Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Rèn luyện ý chí chiến thắng cùng Shark Robert Herjavec

215 views

Published on

Trong cuốn sách kinh doanh bán chạy nhất của mình Driven, Robert Herjavec, ngôi sao của chương trình Shark Tank kêu gọi độc giả của mình nắm lấy rủi ro, kiểm soát cuộc sống và giữ đúng tầm nhìn. Trung cuốn sách này, Herjavec sẽ nâng độc giả của mình lên nấc cao hơn đó là sự vĩ đại.

Cho dù bạn đang tìm cách xây dựng công ty hùng mạnh, trở thành giáo viên đáng ngưỡng mộ hoặc tạo ra tác động lâu dài bởi những kiệt tác của mình... Tất cả điều có thể trở thành hiện thực chỉ cần bạn đưa ra quyết định và được chỉ dẫn bởi một phương pháp mà Robert chia sẻ trong cuốn sách này. Dựa trên những trải nghiệm từ cuộc sống của chính mình và từ cuộc sống của những người bạn nổi tiếng như Oprah, Georges St-Pierre và Celine Dion, ông đã mang đến những bài học quý giá để hướng dẫn độc giả hạnh phúc và thành công.

Published in: Business
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Rèn luyện ý chí chiến thắng cùng Shark Robert Herjavec

  1. 1. 87 09 CHẲNG AI XỨNG ĐÁNG VỚI ĐIỀU GÌ T ôi yêu rất nhiều thứ ở Canada. Tôi thích cách đất nước này chào đón gia đình chúng tôi, hai người lớn và một đứa trẻ, chẳng có gì ngoài ước mơ. Và Canada đã cho chúng tôi cơ hội biến giấc mơ thành sự thật. Tôi thích cái cách nó rộng mở cơ hội cho những người muốn bay cao hết mức mà năng lực cho phép, nhưng cũng không lãng quên nhu cầu của những người ở tầng lớp thấp hơn trong xã hội. Tôi yêu cái cách mình đã tới đây với hai bàn tay trắng, nhưng ngài thủ tướng đã trao tặng huy chương Kim khánh bội tinh
  2. 2. 88 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC Kim cương cho tôi vì các đóng góp cho Canada. Và tôi yêu thực tế rằng tất cả chúng tôi đều có thể phản đối về những điều tạo thành Canada mà hầu như không đánh mất sự tôn trọng với những người ở bên bất đồng chính kiến với mình. Hãy chú ý, sự biến đổi từ một đứa trẻ ăn mặc buồn cười với giọng Croatia đặc sệt để trở thành một gã mặc đồ Tom Ford xuất hiện trên mạng lưới truyền hình ở khắp Bắc Mỹ không hề dễ dàng chút nào. Canada có thể đã chào đón tôi, nhưng tôi vẫn nhớ những kẻ chuyên đi bắt nạt ở trường học không hề hiếu khách chút nào. Các trải nghiệm của tôi chắc chắn chẳng khác gì với những đứa trẻ nhập cư tới đây vào cùng một thời điểm, hoặc những người đã hạ cánh xuống Canada vào các thời điểm khác trong lịch sử của đất nước. Phần lớn những người như chúng tôi không chỉ sống sót qua muôn vàn thử thách mà còn trở nên quyết tâm hơn bao giờ hết để chứng minh rằng, vâng, chúng tôi thuộc về nơi này, và chúng tôi sẽ tạo nên những thay đổi tích cực bằng sự hiện diện của mình. Trong trường hợp của mình, các trải nghiệm đó tạo nên con người tôi bây giờ, trên nhiều phương diện. Nhờ trải nghiệm là dân nhập cư, cảm giác là người ngoài, tôi mong rằng mình sẽ không bao giờ hết nhu cầu chứng minh bản thân hết lần này tới lần khác. Vợ tôi, Diane, thường hỏi tôi, dù sau gần 20 năm chung sống bên nhau: “Sao lúc nào anh cũng muốn làm nhiều hơn thế? Điều gì cứ thôi thúc anh vậy?” Cô ấy tin rằng tôi có một thái độ phẫn uất, có lẽ cô ấy đúng. Tôi nghĩ về phần lớn những người cần chứng minh điều gì đó với thế giới này đều có chung cảm
  3. 3. 89ROBERT HERJAVEC xúc, thách thức thế giới này theo cách này hay cách khác. Sao lại có quan điểm như vậy? Hầu hết các câu trả lời có thể được tìm thấy từ những sân chơi và trên những con đường mà bọn côn đồ tụ tập sau khi tan học. Chúng khiến tôi phẫn uất, và điều đó sẽ không bao giờ biến mất, bất kể tôi đã thành công tới mức nào và nổi tiếng ra sao. Tôi không thể nào quên được cảm giác của một đứa trẻ béo lùn, xấu xí bị đánh đập và sỉ nhục ở trường. Trải nghiệm đó tạo ra những cảm xúc phức tạp pha trộn vào nhau, bao gồm cả nỗi bất an và sợ hãi, cùng nhu cầu chứng minh bản thân hết lần này tới lần khác. Nó cũng thấm nhuần trong tôi một niềm tin rằng tôi hay bất kì ai chẳng hề xứng đáng với điều gì trừ cái quyền chứng minh bản thân. Tôi không “xứng đáng” với thành công của tôi, bất kỳ người nào làm việc cho tôi và với tôi cũng không. Chẳng ai có được những gì mình “xứng đáng” từ cuộc đời, bởi vì sự thật là, chúng ta chẳng xứng đáng với cái gì. Chẳng ai nợ bất kì ai điều gì; chúng ta làm điều gì thì nhận được điều đó từ cuộc đời. Người duy nhất chịu trách nhiệm cho thành công hay thất bại của bạn là người mà bạn nhìn vào gương mỗi sáng. Đúng là một số người trong chúng ta có khởi đầu thuận lợi. Nhưng những người có nghị lực mạnh nhất trong chúng ta dù không hề có ưu thế gì mà vẫn chiến thắng.
