SlideShare a Scribd company logo
1 of 1
Download to read offline
Zuzendaria:
MartxeloOtamendi
Zuzendariordea:
XabinMakazaga
Edizioarduraduna:
LurdesHuizi
Argitaratzailea:
EuskalEditoreaSM
Publizitatea:IragarriSM
Legegordailua:
SS-0662/03
Batzordeparekidea:
0712I84059
Egoitzanagusia:
MartinUgaldekulturparkea.
GudarienEtorbidea,z/g.
20140Andoain.
Telefonoa:
(0034)943-304030
Faxa:(0034)943-300943
Webgunea:
www.berria.info
Postaelektronikoa:
berria@berria.info
Publizitatea:
publi@iragarri.net
Harpidetzasaila:
(0034) 943-304345
Date:03/07/2010
Exemplaire:2.183
Editeur:EuskalEditoreas.l.
Directeurdepublication:
MartxeloOtamendi
Comissionparitaire:
0712I84059
DelegationLabourd:
Lisses3,64100-Baiona.
Tel.:(0033)559256220.
Fax:(0033)559254303.
E-mail:lapurdi@berria.info
ORDEZKARITZAK
Araba:BizentaMogel,6.
Postakodea:01008
Gasteiz.Telefonoa:
945-150452. Erredakzioko
faxa:945-148307.
Postaelektronikoa:
araba@berria.info.
Bizkaia:Uribitartekalea,18,
3.C.Postakodea:48001
Bilbo.Telefonoa:
94-4352600. Erredakzioko
faxa:94-4234975.
Postaelektronikoa:
bizkaia@berria.info.
Lapurdi:Lisses,3.Posta
kodea:64100Baiona.
Telefonoa:559-256220.
Faxa:559-254303.
Postaelektronikoa:
lapurdi@berria.info.
Nafarroa:IratxekoMonaste-
rioa,45,13.Postakodea:
31011Iruñea.Telefonoa:
948-366622.
Publizitatea:948-366623.
Postaelektronikoa:
nafarroa@berria.info.
berria
Biktimen aitorpen
zuzena eta plurala
E
uskoLegebiltzarrak
2009koabenduaren
22anemandakoagin-
duarenindarrez,joan
denekainarenamaiera
alderaaurkeztuabeharkozukeen
Politikaarrazoiengatikoindarke-
riadelabitartekogizaeskubideak
urratudizkietenbiktimeiburuzko
txostenaizenekoaridagokionja-
rraipena.Txostenhori2008koekai-
neanlanduzuten,etalehenbiziko
saiozintzoaizanzenaintzathartu
ahalizatekopoliziaagenteek,talde
parapolizialek,ultrek,kontrolpe-
tikkanpokoek,etaabarrekeginda-
koatentatuetan,bahiketetan,na-
gusikeriazbaliatuta,edosexubor-
txaketak,torturakzirelabitarteko
erailedolarrizaurituzituztenper-
tsonahaiekguztiak.Errealitate
erabatezezagunadaguretzat—po-
litikaneragindituenika-mikezha-
ragodagoena—,erregistroofizialik
gabekoa,etazenbaitzuekurteetan
ukatuereegindakoa;halakoegin-
tzenbiktimakahanzturanatzendu
dituzteerakundeek,inolakoaitor-
penagerikorikegingabeedotapo-
litikamanipulazioeneskuutzita.
Biktimahoriekurteaketaurte-
akitxarondituzte,esperoan,paira-
razizizkietengizaeskubideen
urraketaknoizaintzathartuko.Bi-
tartehonetanguztian,larrutikor-
daindubeharizandutegizarteak
inolazereezaitortuizanaezegin-
tzahaiek,ezEstatuarenerantzuki-
zuna,ezetaharenhurrengozigor-
gabetasunaere.
Aitorpenofizialikezizateazgai-
nera,egintzahoriekezzutenizan
ikerketajudizialik,zegokienlarri-
tasunakeskatukozukeenbezala.
Ustezkohipotesigehienetan,Justi-
ziaAdministrazioakezzueninola-
kojardunbiderikhasi;edo,hasiba-
zuen,alderdikoiaetazeharoeska-
saizanzen.Gauregunarte,kasu
horietakoaskotanezdaeginbeste-
lakoikerketaindependenterik.
Denaeginkizundagooraindikere:
zergertatuzenargitzea,erantzuki-
zunakzehazteaetaordainaksus-
tatzea.Horretarako,ezinbestekoa
dadiskurtsopublikobat,batetik,
beregainhartukoduena,lehenik
