www.kernkracht.beSystemisch coachen vanSystemisch coachen vantransformatie-processentransformatie-processenin organisaties...
www.kernkracht.beINDELING1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen2. Welzijn op het werk3. Ecologisch welzijn4. Economisch...
www.kernkracht.be               DUURZAAMHEID   Het ene kan moeilijk zonder het andere :                  MILIEU     ECONOM...
www.kernkracht.be Duurzaam ondernemen1. Economie: oiko-nomia (volgens) de wetten van het huis             Aristoteles: har...
www.kernkracht.be  Duurzaam ondernemen  Duurzame ontwikkeling   1.        Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die   ...
www.kernkracht.beDe essentie van het begrip duurzaamheidAanwezigheid van optimale ontwikkelingsmogelijkhedenovereenkomstig...
www.kernkracht.be    INDELING    1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen    2. Welzijn op het werk    3. Ecologisch welz...
www.kernkracht.beWelzijn op het werkwordt meestal negatief benaderd : Stress OSGW Pesten Grensoverschrijdend gedrag       ...
www.kernkracht.be                                       WelzijnsbehoeftenITEM                                    WAT MEDEW...
www.kernkracht.be     Aandachtspunten ivm           “Met Goesting blijven Werken”(1) Energiegevende missie en toekomstvisi...
www.kernkracht.be Welzijn op het werk en welzijn van het bedrijf1. Negatieve effecten zijn bekend  -verloop  -ziekteverzui...
www.kernkracht.beINDELING1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen2. Welzijn op het werk3. Ecologisch welzijn4. Economisch...
www.kernkracht.be       De Duurzaamheidstrechter                                                                          ...
www.kernkracht.beDe natuurlijke weg naar duurzaamheid                                                             K.H. Rob...
www.kernkracht.be INDELING 1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen 2. Welzijn op het werk 3. Ecologisch welzijn 4. Econo...
www.kernkracht.beMaatschappelijk verantwoord ondernemenis niet − Extreme neo-liberale concurrentiestrijd − Onverantwoorde ...
www.kernkracht.beNaar een duurzamer kapitalisme1. Economie en ondernemingschap in een nieuw   waardekader plaatsen waarbij...
www.kernkracht.beEen duurzame welzijnsrevolutieom de aarde te redden           Moeten we niet grondig nadenken ?          ...
www.kernkracht.be        De diepe kern van     het duurzaamheidsvraagstuk1. Ons waardesysteem   dat prioriteit geeft aan m...
www.kernkracht.be Maatstaven voor duurzaamheid1. Winst is niet de belangrijkste waardemeter2. Maatschappelijke meerwaarde ...
www.kernkracht.beHoe duurzaam is onze verbinding ?− met onszelf ?              Diepte ?− met de medemens ?          Breedt...
www.kernkracht.be                                                                                       43                ...