  4. 4. 90 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC THÀNH CÔNG BẮT ĐẦU BẰNG SỰ HY SINH Một số người, khi biết về xuất thân của tôi, đã hỏi vì sao có rất nhiều người nhập cư thành công trong kinh doanh tới vậy. Điều gì đã khiến cho những người tới sống ở một quốc gia xa lạ lại đạt được các mức độ thành công lớn, mà những người Canada có dòng tộc lâu đời ở đây có vẻ không thể đạt được? Câu trả lời là sự hy sinh. Những người nhập cư đạt được những thành công xuất sắc trong kinh doanh sẵn sẵng hy sinh sự an toàn và thoải mái của hôm nay vì những thành tựu trong nay mai. Tôi biết cha mình không hề thích đi bộ một tiếng tới chỗ làm mỗi ngày chỉ để tiết kiệm 50 xu đi xe buýt. Và chắc chắn ông cũng khao khát được làm một công việc ý nghĩa và thỏa mãn hơn việc quét dọn nhà máy suốt cả ngày. Nhưng ông chưa từng nghĩ là mình xứng đáng được hơn. Trên thực tế, tôi nghĩ ông tin rằng ông chẳng xứng đáng với thứ gì trên đời này nếu không bỏ công ra kiếm được. Tôi không tin rằng học thuyết “mạnh được yếu thua” của Darwin áp dụng được cho những người lo lắng cho công việc của mình, hoặc chúng ta tồn tại trong một thế giới được ăn cả ngã về không, nơi chúng ta chỉ ăn những gì giết được. Trên đời có quá nhiều thứ để tận hưởng, và có quá nhiều sự thỏa mãn đạt được từ nỗ lực của chính mình, để tôi so sánh theo kiểu kia. (Tuy nhiên, tôi nghĩ học thuyết đó nên áp dụng cho các doanh nghiệp - nếu một công ty không có khả năng cạnh tranh, thì nó nên
  5. 5. 91ROBERT HERJAVEC nhường chỗ cho các công ty có năng lực hơn). Tôi thích Canada vì có rất nhiều khích lệ và tài nguyên có sẵn cho bất kì ai muốn khởi nghiệp, so với đa số các quốc gia khác. Khi tôi nói chuyện với các sinh viên ở các trường đại học và cao đẳng trên khắp Bắc Mỹ, tôi nhắc họ nhớ rằng họ đang sống trong một thời đại cho phép tiếp cận với các tài nguyên để trở thành doanh nhân ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường, thay vì phải tự mình chịu đựng những khó khăn. Đó là một khởi đầu thuận lợi tuyệt vời, và họ nên tận dụng mọi lợi thế của nó. Những điều mà tôi đã đạt được trong đời cho tôi niềm tự hào, nhưng tôi không chỉ ngồi một chỗ và tự khen ngợi bản thân. Đó là phản ứng vô dụng và tự phụ. Bên cạnh đó, chẳng có thành tựu nào là hoàn toàn do mình tôi làm nên. Đạt được chúng là nhờ nỗ lực của cả đội ngũ và những nguyên tắc hướng dẫn của riêng tôi. Tuy vậy, tôi chắc chắn là người nỗ lực nhất - một gã sẵn sàng thức trắng đêm nếu cần để hoàn thành công việc. Và đóng góp đáng kể vào sự thành công của công ty là nhờ một chính sách tôi duy trì khi chọn những nhân viên mới: Tôi thuê những người thông minh hơn mình. Tôi cũng cho rằng công ty là một thực thể riêng biệt theo đúng nghĩa đen. Sự tồn tại của nó với tôi là một vật thể đang sống và hô hấp, tôi có trách nhiệm chăm lo cho sự phát triển của nó. Công ty cần sự chú tâm, cần cho ăn, cần hướng dẫn, và đôi lúc, cần cả kỷ luật nữa. Nó có thể sống sót mà không cần tôi hàng ngày quan tâm trực tiếp, nhưng nó sẽ không thể nào phát triển
  6. 6. 92 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC và trưởng thành nếu tôi không ở đó, dưới một vài hình thức, để cung cấp những nhu cầu thiết yếu của cuộc sống. Và nếu điều đó nghe quá đơn giản hay thậm chí là trẻ con, thì tôi không quan tâm. Trí tưởng tượng có tác dụng. Tầm quan trọng mà tôi đặt ra để đảm bảo sự phát triển và trưởng thành liên tục của công ty giống như mối quan tâm của cha mẹ đối với đứa con của mình, liên quan trực tiếp với việc không chịu chấp nhận sự “vừa đủ”. Các công ty được duy trì từ hai nguồn năng lượng: quản lý tốt và có tầm nhìn rõ ràng. Điều đầu tiên thì quá dễ hiểu rồi. Điều thứ hai là một phần của việc trở thành doanh nhân. Rất nhiều người cho rằng tinh thần doanh nghiệp thể hiện ở bệ phóng cho doanh nghiệp mới. Và một khi công ty được thành lập, doanh nhân phải tự biến mình thành người quản lý hiệu