etabehin,Estatuarenerantzukizu-
na;etabestetik,sinesgarriaeta
eraginkorraizangodenabiktimen-
tzat,diskurtsosinbolikoarietahe-
darazibeharrekopolitikapubliko-
eidagokienez.Badugubertatik
bertarakoadibidebat,Britainia
Handiakoraindikorainemandako
ebazpena,IparIrlandanBloody
Sundayizenekoangertaturikoza-
palkuntzariburuzkoa,etahorrek
argiutziduezinagoosasuntsua
delademokraziarentzathalakoai-
torpenbat.Aitorpenaegiteak,or-
dea,ezduesannahiparekatuegin
behardirenikpertsonabatbikti-
mabihurtuarterainokobideaeta
pertsonahoribiktimabihurtudu-
teneragileak;aregutxiago,edo-
zeinegintzabortitzzuritubehar
denikere.
Orainarte,Euskadin,biktimen
ingurukopolitikekezdutezuzen-
tasunirizpidebathartuoinarri-
tzat:mailaberekourraketarimai-
laberekoordainaedoaitorpena
dagokio.ETArenbiktimekbadute
legeesparrubat,Estatuannahiz
AutonomiaErkidegoan,etahordi-
tuztejasotabereneskubideak,eta
zeraitorpenetaordaindagozkien.
ETArenazbestelako«terrorismo
batenbiktima»direnek,ordea,ez
dutetratuberaizan.Kasuasko-
tan,interpretaziomurriztaileak
egindituzteepaitegiek,biktima
izaeradutenikereukatzeraino,
edoauziborrokaamaigabebaten
osteanbakarrikonartutahalako-
tzat:esatebaterako,NormiMen-
txakasanturtziarrarenkasuan
—tirokaerailzutenmanifestazio
batean,1976an—;horrekbidegabe
areagotuzuenharenbereizkeria
etasufrimendua.Bestehainbatek
etahainbatekezduteizanezho-
rretarakoindarnahikorik,ezbeste
inorenlaguntzarik,bainaegoera
berbereandaude.Diskurtsopubli-
koak,gainera,baztertueginditu
memoriatik,aitorpenekitaldieta-
tiketaomenaldiofizialetatik.
Gizaeskubideenurraketakze-
haztekoerabiltzendituztenkon-
tzeptuakberakeremurriztaileak
etaaitorpenikgabekoakizanohi
dira.Halanolakasuaskotanhain-
batezaugarrirenmendedagote-
rrorismoarenbiktimaizaera:terro-
rismoareneragileekmoduklan-
destinoanedouniformejantzian
jardunzuten,horrenarabera.Ha-
lakokategorienarazoaezda,hain
zuzen,nornahikedonolakoazter-
ketabateginahalizatea,edoideo-
logiabakoitzekoekberenepaihis-
torikoaematea,baiziketaondorio
kaltegarriaketabereizleakdakarz-
kietelabiktimaaskori.Biktimeies-
kubidebatzukzorzaizkie,gizaes-
kubideennazioartekozuzenbideak
ezarritakoarenarabera,bainagaur
egungolegeetanezdutebeharbe-
zalakoislarik;aitzitik,bahetuta
daude,kategoriaonaketatxarrak
bereizteraino,ordainezkozerbitzu
etadiskurtsoetaguzti—egintzak
aitortuordez,kategoriahorietan
sailkatzeaberadutehelburu—.
Biktimazuzenentzatetahaiense-
nitartekoentzat,bidegabeadaasi-
metriahalakoa;taldean,berriz,
hainbatondorioeragitenditu,beti-
kotuegitenbaitituzauriak,etaho-
rrekezdiguuztenguregizarteegi-
turaberregiten.
Politikapublikobatek,etabikti-
makaintzathartzendituenak,
erantzuneginbehardiobiktima
batzuenaitorpeneskabideari—be-
tieregerokogerokotanatzeratua-
ri—,behingozutzdiezaioten«bes-
tebiktimahoriek»izateari;horrez
gainera,ordea,ekarpenbategin
behardugizaeskubideakerrespe-
taraztearietagizarteaberregiteari
dagokionez.
Biktimenbazterkeriaegoerabe-
rrituegingoluke,besteakbeste,
atzerabereizkeriarajoetaaitor-
pengabeziaraitzultzeak,eskema
baztertzailebatzueiatxikitzeak,
edoebazpenjudizialbatdutenka-
suetarabakarrikmugatzeak.Iker-
