaldu duenez, igerile- Igerilekuen prezioak % 15 eta kuak konpontzeko bide bi azter- % 18 bitartean igotzea proposa- tzen dabiltza. Aukera bat azpiegi- tu dute. Azaldu dutenez, "den- tura guztia kentzea da; aberia bora askoan" egon dira prezioak aztertu, konpondu eta berriro ige- igo barik, eta, gainera, orain gas- rilekuko egitura osoa jarriko luke- tua edukiko dute, apurtuta dau- te. Beste aukera igerilekuen gai- delako. Rosa Elizburu alkateak netik plaka bat jartzea izango litza- dioenez, batez ere kanpoko herri- teke, eta ondoren gainetik tarrentzako prezioak igo dituz- azulejuak ipintzea. Igerilekua kon- te: "Inguruko herrietan kanpo-Aldapebeitia jauregia berrizteko kreditu aldaketa onartu du udalak. pontzeak 50.000 eta 80.000 euro tarrentzako prezioak hemen bai- bitarteko kostua izango luke. A.U. no garestiagoak dira". A.U. lorrioko Udalak Ibarra eta da, etorkizunean jaso dezakeenE gasolindegiko biribilguneak lotzeko errepidea eginaurretiko ikerketa teknikorako kre- Mujikaren arabera, “ondare historiko eta artistiko hori erabilerari begira, batez ere. EAJk 8.260 euroko beste alda- keta bat proposatu du, estali bako GARAIditu aldaketa onartu du: 56.000euro. "Ipar-ekialdeko eremuan tra- zaindu” egin behar da igerilekuak egitea teknikoki egin- garria ote den aztertzeko. Bilduk Auto gidari bat hil da,fikoa hobetzeko proiektu garran- kontra bozkatu du, aldaketa atze-tzitsua da", Joseba Mujika alkateor-de eta hirigintza zinegotziaren Aldapebeitia jauregiaren berrizte eta egonkortzerako 41.000 ra boteaz. Bilduren ustez, kirol- azpiegituretan beste lehentasun arbola bat gainera jausitaustez. Dioenez, kanpo-eraztuna euroko aldaketa egin dute; egitu- batzuk ditu herriak. EAJk, jarrera Oizerako bide batean gertatu zen ezbeharra,egitea aurreikusita dago, Berriz eta ran arazo handiak ditu. Mujikaren hori "penagarria" dela deritzo,Durangorako trafikoa Elizburu eta arabera, "ondare historiko eta "ilusioa sortzen duen proiektua astelehenean; 69 urteko garaitarra hil zenSan Pio kaleetatik ateratzeko. artistiko hori zaindu" egin behar delako". M. Onaindia Istripua astelehen goizeko barruan harrapatuta gelditu eta 09:15ean gertatu zen, Oiz mendi- bertan hil zen; medikuek ez zuten IURRETA ra doan mendiko pista batean, BI- ezer egiteko aukera izan. 3341 errepidetik gertu, Garai eta Behin tramite judizialak egin-Mali ezagutzeko gonbita batuz. Ekintzak doan izango dira, Ibarretxe kultur etxean. Goiuria artean. Ertzaintzak azal- du duenaren arabera, haizearen da, gorpua Bilboko institutu forensera eraman zuten. Ertzain-egingo dute azaroan 2009an sortu zen Fasodene- ko (Goiuria kulturguneanbatzen dira) kide Souleymane Konatek eraginez arbola handi bat pista honetatik zihoan lur orotako auto- mobilaren gainera jausi zen. 69 tzak atestatua zabaldu zuen ger- tatutakoa argitzeko. Martitzenean egin zuten hildakoaren aldeko‘Munduko Paisaiak: liburutegiak topaleku’ Iurretak eskainitako laguntza urteko gidaria ibilgailuaren hileta elizkizuna. eskertu du, eta, “harro” eta “eskerekimenak Mali hartuko du hizpide aurten onez” hartu dute egindako gon- Haizetea bita: “Nor garen, gure musika eta Arbola handi bat pistatik Astelehenean haize bolada zaka-Lehenago Rumania eta Maroko (80tik gora bazkide dira, Duran- artisautza... ezagutarazi gura ditu- zihoan automobilaren rrak izan ziren inguruetan, etalegez, aurten Mali izango du ardatz galdekoak eta Bilbokoak) elkar- gu. Ikusten gara-eta baina, ez gara gainera jausi zen Oizen bertan neurtu zituzten hai-Munduko Paisaiak: liburutegiak teak egitarau zabala lotu dute ezagutzen”. Parte hartzera deitu ze indartsuenetakoak: 129 km/htopaleku ekimenak. Jaurlaritzako “Mali Iurretara eta iurretarrak dute. A.Basauri abiadurakoak. M.O.Liburutegi Zerbitzuak Iurretakoa Malira hurreratzeko”, Iñaki Toto-hautatu du beste behin, beste rikaguena alkateak dioenez.bederatzi liburutegigaz, Bibliote- Horrela, azaroan 2tik 16rakoken Nazioarteko Eguneko ekime- egitaraua osotu dute: erakuske-nerako. Bibliotekak eta Fasoden ta, bideoforuma, jaia, antzerkia...Ibarretxe kultur etxean egin dute aurkezpena aste honetan.