quả. Điều này có thể xảy ra ở một số trường hợp, nhưng khi nó xảy ra - khi ai đó có những kỹ năng khởi nghiệp cố gắng biến thành một người quản lý có đầy đủ tư cách - thì tôi ngờ rằng, các hạt giống cho sự sụp đổ của doanh nghiệp bắt đầu đâm chồi nảy lộc. Tư duy của một doanh nhân rõ ràng là điều cần thiết để xây dựng công ty, nhưng trong đó lại thiếu các kỹ năng cần thiết để duy trì nó. Cái ngày bạn từ bỏ tư duy từng là động lực để bắt đầu doanh nghiệp là cái ngày bạn nên chuyển giao cho người khác quản lý. Nhiều năm kiếm được lợi nhuận lớn có thể khiến bạn tin rằng mình xứng đáng với thành công và có thể thoải mái
  7. 7. 93ROBERT HERJAVEC nghỉ ngơi, để công ty tự hoạt động. Khi bạn bắt đầu tin tưởng điều đó, bạn đang chọn cách ổn định với thứ “vừa đủ”. Khi làm thế, bạn đang tự gây khó khăn cho bản thân và tất cả những người phụ thuộc vào mình để có sự nghiệp thành công. TRƯỚC KHI TẠO RA ĐƯỢC NHIỀU TIỀN BẠC, BẠN PHẢI TẠO RA GIÁ TRỊ ĐÃ Những người nhận thức rõ số tài sản tôi tạo ra được trong sự nghiệp thấy rất khó có thể tin rằng một cơ hội tương tự giúp đạt được thành công sẽ tới với họ. Nhưng có đấy. Tất cả chúng ta đều là các cá thể độc đáo, nhưng cơ hội thì đâu đâu cũng có. Không may là, có quá nhiều người chỉ chăm chăm tập trung vào việc tạo ra khối tài sản lớn, đi theo con đường đó là sai. Trước khi tạo ra được nhiều tiền bạc, bạn phải tạo ra giá trị. Rất nhiều người tới Shark Tank để tìm kiếm vốn đầu tư không chú ý tới điều đó. Hãy tạo ra đủ giá trị cho công ty của bạn - giá trị thực sự chứ không phải thứ giá trị mà bạn vẫn mơ tưởng - cuối cùng thì nó sẽ biến thành sự giàu có thôi. Bạn càng tạo ra nhiều giá trị thì càng tích lũy được nhiều tài sản. Sự khác biệt giữa thu nhập và giá trị, khi được nhìn trong bối cảnh này, rõ là không cần giải thích. Nhưng có chứ. Nếu bạn
  8. 8. 94 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC tạo ra một công ty với giá trị đong đếm được và chỉ muốn bòn rút tiền từ nó, hãy tìm một người mua, chứ không phải một nhà đầu tư. Chẳng tôi hay bất kì ai xứng đáng với điều gì trừ cái quyền chứng minh bản thân.
  9. 9. 95 T âm trạng của một người có thể ảnh hưởng tới những người khác. Mọi người lính đều biết điều này, và mọi người đứng đầu công ty cũng nên biết. Khi nói chuyện với những người bán hàng ở tập đoàn Herjavec về một khách hàng mới tiềm năng, một sản phẩm mới thú vị hay một chiến lược bán hàng tích cực mới, họ đều đáp lại cùng loại năng lượng tôi cho họ. Và nếu sau khi xem qua một bài thuyết trình bán hàng, nó được đánh giá là “đủ tốt”, thì đó sẽ là một nỗ lực đáng thất vọng và một kết quả không thành công. Chẳng có gì là “đủ tốt” cả; hoặc là nó xuất sắc, hoặc nó là rác rưởi. 10 SỰ TẦM THƯỜNG LÀ MỘT LOẠI VIRUS
  10. 10. 96 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC Nếu tôi phải phát triển một ý tưởng mà bản thân không thể hoàn toàn trợ giúp hay không thấy hoàn toàn tự tin về sự thành công của nó, thì chính sự thiếu nhiệt tình này sẽ ảnh hưởng tới tất cả mọi người. Nhưng hệ quả đáng chú ý nhất là nó sẽ khiến hiệu suất cao nhất của đội ngũ bị ảnh hưởng, những người đó cần được thúc đẩy để thể hiện năng lực cao nhất trong mọi tình huống. Sự thực là: những người chiến thắng không chỉ muốn kết giao với những người chiến thắng, họ còn muốn được truyền cảm hứng nữa. Bạn được truyền bao nhiêu cảm hứng từ một người lãnh đạo quá dễ dàng thỏa mãn? Niềm thỏa mãn lớn nhất tôi từng tận hưởng trong nghiệp kinh doanh là sự thỏa mãn đạt được nhờ đặt ra các tiêu chuẩn cao nhất có thể, thuyết phục được những người xung quanh mình đặt ra các tiêu chuẩn tương tự và nhìn nó đóng góp vào mức độ thành công đáng ngạc nhiên. Tôi chưa từng và sẽ không bao giờ nhún vai với một nỗ lực dưới mức trung bình và nói: “Chắc thế là đủ rồi.” Và tôi sẽ không bao giờ tin rằng mình xứng đáng nhận giá trị của bất cứ thứ gì mà tôi không vất vả làm ra. Bạn cũng nên như vậy.