ketajudizialeraginkorbatizandu-
tenedobanakoenerantzukizunak
zehaztealortudutentorturakasu
bakanetangertatuizandenbeza-
la,zirkulazioistripueidagozkien
baremoakbaliatuohidituzteor-
dainakezartzeko,etaezgizaesku-
bideeidagozkienestandarrak.Ez
dezagunbaliatuhalakobidegabe-
keriarikgurehistoriaondareaosa-
tzeko.Esperoandauzkagugizaes-
kubideakurratuzizkietenehunka
biktima,etaerantzunduinaema-
teamerezidute,biktimakberak
izandaitezenardatznagusi—an-
drezeingizon—,etaezedozeinal-
derdipolitikorenkezkapolitikoja-
kinbatzuk.
ArgituzGizaEskubideenAldeko
Elkartekokidehauekereizenpe-
tuduteartikuluhau:PedroLa-
rraia,IñakiLekuona,CarlosMar-
tin,BenitoMorentinetaSabino
Ormazabal.
(Erredakzioanitzulia)
JoanaAbrisketa
Andres
Krakenberger
JonLanda
Argituz Giza Eskubideen Aldeko
Elkarteko kideak
Rita
M
inbiziadutenenlekukotasunaen-
tzuteageroetaarruntagoada.En-
tzunagoadelaesannahidut,ezbeste-
rik.Tabuazenaezagunadugu,hemen
dago.Hor.Gutxitanhan.Gertuegigehie-
netan.Gaindidaitekeengaixotasuna.
Askotangainditzendena,baina
gailentzendenaerebai.
NirelagunonbatekRitagal-
dudu,emaztea.Minbiziakahi-
tudu.Irentsi.Eraman.Alda-
rriajozuen.Agertuzen.Ha-
rro.Harroputz.Atzapar
luzez.Erasokor.Joaneta
etorri.Bainabetihor.Zela-
tan.Gerraematen.Alda-
rriajotzetikgailenduko
zelaesanzuen,ziurtatuzuen.Etahitza
betedu.Ritaahitudu.Ritagaztea.Bes-
teaskobezala.Etahitzabetetajoanda.
Bestebatenbila.
Oraingoanezduerrazaizan.Luzejo
du.Urteak.Etahorriesker,etxeanasko
hitzegindutenirudipenadut.Ezdakit.
Bainairudipenadut.Nikinoizbikoteki-
dearekinizanezditudanhitzetanirudi-
katzenditutRitaetaJon.Ritaetaala-
bak.MaialenetaAinhoa,etaJon.Eta
minasentitzendut.Ezdakizuenola-
koa.Badakizue,lagunenlaguna.
EzdutJonikustekogogobere-
zirik.Doilorranaiz.Bainaikustea
egokitukozait.Betibezala
bostekoaemanetaeskua
estutukodit,indartsu.
Minegiteraino.Etamin
egiteanahidut.Minez
arindadin.
Jira
XabierLekuona
Txertoak
T
xirindularitzarensustengatzaileak
badirahemenetaTourrahastean
Pirineoetakomendategorenetanuhin
larranjakhedatukodira,ikurrinaketa
presoakaskatudakarzkitenoihalzu-
riak.AurtengoaRotterdametikabiatuko
dasarri.Berriakbozkariatubeharko
gintuzkebainaharajadanikegunka-
riekgogoakiluntzendizkigutela.
MundukoAntidopatzeAgentziak
DopatzearenKontrakoFrantses
Agentziariagertzeaetakontrol
gehigarrienegiteadebe-
katudio.
IraganurtekoTourrean
ezzenkargatubakarbaten
izenikplazaratu,dakigula-
rikaltadrogatzeegituraksekulabezain
indartsuetasofistikatuakdirela.Floyd
Landisamerikarrakmeaculpaeginzuen
apirilean,odoltrafikatuarenzeinekaiki-
mikoensaltsanLanceArmstrongeta
bereentrenatzailesaldoaksartuz.Gaia-
rekikoomertaantzekoabatbada,inte-
resekonomikoerraldoiakjokoandaude-
lako,diotenbezala.Ezinukatuzkoargu-
mentua.Kirolarienosasunarenkaltetan
dopatzeahitzerdikaonartzeraera-
mangaitzakeena.
Frantsesagentziaksalatu
zuen2009koitzuliannazioar-
tekokontrolatzaileekAstana
taldeafaboreanitzekintratatu
zutela.Arazoarenmina.
Beudehalazmedikuak
ipularretanetagurpil
orratzekingaitezenairos-
kitxerta,ai,ai,ai...
Bira
ItxaroBorda
Harian›Iritzia
4 berria 2010ekouztailaren3a,larunbata

