Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Project proposal '' Alungoo Queen'' in khuvsgul

534 views

Published on

"Алунгоо Хатан" цогцолбор, паркийн төслийн санал /зургууд шинэчлэгдэж байгаа/
Судлаач,докторант С.Алтантуяа

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Project proposal '' Alungoo Queen'' in khuvsgul

  1. 1. QUEEN ALUNGOO( Эко цогцолбор, паркийнтөслийн тойм)Санаачилж, боловсруулсан докторант С.Алтантуяа1
  2. 2. ТӨСЛИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА Төслийн нэр:”Алунгоо хатан” цогцолбор, экопарк Төслийг хэрэгжүүлэх хугацаа: 2013-2016 он Төсөл хэрэгжүүлэх газар: Хөвсгөл аймгийнХөвсгөл нуурын эрэг орчим Төслийг санаачлагч,/зөвлөх гүйцэтгэгч/ :“Монголын Ногоон Уламжлал Сан”,“Алунгоо-Экологи” ТББ-ийн тэргүүн докторантС.АлтантуяаХолбогдох утас : Утас 99119169, 99198811Цахим хаяг: info@mglfoundation.org,info@alungooecology.org, sanduijav@yahoo.fr2
  3. 3. ТӨСЛИЙН ТАНИЛЦУУЛГА Энэхүү төслөөр Монгол угсаатны өндөр эмэгэх, түүхт эх хатдын дээд өрлөг Алунгоо хатанэжийн алсын холч ухаан мэргэн сургааль батүүнийг Монгол улсын төдийгүй дэлхийнтүүхэнд хойч үедээ мөнхлөн үлдээх зорилгобүхий цогцолбор, эко паркийг бүтээн босгохявдал юм. Төсөл боловсруулах нарийн судалгааныявцад энэхүү цогцолбор, парк нь тухайнүеийнхээ түүх, соѐлд тулгуурлан хийгдэх батэрээр Монголын уламжлал соѐл, экологийнтөв төдийгүй дэлхийн нэгэн соѐлын өв болохзорилготой юм.3
  4. 4. ТӨСЛИЙН ҮНДЭСЛЭЛ Алунгоо хатан Монголын түүхэнд байсан бодитхүн гэдгийг эрдэмтэд судалгаагаар нотолсонбөгөөд тэрээр МЭIII зууны үед Хөвсгөл аймгийнЧандмань-Өндөр сумын Аригийн гол орчимамьдарч байсныг Монголын нууц товчоо”-нддурдсанаар Чингис хааны язгуур удам нь дээдтэнгэрээс заяат төрсөн Бөртэ чоно, Гоо маралхоѐроос үүсэлтэй бөгөөд Чингис хааны язгуурын11дэх vеийн дээд євєг болох Добу мэргэнийгэргий Алунгоо хатан бол Чингис хааны алтанургийнхны эртний эмэг эх бөгөөд Бэлгүнүтэй,Бүгүнүтэй, Буха Хатаги, Бугуту Салжи,Бодончартэнгэрийн 5 хөвгүүдийг төрүүлжээ.Түүний нэгхөвгүүн болох Бодончараас Чингис хааныБоржигон овог үүссэн билээ. Ийнхүү түүхээ хойчүедээ биежүүлэн үлдээх ач холбогдолтой юм.4
  5. 5.  Алунгоо сэцэн хатан 5 хөвгүүддээ: Та таван хөвгүүдхугалсан нэжгээд мөс/сум/ мэт ганцаар явбал бусдадамархан ялагдана. Харин багцалсан таван сум мэт эвэетэй явбаас хэнд ч яахан дийлдэх билээ” гэсэн эвнэгдлийн алтан сургаалиа айлдсан билээ. Энэхүү сургааль нь өнөө үед зөвхөн Монгол орнытөдийгүй дэлхий дахины хөгжлийн холч мэргэнсургааль болох юм. 1992 онд Чингис хааны мэндэлсний 830 жилийнойгоор нутаг орноос нь Алунгоо хатан эжийн хөшөөгтүүний төрсөн нутаг Хөвсгөл аймгийн Чандмань-Өндөр сумын Аригийн голын хөвөөнд босгожээ. 2002 онд Чингис хааны мэндэлсний 840 жилийн ойнхүрээнд “Алунгоо хатан эжийн сургаалийн баяр”анхдугаар наадмыг бүсийн хэмжээнд зохионбайгуулсан байна. 2012 онд Чингис хааны мэндэлсний 850 жилийнойгоор бид энэхүү цогцолбор, паркийн шавийг улсынхэмжээнд тавьж ажлаа эхлүүлэх зорилготой байна.5