  4. 4. Herririk herriH 4 2011ko urriaren 28a, barikua anboto ZALDIBAR OTXANDIO Haurreskolako XXIII. Margo plaza berriak, Lehiaketa hurrengo egingo dute ikasturterako domekan Gobernu taldearen lehentasu- Urriaren 30eko margo lehiaketan nen artean dago hezkuntza ere- parte hartuko dutenen euska- mua, eta horren baitan Haurres- rriak 09:00etatik 10:00etara zigi- kolaren hedapena kokatzen da. latuko dituzte Bolalekuan. Lanak, Arantza Baigorri alkateak azaldu 14:30 baino lehen aurkeztu duenez, udalean sartu zirenean beharko dira toki berean, eta sari Partzuergoagaz batu ziren plaza banaketa 17:30ean egingo dute. faltaren arazoaz berba egiteko, Irabazleak 700 euro jasoko ditu; baina "ordura arte Partzuergoan bigarrenak 500 euro eta hiruga- ez zeukaten informaziorik". rrenak 350. Herriko onenak 200 euro irabaziko ditu. Gaia aukeratzerako orduan Hartu-emanetan egon dira antolatzaileek ipini duten baldin- Partzuergoagaz, baina, tza bakarra haizetara eta Otxan-Jaietan balkoitik balkoirako bertso saioa egiten dute Elizaldeko plazan. Delfin Zubizarreta “tamalez”, ez dute lortu dion edo inguruetan izatea da. Neurriei dagokionez, 30X43 zen-Elizaldeko plazaren historiaren timetrokoak izan behar dute gitxienez. Aurkezten diren lane- kin salmenta-erakusketa ere 21 plaza horiek 2012koberri Ondare Jardunaldietan irailerako egongo direla ziurtatu dute Partzuergotik egingo dute. Udalak lehiaketa horretako partaideen bazkaria ordainduko du.Bihar goizean izango dira ekitaldiak; lehenengo bisita gidatua egingo dute, Mikologia erakusketa10:30ean, eta gero bertso-pilota zein dantza erakustaldia, 13:30ean "Bitartean udaletik pauso Domekan beste ekimen bat ere guztiak eman ditugu erabiltzen badago. Kementsu eta Miru Gain aldibarko Elizaldeko plaza- 1800. urtearen inguruan erai- dorrea atxiki zitzaion. Agintaritza ez zen modulua bere lekuan jarri mendigoizale elkarteek XXII.Z ren historia ezagutzeko aukera eskainiko dute, bihar,Gerediaga elkarteak, Urkiola lan- ki zuten Zaldua plaza izenez ere ezagutzen dena. San Andres eliza buru, bere atariak udaletxeari eta zibila, eliz aginpidea, zerbitzu publikoa, etxebizitza eta aisialdia biltzen ziren espazio publiko har- eta ekipatzeko; horrela, Patzuer- goak aurrekontuetan sartuz gero, urtarrilerako guztia prest egon Mikologia Erakusketa antolatu- ko dute udaletxeko arkupean. Perretxiko dastaketa ere egingoda garapenerako elkarteak eta eskolari lekua eman zion, eta kan- tan. Antolatzaileen esanetan, zitekeen", dio Baigorrik. Ordu- dute. Bihar 09:30ean plazatikeskualdeko zenbait udalek era- pandorreari herri-erlojuaren XVIII. eta XIX. mendeetan herri- tik hartu-emanetan egon dira, irtengo dira perretxiko bila; beretzen dituzten Ondare Jardunal- kulturak balio berri bat eskuratu “baina tamalez, ezin izan dugu kabuz doanak 13:00ak arte era-dien baitan. Goizeko 10:30ean bisi- zuen: ilustratuek interesa azaldu lortu", dio. Beste herri batzue- man ditzake Kultur Etxera.ta gidatua burutuko dute, frontoi- 1880 inguruan eraiki zuten zuten musika, dantza, kirol, hiz- kin konpromisoa hartuta izatea Gaur da, bestalde, argazki-tik irtenda. Eguerdian, 13:30ean, Zaldua plaza izenez ere kuntza eta abarrekiko. eta diru falta izan dira arrazoiak. gintza, sabel dantza, egur lanke-bertso-pilota jaialdia eskainiko ezagutzen dena; hainbat Bisitarako erreserba egiteko Partzuergotik ziurtatu dute ta eta joskera tekniken ikastaroe-dute, eta amaitzean nesken soka- zerbitzu biltzen zituen europaondarea@gmail.com hel- 21 plaza horiek 2012ko irailera- tan izena emateko azken eguna;dantzak hartuko du plaza. bidea sortu dute. M. Onaindia ko egongo direla. M.O. udaletxean egin behar da. J.D. DURANGALDEA BERRIZ MALLABIADomu Santu, Izarren Distira Lumagorrijoandakoez Hiru igoera onartu lehiaketa prest oilasko pintxoakakordatzeko zapatuko gala dituzte datorren urteko banatuko diraeguna erakustaldirako ordenantza fiskaletarako urriko jaietanHildakoak gogora ekartzeko egu- Elorrion, Berrizen eta Durangon Ezarritako aldaketekin bakarrik, proposamen Gaur, 16:30ean, umeentzako tai-na ospatuko da martitzenean; castingak egin ondoren, Izarren lerrak egingo dituzte eskolako fron-Domu Santu eguna, hain zuzen ere. Distiraren gala erakustaldia egin- “jasangarria” dela uste dute ordezkariek toian. 