More Related Content

Viewers also liked

Viewers also liked (20)

Nace Argituz, colectivo vasco pro derechos humanos
Nace Argituz, colectivo vasco pro derechos humanosNace Argituz, colectivo vasco pro derechos humanos
Nace Argituz, colectivo vasco pro derechos humanos
 
Hacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
Hacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimasHacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
Hacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
 
La tortura: investigacion y prevencion, no cuestion de fe
La tortura: investigacion y prevencion, no cuestion de feLa tortura: investigacion y prevencion, no cuestion de fe
La tortura: investigacion y prevencion, no cuestion de fe
 
Hacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
Hacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimasHacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
Hacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
 
Un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
Un reconocimiento equitativo y plural de las victimasUn reconocimiento equitativo y plural de las victimas
Un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
 
Ardura ala axolagabekeria?
Ardura ala axolagabekeria?Ardura ala axolagabekeria?
Ardura ala axolagabekeria?
 
Un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
Un reconocimiento equitativo y plural de las victimasUn reconocimiento equitativo y plural de las victimas
Un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
 
Hacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
Hacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimasHacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
Hacia un reconocimiento equitativo y plural de las victimas
 
¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?
¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?
¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?
 
La tortura ya no es cuestion de fe
La tortura ya no es cuestion de feLa tortura ya no es cuestion de fe
La tortura ya no es cuestion de fe
 
Victimas, empatia y paz
Victimas, empatia y pazVictimas, empatia y paz
Victimas, empatia y paz
 
La tortura
La torturaLa tortura
La tortura
 
¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?
¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?
¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?
 
Argituz reclama mas atencion a la tortura
Argituz reclama mas atencion a la torturaArgituz reclama mas atencion a la tortura
Argituz reclama mas atencion a la tortura
 
Reconocer a las victimas sin paralelismos ni equiparaciones
Reconocer a las victimas sin paralelismos ni equiparacionesReconocer a las victimas sin paralelismos ni equiparaciones
Reconocer a las victimas sin paralelismos ni equiparaciones
 
La tortura: investigacion y prevencion, no cuestion de fe
La tortura: investigacion y prevencion, no cuestion de feLa tortura: investigacion y prevencion, no cuestion de fe
La tortura: investigacion y prevencion, no cuestion de fe
 
¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?
¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?
¿Diligencia debida o despreocupacion indebida?
 
