5. urządzenia przeciwpożarowe

9,386 views

Published on

  • Be the first to comment

5. urządzenia przeciwpożarowe

  1. 1. URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  2. 2. <ul><li>DEFINICJA URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWEGO </li></ul><ul><li>Według Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563 z dnia 11.05.2006 r.) przez urządzenia przeciwpożarowe rozumie się urządzenia (stałe lub półstałe, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie) służące do wykrywania i zwalczania pożaru lub ograniczania jego skutków, a w szczególności: stałe i półstałe urządzenia gaśnicze i zabezpieczające, urządzenia wchodzące w skład dźwiękowego systemu ostrzegawczego i systemu sygnalizacji pożarowej, w tym urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe, urządzenia odbiorcze alarmów pożarowych i urządzenia odbiorcze sygnałów uszkodzeniowych, instalacje oświetlenia ewakuacyjnego, hydranty i zawory hydrantowe, pompy w pompowniach przeciwpożarowych, przeciwpożarowe klapy odcinające, urządzenia oddymiające, urządzenia zabezpieczające przed wybuchem, oraz drzwi i bramy przeciwpożarowe, o ile są wyposażone w systemy sterowania. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  3. 3. <ul><li>Sygnalizacja pożarowa </li></ul><ul><li>Stosowanie systemu sygnalizacji pożarowej, obejmującego urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe, służące do samoczynnego wykrywania i przekazywania informacji o pożarze, a także urządzenia odbiorcze alarmów pożarowych i urządzenia odbiorcze sygnałów uszkodzeniowych, jest wymagane w: </li></ul><ul><li>budynkach handlowych lub wystawowych: </li></ul><ul><ul><li>jednokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 5 000 m 2 </li></ul></ul><ul><ul><li>wielokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 2 500 m 2 </li></ul></ul><ul><li>teatrach o liczbie miejsc powyżej 300; </li></ul><ul><li>kinach o liczbie miejsc powyżej 600; </li></ul><ul><li>budynkach o liczbie miejsc służących celom gastronomicznym powyżej 300; </li></ul><ul><li>salach widowiskowych i sportowych o liczbie miejsc powyżej 1 500 </li></ul><ul><li>szpitalach, z wyjątkiem psychiatrycznych, oraz w sanatoriach – o liczbie łóżek powyżej 200 w budynku </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  4. 4. <ul><li>SYGNALIZACJA POŻAROWA </li></ul><ul><li>szpitalach psychiatrycznych o liczbie łóżek powyżej 100 w budynku; </li></ul><ul><li>domach pomocy społecznej i ośrodkach rehabilitacji dla osób niepełnosprawnych o liczbie łóżek powyżej 100 w budynku; </li></ul><ul><li>zakładach pracy zatrudniających powyżej 100 osób niepełnosprawnych w budynku </li></ul><ul><li>budynkach użyteczności publicznej wysokich i wysokościowych; </li></ul><ul><li>budynkach zamieszkania zbiorowego, w których przewidywany okres pobytu tych samych osób przekracza 3 doby, o liczbie miejsc noclegowych powyżej 200; </li></ul><ul><li>budynkach zamieszkania zbiorowego nie wymienionych w pkt 11, o liczbie miejsc noclegowych powyżej 50; </li></ul><ul><li>w archiwach wyznaczonych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych; </li></ul><ul><li>muzeach oraz zabytkach budowlanych, wyznaczonych przez Generalnego Konserwatora Zabytków w uzgodnieniu z Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej; </li></ul><ul><li>ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym, wojewódzkim i resortowym </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  5. 5. <ul><li>SYGNALIZACJA POŻAROWA </li></ul><ul><li>centralach telefonicznych o pojemności powyżej 10 000 numerów i centralach telefonicznych tranzytowych o pojemności 5 000 – 10 000 numerów, o znaczeniu miejscowym lub regionalnym; </li></ul><ul><li>garażach podziemnych, w których strefa pożarowa przekracza 1 500 m 2 lub obejmujących więcej niż jedną kondygnację podziemną; </li></ul><ul><li>stacjach metra (kolei podziemnych) </li></ul><ul><li>dworcach i portach, przeznaczonych do jednoczesnego przebywania powyżej 500 osób; </li></ul><ul><li>bankach, w których strefa pożarowa zawierająca salę operacyjną ma powierzchnię przekraczającą 500 m 2 </li></ul><ul><li>bibliotekach, których zbiory w całości lub w części tworzą narodowy zasób biblioteczny. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  6. 6. <ul><li>W przypadku wyposażenia obiektów w stałe urządzenia gaśnicze dopuszcza się nie wyposażenie ich w system sygnalizacji pożarowej. Nie dotyczy to obiektów, w których system sygnalizacji pożarowej jest niezbędny do uruchamiania urządzeń przewidzianych do funkcjonowania podczas pożaru. Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, jest obowiązany uzgodnić z właściwym miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej sposób połączenia urządzeń sygnalizacyjno-alarmowych systemu sygnalizacji pożarowej z obiektem komendy Państwowej Staży Pożarnej lub obiektem wskazanym przez tego komendanta. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  7. 