18:00etan, txupinazoa jaur-Hilerrietan goizetik iluntzera arte go dute, zapatuan, Durangoko ti eta enkarteladan batuko dira. Eliz-nabarituko dira jendearen joan- San Agustin kulturgunean. Gaz- Berrizko udalbatzak 2012rako Proposamen orokorra argu- peko pilota txapelketako finalaetorriak, azaroaren lehenean urte- teen sormena bultzatzea helbu- ordenantza fiskalak onartu ditu, diatzerakoan, Isoirdek zioen 19:00etan jokatuko dute.Taberne-ro geratzen den legez. Bakoitzak ru duen ekimeneko hautaketa aho batez. Zerga eta tasa gehie- aurreko urteetan “izoztu” arren tan bertso-poteoan Beñat Ugar-bereak norbere erara oroitzen proba epaimahai profesional nak ez igotzea erabaki dute, EAJk aurten ezin dela errepikatu. Bai- tetxea eta Gorka Imazek abestukodituen arren, asko eta asko dira san- batek burutu du, gazteei aholkuak eta Bilduk proposamen bateratua na, egoera ekonomikoa aintzat dute. Lumagorri oilasko pintxoaktu guztien egunean hilerrietara eman eta euren ikuskizuna hobe- aurkeztu eta gero. hartuta, aldaketa hauekin baka- jateko aukera eskainiko dute, 1,50bisita egiteko ohitura mantentzen tzen laguntzeko. Jarduera ekonomikoen gai- rrik, proposamen “jasangarria” euroren truke. Erromeria Trikile-jarraitzen dutenak. Aurtengo berrikuntza nabar- neko zerga %2,5 igoko dute, EAJ- litzatekeela. Bilduren iritziz, tase- ku taldeak girotuko du. menena ikus-entzunezkoak aur- ren ekimenez; gainerakoak ber- tan dezimalak biribilduko dituz- Zapatuan, 16:00etan, umeen- kezteko aukera da. Beraz, parte din geratuko dira. Tasetan, zabor te, batez ere, kirolguneetan sarre- dako olinpiadak antolatuko dituz-Asko eta asko dira hilerrietara hartzen duten gazteek bideokli- bilketak eta kirol zerbitzuetakoek rak errazteko asmoz. te. Gauean, Gatibu, KOP Zain eta ,bisita egiteko ohiturari eusten pak, film luzeak zein bestelako ere %2,5eko igoera izango dute. Esne Beltza taldeek kontzertuajarraitzen dutenak ikus-entzunezkoak aurkeztu Roland Isoird alkateak azaldu eskainiko dute. ditzakete. Sariei dagokienez, duenez, lan-hitzarmenaren Zabor bilketaren eta kirol Domekan, meza ondoren, “euskara onari” sari nagusia ira- ondorioz kirol-zerbitzu enpresek zerbitzuen tasek ere %2,5eko pilota partidak jokatuko dituzte. Joandako senide zein lagunen bazten dutenek bideokamera %14ko igoera aplikatuko dute, igoera izango dute Arratsalderako, mus, tute, asto etahilobi eta inguruak atontzeko bana eramango dute etxera. Berrizko Udala tasetan igoera briska txapelketa antolatu dute. Aiz-aprobetxatu ohi da, gainera, egun “Ikuskizun onena” aurkezten ezartzera behartuz. kolarien erakustaldia eta txokola-hori. Askok, bestalde, jendetza dutenek argazki kamera bana Amaieran, ordenantza fiska- tada plazan izango dira. J.G.ekidin guran, aurreko egunetan eramango dute, eta hirugarren len zein udaleko gainerako gaienegiten du osteratxoa kanposantu- sariagaz MP5 bana. Informazio Jarduera ekonomikoen zerga informazioa herritarrei helaraz- Zapatuan, Gatibu, KOP, Zainra, lore-sorta eta gainerakoak har- gehiago jaso gura duenak esku- %2,5 igoko dute; gainerakoak teko bide berriak aztertzeaz egin eta Esne Beltza taldeektuta. Ezohiko itxura hartzen dute ra du izarrendistira.com webgu- lehengo moduan geratuko dira zuten berba, aurrera begira jorra-egunotan inguruko hilerriek, nea. Tuentin ere badago infor- tzeko eztabaidagaia dela ondo- kontzertua eskainiko dutehorrenbestez, lorez jantzita. M.O. mazioa jasotzeko modua. J.G. rioztatuz. M.O.
  5. 5. Publizitateaanboto 2011ko urriaren 28a, barikua 5 P
  6. 6. Herririk herriH 6 Durangaldean labur 2011ko urriaren 28a, barikua anbotoOrfeoia eta Kriskitin, lehen Gerraosteko durangarrengonbidatuak elkarretaratzean bizipenak eta sentipenakAndereak elkarteak indarkeria sexistaren kontrako Karrika antzerki taldeak Lurra astinduz lanakontzentrazio kanpaina berria hasi du. Eguenero, estreinatu zuen joan zen barikuan, Durango20:00etan, elkarretaratzeak egiten dituzte Andra 1936 elkarteak eratutako Agurrik Gabeak eki-Mariko elizpean, eta hemendik aurrera, astero, menaren baitan. Santa Ana plaza agertoki har-Durangoko elkarte bat gonbidatuko dute. Atzo Kris- tuta, irudi, soinu eta narrazioekin gerraostekokitin dantza taldea egon zen; joan zen asteko gon- Durango islatu gura izan zuten. Jende ugari ber-bidatua, berriz, Sanfaustoetako pregoilari eta txu- taratu zen, eta antzezlanaren aurretik ekitaldipinero izan den Durangoko Orfeoia izan zen. xumea ere egin zuten. K.A. ABADIÑOELA eta UGTren arteko Plenoa bertan behera, etaauzia Pierburg-eko hurrengoaEuropako ordezkaritzan ateak itxita Bertan behera utzi zuen Jose