Tortura: Ikerketa eta prebentzioa
Tortura: Ikerketa eta prebentzioaTortura: Ikerketa eta prebentzioa
Tortura: Ikerketa eta prebentzioa
 
Hacer la rana
Hacer la ranaHacer la rana
Hacer la rana
 
Presuncion de inocencia, en vias de extincion
Presuncion de inocencia, en vias de extincionPresuncion de inocencia, en vias de extincion
Presuncion de inocencia, en vias de extincion
 

Similar to Biktimen aitorpen zuzena eta plurala (8)

Schadenfreude
SchadenfreudeSchadenfreude
Schadenfreude
 
Biktimak: egia, justizia eta barkamena
Biktimak: egia, justizia eta barkamenaBiktimak: egia, justizia eta barkamena
Biktimak: egia, justizia eta barkamena
 
Hau ez da iritzi artikulu bat
Hau ez da iritzi artikulu batHau ez da iritzi artikulu bat
Hau ez da iritzi artikulu bat
 
Kontzientzia presoak, preso politikoak
Kontzientzia presoak, preso politikoakKontzientzia presoak, preso politikoak
Kontzientzia presoak, preso politikoak
 
Enpresak, gobernuak eta giza eskubideak
Enpresak, gobernuak eta giza eskubideakEnpresak, gobernuak eta giza eskubideak
Enpresak, gobernuak eta giza eskubideak
 
Erregistro aldaketa
Erregistro aldaketaErregistro aldaketa
Erregistro aldaketa
 
Eta eskandalua ekarri zuten
Eta eskandalua ekarri zutenEta eskandalua ekarri zuten
Eta eskandalua ekarri zuten
 
Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?
Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?
Espainiako Erresuma, torturarik gabekoa ote?
 

More from ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos

Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos
 

More from ARGITUZ Asociación Pro Derechos Humanos (20)

MEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPI
MEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPIMEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPI
MEMORIA PARTEKATU BATERANTZ. LEGAZPI
 
Hacia una memoria compartida. Legazpi
Hacia una memoria compartida. LegazpiHacia una memoria compartida. Legazpi
Hacia una memoria compartida. Legazpi
 
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-201-328
 
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-101-200
 
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100
Hacia una-memoria-compartida-arrasate-mondragon-es-1-100
 
Memoria Partekatu Baterantz Andoain
Memoria Partekatu Baterantz AndoainMemoria Partekatu Baterantz Andoain
Memoria Partekatu Baterantz Andoain
 
Hacia una memoria compartida: Andoain
Hacia una memoria compartida: AndoainHacia una memoria compartida: Andoain
Hacia una memoria compartida: Andoain
 
Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018
Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018
Memoria partekatu baterantz gidaliburua 2018
 
Manual hacia una memoria compartida 2018
Manual hacia una memoria compartida 2018Manual hacia una memoria compartida 2018
Manual hacia una memoria compartida 2018
 
Memoria partekatu baterantz. Errenteria
Memoria partekatu baterantz.  ErrenteriaMemoria partekatu baterantz.  Errenteria
Memoria partekatu baterantz. Errenteria
 
Memoria partekatu baterantz elgoibar
Memoria partekatu baterantz elgoibarMemoria partekatu baterantz elgoibar
Memoria partekatu baterantz elgoibar
 
Memoria partekatu baterantz lasarte
Memoria partekatu baterantz lasarteMemoria partekatu baterantz lasarte
Memoria partekatu baterantz lasarte
 
Hacia una memoria compartida Errenteria
Hacia una memoria compartida ErrenteriaHacia una memoria compartida Errenteria
Hacia una memoria compartida Errenteria
 
Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016
Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016
Hacia una memoria compartida Elgoibar 1956-2016
 
Hacia una memoria compartida Lasarte
Hacia una memoria compartida LasarteHacia una memoria compartida Lasarte
Hacia una memoria compartida Lasarte
 
Analisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junio
Analisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junioAnalisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junio
Analisis y recomendaciones sobre el Decreto 107/2012 de 12 de junio
 
Analisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruan
Analisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruanAnalisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruan
Analisi eta gomendioak ekainaren 12ko 107/2012 Dekretuaren inguruan
 
El tiempo es ahora
El tiempo es ahoraEl tiempo es ahora
El tiempo es ahora
 
Orain da garaia
Orain da garaiaOrain da garaia
Orain da garaia
 
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
Motibazio politikoko indarkeria-egoeran gertatutako bizitzeko eta osotasunera...
 