www.kernkracht.beDuurzaam ondernemen, duurzame winst. Teksten VEV studiedag 18 oktober2000.Federaal plan inzake duurzame o...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Situering Welzijn op het werk als onderdeel van MVO, door Prof.dr.em Johan Van de Kerckhove

747 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
747
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
155
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Situering Welzijn op het werk als onderdeel van MVO, door Prof.dr.em Johan Van de Kerckhove

  1. 1. www.kernkracht.beSystemisch coachen vanSystemisch coachen vantransformatie-processentransformatie-processenin organisatiesin organisaties Situering Welzijn op het werk als onderdeel vanmaatschappelijk verantwoord ondernemen Prof.dr.em. Johan Van de Kerckhove AGORIA 07.06.2012 www.kernkracht.beINDELING1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen2. Welzijn op het werk3. Ecologisch welzijn4. Economisch welzijn5. Welzijn als waarde en uitdaging 2 1
  2. 2. www.kernkracht.beINDELING1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen2. Welzijn op het werk3. Ecologisch welzijn4. Economisch welzijn5. Welzijn als waarde en uitdaging 3 www.kernkracht.beMaatschappelijk verantwoord ondernemenAccentverschuivingen1. Milieu 1972 Club van Rome 1987 Brundtland rapport VN 1987 Wet duurzame ontwikkeling in België2. Economie 2000 VEV-congres 2000 Meerwaardenbesluit Vlaamse regering 2006 Federaal actieplan MVO3. Welzijn op het werk 2005 Programma UNIZO-vorming 2010 The wellness imperative. World Economic Forum 4 2
  3. 3. www.kernkracht.be DUURZAAMHEID Het ene kan moeilijk zonder het andere : MILIEU ECONOMIE SOCIAAL WELZIJN www.kernkracht.beMaatschappelijk verantwoord ondernemenDrie dimensies : Milieu MVO Economie Sociaal welzijn = Zoeken naar een optimaal evenwicht = Duurzaam ondernemen 3
  4. 4. www.kernkracht.be Duurzaam ondernemen1. Economie: oiko-nomia (volgens) de wetten van het huis Aristoteles: harmonie, evenwicht, weg naar het geluk huishouding als een goede huisvader staatshuishoudkunde2. Milieu: Fundamentele eerbied zoals de Indianen en de Aboriginals Seattle 1854 ‘De aarde behoort niet aan de mens De mens behoort aan de aarde…. Alles hangt met alles samen Wat er gebeurt met de aarde, gebeurt met de kinderen van de aarde…..’3. Mensen: Integriteit: integraal zijn wie men in essentie is. Alle potenties realiseren Vol-ledig mens (kunnen) zijn voor zoveel mogelijk mensen Individuele autonomie + sociale verantwoordelijkheid 7 www.kernkracht.be Duurzaamheid impliceert verbinding in een inclusieve open systeembenadering 1. Exclusieve benadering in gesloten systemen ik heb al genoeg werk met mijn systeem ik doe mijn plicht op mijn domein we pakken de problemen aan als ze zich aandienen de toekomstige generaties moeten maar voor zichzelf zorgen 2. Inclusieve benadering in een open systeem Alles hangt met alles samen in ruimte en tijd Het welzijn van de werknemer is afhankelijk van het welzijn van het bedrijf Het welzijn van het bedrijf is afhankelijk van gelukkige werknemers Onze welvaart en vrede zijn afhankelijk van de welvaart in de derde wereld Ons klimaat is afhankelijk van andere landen en culturen 8 4