LuisELAk “askatasun sindikala urratzeagatik” UGTren Navarro alkateak, udalaren Urenkontra aurkeztu zuen demanda onartu dute Partzuergorako sarrera eztabai- datzeko aurreikusi zuten eguaz- omunikabideetara bidali- Enpresa Batzordeko UGTko pre- teneko udalbatzarra. HurrengoK tako oharrean jakinarazi du Pierburg SA (Carbureibar)enpresako ELA sindikatuak, "aska- sidentea izan da batzorde horre- tan enpresa ordezkatu duena". "Indar korrelazioa aldatu egin plenoa ateak itxita egingo dute- la iragarri zuen alkateak. Aurretik, publikotik udalba-tasun sindikala urratzeagatik” da hauteskunde sindikalen tzarra bideoan grabatzen zebi-UGT ren kontra aurkeztu zuen ostean”, dio ELAk, eta “Komiteko len herritar bati grabatzeari uzte-demanda onartu egin duela Lan 13 kidetik 8k erabaki dute beste ko eskatu zion alkateak; “udalarloko Bilboko 4. epaitegiak. ordezkari bat joan behar dela Euro- honetako gehiengo politikoak ez ELAk azaldu duenez, enpre- pako batzordera". Hori horrela du grabatzerik nahi” argudiatusaren Europako batzordean ordez- izan arren, Lan Epaitegietan aur- zuen. Herritarrak, abadiñarrekkari bat dagokio Abadiñoko zen- kezturiko demandan ELAk salatzen “udaleko erabakien berri izantroari, eta “orain arte, hauteskun- duenez, "UGTko ordezkaria izan dezaten” grabatzen jarraitukode sindikalen aurretik zegoen da, Enpresako Zuzendaritzaren zuela erantzun zion. ezinbesteko laguntzagaz, Abadiño Aulkitik altxatu, plenoa ber- ordezkatzen ibili dena". tan behera utzi, eta hurrengoELA: “Zuzendaritzak eta UGTk Lan arloko epaitegiak arrazoia plenoa —besteak beste, Abadiñogehiengoaren erabakia ez eman dio ELAri, eta "zuzendari- Ur Partzuegoan sartu ala ez ezta-errespetatzeko zeukaten tzak eta UGTk gehiengoaren era- baidatzeko deitutakoa— ateakasmoa zapuztu du epaiak” bakia ez errespetatzeko zeukaten itxita egingo dutela iragarri zuen intentzioa zapuztu du." I.E. Lan arloko epaitegian aurkeztu zuen ELAk demanda. JoseLuis Navarro alkateak. I.E. MAÑARIA IZURTZAZelaietako jubilatuen Hainbat herritaretxeko Aste Kulturala Lau herritako dantzari argirik barikAzaroaren 21etik 26ra burutuko dituzte ekintzak gaztetxoak Euskal Jaian eguen goizez, Andra Mari dantza eta abesbatza elkarteakBost jarduera biltzen dituen Aste Durangoko Gora Gora antzer- antolatu du urriaren 30eko jaiko egitaraua sute bategatikKulturala antolatu dute, azaroaren ki-taldearen La terracita de doña21etik 26ra, Zelaietako erretira- Paula antzezlanaren emanaldia Eguazten gaueko haize boladektuen egoitzak eta udalak. antolatu dute, bestalde, azaroaren Durangaldeko lau herritako dan- Talde bakoitzetik 16 dantza- botatako arbola batek argi-indar Fibromialgiari buruzko ber- 22rako, Txanportan. tzariak hartuko dituzte urriaren ri gerturatzea aurreikusi dute kablea apurtuta sortu zen, suhil-baldi bategaz emango diote Aste Oskar Tejedorren Cuidadores 30eko, domekako, Euskal Jaian Andra Mari elkarteko antolatzai- tzaileek azaldu dutenez, sutea.Kulturalerako antolaturiko egita- filma emango dute, Donostiako Mañarian. Elorrio, Atxondo, Aba- leek, eta goizean goizetiko egita- Eguen goizeko 06:00etatikrauari hasiera, azaroaren 21ean: San Telmo Museora irteera egin- diño eta Durangoko taldeek har- raua dute prest. 09:00ak aldera arte, sua amata-Txanporta kultur etxean 19:00etan go dute eta bazkari bategaz itxiko tuko dute jaialdiaren aurtengo tzeko lanean jardun zuten Iurre-ipini dute horretarako hitzordua. dute egitaraua. I.E. edizioan parte. tako suhiltzaile-etxetik gertura- Elorrio, Atxondo, Abadiño eta tutako suhiltzaileek: sei ibilgai- Durangoko gaztetxoen lu behar izan zituzten. taldeek jardungo dute domekan Mañarian Argi-indar kable bat apurtu zuen eguazten gauez haizeak Kalejira egingo dute lehe- botatako arbola batek nengo, 12:00etan hasita, maña- riarren etxeetan bazkalduko dute, eta talde guztiek elkarrekin Alar- Gertakariaren eraginez, dea eskainiko dute. Eguraldiaren eguen goizean zehar argirik barik arabera, herriko plazan eta fron- egon dira Mañarian eta Izurtza- toian egingo dute 17:00etako dan- ko inguru batzuetan. tza emanaldia. I.E. Abiadura Handiko Trena egi- teko obren barruan dagoen tunel ingurutik Izurtzako gasolindegi- Mañarian zehar kalejira rainozabaldu zen sua. “Duran- egingo dute talde guztiek goko herri baso batzuk, eta Izur- 12:00etan, eta Alardea tzako bi-hiru baso pribatu har- 17:00etan, herriko plazan tu” zituen suak, lekuko batek Anbotori esan zionez . I.E./A.B.