  11. 11. 97ROBERT HERJAVEC SÁU BƯỚC ĐỂ KINH DOANH THÀNH CÔNG Tôi nhìn mọi việc từ góc nhìn của một thương nhân, nhưng rất nhiều bài học tôi học được từ nhiều năm qua áp dụng được cho bất cứ ai có tham vọng. Sáu bước dưới đây là các ví dụ tốt và sử dụng được cho bất kỳ cấp độ nào trong một tổ chức. 1. Xây dựng và duy trì các mạng lưới Có câu châm ngôn “Quan trọng là bạn biết ai chứ không phải bạn biết cái gì” cũng có phần đúng. Nếu bạn không biết ai có thể hỗ trợ mình vươn tới thành công, hãy ra ngoài và làm quen với họ đi. Hãy sử dụng tham vọng thành công như một công cụ để vượt qua nỗi xấu hổ của mình. Và đây là kết quả: nếu bạn đủ thành công, bạn sẽ trở thành người mà người khác muốn làm quen. Hãy bắt đầu xây dựng các mạng lưới tinh thần gồm các mối quan hệ với những đồng nghiệp chủ chốt, cố vấn và người thầy thông thái. Dựa vào họ không chỉ để thành công với công ty mới mà để được hỗ trợ và định hướng khi cần. Bỏ thời gian ra cung cấp các lợi ích tương tự cho họ khi họ cần. Hiếm khi con sói cô độc có thể thành công trong bất kỳ việc gì. 2. Hãy để khách hàng là trung tâm Cách tốt nhất để đảm bảo tâm trí và năng lượng của bạn đang dồn vào sự thành công của công ty là chú trọng vào nhu
  12. 12. 98 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC cầu của các khách hàng. Dù bạn có là giám đốc điều hành đứng đầu hay một người dưới quyền đầy tham vọng, chỉ khi bạn hoàn toàn hiểu thế giới của khách hàng và trân trọng các nhu cầu của họ, thì bạn mới được chuẩn bị để đưa ra các quyết định mà cuối cùng sẽ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp và sự nghiệp của bạn. Suy cho cùng, mục đích của mọi công ty là tạo ra nguồn khách hàng. 3. Hãy thành thực một cách khiêm nhường Khi mọi chuyện tiến triển thuận lợi, bạn sẽ cảm thấy mình có thể thành công trong bất kỳ lĩnh vực nào. Khi mọi chuyện chuyển biến xấu, bạn bắt đầu tin rằng mình chẳng làm được gì cho ra hồn cả. Đừng nghĩ theo lối đó. Bạn cần trung thực đánh giá các điểm mạnh và điểm yếu của mình, bởi vì dù bạn đã đạt được bao nhiêu và mong chờ hoàn thành bao nhiêu, bạn cũng không thể hoàn hảo ở mọi lĩnh vực. 4. Làm việc bằng thế mạnh của mình Khi đã phát hiện ra các yếu điểm, đừng lãng phí thời gian quý giá để cố gắng loại bỏ hay cải thiện chúng. Hãy sử dụng thời gian đó để áp dụng các điểm mạnh của mình, và tìm những người có thế mạnh trong những kĩ năng bị thiếu hụt. Các nghiên cứu đã chứng minh rằng những người thành công chú trọng vào các điểm mạnh của mình và giao phó những người khác thực hiện nhiệm vụ trong các lĩnh vực mà mình yếu thế.