7. <ul><li>Podstawowe zadania instalacji sygnalizacji pożarowej w obiekcie zabezpieczanym to: </li></ul><ul><li>wykrycie pożaru w początkowej fazie rozwoju, </li></ul><ul><li>powiadomienie służb ochrony obiektu o zaistniałej sytuacji pożarowej </li></ul><ul><li>wyłączenie układów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, </li></ul><ul><li>wyłączenie urządzeń oddymiających dla zapewnienia bezpiecznej ewakuacji ludzi z zagrożonej strefy pożarowej </li></ul><ul><li>zamknięcie otworów w ścianach oddzieleń przeciwpożarowych, klap w kanałach wentylacyjnych zabezpieczając przed przedostaniem się pożaru do innych stref pożarowych w obiekcie, </li></ul><ul><li>włączenie instalacji rozgłaszania alarmowego powiadamiając osoby przebywające w zagrożonej strefie o niebezpieczeństwie nie tylko pożarowym, </li></ul><ul><li>uruchamianie systemów gaśniczych, </li></ul><ul><li>sterowanie innymi urządzeniami w obiekcie mającym wpływ na bezpieczeństwo ludzi np. sprowadzanie wind na parter, </li></ul><ul><li>w przypadku zastosowania monitoringu pożarowego – powiadamianie najbliższej jednostki straży pożarnej o wystąpieniu zagrożenia pożarowego i stanie technicznym instalacji pożarowej w obiekcie. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  8. 8. <ul><li>CZUJKA POŻAROWA </li></ul><ul><li>Czujka pożarowa – element automatycznego systemu sygnalizacji pożarowej, zawierający co najmniej jeden czujnik, który reaguje na odpowiednie zjawiska fizyczne lub chemiczne w celu sygnalizowania w centrali sygnalizacji pożarowej. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  9. 9. <ul><li>Czujki pożarowe biorąc pod uwagę parametr wykorzystywany do sygnalizacji pożarowej dzielimy na czujki ciepła, dymu, płomieni i gazu. </li></ul><ul><li>Czujka ciepła – czujka czuła na nienormalną temperaturę i/lub szybkość narastania temperatury, lub różnice temperatur. </li></ul><ul><li>Czujka dymu – czujka czuła na stałe lub ciekłe produkty spalania i/lub pirolizy. Czujki dymu podzielono ze względu na zjawiska wykorzystywane w detekcji na jonizacyjne i optyczne czujki dymu (rozproszeniowe i na światło pochłonięte). </li></ul><ul><ul><li>Czujka dymu jonizacyjna – czujka czuła na produkty spalania zdolne wpłynąć na prąd jonizacji płynący przez jej komorę jonizacyjną. </li></ul></ul><ul><ul><li>Czujka dymu optyczna (fotoelektryczna) – czujka czuła na produkty spalania zdolne wpłynąć na pochłanianie lub rozpraszanie promieniowania w podczerwonym, widzialnym i/lub nadfioletowym zakresie widma elektromagnetycznego </li></ul></ul><ul><li>Czujka płomienia – czujka, która reaguje na promieniowanie emitowane przez płomień (na podczerwień i ultrafiolet lub wielobarwowe). </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  10. 10. <ul><li>W zależności od sposobu w jaki czujki pożarowe reagują na wykrywany parametr pożaru dzielimy je na: </li></ul><ul><li>Namiarowe – czujki, których zadziałanie następuje z chwilą, gdy mierzony parametr przekracza określoną wartość w dostatecznie długim przedziale czasu, </li></ul><ul><li>Różnicowe – czujki, które analizują parametr w dwu lub w kilku miejscach. Zadziałanie ich następuje wówczas, gdy zazwyczaj mała, różnica wartości mierzonych parametrów przekracza określoną wartość w dostatecznie długim przedziale czasu, </li></ul><ul><li>Różniczkowe – czujki, których zadziałanie następuje wówczas, gdy prędkość zmiany mierzonego parametru przekracza określoną wartość w dostatecznie długim przedziale czasu. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  11. 11. <ul><li>Czujki ze względu na cechy konstrukcyjne dzielimy na: </li></ul><ul><li>Czujki punktowe – czujki, których zadziałanie następuje z chwilą zmiany mierzonego parametru w otoczeniu jednego stałego punktu, </li></ul><ul><li>Czujki wielopunktowe – czujki, których zadziałanie następuje z chwilą zmiany mierzonego parametru w otoczeniu kilku stałych punktów, </li></ul><ul><li>Czujki liniowe – których zadziałanie następuje z chwilą zmiany mierzonego parametru w otoczeniu liniowego czujnika. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  12. 12. <ul><li>W zależności od sposobu przekazywania sygnału do centrali czujki możemy podzielić na: </li></ul><ul><li>Dwustanowe – czujka, która przekazuje sygnał wyjściowy określający jeden z dwóch stanów, odpowiadających warunkom albo dozorowania albo alarmowania </li></ul><ul><li>Wielostanowe – czujka, która przekazuje sygnał wyjściowy określający jeden z ograniczonej liczby (więcej niż dwóch) stanów, odpowiadających dozorowaniu, alarmowaniu i innym warunkom. </li></ul><ul><li>Analogowa – czujka, która przekazuje sygnał wyjściowy określający wartość mierzonego zjawiska (może to być prawdziwy analogowy sygnał lub cyfrowo zakodowany odpowiednik wykrytej wartości). </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  13. 13. <ul><li>Czujki dymu </li></ul><ul><li>Najczęściej stosowanymi elementami liniowymi w systemach sygnalizacji pożarowej są czujki dymu. Wynika to przede wszystkim z faktu, że w większości przypadków mamy do czynienia z pożarami, w których podstawowym parametrem jest dym, a wzrost innych parametrów pożarowych następuje w późniejszej fazie rozwoju. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  14. 14. <ul><li>Jonizacyjne czujki dymu </li></ul><ul><li>Zasada działania jonizacyjnych czujek dymu oparta jest na zjawiskach zachodzących w komorach jonizacyjnych. Czujki składają się, z co najmniej jednej komory jonizacyjnej (zwanej roboczą pomiarową lub zewnętrzną), do której otaczające powietrze ma dostęp, jednego lub więcej izotopowych źródeł promieniowania do wytwarzania określonej koncentracji jonów i układu elektrycznego do alarmowania. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  15. 15. <ul><li>Optyczne czujki dymu </li></ul><ul><li>Zasada działania optycznych czujek dymu jest oparta na wykorzystaniu zjawiska absorpcji (pochłaniania) i dyspersji (rozpraszania) światła. Podstawowym elementem tych czujek jest fotoelement odbierający światło z emitera. Emitowane światło napotyka drobne cząsteczki dymu, co powoduje, że promień świetlny na swojej drodze podlega rozpraszaniu, odbiciu, załamaniu, czy pochłanianiu. Mierząc np. stopień pochłaniania światła można określić gęstość dymu. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  16. 16. <ul><li>Czujki pożarowe ciepła </li></ul><ul><li>Czujki ciepła kontrolują temperaturę w chronionym pomieszczeniu reagując na wzrost temperatury. W wyniku procesu spalania materiału wytwarza się energia cieplna, która drogą konwekcji przenosi się od ogniska pożaru do czujki. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  17. 17. <ul><li>Istnieją dwa podstawowe rodzaje czujek ciepła: </li></ul><ul><li>Czujka nadmiarowa – wyzwala sygnał alarmu pożarowego, kiedy w jej otoczeniu temperatura przekroczy pewną wartość progową przez odpowiednio długi czas tj. temperaturę ustaloną w zależności od normalnych warunków panujących w chronionym pomieszczeniu </li></ul><ul><li>Czujka różniczkowa – wyzwala alarm pożarowy, gdy szybkość zmian temperatury w czasie przekracza określoną wartość w odpowiednio długim czasie. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  18. 18. <ul><li>Czujek nadmiarowych i różniczkowych nie wolno stosować tam, gdzie są przekraczane parametry dozwolone przez producenta (temperatura pracy, wilgotność, ruch powietrza itp.), niebezpieczna chemicznie atmosfera w pomieszczeniach chronionych oraz występuje mokry pył, dla czujek nadmiarowo-różniczkowych </li></ul><ul><li>Temperatura otoczenia zmienia się w granicach progu różniczkowego czujki </li></ul><ul><li>Występuje silny ruch powietrza o zmiennych kierunkach </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  19. 19. <ul><li>Czujki pożarowe płomienia </li></ul><ul><li>Płomień jest najbardziej widoczną postacią spalenia się materiałów palnych. Czujka płomieni działa na zasadzie selekcji częstotliwości migotania płomienia. Światło migoczące płomienia pada poprzez szerokokątny układ optyczny na fotoelement. Tam zostaje przetworzone na sygnał elektryczny o częstotliwości migotania płomienia (30 20 Hz). Ciało podlegające spalaniu płomieniowemu wysyła promieniowanie elektromagnetyczne o określonym rozkładzie spektralnym. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  20. 20. <ul><li>Monitoring pożarowy </li></ul><ul><li>Zgodnie z Rozporządzeniem MSWiA w sprawie obiektów, w których jest obowiązek stosowania instalacji sygnalizacyjno-alarmowej i/lub stałych i półstałych urządzeń gaśniczych, należy połączyć z komendą lub jednostką ratowniczo-gaśniczą Państwowej Straży Pożarnej. </li></ul><ul><li>Zastosowane urządzenia mają w sposób automatyczny zapewnić przekazywanie informacji o sytuacji pożarowej w monitorowanym obiekcie. Sposób połączenia właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu jest obowiązany uzgodnić z właściwym terenowo komendantem Państwowej Straży Pożarnej. </li></ul><ul><li>UWAGA: Warunki organizacyjno-techniczne i zasady uzgadniania określono w wytycznych Komendanta Głównego. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  21. 21. <ul><li>URZĄDZENIA GAŚNICZE </li></ul><ul><li>Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych, związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w: </li></ul><ul><ul><li>archiwach wyznaczonych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, </li></ul></ul><ul><ul><li>muzeach oraz zabytkach budowlanych, wyznaczonych przez Generalnego Konserwatora Zabytków w uzgodnieniu z Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej; </li></ul></ul><ul><ul><li>ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o znaczeniu krajowym </li></ul></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  22. 