  7. 7. anboto 2011ko urriaren 28a, barikua 7 K KULTURAMUSIKA ELKARRIZKETA“Oso inpultsiboaizan da kantaksortzeko modua”Antton abeslariagaz eta Ramiro bateria-jotzaileagaz batu garaasteon. Lander, Txaber eta Mikel taldekideekin batera Platerueneanaurkeztuko duten ‘Gorantz erori’ proiektuari buruz jardun duteAurretik,urteetan musika arloan jardun- Zelan sortzen dituzue kantak? Denokdakoak batu zarete proiektu honetan. elkarrekin egiten duzue?Noiz eta zelan batu zineten? R.: Lokalera eramaten du Anttonek oina-Antton: Lor, Malo edo Edan taldeetan ibi- rria. Ondoren, horren gainean lantzen dulitakoak gara. Nahiko gura barik sortu zen Landerregaz kantaren egitura, eta gerotal-proiektua, iaz. Lander eta ni aspalditik ibi- dekide guztien artean osatzen dugu.litakoak gara elkarrekin kantuak atontzen.Orain urte bi, Abadiñoko Gaztetxearentzat Udatik hona sortu duzue guztia?Azken akelarreraino kanta sortzeko elkar- A.: Uda aurretxoan sorturiko kantak ontzentu ginen baita, Ramiro eta biok. Taldekide jardun dugu udan, eta grabazioari ekinguztiok proiektu honetan ipinita daukagu diogu uda eta gero. Grabazioa eta grabazioorain arreta osoa. ondorengoak amaituta, zuzenekoak pres- tatzen dihardugu orain, azken aldian.Aurretik egin izan duzuenagaz ez dauka,baina, zerikusirik...Ramiro: Orain artekoagaz ez dauka zeriku-sirik; sorpresa gehien, beharbada, Antto- “Ekarpen handia egiten dunen jarraitzaileek hartuko dute. Bere ize-na darama, baina beste gauza bat da. Oso taldeak: asko ikasten dugupozik gaude diskoan lortu dugun soinua- guztiok elkarrengandik”gaz, eta zuzenean ere indartsuak dira kan-tak. Oso zuzenak izango dira kontzertuak. I.UrizarMusikaren mundutik aldenduta egon Non eta zelan egin duzue grabazioa?zara azkenaldian, Antton? R.: Ondarroako Santos Records estudioe- ro genuen beragaz. Kanta egin genuenean,A.: Sentsazio hori eman dezake; denboral- tan egin dugu. Oso grabazio erosoa izan zen; “Prestutasun osoz hartu zera pentsatu genuen: “Ze ondo joangodi batean kanpoan ibili naiz, eta baliteke teknikaria aspaldiko laguna dugu, eta etxe- litzatekeen hemen Aioraren ahotsa”, etaazken aldian isilago aritu izana, baina beti ko giroan egon ginen. zuen Aiora Renteriak prestutasun osoz hartuz zuen proposame-jarraitu dut musikagaz lotuta. na. Hartu arnasa kantako letra Sustrai Coli- Kolaboratzailerik eduki duzue? ‘Ohe hutsegiak’ kantan nak idatzi du, eta beste kanta bat Amets Arza-Talde moduan diharduzue,beraz,astero- A.: Aiora Renteriak (Zea Mays) abesten du kolaboratzeko proposamena” llus, Sustrai Colina eta Endika Zarrabeitia-ko entseguak eginez eta abar... Ohe hutsegiak kantan. Oso egun polita iga- ren bertsoetan dago oinarrituta. I.EstebanA.: Bai, sarritan elkartzen gara entsegueta-rako, gainera. Antton izena daraman proiek-tua izan arren, talde moduan funtzionatzendugu; talde soinua dauka musikak, eta ize- Gorantz erortzea: zortea lagun, ulertzeko modu bat ere iruditzen zai- gu: jausi eta berriro altxatuta ikastennak pertsonifikatzera eraman gaitzakeen dela bizitzan gehien”. Kontraesanarren, talde izaera osoa daukagu. zutunik jausteko era legez ulertuta puntu bat dauka, Antton taldeko abes- lariak eta Ramiro bateria-jotzaileakZergatik alboratu duzu bakarlari moduan onartzen dutenez, izenburuko esal-jardutea? Hautu kontzientea izan da? Baga-Biga disketxeagaz, Zabaltzen-en diak, “baina kontraesana ere bagara”.A.: Parte batean bada kontzientea. Hain- bitartez egingo dute Anttonek eta tal- Izenburuaren zergatia edo azal-bat arlotan, bakarrik jardutea baino askoz deak Gorantz erori diskoaren bana- pena entzun eta diskoak mezu bai-gustukoagoa dut talde-lana. Ekarpen han- keta. Horrez gainera, baina, hasiera- korra helarazten duen galdetuta,dia egiten du taldeak: asko ikasten dugu elka- tik eduki dute pentsatuta diskoa inter- baietz dio Anttonek: “Kanta batzuekrrengandik, eta momentu onak ere askoz netez ere eskaintzea, doan. Sare hasieran iluntasun puntu bat dauka-gehiago bizi dituzu. Taldearen soinuak sozialak ere asko erabiliko dituzte ten arren, argitasunez amaitzen dira”.askoz gehiago betetzen nau. musika zabaltzeko, diotenez. Gitarrak, baxua, perkusioa eta Gorantz erori ipini diote izenbu- pianoa eta sintetizadoreak uztartzenKantak sortzen diren sasoia ere gehiago rua diskoari. “Kanta guztiak bilduko dituzte taldean: “Beste soinu batzukdisfrutatzen da taldean? zituzten hitz batzuk bilatzen aritu erabili gura izan ditugu, eta gauzaA.: Askoz betegarriagoa da, bai. Askotan zuk ginen, eta horra ailegatu ginen”, azal- berria izan da taldean pianoa barne-daramazun ideia asko aldatzen da lokalean; du digu Anttonek. “Batetik, izenbu- ratzea”, azaldu digu Ramirok: “Kan-sarritan, ia amaituta zegoela uste zenuen ruaren esanahi literalari begiratuta, tei indar handia ematea lortu dugu”.kanta bati buelta osoa ematen diozu talde- gorantz erortzea zutunik jaustea Ibon Urizar elorriarrak eginda-kideekin landu eta gero. moduan ulertzen dugu: zortea edu- koa da diskoaren diseinua eta azale- kitzea. Konziente gara, hau dena zelan ko irudia, eta oso pozik daudela kon-Zelakoa izan da sormen prozesua? sortu den ikusita, zortedun garela. Bes- tatu digute musikariek; diskoarenA.: Oso inpultsiboa izan da: ia konturatu tetik, gorantz erortzearena, gauzak izaeragaz bat ei dator azala ere.barik joan ziren kantetarako ideiak sortzen.