  6. 6. 6
  7. 7.  “Алунгоо хатан” цогцолбор, парк ньойролцоогоор 125 га газрыг хамрах ба түүний голд эвэеийн бэлэгдэл болсон багцалсан таван сум баруун гартаабарьж эрэлхэг , дайчин төрхтэй алсад эгц харан зогссон55м өндөр Алунгоо хатны хөшөө/биеийн баруун хэсгээрдээш лифт өгсөөд сум атгасан гар руу очдог байх /хөлийнорчим нь түүний гэр ордон байна. Таван тивийг бэлгэдсэн таван зүгт Бүгүнүтэй, Бэлгүнүтэй, Буха хатаги, Бухату салжи, Бодончар таван хүүхдийнтус бүр 25м өндөр хөшөө/дээш очих лифттэй/ хөлийнорчим нь түүний ордон байх ба эргэн тойронд цэцэрлэгтхүрээлэн ,сүйх тэрэгний , дугуйн, явган зам мөн гадна талдпаркийн сүрлэг хашаа байрлана. Цогцолбор, паркийн гол хэсэгт монгол улсын төрийнсоѐмбо болон хаан, хатан төрийн бат тулгуур болсонүндэсний бэлэгдэл бүхий логотой паркийн төв захиргаабайрлана.7
  8. 8. Цогцолборын төлөвлөлт: 2 Алунгоо хатан болон түүний 5 хөвгүүдийн гэр ордонбүгд өөр өөрийн онцлог загвар, зориулалттай байна. Цогцолбор-паркийн голд хөшөөний дор Алунгоо хатныалтан ордон байрлах ба энэ нь монголын уламжлалтүүхийн хүндэт өргөө болно. Түүний таван талд байрлах гэр өргөөнүүдийн голдтэнгэрийн 5 хүүгийн нэрээр нэрлэгдсэн их өргөө ордонтүүнийг тойрсон хотхонууд байрлана. 1.Бэлгүнүтэйн ордон, хотхонд Монголын үндэснийхувцас урлал, загвар гоѐлол зэрэг байх ба эртний хатад,хаадын хувцас, өмсгөлийг загвар өмсөгчид үзүүлжбайна. 2.Бүгүгүтэй ордон ,хотхонд Монголын эртнээсулбаалж ирсэн урлаг соѐлын дээжис болсон туульхайлах , морин хуур, уртын дуу, урлагийн хөгжим, бүжиггэх мэтээс гадна урлагын театр байрлаж жүжиг, дуурь,тоглолтууд явагдана .8
  9. 9.  3.Буха Хатагийн ордон, хотхонд: Монголынүндэсний хоолны урлаг,онцлогийг харуулантохижуулсан зоогийн газар, ресторан, барбекьюбайрлаж үндэсний ѐс заншлаар хийх хуримынболон бусад арга хэмжээнүүд зохиогдоно. 4.Бугуту Салжийн ордон, хотхонд: Үндэснийтоглоом, наадмын цэнгэлдэх хүрээлэн байна.Энд үндэсний спорт, урлагийн арга хэмжээнүүдзохиогдоно. 5.Бодончарын ордон, хотхонд:Монголын гарурчуудын бүтээл, туурвил,хөөмөл, баримал,сийлбэр, зээгт наамал,уран зураг гэх мэт олонсайхан бүтээлүүд , урлангуудын хамт байрлана.9
  10. 10. Цогцолборын төлөвлөлт: 3Дэд бүтэц Энэ цогцолбор хотхонд Монголын уран барилгынгайхамшгийг хийцэндээ шингээсэн үндэсний хэвмаягтай ландшафт хийгдэх ба -хиймэл нуур, -усан оргилуур,хүрхрээ -цэцгийн мандлууд -ногоон байгууламж бүхий цэцэрлэгт хүрээлэн -сүүдрэвч, сандал ширээнүүд -экологийн шийдэлтэй гэрэлтүүлэгнүүд -төрөлжүүлсэн , зориулалтын хогийн савнууд-эко зөвлөмж бүхий самбарууд -автомашин, автобусны зогсоолууд -тойрон аялал хийж байх явган ,дугуйн болон Алунгоохатны болон түүний хүүхдүүдийн нэр бүхий сүйхтэрэгнүүдийн явах замууд хийгдэх болно.10