22. <ul><li>Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych wodnych jest wymagane w: </li></ul><ul><li>budynkach handlowych lub wystawowych: </li></ul><ul><li>budynkach o liczbie miejsc służących celom gastronomicznym powyżej 600, </li></ul><ul><ul><li>jednokondygnacyjnych, w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I o powierzchni powyżej 10 000 m 2 </li></ul></ul><ul><ul><li>wielokondygnacyjnych, w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I o powierzchni powyżej 8 000 m 2 </li></ul></ul><ul><li>budynkach użyteczności publicznej wysokościowych; </li></ul><ul><li>budynkach zamieszkania zbiorowego wysokościowych </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  23. 23. <ul><li>URZĄDZENIA TRYSKACZOWE </li></ul><ul><li>Określenie podstawowych parametrów ma zasadnicze znaczenie w procesie projektowania instalacji tryskaczowych. </li></ul><ul><li>Podstawowymi parametrami instalacji tryskaczowej są: </li></ul><ul><li>minimalny czas działania – minimalny czas (w minutach) zasilania instalacji tryskaczowej w wodę </li></ul><ul><li>intensywność zraszania – teoretyczna ilość wody przypadająca na powierzchnię w jednostce czasu wyrażona w dm3/min/ m2 lub mm/min, </li></ul><ul><li>maksymalna powierzchnia chroniona przez jeden tryskacz – maksymalna powierzchnia przewidziana do ochrony przez jeden tryskacz, w m2 </li></ul><ul><li>powierzchnia działania – powierzchnia przyjmowana do obliczeń (dawniej: powierzchnia obliczeniowa), nad którą przewiduje się otwarcie tryskaczy. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  24. 24. <ul><li>Przestrzenie budynków lub ich części, w obiektach przewidzianych do ochrony urządzeniem tryskaczowym, należy kwalifikować do zagrożeń pożarowych ZP, jak niżej: </li></ul><ul><li>ZP 1 – przestrzenie o małym obciążeniu ogniowym, w których znajdują się głównie materiały niepalne lub trudno zapalne, z wyłączeniem przestrzeni magazynów, </li></ul><ul><li>ZP 2 – przestrzenie o średnim obciążeniu ogniowym, w których znajdują się głównie materiały trudno zapalne, z wyłączeniem przestrzeni magazynów. Przestrzenie te należy kwalifikować szczegółowo do zagrożeń pożarowych ZP 2.1.÷ ZP 2.3, </li></ul><ul><li>ZP 3 – przestrzenie o dużym obciążeniu ogniowym, w których znajdują się głównie materiały łatwo zapalne, z wyłączeniem przestrzeni magazynów. Przestrzenie te należy następnie kwalifikować szczegółowo do zagrożeń ZP 3.1.÷ ZP 3.3, </li></ul><ul><li>ZP 4 – przestrzenie magazynów. Przestrzenie te należy następnie kwalifikować szczegółowo do zagrożeń pożarowych ZP 41.÷ ZP 4.4, </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  25. 25. <ul><li>W przypadku obiektów magazynowych kwalifikowanie do zagrożenia pożarowego od ZP 4.1 do ZP 4.4 na wartości parametrów podstawowych, oprócz rodzaju składowanych materiałów i ich opakowań, wpływ mają wysokość i sposób składowania: </li></ul><ul><li>Sposób składowania A – składowanie materiałów na regałach z możliwością zainstalowania tryskaczy w przestrzeniach pomiędzy półkami regałów. </li></ul><ul><li>Sposób składowania B – składowanie materiałów przy wykorzystaniu elementów przenośnych zachowujących dużą stabilność w czasie pożaru bez możliwości zainstalowania tryskaczy w przestrzeniach pomiędzy nimi. </li></ul><ul><li>Sposób składowania C – składowanie w stosach materiałów znajdujących się w paczkach, skrzyniach, workach lub luzem. Brak jest przestrzeni między warstwami składowanymi materiałami umożliwiającymi instalację tryskaczy. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  26. 26. <ul><li>UWAGA: W strefach pożarowych i pomieszczeniach wyposażonych w stałe urządzenia gaśnicze gazowe lub z innym środkiem gaśniczym mogącym mieć wpływ na zdrowie ludzi powinny być zapewnione warunki bezpieczeństwa dla osób przebywających w tych pomieszczeniach, zgodnie z odpowiednimi Polskimi Normami dotyczącymi tych urządzeń. </li></ul><ul><li>Doboru tryskaczy należy dokonać uwzględniając geometrię chronionych pomieszczeń, ciśnienie w sieci tryskaczowej, wymaganą intensywność zraszania, maksymalne powierzchnie chronione, zmiany temperatur i korozyjność środowiska. Znamionowa temperatura otwarcia tryskacza powinna być wyższa około 30 °C od najwyższej spodziewanej temperatury w normalnych warunkach użytkowania chronionej przestrzeni. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  27. 27. <ul><li>Tryskacze klasyfikowane są wg. PN-ISO 6182:1994 między innymi ze względu na: </li></ul><ul><li>Kształt strumienia rozpraszanej wody </li></ul><ul><li>Czułość </li></ul><ul><li>Pozycję montażową </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  28. 28. <ul><li>Ze względu na kształt strumienia rozpraszanej wody tryskacze dzielą się na: </li></ul><ul><li>klasyczne – kształtują sferyczny strumień rozpraszanej wody skierowany na sufit i do dołu przy powierzchni chronionej przez jeden tryskacz nie więcej niż 9 m 2 </li></ul><ul><li>rozpylające – kształtują paraboloidalny strumień rozproszonej wody do dołu przy powierzchni chronionej przez jeden tryskacz 9 do 21 m 2 </li></ul><ul><li>rozpylające z płaskim strumieniem rozpraszanej wody – kształtują strumień rozpraszanej wody paraboloidalny do dołu i na sufit przy powierzchni chronionej przez jeden tryskacz 9 do 21 m 2 </li></ul><ul><li>przyścienne – kształtują półparaboloidalny strumień rozpraszanej wody skierowany na zewnątrz </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  29. 