  8. 8. KulturaK 8 2011ko urriaren 28a, barikua anbotoHISTORIA ZIKLOA GEURE DURANGALDEAErdi Aroko gizarteak baztertzenzituenei buruzko hitzaldi sorta Jose Julián BakedanoAzaroaren 3 eta 4rako antolatu du Krimenaren Historiaren Durangoko Zentroak, Erdi ZinegileaAroko baztertuei buruzko jardunaldia. Arte eta Historia Museoan izango dira hitzorduakD elituaren ataria:Erdi Aro- ko Iñaki Bazan zuzendariak egin- ko gizartearen baztertuak Azaroaren 3an, go dute zikloaren aurkezpena. Harry D’Abbadie D’Arrast izenburupean antolatu Valladolid, Salamanca, Cordo- 09:30ean, egingo dute ba, Malaga, Zaragoza, Cadiz,Valen-du Krimenaren Historiako Duran-goko Zentroak, aurten, berbaldi zikloaren irekiera tzia, Kantabria eta Euskal Herri- D’Abbadie familiako semea da, Estatu Batuetan zazpi filmzikloa. Zikloaren bederatzigarren ko unibertsitateetako irakasleek ekoitzi dituen Harry D’Abbadie zinema zuzendaria: Emaku-edizioa izango da Durangoko Arte eskainiko dituzte berbaldiak. meen zerbitzua, Parisko jaun bat, Serenata, Maitakeria zora-eta Historia Museoak azaroaren Besteak beste, Erdi Aroko garria, Dry Martini, Irria eta Topace filmak sortu ditu.3an eta 4an hartuko duena. Unibertsitateko gizarteak baztertuei buruz zeukan Lubitsch-en influentziagaz ekoitziriko filmak dira aipaturi- Librea eta doakoa izango da irakasleek emango irudiari buruz, prostituzioari eta ko horiek guztiak; mutuak lau, eta soinudunak hiru.zikloaren barruan antolatu dituz- sodomiari zein ospitaleko harre- Buenos Airesen jaio eta Hollywooden bizi izan zen zine-ten ekitaldi guztietarako sarrera, dituzte berbaldiak rari buruz jardungo dute. ma zuzendaria, eta bere dandy izaeragaz, Eleanor Boardmaneta, aipatu bezala, azaroko lehe- Zikloaren barruan, bestalde, aktoreagaz ezkondu zen.nengo eguenean eta barikuan mahai-inguruak, film emanaldia Tartean, besteak beste, Lope de Aguirre eta Daguerre ager-izango dira ekitaldi guztiak. Mahai-inguruak eta film eta Durangon zeharreko bisita tzen ziren bere familiaren zuhaitz genealogikoa eramaten omen Azaroaren 3an, Aitziber Irigo- gidatua ere egingo dute azaroaren zuen bere jantzietan.ras alkateak, Jon Kepa Garro Arte emanaldiak ere izango 3 eta 4rako Krimenaren Historia- Laguntasun berezia izan zuen Harry D’Abbadiek Cha-eta Historia Museoko zuzendariak ren Durangoko Zentroak antola- plinekin, eta haren zuzendari laguntzaile izan zen, gainera,eta Krimenaren Historia Museo- dira zikloaren barruan turiko jardunaldietan. I.E. Urrearen ametsa pelikulan. Espainian, Edgar Neville-gaz zeukan laguntasun handia, eta Errepublika garaiko pelikularik onena osatu zuen: zori-MUSIKA DISKO BERRIA txarrez, desagertua dagoen Alarcón-en Hiru puntako kape- ra lanean oinarrituriko Errotari bihurria.‘Karenka’ bigarren lana herriz 1990eko Donostiako Zinemaldian haren lanaren gaine- ko atzerabegirakoa antolatu zuten, eta José Luis Borau-ren D’Arrast jauna liburua kaleratu zuen Euskal Filmotekak.herri aurkezten dabil Xarma Euskaldun unibertsal honen figuraren inguruan sakon- du gura luketen guztiei gomendatzen diedan liburu zehatza da aipaturikoa.Eskoriatzako Inkernu tabernan egingo du disko berriaren aurkezpena Xarma laukoteak Urriaren 28an, gaur, Eskoriatzako Lehenengo diskoagaz alde- kienez, gai sozialak eta politikoak Inkernu tabernan egingo dute Xar- ratuta, honetan, taldearen eta kan- uztartzen dituzte. ma taldekoek bigarren diskoaren ten nortasuna zehaztuagoa dela Gaur hasi eta abendura arte, aurkezpena. Kanta berriak ez eze, azpimarratu dute taldekideek. disko berria aurkezteko hainbat pare bat kanta zahar ere joko dituz- Danbaka maketa lehiaketa iraba- hitzordu dauzkate lotuta: ikasle te kontzertu horretan. zi zutenetik sorturiko dozena bat egunean, Billabonan joko dute, Laukote legez baina bateria- kanta bildu dituzte disko honetan. esaterako, azaroaren 5ean. Izan jotzaile berriagaz jardungo dute Doinu gogorragoak eta azkarra- ere, Xarmak sorturikoa da Ikasle hemendik aurrerako lotuta dauz- goak osatu dituzte, eta letrei dago- Egunerako kanta. katen kontzertuetan Berriz eta Durangaldean, abenduaren Ondarroako Xarmako musikariek: 3an, Mallabiko Herrikoan, eta aurretik, besteak beste, Keike tal- abenduaren 4an, Durangoko Azo- dean aritutakoa den Denis Alber- “Taldearen eta kanten kako Ahotsenean joko dute. Intxor- di sartu da orain arte taldean jar- nortasuna zehaztuago ta 1937 kultur elkarteak Durango- dun duen Froufe berriztarraren ko azokan kaleratuko duen kanta ordez. Uztaileko azkeneko astee- dago disko honetan” bildumarako Ixiltasun hautsiaize- tan sartu zen Denis, baina Frou- neko kanta ere egin du Xarmak. fek grabatu du bateria. Orain aste bitik dauka taldeak Bi astetan egin zuten, abuz- www.xarmamusika.com webgu- tu amaieran, Danbaka maketa nea ere Interneten: ahalik eta jen- lehiaketaren saritzat jaso zuten Billabonan joko dute de gehienarengana zabaldu gura disko grabazioa, Arrasateko Shot azaroaren 5ean: bertako dute Ondarroa eta Berrizko musi- estudioan. Bigarren diskoa du kariek euren lana. Datozen astee- Karenka, 2010ean kaleratu zuena- Ikasle Egunean tako kontzertuetan ere salgai egon- ren ondoren, Xarmak. go da diskoa. I.E.