  5. 5. www.kernkracht.be Duurzaam ondernemen Duurzame ontwikkeling 1. Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder de vooruitzichten voor toekomstige generaties in te perken 2. Duurzame ontwikkeling betekent concreet - geen minwaarde produceren via afval in gesloten eco-systeem - niet vlugger consumeren dan het natuurlijke (her-) groeiritme - evenwicht in levensondersteunende systemen respecteren - nieuwe indicatoren in balans en Bruto Nationaal Product 3. Botsing van 2 logica’s: Ecosystemen zijn cyclisch en produceren geen afval in gesloten systeem Industriële systemen zijn lineair en produceren afval bij productie en bij gebruik 4. Praktijk : Ambivalent concept met 2 accenten 9 www.kernkracht.be DUURZAAM ONDERNEMEN als ideaal XTriple bottom line People ethisch en maatschappelijk verantwoord { Planet Profit ecologisch bewust economisch gezondIn het spoor van het begrip Duurzame ontwikkeling uit het Brundtlandrapport (1987)Duidelijke pragmatische beperkingen 1. Nadruk op - minimumdrempels ipv pro-actieve doelstellingen - balans/optimum tussen 3 doelstellingen - eerder een bepaald soort pragmatisme 2. Wat zegt de realiteit ? - enkele mooie voorbeelden - er komt steeds meer bewustwording - problematiek wordt steeds meer onoplosbaar 10 5
  6. 6. www.kernkracht.beDe essentie van het begrip duurzaamheidAanwezigheid van optimale ontwikkelingsmogelijkhedenovereenkomstig de specifieke ontwikkelingswettenvan elk levend wezenverwijst naar wezen essentie identiteit diepe kern, kernkwaliteiten organische groei: kunnen worden wie en wat men in potentie isOp de drie domeinen : mensen,milieu, economieZo breed mogelijk in ruimte en tijd 11 www.kernkracht.be Duurzame ontwikkeling Tweemaal 5 gradaties Ruimte Tijd Directe omgeving Uren/dagen Dorp/Stad Weken/maanden Staat Jaren Continent Decennia Planeet Eeuwen 12 6
  7. 7. www.kernkracht.be INDELING 1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen 2. Welzijn op het werk 3. Ecologisch welzijn 4. Economisch welzijn 5. Welzijn als waarde en uitdaging 13 www.kernkracht.be Welzijn op het werk- Slechts deel van de globale welzijnsproblematiek- Gaat in essentie over alle mensen In alle levenssferen Op een zo lang mogelijke termijn 14 7
  8. 8. www.kernkracht.beWelzijn op het werkwordt meestal negatief benaderd : Stress OSGW Pesten Grensoverschrijdend gedrag 15 www.kernkracht.beBrede definitie gezondheid // Welzijn WGO 1948 Fysisch Psychisch welbevinden Sociaal Gezondheidszorg // welzijnszorg 8
  9. 9. www.kernkracht.be WelzijnsbehoeftenITEM WAT MEDEWERKERS WAT MANAGERS DENKEN DAT BELANGRIJK VINDEN: MEDEWERKERS BELANGRIJK VINDEN:Interessant werk 1 5Waardering en bevestiging 2 8Betrokkenheid 3 10Arbeidszekerheid 4 2Goed salaris 5 1Promotie- en 6 3groeimogelijkhedenGoede arbeidsomstandigheden 7 4Persoonlijke loyaliteit 8 6Tactvol optreden werkgever 9 7Hulp bij problemen 10 9Mathieu Weggeman,SYSTEMATICA ,Management Team, 2 november 2001 www.kernkracht.be Welzijn bevorderen via intrinsieke motivatieAutonomie zoveel mogelijk keuzemogelijkheden aanbieden bied maximale kansen tot verantwoordelijkheid laat keuzevrijheidVerbondenheid betoon respect en waardering geef maximale participatiekansen grote aandacht voor sfeer en cultuurCompetenties bied zoveel mogelijk (positieve) uitdagingen aan fouten zo mogelijk zien als leermomenten bied positieve feedback en leermogelijkheden bouw aan een lerende organisatie 18 9