  13. 13. 99ROBERT HERJAVEC 5. Hãy nhớ rằng định luật Murphy1 sẽ luôn xảy ra đấy Mọi thứ chẳng bao giờ xảy ra theo đúng kế hoạch. Bất kể bạn đã kiểm định và dự đoán tình huống cẩn thận cỡ nào. Định luật Murphy sẽ xảy ra ở đâu đó, vào thời điểm nào đó. Cách duy nhất để đối mặt với chuyện nhất định sẽ xảy ra là luôn thích nghi. Hãy dạy bản thân cách phản ứng với những bất ngờ ngoài ý muốn và các sự kiện không lường trước được bằng cách thay đổi phương thức và hành động, kể cả khi bạn không có mọi thông tin mong muốn. 6. Biết rõ cơ hội khi nhìn thấy Thế giới kinh doanh đầy rẫy các câu chuyện về những người lẽ ra sẽ tỏa sáng đã bỏ qua các cơ hội thay đổi cả thế giới và có thể thay đổi cả cuộc đời họ. Như vị giám đốc điều hành tin rằng kỹ thuật in chụp khô là ý tưởng ngu ngốc, hay các nhà xuất bản đã từ chối bản thảo của cuốn Harry Potter đầu tiên của J.K. Rowling. Có rất nhiều ví dụ cực đoan, mỗi ngày vẫn có các cơ hội kinh doanh phát sinh. Hãy nhạy bén với sự hiện diện của các cơ hội thực sự, và nhanh chóng phản ứng với những cơ hội hứa hẹn. Làm sao bạn nhận biết được? Dưới đây là gợi ý và ví dụ. Trong Thế chiến thứ II, các phi công bay vào ban đêm phải tỉnh táo nhận ra máy bay của kẻ thù tiếp cận và phản ứng lại. 1. Còn được gọi là “định luật đầu độc” hay “định luật bánh bơ” do một người Mỹ, ông Edward A. Murphy, Jr. nêu ra. Tóm tắt định luật: Nếu một việc có thể diễn tiến xấu, nó sẽ diễn tiến đúng như thế. (ND)
  14. 14. 100 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC Không có ra đa, họ dựa vào tầm nhìn ban đêm để phát hiện các máy bay khác, đồng nghĩa với việc chăm chú tìm các đốm sáng từ ống xả của máy bay khác hay trong một trường hợp là đèn tín hiệu máy bay. Họ nhanh chóng học được cách tìm ra ánh sáng yếu ớt trên nền trời đen như mực bằng cách không nhìn trực tiếp vào đó, mà là nhận ra nó bằng tầm nhìn ngoại vi. Bằng cách này, họ có nhiều khả năng tìm ra các nguy hiểm hơn. Dùng phương pháp này trong kinh doanh và bạn sẽ có nhiều khả năng tìm ra cơ hội hơn. Cách này có hiệu quả với tôi khi bắt đầu nhận ra tầm quan trọng ngày càng tăng của Internet - tất nhiên là cùng với đa số những người khác. Vào những năm 1990, rõ ràng là khi Internet mở rộng, nó sẽ mang theo các dữ liệu bí mật, và cuối cùng là một lượng lớn tiền dưới dạng này hay dạng khác. Nếu nhìn trực diện, người ta sẽ tìm cách bắt chước, tìm cách chuyển tiền và dữ liệu từ chỗ này sang chỗ khác. Tôi nghĩ đó là ý tưởng hay. Thế rồi tôi có ý tưởng hay hơn khi nhìn thấy tiềm năng từ một góc gián tiếp - từ ngoại vi, như các chiến sĩ phi công vào ban đêm. Dù là chuyển các bí mật hay tiền, những người sử dụng Internet nhanh chóng quen với việc làm điều đó mà không qua người trung gian. Tôi nhận ra, điều mà Internet thực sự cần không phải các phương cách khác để chuyển dữ liệu mà là tìm ra cách để làm điều đó an toàn và đảm bảo hơn. Internet tạo ra cơ hội cho người dùng kiếm lợi nhuận. Còn
  15. 15. 101ROBERT HERJAVEC tôi giúp họ sử dụng nó an toàn hơn. Nên trong khi đa số người khác theo đuôi phong trào, thì tôi tạo ra những công ty để mọi chuyện diễn ra an toàn. Những người chiến thắng không chỉ muốn kết giao với những người chiến thắng, họ còn muốn được truyền cảm hứng nữa.
  16. 16. 102 T ôi phải thừa nhận rằng: có những sáng thức dậy tôi tin rằng mình phải đối mặt với nhiều vấn đề hơn là cách giải quyết, và sẽ gặp nhiều thất bại hơn thành tựu. Lúc ấy, tôi phải tìm cách tự thúc đẩy bản thân tiến về phía trước. Hay nói một cách hình ảnh thì tôi phải tự thúc vào mông mình.1 Tôi có rất nhiều cách để làm điều này, bao gồm cả tập thể dục. Chạy 8 km là khó. Chạy 12 km còn khó hơn. Nếu tôi chạy 12 km mà cảm thấy như mình mới chạy 8 km, tôi sẽ tăng mức quyết 1 Đồng giám khảo trong Shark Tank của tôi là Mark Cuban lại có quan điểm khác. Anh ấy nói: “Ngày nào cũng vậy, ai đó ở nơi nào đó tỉnh dậy với duy nhất mục tiêu là đá vào mông bạn.” Quan điểm ấy khiến tôi ấn tượng đến mức tôi phải khắc chúng trên một tấm phù điêu trưng trong văn phòng. (TG) 11 CÁCH TỰ THÚC VÀO MÔNG MÌNH
  17. 17. 103ROBERT HERJAVEC tâm lên, và dù các vấn đề của tôi không thu gọn lại thành các con số, lòng tự tin rằng mình giải quyết được chúng sẽ căng phồng lên. Cách này đã có hiệu quả trong rất nhiều năm, nhưng tôi phát hiện ra rằng công ty phát triển càng lớn thì càng khó để tìm ra động lực cần thiết. Vì sao? Bởi vì tôi có quá ít thứ để mất nếu mọi chuyện đi sai đường. KHẨN CẤP LÀ MỘT ĐỘNG LỰC LỚN Hồi đầu sự nghiệp, công ty thất bại đồng nghĩa với mất mọi thứ mà vợ tôi, Diane, và tôi đã nỗ lực làm việc để đạt được. Khi công ty phát triển và cuộc sống của chúng tôi ổn định hơn, thật dễ dàng để trở nên lười biếng so với hồi lao động vất vả trong quá khứ. Tôi giải thích điều này bằng hình ảnh: Một người cố chạy trốn khỏi tòa nhà gỗ đang bốc cháy có cảm giác động lực rất rõ ràng. Cùng là người đó trong một căn nhà kiên cố xây bằng bê tông không cảm thấy sự khẩn cấp tương tự. Khẩn cấp là một động lực lớn. Ý nghĩa của việc tự thúc vào mông mình là như thế đó - có khả năng gom đủ động lực để làm việc dù khi nhu cầu không có vẻ gì là khẩn cấp. Rick Hansen có được điều này. Trường đại học Oxford đã không có nó, hay có lẽ vẫn đang mất điều này. Tôi chưa từng theo học ở Oxford, nhưng lại được gặp Rick