  9. 9. Kulturaanboto 2011ko urriaren 28a, barikua 9 KMUSIKA PLATERUENEAN erantzunak eta proposaturiko gaiei buruz-Gorka Urbizugaz hasiko ko gogoetak entzuleekin konpartitzen. Oholtza gainetik euren taldekideek lagunduta eta ehunka entzuleren aurrean jardutera ohituta dauden musikariak, zaleen Azaroaren 10ean EÑAUT ELORRIETAda Kantuaren Kantoia aurrean, giro gertukoago, etxekoago eta gozoagoan jarduten dira Platerueneko Kan- tuaren Kantoia zikloan; kantak eta azalpe- nak tartekatzen dituzte.Azaroaren 3an, 20:00etan, Berri Txarrak taldeko Gorka Urbizu Musikarion kantak giro intimoan entzu-izango da Platerueneko Kantuaren Kantoia zikloan. Puntako lau teko aukera izango da, beraz, azaroko lau eguen iluntzetan, Durangoko Plateruenean:euskal musikari izango dira lau eguenetan, berbaldi musikatuetan musikariek kanten sorkuntzari eta beste D hainbat gairi buruz konpartitu gura dituz- urangoko Plateruenetik Kantuaren ten bitxikeriak ezagutzekoa. Azaroaren 17an Kantoia berbaldi musikatuen pro- Orain urte biko udagoienean lehenen- MAITE ARROITAJAUREGI posamena luzatzen diguten hiru- goz antolatu zutenetik, Euskal Herrian musi- garren aldia da azaro honetakoa. Azaroko kagintzan diharduten puntako musikariak lau eguenetan, 20:00etan hasita eta doan igaro dira Platerueneko eszenatokian aton- izango dira berbaldi musikatuen hitzorduak. tzen duten oholtzatik; Anari, Mikel Urdan- Aurreko edizio bietan legez, Jonan Hernan- garin, Txuma Murugarren, Petti, Aiora Ren- dez kazetari durangarrak gidatuko ditu kan- teria, Imanol Ubeda, Rafa Rueda eta Xabi tagintza ardatz izango duten saioak. Bandini izan dira aurreko urteetan. Berri Txarrak, Ken7, Mursego eta Gose taldeetan jarduten duten musikari eta kan- tariak dira azaroaren 3, 10, 17 eta 24ko Pla- Azaroko lau eguen iluntzetan, terueneko elkarrizketa eta emanaldietako protagonistak. Lau talde horietan ahotsa doan izango dira Platerueneko Azaroaren 24an ipintzen duten lau musikari euskaldunekin Kantuaren Kantoiko emanaldiak INES OSINAGA daukate musikazaleek zita: Gorka Urbizu, Eñaut Elorrieta, Maite Arroitajauregi eta Ines Osinaga kontzertu jendetsuetan baino giro Abuztu amaieratik Berri Txarrak taldeak lasai eta gertukoagoan arituko dira, kantak, azaro amaieran kaleratuko duen Haria dis- koa grabatzen diharduen Gorka Urbizu nafarrak zabalduko du, beraz, Plateruene- Duela bi urtetik hona, puntako ko Kantuaren Kantoiaren hirugarren edi- zioa, azaroaren 3an. Hiruko formazio berria- kantariak batzen dira Kantuaren gaz taldeak kaleratuko duen hamabi kan- Kantoiko berbaldi musikatuetan tako zazpigarren disko horretaz ere jardungo dute, segurutik, Kantuaren Kantoian. I.E.DANTZA EMANALDIAKriskitin eta Menorcako dantzariak tzarik osatzen dutena. Gitarragaz, bandu- rriagaz, kriskitinekin eta panderoagaz ipin- tzen diote emanaldiari musika.domekako Durangon Folk jaialdian Dozena bat urtean antolatu du Kriski- tinek dantzaren eta musikaren bitartez kul- turartekotasuna lantzea helburu duen jaial-Urriaren 30ean, Durangoko Plateruenean, 18:30ean hasita izango da Durangon Folk 2011 jaialdiaren hitzordua dia; 1999ko abenduan prestatu zuten lehe- nengoz; Galeusca Folk izena ipini zioten Abuztuan Durangoko Kriskitin taldeko dan- orduan. Lehenengo edizio hartan, Galizia, tzariak izan ziren Menorcara bidaiatu eta Katalunia eta Euskal Herriko dantzari eta bertan dantza emanaldiak eskaini zituzte- musikariak batu ziren folklore trukearen nak; udazkenean, domeka honetan, Menor- bitartez elkar ezagutzeko. cako Ciutadellako taldearen bisita antola- tu dute Plateruenean izango den Durangon Folk jaialdiaren barruan. Gaur egun 30 musikari eta Urriaren 30ean, 18:30ean hasita, Menor- cako Ciutadellako Grup Folklóric des Born dantzarik osatzen duten taldea taldeko musikariak eta dantzariak izango da 1988an sorturiko Born dira, Durangoko Kriskitin taldeko dantza- riekin, Plateruenean emanaldia eskaintzen. Bigarren aldia da Menorcako taldea Duran- Durangon Folk izenagaz dihardute Kris- gora datorrena; orain bederatzi urte ere kitinekoek azken urteotan Durangon dan- Durangoko jaialdian parte hartu zuten. tza eta musikaren inguruko jaialdiak anto- 1988an sorturiko taldea da Grup Folkló- latzen. Domekan, urriaren 30eko arratsal- ric des Born, gaur egun 30 musikari eta dan- dean da aurtengo hitzordua. I.E.