  10. 10. www.kernkracht.be Aandachtspunten ivm “Met Goesting blijven Werken”(1) Energiegevende missie en toekomstvisie(2) Een stimulerende leercultuur(3) Flexibele structuren en systemen(4) Ondersteunend management(5) Lerende medewerkers(6) LeerfaciliteitenVragenlijst ontwikkeld in samenwerking UHasselt en VLAO 2007 www.kernkracht.be WELZIJN = VERBINDING = DUURZAAMHEID 1. MEZELF worden wie ik ben : zelfrespect contact met wortels : energiebron ver-antwoord-elijkheid : kiezen 2. ANDEREN respectvol voedende relaties ethisch appél en dienstbaarheid 3. OMGEVING geïntegreerd in bredere systemen echt contact met en respect voor de natuur waarlijk kunnen genieten 4. SAMENLEVING doen wat men te doen heeft zinvolle taak, roeping, missie aandacht voor ruimer geheel in ruimte en tijd 20 10
  11. 11. www.kernkracht.be Welzijn op het werk en welzijn van het bedrijf1. Negatieve effecten zijn bekend -verloop -ziekteverzuim -arbeidsongevallen -psycho-sociale problemen2. Positieve effecten worden verondersteld maar moeten verder onderzocht worden3. Er komt steeds meer aandacht voor goesting en passie op het werk 21 www.kernkracht.be Nood aan een nieuw sociaal pact ? − Sociaal pact 1944 was vooral economisch ingekleurd : Tewerkstellig Loonsverhoging Sociale zekerheid − Hebben we behoefte aan een echt sociaal pact met nadruk op het welzijn van de medewerkers en kwaliteit van de arbeid ? − In de toekomst zal er een steeds grotere samenhang bestaan tussen welzijn van de organisatie en welzijn van de 22 11
  12. 12. www.kernkracht.beINDELING1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen2. Welzijn op het werk3. Ecologisch welzijn4. Economisch welzijn5. Welzijn als waarde en uitdaging 23 www.kernkracht.beOnze planeet kreunt onderOvermatig gebruik van energie ennatuurlijke hulpbronnenklimaatsverandering - broeikasgassen verminderen niet - temperatuur van de aarde stijgt - natuurrampen komen steeds vaker voor - dier- en plantensoorten verdwijnen uitputting van de natuurlijke rijkdommen - we verbruiken jaarlijks 20 % meer natuurlijke bronnen dan de aarde kan vervangen - ons dierenbestand is de laatste 30 jaar met 35 % gedaald - exponentiële bevolkingsaangroei overvraagt de planeet 24 12
  13. 13. www.kernkracht.be De Duurzaamheidstrechter X Natuurlijke rijkdommen Destructie - - - - - - - - - - - - - - - - Hernieuwing Maatschappelijke vraag naar grondstoffen Er wordt meer en vlugger verbruikt dan wat de natuur kan genereren. Er wordt meer afval geproduceerd dan de natuur kan assimileren. 25 www.kernkracht.be Milieuproblemen op een chaospunt Erwin Laszlo 2006Luchtkwaliteit Zuurstofgehalte is gedaald tot 21% en daalt tot 14-17% in de steden. Broeikasgassen doen kooldioxide gehalte stijgen van 280 ppm tot 350 ppm.Klimaat Verandering in de chemische samenstelling van de dampkring. Een stijging van 2°heeft catastrofale gevolgen: mislukte oogste n, waterschaarste, smelten van de poolkappen, stijging zeewaterpeil, uitsterven van bossen, ziekten. Reeds 1°stijging in 2015. Gaia-hypothese klopt niet meer: te ver gevorderd voor zelfreguleringDrinkwater Hernieuwbaar drinkbaar water is maar 0,007% van al het water. Reeds in 2025 ernstige waterschaarste voor 2/3 van de wereldbevolking.Landbouwgrond 71% van de landbouwgrond ligt in ontwikkelingslanden: elk uur wordt 685 ha woestijn gevormd. Steeds slechte grondkwaliteit en daling productie tegenover stijgende consumptie.Bevolkingstoename Nu 6,5 miljard met steeds grotere consumptie, uitputting grondstoffen en afval. Ecologische voetafdruk in de vele landen groter dan hun territorium. 26 13
