Bodemdegradatie

2,652 views

Published on

Published in: Travel, Business
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Bodemdegradatie

  1. 1. Schuivende schollen HAVO
  2. 2. Wegeners Pangea <ul><li>De vorm van continenten doet vermoeden dat ze heel vroeger één geheel hebben gevormd. </li></ul><ul><li>1912: Wegener reconstrueert het supercontinent Pangea. </li></ul><ul><li>Hij benoemde drie gebieden: </li></ul><ul><ul><li>Oercontinent Laurasia </li></ul></ul><ul><ul><li>Oercontinent Gondwana </li></ul></ul><ul><ul><li>Oeroceaan Panthalassa </li></ul></ul>
  3. 3. Continenten op drift <ul><li>Wegener kon niet duidelijk maken waardòòr Pangea uiteen zou kunnen drijven. </li></ul><ul><li>Animatie: http://www.odsn.de/odsn/services/paleomap/animation.html </li></ul>
  4. 4. De speurtocht van Wegener <ul><li>Wegener zocht tot aan zijn dood naar bewijzen voor zijn hypothese. </li></ul><ul><li>Hij vindt sterke aanwijzingen. De oorzaak van het verschuiven </li></ul><ul><li>van de aardschollen blijft echter een raadsel. De toonaangevende </li></ul><ul><li>wetenschappers laten zich niet overtuigen. </li></ul><ul><li>In de tijd van Wegener wist men al </li></ul><ul><li>dat: </li></ul><ul><ul><li>de oceaanbodems bestonden uit het zwaardere basalt </li></ul></ul><ul><ul><li>de continenten bestonden uit lichter granietgesteente </li></ul></ul>
  5. 5. Geen touw aan vast te knopen, totdat… <ul><li>De tegenwoordige verspreiding van afzettingsgesteenten en fossielen lijkt willekeurig. </li></ul><ul><li>Schuif de legpuzzel in gedachten in elkaar. </li></ul><ul><li>Welke patronen ontstaan? </li></ul>
  6. 6. Sterke aanwijzingen… <ul><li>Gletsjerkrassen uit de ijstijd in het Perm </li></ul><ul><ul><li>= met Zuidpool als middelpunt </li></ul></ul><ul><li>Fossiele planten uit dezelfde periode. </li></ul><ul><li>Aansluitende afzettingen van steenkoollagen. </li></ul><ul><ul><li>= fossiele moerasvegetatie </li></ul></ul><ul><ul><li>= gegroeid in vochtig warm klimaat </li></ul></ul>
  7. 7. Fossielen van dieren <ul><li>Fossiele dieren uit dezelfde periodes. </li></ul><ul><li>Opvallend: </li></ul><ul><ul><li>Steenkoollagen op Antarctica </li></ul></ul><ul><ul><li>Ook op Antarctica veel fossielen van leven in een tropische zee </li></ul></ul>Pangea
  8. 8. De aarde koelt nauwelijks af en krimpt niet <ul><li>Toenemende kennis over radio-activiteit: binnenste van de aarde blijft heet. </li></ul><ul><li>Men weet steeds meer over de opbouw van de aardbol: </li></ul>
  9. 9. Aardschollen in beweging <ul><li>Wat bewijst de continental drift? </li></ul><ul><li>Het oceaanreli ë f </li></ul><ul><li>Paleomagnetisme </li></ul><ul><li>Convectiestromen </li></ul>
  10. 10. Dieptemetingen in de oceanen <ul><li>Na 1950 wordt de oceaanbodem </li></ul><ul><li>in kaart gebracht </li></ul><ul><ul><li>Moholeproject </li></ul></ul><ul><li>Duidelijk patroon: </li></ul><ul><ul><li>Mid-oceanische rug </li></ul></ul><ul><ul><li>symmetrie </li></ul></ul><ul><ul><li>centrale kloof </li></ul></ul><ul><ul><li>dwarsbreuken </li></ul></ul><ul><ul><li>Eilanden </li></ul></ul><ul><li>De Mid-Atlantische rug is een </li></ul><ul><li>van de grootste bergketens </li></ul><ul><li>ter wereld. </li></ul>
  11. 11. Aardmagnetisme <ul><li>Magnetisme van de aardkern be ï nvloedt elke magneet op aarde </li></ul><ul><li>Kompasnaald wijst naar het magnetische noorden </li></ul><ul><li>Magnetische noordpool en zuidpool veranderen periodiek: </li></ul><ul><li>= geomagnetische polariteitsomkering </li></ul>Animatie: http://www.classzone.com/books/earth_science/terc/content/visualizations/es0803/es0803page01.cfm?chapter_no=visualization
  12. 12. paleomagnetisme <ul><li>Studie van het magnetisch verleden van de aarde. </li></ul><ul><li>Vulkanisch magma bevat minieme ijzerdeeltjes. </li></ul><ul><li>IJzer is magnetisch. </li></ul><ul><li>Bij uitvloeiing richten de ijzerdeeltjes zich naar het magnetisch veld. </li></ul><ul><li>Bij stolling liggen deze deeltjes vast in het gesteente. </li></ul><ul><li>De periode van de polariteit is bekend. </li></ul><ul><li> bepaling ouderdom gesteenten is dus mogelijk. </li></ul>