29. <ul><li>Rodzaje instalacji tryskaczowych możemy podzielić na cztery grupy: </li></ul><ul><li>wodne </li></ul><ul><li>powietrzne </li></ul><ul><li>mieszane </li></ul><ul><li>sterowane </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  30. 30. <ul><li>Urządzenia zraszaczowe </li></ul><ul><li>Urządzenia zraszaczowe to urządzenia gaśnicze lub zabezpieczające, stanowiąca układ rurociągów wodnych, związanych na stałe z chronionym obiektem. Z tej definicji wynika, że w zależności od celu stosowania urządzenia zraszaczowi podzielone są na dwie podstawowe grupy: </li></ul><ul><li>urządzenia zraszaczowe gaśnicze – służące do gaszenia pożarów </li></ul><ul><li>urządzenia zraszaczowe zabezpieczające – przeznaczone do ochrony zagrożonych obiektów lub urządzeń technologicznych przed nadmiernym rozgrzewaniem się wskutek promieniowania ciepła oraz przed przerzutem lub rozprzestrzenianiem się pożaru. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  31. 31. <ul><li>Urządzenia zraszaczowi mogą pracować jako: </li></ul><ul><li>grupowego działania, </li></ul><ul><li>miejscowego działania. </li></ul><ul><li>W urządzeniu grupowego działania przewody do pobudzaczy wypełnione są stale wodą. Od pobudzaczy do zraszaczy sieć znajduje się pod ciśnieniem atmosferycznym. W miejscu zaworu wzbudzającego znajduje się zawór kontrolno-alarmowy uruchamiany w chwili otwarcia jednego z pobudzaczy. Woda wpływa do przewodów rozprowadzających odpowiedniej grupy zraszaczy. </li></ul><ul><li>W przypadku potrzeby zabezpieczenia np. wybranego urządzenia, gdzie wymagana jest duża szybkość działania urządzenia gaśniczego z małą ilością środka gaśniczego (małe straty spowodowane przez wodę) proponuje się stosować urządzenia gaśnicze miejscowego działania. </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  32. 32. <ul><li>DŹWIĘKOWE SYSTEMY OSTRZEGAWCZE </li></ul><ul><li>Stosowanie dźwiękowe systemu ostrzegawczego </li></ul><ul><li>Stosowanie dźwiękowe systemu ostrzegawczego, umożliwiającego rozgłaszanie sygnałów ostrzegawczych i komunikatów głosowych dla potrzeb bezpieczeństwa osób przebywających w budynku, nadawanych automatycznie po otrzymaniu sygnału z systemu sygnalizacji pożarowej, a także przez operatora, jest wymagane w: </li></ul><ul><li>budynkach handlowych lub wystawowych: </li></ul><ul><ul><li>jednokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 10 000 m2 </li></ul></ul><ul><ul><li>wielokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 8 000 m2 </li></ul></ul><ul><li>salach widowiskowych i sportowych o liczbie miejsc powyżej 1 500 </li></ul><ul><li>kinach i teatrach o liczbie miejsc powyżej 600 </li></ul><ul><li>szpitalach i sanatoriach o liczbie łóżek powyżej 200 w budynku </li></ul><ul><li>budynkach użyteczności publicznej wysokich i wysokościowych </li></ul><ul><li>budynkach zamieszkania zbiorowego </li></ul><ul><li>wysokich i wysokościowych lub </li></ul><ul><li>o liczbie miejsc noclegowych powyżej 200 </li></ul><ul><li>stacjach metra (kolei podziemnych) </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  33. 33. <ul><li>Zaleca się, aby sygnały ostrzegawcze w całym obszarze pokrycia spełniały następujące kryteria: </li></ul><ul><li>minimalny poziom dźwięku – 65 dBA </li></ul><ul><li>minimalny poziom dźwięku w porze spoczynku 75 dBA, </li></ul><ul><li>słyszalność dźwięku alarmu powyżej szumu tła (stosunek sygnału do szumu) od 6 dBA do 20 dBA (lub od 9 dBA do 23 dBA w odpowiednich pasmach częstotliwości alarmu), </li></ul><ul><li>maksymalny poziom dźwięku alarmu (z ograniczeniem ekspozycji) – 120 dBA </li></ul>URZĄDZENIA PRZECIWPOŻAROWE
  34. 34. <ul><li>PRACE </li></ul><ul><li>NIEBEZPIECZNE </li></ul><ul><li>POD </li></ul><ul><li>WZGLĘDEM </li></ul><ul><li>POŻAROWYM </li></ul>
  35. 35. <ul><li>Prace niebezpieczne pożarowo to prace, których prowadzenie może powodować bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru lub wybuchu. </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  36. 36. <ul><li>Zgodnie z koncepcją określoną przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów i terenów właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu przed rozpoczęciem prac niebezpiecznych pod względem pożarowym obowiązany jest do podjęcia działań mających na celu ograniczenie możliwości powstania i rozprzestrzeniania się pożaru /wybuchu/. </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  37. 