  14. 14. www.kernkracht.beDe natuurlijke weg naar duurzaamheid K.H. Robert4 systeemvoorwaarden 1. Grondstoffen Olie, metalen enz. zullen aan geen vlugger tempo worden ontgonnen dan het trage ritme waarin deze weer kunnen hernieuwd worden. 2. Scheikundige stoffen Synthetische stoffen zullen niet vlugger worden geproduceerd dan dat ze door de natuur kunnen worden afgebroken 3. Natuurlijke diversiteit Natuurlijke schoonheid en rijkdom worden kwalitatief gerespecteerd. Hernieuwbare natuurlijke rijkdommen zullen alleen worden gebruikt in de mate dat een constante natuurlijke regeneratie gegarandeerd is. 4. Menselijke behoeften De menselijke basisbehoeften worden op de meest milieuvriendelijke en efficiënte manier bevredigd. 27 www.kernkracht.beHet milieu in de mensWelzijn milieu = welzijn mensen- Gemiddelde burger is verontreinigd door 500 industriële gifstoffen- Slechts een klein deel is onderzocht op schadelijke gevolgen- Menselijk vet bevat 2 tot 3 maal meer chloorkoolstoffen dan dierlijk vet- Chemicaliën vergiftigen ons voedsel en onze omgeving- Van voor de geboorte zijn we erdoor beïnvloed- Er is een steeds sterker verband tussen chemicaliën en ziekte- Synthetische chemicaliën kunnen door het lichaam moeilijk worden afgebroken 28 14
  15. 15. www.kernkracht.be INDELING 1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen 2. Welzijn op het werk 3. Ecologisch welzijn 4. Economisch welzijn 5. Welzijn als waarde en uitdaging 29 www.kernkracht.be Onze rijk-dom− Is zeer ongelijk verdeeld− Een beperkte groep is ongelukkig door te veel Velen zijn ongelukkig door te weinig− Is gebaseerd op uitbuiting en uitsluiting− Ten koste van het welzijn van veel werkenden− Ten koste van de toekomstige generaties− Ten koste van de gezondheid van onze planeet 30 15
  16. 16. www.kernkracht.beMaatschappelijk verantwoord ondernemenis niet − Extreme neo-liberale concurrentiestrijd − Onverantwoorde financiële risico’s − CEO’s vergoeden voor winstprestaties op korte termijn − Globalisering als systematische delokalisatie 31 www.kernkracht.be Duurzaaamheid is niet Problemen en verantwoordelijkheid doorschuiven naar de toekomst − Overbevolking − Voedselproblemen − Schulden − Pensioenen − Energieproblemen − Klimaatproblemen − Waterproblemen − Afvalstoffen 32 16
  17. 17. www.kernkracht.beNaar een duurzamer kapitalisme1. Economie en ondernemingschap in een nieuw waardekader plaatsen waarbij sociale doelstellingen centraal staan2. Eerherstel van de sociale ondernemer tegenover aandeelhouders en financiële instellingen3. Inclusieve calculatie van de totale kost (sociaal,milieu)4. Reële participatie van de medewerkers5. Overheidsregulering ifv een rechtvaardige verdeling van lasten en lusten6. Rechtvaardige handel7. Grotere aandacht voor de langere termijn en het bredere perspectief 33 www.kernkracht.beINDELING1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen2. Welzijn op het werk3. Ecologisch welzijn4. Economisch welzijn5. Welzijn als waarde en uitdaging 34 17
  18. 18. www.kernkracht.beEen duurzame welzijnsrevolutieom de aarde te redden Moeten we niet grondig nadenken ? Over onze manier van - verbruiken - produceren - transporteren - leven 35 www.kernkracht.beDe diepe wortels van onze Xniet duurzame cultuurCogito ergo sum (Descartes, 1637)DualismeAnthropocentrismeUtilarismeObjectieve en waardevrije wetenschapMechanistisch paradigmaEconomie (liberale)Vernietiging natuurBasisangstIndividualismeCogito Vicieuze cirkel 36 18