  11. 11. 11
  12. 12. Цогцолборын төв хаалганы хэсэгт:“Та бүхэн Алунгоо хатан эжийн эвэеийн сургаалийг санаж, мөрдөжявбаас эв нэгдэл, энх амьдрал энэдэлхийд мөнхөд орших болно ”гэсэн гэрэлт самбар байрлана.12
  13. 13. 13
  14. 14. Цогцолбор -паркад явагдахүйл ажиллагаа-1: “Алунгоо хатан эжийн сургаалийн баяр” үндэснийболон олон улсын эв нэгдлийн дэлхийн фестиваль,их наадмууд зохион байгуулагдана. “Эв нэгдлийн онол” эрдэм шинжилгээний хурал,интертайнмэнт , эвент үйл ажиллагаанууд явагдана. Монголын алтан ургийн түүх, монголчуудынбахархалыг харуулсан цуврал үзэсгэлэн тавигдана . Үндэсний урлаг соѐлын арга хэмжээтоглоом,наадам явагдана. Экологийн холбогдолтой сургалт,семинаруудявагдана.14
  15. 15. Цогцолборт явагдах үйл ажиллагаа:2 “Алунгоо хатан” түүхэн кино, зурагт танилцуулгахийгдэнэ. “Алунгоо хатан” дуурь тоглогдоно. Нүүдэлчдийн соѐл, аж амьдралыг бодитоорхаруулж, танилцуулах арга хэмжээ зохиогдоно. Монголын уран гартнуудын гар урлалын гайхамшигтбүтээлүүдийн үзэсгэлэнг үзүүлнэ. Цогцолборт эко-уламжлал танхимууд, боловсролсургалтын төвүүд байна, тэдгээр нь нийтэдболовсрол олгох сургалт, онлайн цахим сургалтболон интерактив хичээлүүдийг бэлтгэх,ном сурахбичиг, гарын авлагууд гаргаж тараах гэх мэт олонажил хийнэ. Нэрэмжит номын сан , музей байна.15
  16. 16. Төслийн ач холбогдол Монголчууд бид түүхээ судалдаг ухаант ард түмэнбилээ.Иймээс Монгол түмэн бид “Алунгоо хатан”эжий дэлхийн удирдахуйн ухаанд “таван сумны онол”философийг анх гаргаж ирснийг баталж түүнийгайхамшигт сургаалийг үеийн үед дагаж, бүхдэлхийд түүний нэрийг алдаршуулах цогцолборбосгох, Бид нүүдэлчдийн оюун санааны соѐлын уламжлал,байгаль дэлхийгээ дээдэлж явдаг холч ухаантай ардтүмэн гэдгийг хойч үедээ мэдрүүлж тэдэнд өвлүүлэх, Монголын ард түмэн Алунгоо хатан эжийгээ шүтэжтүүнийг дэлхийн алдартан болгохын төлөөнэгдэх юм.16
  17. 17.  Энэхүү цогцолбор, парк нь хүүхэдзалуучуудын чөлөөт цагийг зөв өнгөрөөх,тэдэнд монголын түүх, соѐлоо гүнзгий танинмэдэх сурган хүмүүжүүлэх ач холбогдолтойюм. Гадаадын жуулчид манай соѐл, түүхтэйтанилцахад болон жуулчдыг татах чухалүзмэрийн газар болно. Монголын ардын урлалын шилдгүүд ,урчууд,авъяастан, дуучид , жүжигчид , бусадүйлчилгээний салбарынхан хоорондоо ойртоннөхөрлөж, гадаад, дотоодод танигдан улсорноо сурталчилна.17
  18. 18.  Сурагч, оюутны хичээлийн гадуурх сургалтуудномын сан, музей ажилласнаар монгол хүнийуламжлал соѐлыг судалж түүнийг амьдралдаахэвшүүлнэ. Эко аялалын сонирхолтой төв болно. Сүйх тэрэг, дугуй, явган замаар зочид , гэрбүлийн хамт чөлөөтэй зорчиж цогцолбор,парктай танилцан цагийг үр ашигтай өнгөрөөхчухал хэрэгцээт газар болно. Дүгнэхэд Монголын нийгэмд болон дэлхийдахины түүхэнд чухал ач холбогдол бүхийцогцолбор болохоороо онцлог юм.18

×