37. <ul><li>Podstawowym obowiązkiem osoby odpowiedzialnej za ochronę przeciwpożarową obiektu i terenu, w którym planowane są prace niebezpieczne pod względem pożarowym jest: </li></ul><ul><li>Dokonanie oceny zagrożenia pożarowego w miejscu, w którym prace będą wykonywane </li></ul><ul><li>Ustalenie rodzaju przedsięwzięć mających na celu niedopuszczenie do powstania i rozprzestrzeniania się pożaru lub wybuchu, </li></ul><ul><li>Wskazanie /wyznaczenie/ osób odpowiedzialnych za: </li></ul><ul><li>Odpowiednie przygotowanie miejsca pracy </li></ul><ul><li>Odpowiedni przebieg prac oraz </li></ul><ul><li>Odpowiednie zabezpieczenie miejsca pracy po jej zakończeniu </li></ul><ul><li>Zapewnienie wykonywania prac wyłącznie przez osoby do tego upoważnione, posiadające odpowiednie kwalifikacje; </li></ul><ul><li>Zaznajomienie osób wykonujących prace z zagrożeniami pożarowymi występującymi w rejonie wykonywania prac oraz z przedsięwzięciami mającymi na celu niedopuszczenie do powstania pożaru lub wybuchu. </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  38. 38. <ul><li>PRZYGOTOWANIE DO PRAC </li></ul><ul><li>Zalecane jest aby wymagania, związane z realizacją obowiązków, o których mowa powyżej, ustalane były przez zespół osób /komisja/, każdorazowo przed rozpoczęciem prac. Zalecane jest /jako minimum/, aby w skład zespołu wchodził wyznaczony pracownik /np. specjalista ochrony ppoż./ oraz kierownik grupy lub firmy wykonującej prace. Wyznaczony zespół w ramach realizacji obowiązków, o których była mowa powyżej powinien sporządzić protokół zabezpieczenia przeciwpożarowego prac niebezpiecznych pod względem pożarowym. </li></ul><ul><li>Po akceptacji rozwiązań i wykonaniu czynności określonych w protokole zabezpieczenia przeciwpożarowego, wyznaczona osoba /specjalista/ powinna wydać pisemne zezwolenie na przeprowadzenie prac niebezpiecznych pod względem pożarowym wykonawcy prac. </li></ul><ul><li>Poza ww. obowiązkami wyznaczona osoba powinna zapewnić aby prace były wykonane przy pomocy sprzętu sprawnego technicznie i zabezpieczonego przed możliwością wywołania pożaru. </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  39. 39. <ul><li>ZAKOŃCZENIE PRAC </li></ul><ul><li>Z chwilą uzyskania potwierdzenia zakończenia prac od wykonawcy robót wyznaczona osoba /specjalista/ powinien dokonać odbioru robót. Ponadto zgodnie z ustaleniami protokołu zabezpieczenia przeciwpożarowego zapewnia dozór i/lub kontrolę rejonu prac po ich zakończeniu. </li></ul><ul><li>UWAGA: Dokumentacja prac niebezpiecznych pod względem pożarowym powinna być przechowywana zgodnie z ustalonymi w tym zakresie procedurami w danej firmie, przedsiębiorstwie itp. </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  40. 40. <ul><li>Przy wykonywaniu prac zaliczanych do niebezpiecznych pod względem pożarowym należy: </li></ul><ul><li>Zabezpieczyć przed zapaleniem materiały palne występujące w miejscu wykonywania prac oraz w rejonach przyległych, w tym również elementy konstrukcji budynku i znajdujących się w nim instalacji technicznych, </li></ul><ul><li>Prowadzić prace niebezpieczne pod względem pożarowym w pomieszczeniach (urządzeniach) zagrożonych wybuchem lub w pomieszczeniach, w których wcześniej wykonywano inne prace związane z użyciem łatwopalnych cieczy lub palnych gazów, jedynie wtedy, gdy stężenie par cieczy lub gazów w mieszaninie z powietrzem w miejscu wykonywania prac nie przekracza 10% ich dolnej granicy wybuchowości, </li></ul><ul><li>Mieć w miejscu wykonywania prac sprzęt umożliwiający likwidację wszelkich źródeł pożaru, </li></ul><ul><li>Po zakończeniu prac poddać kontroli miejsce, w którym prace były wykonywane, oraz rejony przyległe, </li></ul><ul><li>Używać do wykonywania prac wyłącznie sprzętu sprawnego technicznie i zabezpieczonego przed możliwością wywołania pożaru </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  41. 41. <ul><li>PROWADZENIE PRAC NIEBEZPIECZNYCH POD WZGLĘDEM POŻAROWYM W BUDYNKACH I POMIESZCZENIACH </li></ul><ul><li>W zależności od wyników przeprowadzonej oceny zagrożenia pożarowego miejsca prowadzenia prac niebezpiecznych pod względem pożarowym, rodzaju i specyfiki prac należy rozważyć podjęcie następujących działań: </li></ul><ul><li>Konieczność usunięcia z rejonu prowadzenia prac / dotyczy głównie prac spawalniczych/ wszelkich materiałów palnych na bezpieczną odległość – zalecana odległość wynosi zwykle od 10 do 15 m w poziomie. </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  42. 42. <ul><li>ZASADY BEZPIECZEŃSTWA PRZY STOSOWNIU I MAGAZYNOWANIU GAZÓW </li></ul><ul><li>UWAGA : Podane w poniższych punktach zasady dotyczą gazów palnych i niepalnych; za wyjątkiem LPG. </li></ul><ul><li>zbiorniki przenośne napełnione gazami oraz opróżnione z gazów powinny być magazynowane oddzielnie w oznakowanych pomieszczeniach lub miejscach składowania </li></ul><ul><li>zbiorniki, których mowa powyżej mogą być magazynowane: </li></ul><ul><ul><li>na otwartej przestrzeni, </li></ul></ul><ul><ul><li>pod zadaszeniem </li></ul></ul><ul><ul><li>w wydzielonym pomieszczeniu </li></ul></ul><ul><li>do magazynowania butli na otwartej przestrzeni powinny być przeznaczone palety – pojemniki o ażurowej konstrukcji </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  43. 