Biktimen aitorpen zuzena eta plurala

  • 1. Zuzendaria: MartxeloOtamendi Zuzendariordea: XabinMakazaga Edizioarduraduna: LurdesHuizi Argitaratzailea: EuskalEditoreaSM Publizitatea:IragarriSM Legegordailua: SS-0662/03 Batzordeparekidea: 0712I84059 Egoitzanagusia: MartinUgaldekulturparkea. GudarienEtorbidea,z/g. 20140Andoain. Telefonoa: (0034)943-304030 Faxa:(0034)943-300943 Webgunea: www.berria.info Postaelektronikoa: berria@berria.info Publizitatea: publi@iragarri.net Harpidetzasaila: (0034) 943-304345 Date:03/07/2010 Exemplaire:2.183 Editeur:EuskalEditoreas.l. Directeurdepublication: MartxeloOtamendi Comissionparitaire: 0712I84059 DelegationLabourd: Lisses3,64100-Baiona. Tel.:(0033)559256220. Fax:(0033)559254303. E-mail:lapurdi@berria.info ORDEZKARITZAK Araba:BizentaMogel,6. Postakodea:01008 Gasteiz.Telefonoa: 945-150452. Erredakzioko faxa:945-148307. Postaelektronikoa: araba@berria.info. Bizkaia:Uribitartekalea,18, 3.C.Postakodea:48001 Bilbo.Telefonoa: 94-4352600. Erredakzioko faxa:94-4234975. Postaelektronikoa: bizkaia@berria.info. Lapurdi:Lisses,3.Posta kodea:64100Baiona. Telefonoa:559-256220. Faxa:559-254303. Postaelektronikoa: lapurdi@berria.info. Nafarroa:IratxekoMonaste- rioa,45,13.Postakodea: 31011Iruñea.Telefonoa: 948-366622. Publizitatea:948-366623. Postaelektronikoa: nafarroa@berria.info. berria Biktimen aitorpen zuzena eta plurala E uskoLegebiltzarrak 2009koabenduaren 22anemandakoagin- duarenindarrez,joan denekainarenamaiera alderaaurkeztuabeharkozukeen Politikaarrazoiengatikoindarke- riadelabitartekogizaeskubideak urratudizkietenbiktimeiburuzko txostenaizenekoaridagokionja- rraipena.Txostenhori2008koekai- neanlanduzuten,etalehenbiziko saiozintzoaizanzenaintzathartu ahalizatekopoliziaagenteek,talde parapolizialek,ultrek,kontrolpe- tikkanpokoek,etaabarrekeginda- koatentatuetan,bahiketetan,na- gusikeriazbaliatuta,edosexubor- txaketak,torturakzirelabitarteko erailedolarrizaurituzituztenper- tsonahaiekguztiak.Errealitate erabatezezagunadaguretzat—po- litikaneragindituenika-mikezha- ragodagoena—,erregistroofizialik gabekoa,etazenbaitzuekurteetan ukatuereegindakoa;halakoegin- tzenbiktimakahanzturanatzendu dituzteerakundeek,inolakoaitor- penagerikorikegingabeedotapo- litikamanipulazioeneskuutzita. Biktimahoriekurteaketaurte- akitxarondituzte,esperoan,paira- razizizkietengizaeskubideen urraketaknoizaintzathartuko.Bi- tartehonetanguztian,larrutikor- daindubeharizandutegizarteak inolazereezaitortuizanaezegin- tzahaiek,ezEstatuarenerantzuki- zuna,ezetaharenhurrengozigor- gabetasunaere. Aitorpenofizialikezizateazgai- nera,egintzahoriekezzutenizan ikerketajudizialik,zegokienlarri- tasunakeskatukozukeenbezala. Ustezkohipotesigehienetan,Justi- ziaAdministrazioakezzueninola- kojardunbiderikhasi;edo,hasiba- zuen,alderdikoiaetazeharoeska- saizanzen.Gauregunarte,kasu horietakoaskotanezdaeginbeste- lakoikerketaindependenterik. Denaeginkizundagooraindikere: zergertatuzenargitzea,erantzuki- zunakzehazteaetaordainaksus- tatzea.Horretarako,ezinbestekoa