  10. 10. ErreportajeaE 10 2011ko urriaren 28a, barikua anboto“Konponbidean aurrera egiteko berbaegin behar da, eta eskuzabalak izan” 2000. urtean Jesus Mari Pedrosa Durangoko Alderdi Popularreko zinegotzia hil zuen ETAk. Mari Carmen Hernández alargunagaz Anboton jarri dugu hitzordua, aro berri honen inguruan duen iritzia ezagutzeko. Zelan ezagutu zenuen ETAk bere jarduna e g i t e n d i t u e z z a i e l a k o i n t e re s a t ze n . behin betiko uzteko erabakia? Euskaldunan biktimen omenaldia anto- Eguen arratsaldean telefonoz deitu zida- latu zutenean, lehenengo aldian ez nin- ten elkarrizketa baterako, eta komunika- tzen joan, omenaldiak orokorrean ez tuaren zain zeudela esan zidaten. Ezagu- z a i z k i d a l a k o g u s t a t z e n . Bi g a r re n e a n tzera ematerakoan, berriz ere deitu zida- joan nintzenean, Maixabel Lasari esan ten. Horrela jakin nuen albistea. nion saiatzeko azkena izan zedin. Denok ez gaudela hor deritzot. Zelan hartu zenuen berria? Pozik hartu nuen. Nire senarra hil aurre- Norekin identifikatzen zara orduan? tik, 1999an su-etena izan zen, eta ondo- Sufrimendua sentitzen duen edonore- ren, 2000 urtean, hautsi egin zen. Sasoi kin. Gertutasuna sentitu dut GALen eta hartan zeozertara heltzeko esperantza Batallon Vasco Navarroren biktimen seni- nuen. Su-eten bakoitza hausten joan den tartekoekin. Terrorismo batek zein bes- esperantza izan da, baina oraingoan teak sortutako sufrimendua berdina da. ezberdina dela dirudi. Behin betiko izan- Identifikatzen gaituena sufrimendu hori go dela esatean, berba sinestu egiten da. Giza eskubideen edozein urraketekin dut, eta amaitu egin dela esan gura due- identifikatzen naiz. Giza eskubide guz- lakoan nago. Beraz, beste batzuetan bai- tiak berdin errespetatuak izan beharko no esperantza handiagoa daukat. lirateke. Senarrari gertatutakoa gogora ekarri zizun? “Giza eskubideen Bai. Sasoi hartan bera ere su-etenagaz ilusionatu zen. Ez zuen bizkartzainik edozein urraketagaz gura. Ez zuen ezer gura. Bera zerrenda batean zegoen, eta errazena zen berak identifikatzen naiz. beti ibilbide bera egiten zuelako. Meha- Sufrimendua berdina da” txatua zegoen. Oraingoan pozik nago, egoera horretan zeudenengatik, enpre- sariengatik eta beste pertsona batzuen- Elkarbizitza eta adiskidetzearen ingu- gatik ere bai. ruan zer iritzi duzu? Garrantzitsua da. Lehenengo pausoa Biktima berbagaz identifikatuta senti- eman dugu, eta bidea luzea izango da, tzen zara? baina berbagaz eta errespetuagaz egin- Ez naiz biktima moduan identifikatua go dugu. Minen bat eragin duena sentitzen. Hiltzen den pertsona da bikti- d a m u t z e a o n t z a t e m a n g o n u k e . Ni k ma; beraz, biktima baten senitartekoa n e u k h a s i e ra t i k b a rk a t u n u e n , n e u re i z a n g o n i n t z a t e k e. E z z a i t b e r b a h o r i burua askatzearren. Ez dut inork barka- gustatzen, eta eurekin egon naizen beste mena eskatzerik behar. askori ere ez. Talderen batean egon izan naizean, ez dugu beste berbarik topatu, Oraindik pauso asko eman beharko dira. eta gai honen inguruan jardun dugunean Orain berba egin behar da, eta oso komatxoen artean utzi dugu. eskuzabalak izan. Besteenganako erres- petua eta entzuten jakitea ere bai. Jen- Egunotan, biktimen inguruan berba asko dearen artean pauso txikiak eman dai- egin da han eta hemen. tezke. Gogoz, heldu daiteke horretara. Erabilia sentitu izan naiz. Orokorrean denok, uste dut. Klase politikoari intere- Zer irudituko litzaizuke presoen hurre- s a t z e n b a z a i o, b i k t i m a k p a r a p e t o ratzea? moduan jartzen ditu aldarrikapenen Sekula ez naiz dispertsioaren aldekoa baterako, eta beste batzuetan baztertu izan. Gertu egon zitezkeen, eta familiek sufrimendu gutxiago izan. Elkarrizketaren aldekoa zara? “Biktima moduan erabilita Politikariekin desilusionatuta egon naiz sentitu naiz. Interesatzen beti. Eurek interes asko dituzte. Gaine- ra, berba egiten lehenago hasi zitez- zaienean deitua eta keen denak. Zentzugabeker ia handia izan da. Sufrimendu handia eragin dute besteetan baztertua” alde guztietan. Estatu demokratiko batean, hobea edo txarragoa izanda ere, dena berbagaz konpontzea da onena. Aldarrikapen horiek beste modu batean egin zitezkeen. Gauzak beste modu “Sekula ez naiz batean eraman balituzte... Alde guztie- dispertsioaren alde egon. tan sufrimendu handia eragin du. Gertu egon zitezkeen eta Bateginez GKE an diharduzu. Nire baitarako asko ematen dit. Jesus familiek gutxiago sufritu” Mariri gertatuaren ondoren, ardura bat hartu eta beharra dutenengatik zeozer egi- Kepa Aginako teak lagundu egin dit. J. Guenetxea

×