  18. 18. 104 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC Hansen. Cả hai đã dạy tôi một bài học đáng giá, dù chúng tới từ các phương hướng khác nhau. NGUY CƠ CỦA VIỆC THIẾU ĐỘNG LỰC Vào tháng Mười một năm 2000, một sự kiện gây choáng váng đã diễn ra ở Oxford. Một giáo sư tên là John Kay, người được bổ nhiệm chức hiệu trưởng của trường kinh tế Oxford, đã từ chức chỉ sau ba năm trong khi hợp đồng ký năm năm. Ông thông báo, việc mình từ chức là do mối quan ngại rằng Oxford sắp trở thành một học viện tầm thường, chú ý tới việc men theo truyền thống 1.000 năm của mình hơn là vươn tới những cấp độ xuất sắc mới. Giáo sư Kay cảnh báo, Oxford đang có nguy cơ trở thành một học viện giáo dục hạng hai, trừ khi trường đại tu hệ thống quan liêu và học cách cạnh tranh với thế giới hiện đại. Trường học phải cắt giảm những thứ mà Kay gọi là “gian lận và thỏa hiệp”. Nó cần đưa ra những quyết định quan trọng nhanh chóng hơn, làm theo một lập trường tích cực quan tâm tới các chính sách và thủ tục hơn, và “thoát khỏi mớ bòng bong của các ủy ban với những trách nhiệm mơ hồ và chồng chéo”.1 1 . Câu này và hai câu trích dẫn sau đây của tác giả Caroline Davies, từ bài báo “Oxford University ‘risks slipping into mediocrity,’” đăng trên tờ The Telegraph, 20 tháng Mười một, 2000. (TG)
  19. 19. 105ROBERT HERJAVEC Để đáp trả lại các cáo buộc của Kay, có người ở tầng lớp cao hơn của trường đại học tuyên bố: “Chắc chắn Oxford vẫn giữ được đẳng cấp là một trường đại học ưu việt trên thế giới. Chúng tôi vẫn tiếp tục thu hút được các sinh viên và các học giả hàng đầu từ mọi nơi trên thế giới”. Thông điệp rất rõ ràng: Oxford không thấy cần thiết phải thay đổi cách làm khủng khiếp như lập ngân sách, đưa ra quyết định và có trách nhiệm giải trình. Tất cả điều này, như rất nhiều hãng truyền thông khác nhau của Anh viết, chỉ là chuyện bé xé ra to hồi năm 2000. Trong năm đó, tùy từng nguồn, Oxford được đánh giá là nằm trong top ba hay top năm các trường đại học trên thế giới. Năm năm sau, nó trượt xuống vị trí thứ mười trong Bảng xếp hạng Học thuật của các trường Đại học toàn Thế giới, hệ thống xếp hạng cao nhất trong danh sách các trường cao đẳng và đại học theo độ xuất sắc của chúng.1 Được xếp hạng trong mười trường đại học tốt nhất thế giới là điều đáng để khoe khoang, nếu những người ở Oxford thực sự quan tâm tới các vị trí này. Nhưng trượt khỏi vị trí hàng đầu xuống thứ mười mà vẫn tuyên bố rằng trường không thấy nhu cầu thay đổi cách vận hành có thể báo động cho những người đứng đầu rằng trường đang đối diện với nguy cơ trượt dài hơn trên bảng xếp hạng. Nhưng dù cho đã được báo động thì thực tế họ đã không hề tiết lộ bất kỳ kế hoạch thay đổi nào. 1 . Các trường đại học được đánh giá dựa trên thành tích học tập hay nghiên cứu (bao gồm các giải Nobel và các giải thưởng khác mà cựu sinh viên và nhân viên đạt được), các nhà nghiên cứu được trích dẫn nhiều, các bài báo được ghi vào danh mục trích dẫn chính và thành tích học tập bình quân đầu người. (TG)
  20. 20. 106 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC Oxford không hề xin lời khuyên của tôi, và tôi cũng chẳng mong chờ điều đó hay làm vậy. Nếu trường có hỏi, tôi sẽ bỏ qua mọi phân tích thông thái, biệt ngữ quản lý và chỉ đơn giản đề nghị trường, như là một thực thể, học cách tự đá mông mình. Tôi đoán đó không phải lời đề nghị thường được nghe thấy trong các tòa nhà của Oxford, nhưng có lẽ đó là một phần của vấn đề. Các tổ chức thường xuyên né tránh việc thực hiện các bước cần thiết, đôi lúc đau đớn, bằng cách gửi vấn đề tới cho các hội đồng, nơi mà nếu mọi chuyện diễn ra đúng dự định, thì vấn đề sẽ được bàn luận liên miên không dứt. Chuyện đó dễ hiểu mà. Tất cả chúng ta đều phải ép buộc bản thân làm những việc mình không thích. Đôi lúc chúng ta phải để ông chủ, bạn đời, bạn bè, bác sĩ hay người nào đó đá vào mông mình, để thuyết phục chúng ta rằng phải thay đổi đi. Nhưng những người này không phải lúc nào cũng ở bên ta để làm chuyện đó. Và ít người trong số họ biết về các chi tiết, nguy cơ và lợi ích nhiều như chúng ta. Vậy nên chúng ta cần tự đá vào mông mình. Hãy đẩy phép loại suy này đi xa hơn một bước, bị đá vào mông thì đau đấy, nhưng nó thường đẩy chúng ta đi xa hơn, và đi theo hướng cần thiết, nếu chúng ta thật sự mong muốn vượt qua các vấn đề để đạt được mục tiêu. Hãy hỏi Rick Hansen.