  13. 13. Een bergketen deelt de oceaan in twee ë n <ul><li>De ouderdom van de oceanische lithosfeer: rood is jonger, blauw is ouder. </li></ul><ul><li>De ouderdom neemt toe naarmate men verder van de mid-oceanische ruggen afkomt </li></ul>
  14. 14. convectiestromen <ul><li>Mantelconvectie: </li></ul><ul><li>Heet taai-vloeibaar mantelgesteente stijgt op </li></ul><ul><li>Zakt weer door afkoeling </li></ul><ul><ul><li>Vergelijk een convectiecel met een pan hete soep op een gaspit </li></ul></ul><ul><li>Platen worden meegevoerd </li></ul><ul><ul><li>Snelheid 2 tot 10 cm/j </li></ul></ul><ul><ul><li>Cyclus duurt miljoenen jaren </li></ul></ul><ul><ul><li>3 soorten plaatbeweging </li></ul></ul>
  15. 15. Divergentie: beweging uit elkaar
  16. 16. Divergentie: twee typen <ul><li>Locatie: </li></ul><ul><ul><li>Langs een breukgebied </li></ul></ul><ul><ul><li>Boven een mantelpluim </li></ul></ul><ul><li>Seafloor spreading: </li></ul><ul><ul><li>Oceaanplaten uit elkaar </li></ul></ul><ul><ul><li>Ontstaan van oceaanrug </li></ul></ul><ul><ul><li>Ontstaan van nieuwe zeebodem </li></ul></ul><ul><ul><li>~ voorbeeld Midatlantische rug </li></ul></ul><ul><ul><li>~ voorbeeld East Pacific Rise </li></ul></ul><ul><li>Continentale divergentie: </li></ul><ul><ul><li>Ontstaan van een slenk </li></ul></ul><ul><ul><li>Slenk wordt opgevuld met basalt </li></ul></ul><ul><ul><li>Slenkranden worden opgeduwd </li></ul></ul><ul><ul><li>~ voorbeeld Oost-Afrikaanse Slenk-Rode Zee- Golf van Aden </li></ul></ul>
  17. 17. Een mantelpluim als motor <ul><li>Welk soort stollingsgesteente komt naar boven uit de mantel? </li></ul>
  18. 18. Convergentie <ul><li>Een beweging naar elkaar toe: kiss of crash? </li></ul>
  19. 19. Soorten convergentie <ul><li>Subductie </li></ul><ul><ul><li>Zwaardere oceaanplaat onder de lichtere continentale plaat </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>oceaantrog </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>eilandenboog </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>sediment wig </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>heftig vulkanisme </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Oudere oceaanplaat onder jongere oceaanplaat </li></ul></ul><ul><ul><li>Continentale plaat tegen continentale plaat </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Plooiingsgebergte </li></ul></ul></ul><ul><li>Welke voorbeelden kun je noemen? </li></ul>
  20. 20. Subductie dichtbij <ul><li>Op de grens van Trias en Jura (-180 mln j): ontstaan van de Tethyszee tussen Afrika en Europa </li></ul>
  21. 21. Opgaan, blinken en verzinken… <ul><li>Vanaf Krijt (-135 mln j) schuift Afrika weer naar Europa toe. </li></ul><ul><li>Tethyszee wordt dichtgeknepen. </li></ul><ul><li>Subductiegebied schuift oostwaarts (roll back). </li></ul><ul><li> Afrika schuift onder en over de Europese plaat. </li></ul><ul><li>Alpiene plooiingsfase </li></ul><ul><ul><li>Alpen, Pyrene ë n, Jura, Karpaten </li></ul></ul>
  22. 22. Transforme breuk <ul><li>Grens waar twee platen langs elkaar schuiven </li></ul><ul><li>~voorbeeld San Andreasbreuk </li></ul><ul><li>~aan weerszijden van de Midoceanische rug </li></ul><ul><ul><li>Geen vorming of vernietiging van aardkorstmateriaal </li></ul></ul><ul><ul><li>Veel aardbevingen </li></ul></ul>
  23. 23. Plaattektoniek in het kort <ul><li>Platentektoniek is een samenhangend geheel van wisselwerkingen tussen delen van de aardkorst. </li></ul><ul><li>De beweging een de wisselwerking (interactie) worden veroorzaakt door de interne hitte van de aarde. </li></ul><ul><li>De processen verlopen langzaam en zijn onderworpen aan constante natuurwetten. </li></ul><ul><ul><li> actualisme </li></ul></ul><ul><li>Plaatbewegingen veranderen de aardkorst: vulkanen, aardbevingen, gebergten en diepzeetroggen. </li></ul>

×