43. <ul><li>niedopuszczalne jest magazynowanie zbiorników przenośnych: </li></ul><ul><li>w piwnicach, </li></ul><ul><li>na klatkach schodowych, </li></ul><ul><li>na korytarzach, </li></ul><ul><li>w wąskich dziedzińcach </li></ul><ul><li>w przejściach dla pieszych i przejazdach, a także w ich pobliżu </li></ul><ul><li>w garażach pojazdów </li></ul><ul><li>w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi </li></ul><ul><li>na podestach roboczych urządzeń i innych instalacji </li></ul><ul><li>Niedopuszczalne jest w pomieszczeniu magazynowania zbiorników przenośnych ich napełnianie, naprawianie i konserwowanie </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  44. 44. <ul><li>niedopuszczalne jest, aby zbiorniki przenośne były: </li></ul><ul><li>rzucane </li></ul><ul><li>toczone po podłodze w pozycji leżącej, z wyjątkiem beczek ciśnieniowych z obręczami do toczenia </li></ul><ul><li>uderzanie metalowymi przedmiotami </li></ul><ul><li>używanie do innych celów niż te, do których zostały zaprojektowane </li></ul><ul><li>poddane usuwaniu korozji z zewnętrznych powierzchni, jeżeli są napełnione gazem </li></ul><ul><li>poddawane bezpośredniemu działaniu ognia </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  45. 45. <ul><li>niedopuszczalne jest przetaczanie gazów ze zbiorników przenośnych do innych zbiorników przenośnych poza zakładem napełniającym </li></ul><ul><li>pomieszczenie magazynowe przeznaczone do przechowywania zbiorników przenośnych powinno być wyposażone w sprzęt gaśniczy. </li></ul><ul><li>w ogrzewanych pomieszczeniach do magazynowania zbiorników przenośnych grzejniki powinny być zasilane wodą lub parą wodną pochodzącą z zewnętrznych źródeł </li></ul><ul><li>odległość zbiorników przenośnych od czynnych grzejników powinna wynosić co najmniej 1,0 m. </li></ul><ul><li>w przypadku zastosowania osłon termicznych odległość, o której mowa w pkt. 10, może być zmniejszona do nie mniej niż 0,1 m </li></ul><ul><li>niedopuszczalne jest otwieranie niepołączonych z instalacją odbiorczą zaworów służących do opróżniania zbiorników przenośnych zawierających gazy palne lub toksyczne </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  46. 46. <ul><li>zbiorniki przenośne przeznaczone w szczególności do przechowywania tlenu i mieszanin tlenu z innymi gazami powinny być w sposób szczególny chronione przed kontaktem z tłuszczami i smarami lub z substancjami palnymi </li></ul><ul><li>zbiorniki przenośne mogą być pozostawione w miejscu pracy po uprzednim zamknięciu zaworów głównych i zabezpieczeniu ich przed osobami nieupoważnionymi </li></ul><ul><li>zbiorniki przenośne, z wyjątkiem zbiorników przenośnych do acetylenu rozpuszczonego, przekazywane do napełnienia, powinny mieć nadciśnienie gazu co najmniej 0,5 bara </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  47. 47. <ul><li>podczas prac załadunkowych, rozładunkowych i przy transporcie wewnątrzzakładowym należy stosować urządzenia transportowe przystosowane do rodzaju i wymiarów zbiorników przenośnych </li></ul><ul><li>niedopuszczalne jest podczas prac, o których mowa powyżej: </li></ul><ul><li>stosowanie urządzeń dźwignicowych z uchwytem elektromagnetycznym lub chwytakowym, </li></ul><ul><li>podnoszenie zbiorników przenośnych za zawory </li></ul><ul><li>transport pojedynczych zbiorników przenośnych na terenie zakładu powinien odbywać się przy użyciu wózków przeznaczonych specjalnie do tego celu </li></ul><ul><li>ręczne przenoszenie zbiorników przenośnych na piętra lub rusztowania powinno odbywać się za pomocą specjalnych noszy </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  48. 48. <ul><li>mechaniczne transportowanie i przesuwanie zbiorników przenośnych jest dopuszczalne po uprzednim stabilnym ich umocowaniu na transporterze </li></ul><ul><li>naprawy, modernizacje oraz badania stopnia zużycia zbiorników przenośnych mogą być przeprowadzane wyłącznie z zakładach uprawnionych od tego rodzaju czynności przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego </li></ul><ul><li>czynności, o których mowa powyżej mogą być wykonywane tylko na pisemne zlecenie właściciela zbiornika </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  49. 49. <ul><li>wszelkie zakłócenia w użytkowaniu zbiorników przenośnych powinny być niezwłocznie zgłaszane przez właściciela lub użytkownika zbiornika do zakładu napełniającego </li></ul><ul><li>zbiorniki przenośne o pojemności 1 litra zawierające acetylen powinny być magazynowane i użytkowane wyłącznie w pozycji stojącej </li></ul><ul><li>zawory zamykające zbiorników przenośnych powinny być skutecznie zabezpieczone kołpakiem, kołnierzem lub konstrukcją osłaniającą przed uszkodzeniem, które mogłoby spowodować wydostanie się gazu ze zbiornika </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  50. 