  21. 21. 107ROBERT HERJAVEC NHỮNG VIỆC BẠN CÓ THỂ LÀM NHƯNG LẠI KHÔNG BIẾT MÌNH CÓ THỂ Tôi gặp Rick và vợ trong một sự kiện từ thiện. Nói thật là lúc đầu tôi hơi lo lắng. Cả hai chúng tôi đều đong đếm các thành tựu của mình theo nhiều cách khác nhau và vô thức so sánh thành tựu của chúng tôi với những người khác. Tôi luôn mong gặp được người cũng gây dựng công ty và đạt được mức độ thành công tương đương mình. Chúng tôi có thể nhanh chóng hiểu được các chướng ngại mà người kia phải đối mặt, và các cách vượt qua chúng. Nhưng chúng ta gần như không thể hiểu được các thành tựu của Rick Hansen. Nhắc mọi người chuyện này: Vào tuổi 15, Rick là một vận động viên sáng giá tại quê nhà ở Williams Lake, British Columbia, Canada. Bóng chày, khúc côn cầu, bóng đá, các môn điền kinh, bất cứ thứ gì bạn nghĩ ra được - Rick thể hiện tốt hơn bất kỳ ai ở trường và trong cộng đồng của mình. Cậu ta cũng đẹp trai sáng sủa, và rõ ràng là dù chọn bất kỳ con đường nào, đặc biệt liên quan tới thể thao, thì nhất định sẽ rộng mở. Rồi một ngày vào năm 1972, cậu ta cùng bạn đi câu cá. Trên đường về nhà họ quyết định đi nhờ xe, và khi một chiếc xe bán tải dừng lại ven đường, cả hai cậu bé nhảy lên thùng sau xe tải, không nhận ra người tài xế đang say rượu. Khi chiếc xe mất lái và đâm
  22. 22. 108 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC thẳng vào cây, cả hai cậu bé đều bị văng ra khỏi thùng sau xe tải. Người bạn của Rick thoát mạng với chỉ vài vết bầm dập. Còn cột sống của Rick thì vỡ vụn. Cậu không bao giờ bước đi được nữa. “Trong năm năm đầu tiên,” Rick kể cho tôi, “Tôi sẽ trao đi bất kỳ thứ gì, tôi có thể bán cả linh hồn mình, để lại có thể dùng đôi chân mình.” Rồi anh mỉm cười và nói tiếp: “Giờ tôi sẽ chẳng thay đổi điều gì cả”. Tôi tin anh ấy. Chẳng còn ai thấy tiếc nuối cho Rick Hansen nữa. Bên cạnh vợ và gia đình, anh ấy được cả triệu người trên thế giới ngưỡng mộ và hỗ trợ. Vào những năm 20 tuổi, Rick được truyền cảm hứng từ cuộc thi Chạy vì Hy vọng mà Terry Fox quyết tâm hoàn thành, chạy xuyên Canada bằng một chân để gây quỹ nghiên cứu ung thư. Vào thời điểm đó Rick là một vận động viên ngồi xe lăn tay và là học sinh đầu tiên bị khiếm khuyết thể chất tốt nghiệp bằng giáo dục thể chất từ trường Đại học British Columbia. Cuối cùng anh ấy đã đoạt được ba huy chương vàng, hai huy chương bạc, và một huy chương đồng trong Thế vận hội dành cho người khuyết tật mùa hè vào năm 1980 và 1984. Rick quyết định học tập Terry Fox theo cách của riêng mình. Rõ ràng là anh ấy không thể thực hiện nỗ lực chạy xuyên Canada giống Terry. Thay vào đó, anh sẽ đẩy chiếc xe lăn đi vòng quanh thế giới, dựa vào sức khỏe và các kỹ thuật mình đã hoàn thiện khi chiến thắng 19 cuộc thi chạy bằng xe lăn quốc tế, trong đó có ba lần vô địch thế giới. Số tiền được quyên góp trong
  23. 23. 109ROBERT HERJAVEC hành trình Người đàn ông di chuyển khắp thế giới sẽ được dùng cho các nghiên cứu cách điều trị chấn thương tủy sống. Hơn 26 tháng, bắt đầu từ tháng Ba năm 1985, Rick đã đẩy chiếc xe lăn của mình vượt 40.000 km, qua 34 quốc gia trên bốn lục địa. Như Terry Fox, anh ấy gây xúc động ở mọi nơi mình tới. Hơn một triệu người đã chào đón bằng các lời cổ vũ khi anh tới Bắc Kinh, và vào thời điểm quay lại British Columbia vào tháng Năm năm 1987, anh đã quyên góp được 26 triệu đô la cho mục đích của mình. Từ đó, các nỗ lực nhằm giúp đỡ những người cùng cảnh ngộ của anh đã thu về được 175 triệu đô la. Sau khi gặp Rick, tôi rời đi với cảm giác của kẻ thất bại, tự nhủ rằng: “Ôi - mình phải làm việc thôi. Mình phải làm được gì đó với đời mình!” Đó là tác động của anh ấy tới mọi người. Thật ngược đời là tôi lại dùng Rick Hansen, một người không thể cử động đôi chân của mình gần 40 năm, làm ví dụ để bạn tự đá mông mình. Tuy nhiên, anh ấy là minh họa hoàn hảo cho ý chí vươn lên bất chấp các khiếm khuyết. Thật tệ là Đại học Oxford không có quan điểm giống vậy.