  19. 19. www.kernkracht.be De diepe kern van het duurzaamheidsvraagstuk1. Ons waardesysteem dat prioriteit geeft aan materiële voordelen op korte termijn2. Onze wetenschap die ook focust op het materiële (meten is weten) op wat is en niet op wat zou kunnen zijn3. Onze basisveronderstellingen : Descartes : Cogito ergo sum -Ervaren beperkt tot zien en denken -Scheiding tussen subject en object -Mens is de koning van de schepping -Doel van beschaving is beheersing natuur 37 www.kernkracht.beOnze manier van denken :Mechanisch OrganischMachine LevenskrachtAtomisch SystemischIk-denken Wij-denkenExclusief InclusiefLineair CyclischHebben ZijnTop-down Bottom-upEgo-systeem Eco-systeem 38 19
  20. 20. www.kernkracht.be Maatstaven voor duurzaamheid1. Winst is niet de belangrijkste waardemeter2. Maatschappelijke meerwaarde en welzijn op lange termijn en brede schaal staan centraal3. Wat men kan en moet doen ifv de mogelijk- heden voor een menswaardige samenleving bv. Met 1% van het BBP van de wereld zouden we klimaat kunnen redden Milleniumdoelstellingen VN realiseren - De armoede in de wereld halveren - Basisonderwijs voor alle kinderen - Drinkbaar water voor iedereen 39 www.kernkracht.beHoe breed is onze duurzaamheid ?Hoe groot zijn onze morele aspiraties ? − Egoïstisch − Familie − Gemeenschap − Planeet − Universum 40 20
  21. 21. www.kernkracht.beHoe duurzaam is onze verbinding ?− met onszelf ? Diepte ?− met de medemens ? Breedte ?− met de natuur ? Termijn ? 41 www.kernkracht.beTot slotMaatschappelijk verantwoord ondernemen= duurzaamheid maximaal bevorderen= respect voor iedereen en alles= welzijn voor mens ,organisatie en planeet 42 21
  22. 22. www.kernkracht.be 43 www.kernkracht.beBibliografieAchterberg, W., e.a., Rimpels in het water, Milieufilosofie tussen vraag enaanbod. Acco, Leuven.Achterhuis, H., De illusie van groen. Over milieucrisis en de fixatie optechniek. De Balie, Amsterdam.Achterhuis, H., Duurzaamheid en moraal. In: Tijdschrift voor Wetenschap,technologie en samenleving. 1998. 1, 2-6.Achterhuis, H., e.a., Technologie en samenleving. Garant. Leuven. 1995.Algemene Milieukunde. Open Universiteit. Heerlen. 1993.Algemene Milieukunde. Vlaamse variant leereenheden 14-15. STOHO.Brussel. 1994.Bahro, R., Avoiding social and ecological disaster. The politics of worldtransformation. Gateway books. Bath. 1994.Barrett R., Liberating the corporate soul. Building a visionary organisation,Butterworth-Heineman, Boston, 1998.Beck, U., De wereld als risico-maatschappij. Essays over de ecologische crisisen de politiek van de vooruitgang. De Balie. Amsterdam. 1997.Boerwinkel, F., Inclusief denken. Een andere tijd vraag een ander denken.Paul Brand. Bussum. 1975. 44 22
  23. 23. www.kernkracht.beDuurzaam ondernemen, duurzame winst. Teksten VEV studiedag 18 oktober2000.Federaal plan inzake duurzame ontwikkeling 2000-2004. Staatssecretaris voorEnergie en duurzame ontwikkeling. Brussel. 2000.Hoe kun je lucht bezitten, een indiaanse visie op het beheer van de aarde. JanVan Arkel. Utrecht. 1993.Jans, M. & D. Wildemeersch. Natuur- en milieu-educatie: van overtuigen naaroverleggen. In: Vorming. Febr. 1999, 161-180.Jaworski, J., Synchroniciteit. Indigo. Zeist. 2000.Kunneman, H., Democratie, milieu en verlangen; aanzet tot een post-modernemilieuproblematiek. In: Oikos, 1996, 1, p. 39-53.Leren om te keren, Milieu- en natuurrapport Vlaanderen. Garant. Leuven. 1994. Mira-T 1999. Milieu- en natuurrapport Vlaanderen: thema’s. Garant. Leuven.1999.Vermeersch, E., De ogen van de panda. Van de Wiele. Brugge. 1990.Wildemeersch, D., e.a. Het maatschappelijk milieudebat. In: Leren om te keren.Garant. 1994, p. 763-779.Wildemeersch, D., Een verantwoorde uitweg leren. Over sociaal-agogischhandelen in de risicomaatschappij. Inaugurale rede. Katholieke UniversiteitNijmegen. 1995. 45 23

×