50. <ul><li>w razie pożaru zbiorniki przenośne powinny być niezwłocznie usunięte ze strefy zagrożenia oddziaływaniem podwyższonej temperatury </li></ul><ul><li>zbiorniki przenośne narażone na działanie płomienia należy schładzać wodą z bezpiecznej odległości </li></ul><ul><li>wiązki butli lub butle z acetylenem, które były poddane bezpośredniemu działaniu płomienia, po schłodzeniu i sprawdzeniu, że nie następuje dalszy wzrost temperatury, należy umieścić w basenie z wodą na okres co najmniej 24 godziny. </li></ul><ul><li>zbiorniki przenośne, które zostały poddane działaniu płomienia lub miejscowemu nagrzewaniu się powierzchni, należy oznaczyć i przekazać niezwłocznie do zakładu napełniającego. </li></ul><ul><li>zbiorniki o których mowa powyżej należy zgłosić do badań technicznych do organu właściwej jednostki dozoru technicznego </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  51. 51. <ul><li>Dodatkowe zasady przechowywania gazów palnych w budynkach </li></ul><ul><li>Pomieszczenia magazynowe przeznaczone do składowania gazów palnych powinny spełniać wymagania techniczno-budowlane określone dla pomieszczeń zagrożonych wybuchem. </li></ul><ul><li>pomieszczenia magazynowe butli z gazami palnymi należy chronić przed ogrzaniem do temperatury przekraczającej 308,15 K (35 °). </li></ul><ul><li>butle przeznaczone do przechowywania i transportu gazów palnych powinny być oznakowane zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi znaków bezpieczeństwa oraz barw rozpoznawczych i znakowania. </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  52. 52. <ul><li>dopuszczalne jest magazynowanie w jednym pomieszczeniu: </li></ul><ul><ul><li>butli z gazami palnymi oraz gazami niepalnymi, nietrującymi, z wyjątkiem gazów utleniających </li></ul></ul><ul><ul><li>butli opróżnionych z butlami napełnionymi gazem palnym, pod warunkiem ich oddzielnego ustawienia. </li></ul></ul><ul><li>butle z gazami palnymi – pełne lub opróżnione, posiadające stopy należy ustawiać jednowarstwowo w pozycji pionowej, segregując je według zawartości. </li></ul><ul><li>butle z gazami palnymi nie posiadające stóp należy magazynować w drewnianych ramach w pozycji poziomej – dopuszcza się układanie butli w stosy o wysokości do 1,5 m </li></ul><ul><li>butle należy zabezpieczyć przed upadkiem, stosując bariery, przegrody lub inne środki ochronne, a zawory butli zabezpieczyć kołpakami </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  53. 53. <ul><li>Zasady bezpieczeństwa przy magazynowaniu gazów płynnych (LPG) </li></ul><ul><li>magazyny i składowiska butli z gazem płynnym znajdujące się na placach powinny być wyposażone w instalacje odgromowe zgodnie z Polskimi Normami </li></ul><ul><li>instalacje i urządzenia elektryczne znajdujące się w pomieszczeniach i strefach zagrożenia wybuchem powinny odpowiadać warunkom technicznym określonym w odrębnych przepisach i Polskich Normach. </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  54. 54. <ul><li>w magazynach i składowiskach butli z gazem płynnym należy zapewnić dostęp do butli umożliwiający prowadzenie akcji ratowniczej </li></ul><ul><li>butle z gazami płynnymi o pojemności do 11 kg gazu powinny być składowane w pozycji stojącej, nie więcej niż w trzech warstwach </li></ul><ul><li>zasady opisane w pkt. 4 nie stosuje się do składowania butli z gazem o pojemności do 11 kg w kontenerach lub na paletach </li></ul><ul><li>należy zachować odpowiednie odległości magazynowania butli z gazem płynnym od budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej oraz dróg – zgodnie z odrębnymi przepisami (przepisy techniczno-budowlane baz i stacji paliw płynnych) </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  55. 55. <ul><li>Zabrania się magazynowania butli z gazem płynnym w: </li></ul><ul><ul><li>pomieszczeniach znajdujących się poniżej poziomu gruntu, </li></ul></ul><ul><ul><li>pomieszczeniach, w których znajdują się studzienki, otwory kanalizacyjne lub inne nie wentylowane zagłębienia, </li></ul></ul><ul><ul><li>pomieszczeniach do przechowywania produktów żywnościowych, </li></ul></ul><ul><ul><li>składach materiałów wybuchowych, łatwo palnych lub żrących, </li></ul></ul><ul><ul><li>kotłowniach, hydroforniach i węzłach cieplnych, </li></ul></ul><ul><ul><li>garażach i pomieszczeniach, w których znajdują się pojazdy silnikowe. </li></ul></ul><ul><ul><li>W pomieszczeniach i miejscach ogólnie dostępnych </li></ul></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  56. 56. <ul><li>prace naprawcze poza procesem technologicznym wykonywane w strefach zagrożenia wybuchem należy taktować jako prace szczególnie niebezpieczne, określone w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM
  57. 57. <ul><li>Dodatkowe zasady przechowywania gazów LPG w terenie otwartym </li></ul><ul><li>dopuszcza się składowanie butli w kontenerach przy ścianie budynku o klasie odporności ogniowej co najmniej REI 120, w odległości co najmniej 2 m w poziomie i 9 w pionie od znajdujących się w niej otworów okiennych i drzwiowych. </li></ul><ul><li>w obrębie (promieniu) 1 m od kontenera należy wyznaczyć i oznakować (znakami bezpieczeństwa zgodnymi z PN) strefę 2 zagrożenia wybuchem – tj. 1 m od jego obrysu. </li></ul>PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM

×