  24. 24. 110 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC SÁU YẾU TỐ CẦN THIẾT ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC THÀNH CÔNG NHỜ SỰ XUẤT SẮC 1. Mục tiêu Rất nhiều người khó xác định được mục tiêu, nhưng nó vẫn tồn tại mà. Có mục đích trong đời là lý do bạn rời khỏi giường mỗi sáng, và đạt được mục tiêu khiến bạn hạnh phúc - nên như thế. Bất kể mục tiêu của bạn là gì, nó phải xứng đáng với sự hy sinh mà bạn bỏ thời gian và năng lượng ra thực hiện. Hãy nghĩ về điều Rick Hansen phải đối mặt mỗi ngày, anh ấy phải đẩy chiếc xe lăn 40 hay 50 km về phía trước, chỉ sử dụng sức mạnh của hai cánh tay và nắm tay lên trên bánh xe, trước khi đêm xuống. Mục tiêu của anh ấy xứng đáng với nỗ lực bỏ ra. 2. Sức bền Cách chắc chắn nhất để đạt được mục tiêu là nhắm tới sự xuất sắc trong mọi khía cạnh của công việc. Cam kết thực hiện xuất sắc là một tình huống vừa tốt vừa xấu. Tốt ở điểm: bạn có thể bắt đầu ngay lập tức. Tin xấu là: bạn sẽ không bao giờ hoàn thành được. 3. Can đảm Khi người khác tuyên bố là “đủ tốt” rồi, thì điều đó lấy mất can đảm để phản đối. Và khi người khác chán nản và bàn lùi -
  25. 25. 111ROBERT HERJAVEC trong thâm tâm bạn cũng đinh ninh không thành công - bạn cần đủ can đảm để tiếp tục làm. Bạn cũng cần dũng khí để trở nên nổi bật lúc cần thiết - bước ra khỏi vùng an toàn để bước vào ánh đèn, chuẩn bị tiếp nhận những lời tán tụng nếu bạn chiến thắng và nếu thất bại thì chắc chắn sẽ là sự chế giễu. Những người lãnh đạo thành công làm điều này rất tốt. Tôi không chắc những người quản lý ở Oxford thành công tới vậy. 4. Lạc quan Niềm tin rằng những điều tốt đẹp nhất vẫn chưa đến và mọi mục tiêu của bạn đều có thể đạt được không chỉ là một thái độ. Đó là một tài sản cũng quan trọng với thành công của bạn như bất kỳ kỹ năng nào. Nó cũng tốt cho sức khỏe của bạn nữa. Tôi sẽ không bao giờ từ bỏ việc rèn luyện sức khỏe, nhưng tôi tin rằng chẳng có bài tập tim mạch nào có lợi cho sức khỏe hơn sự lạc quan mỗi ngày. 5. Đam mê Không ai tin vào tầm quan trọng của đam mê trong mọi khía cạnh cuộc đời và kinh doanh nhiều hơn tôi. Tôi tìm kiếm điều đó trong mọi nhân viên mình thuê và mọi cuộc thuyết trình kinh doanh với tôi. Nó không cần phải khoa trương, và chắc chắn cũng không thể là giả. Đam mê phải chân thật, và phải thực tế.
  26. 26. 112 RÈN LUYỆN Ý CHÍ CHIẾN THẮNG CÙNG SHARK ROBERT HERJAVEC 6. Niềm vui Lan tỏa niềm vui thu hút mọi người tới bên bạn. Cứ mãi phiền muộn sẽ đẩy mọi người ra xa. Khẩn cấp là một động lực lớn. Ý nghĩa của việc tự đá vào mông mình là như thế đó - có khả năng gom đủ động lực để làm việc dù khi nhu cầu không có vẻ gì là khẩn cấp. Cả hai chúng tôi đều đong đếm các thành tựu của mình theo nhiều cách khác nhau.

×