dadiskurtsopublikobat,batetik, beregainhartukoduena,lehenik etabehin,Estatuarenerantzukizu- na;etabestetik,sinesgarriaeta eraginkorraizangodenabiktimen- tzat,diskurtsosinbolikoarietahe- darazibeharrekopolitikapubliko- eidagokienez.Badugubertatik bertarakoadibidebat,Britainia Handiakoraindikorainemandako ebazpena,IparIrlandanBloody Sundayizenekoangertaturikoza- palkuntzariburuzkoa,etahorrek argiutziduezinagoosasuntsua delademokraziarentzathalakoai- torpenbat.Aitorpenaegiteak,or- dea,ezduesannahiparekatuegin behardirenikpertsonabatbikti- mabihurtuarterainokobideaeta pertsonahoribiktimabihurtudu- teneragileak;aregutxiago,edo- zeinegintzabortitzzuritubehar denikere. Orainarte,Euskadin,biktimen ingurukopolitikekezdutezuzen- tasunirizpidebathartuoinarri- tzat:mailaberekourraketarimai- laberekoordainaedoaitorpena dagokio.ETArenbiktimekbadute legeesparrubat,Estatuannahiz AutonomiaErkidegoan,etahordi- tuztejasotabereneskubideak,eta zeraitorpenetaordaindagozkien. ETArenazbestelako«terrorismo batenbiktima»direnek,ordea,ez dutetratuberaizan.Kasuasko- tan,interpretaziomurriztaileak egindituzteepaitegiek,biktima izaeradutenikereukatzeraino, edoauziborrokaamaigabebaten osteanbakarrikonartutahalako- tzat:esatebaterako,NormiMen- txakasanturtziarrarenkasuan —tirokaerailzutenmanifestazio batean,1976an—;horrekbidegabe areagotuzuenharenbereizkeria etasufrimendua.Bestehainbatek etahainbatekezduteizanezho- rretarakoindarnahikorik,ezbeste inorenlaguntzarik,bainaegoera berbereandaude.Diskurtsopubli- koak,gainera,baztertueginditu memoriatik,aitorpenekitaldieta- tiketaomenaldiofizialetatik. Gizaeskubideenurraketakze- haztekoerabiltzendituztenkon- tzeptuakberakeremurriztaileak etaaitorpenikgabekoakizanohi dira.Halanolakasuaskotanhain- batezaugarrirenmendedagote- rrorismoarenbiktimaizaera:terro- rismoareneragileekmoduklan- destinoanedouniformejantzian jardunzuten,horrenarabera.Ha- lakokategorienarazoaezda,hain zuzen,nornahikedonolakoazter- ketabateginahalizatea,edoideo- logiabakoitzekoekberenepaihis- torikoaematea,baiziketaondorio kaltegarriaketabereizleakdakarz- kietelabiktimaaskori.Biktimeies- kubidebatzukzorzaizkie,gizaes- kubideennazioartekozuzenbideak ezarritakoarenarabera,bainagaur egungolegeetanezdutebeharbe- zalakoislarik;aitzitik,bahetuta daude,kategoriaonaketatxarrak bereizteraino,ordainezkozerbitzu etadiskurtsoetaguzti—egintzak aitortuordez,kategoriahorietan sailkatzeaberadutehelburu—. Biktimazuzenentzatetahaiense- nitartekoentzat,bidegabeadaasi- metriahalakoa;taldean,berriz, hainbatondorioeragitenditu,beti- kotuegitenbaitituzauriak,etaho- rrekezdiguuztenguregizarteegi- turaberregiten. Politikapublikobatek,etabikti- makaintzathartzendituenak, erantzuneginbehardiobiktima batzuenaitorpeneskabideari—be- tieregerokogerokotanatzeratua- ri—,behingozutzdiezaioten«bes- tebiktimahoriek»izateari;horrez gainera,ordea,ekarpenbategin behardugizaeskubideakerrespe- taraztearietagizarteaberregiteari dagokionez. Biktimenbazterkeriaegoerabe- rrituegingoluke,besteakbeste, atzerabereizkeriarajoetaaitor- pengabeziaraitzultzeak,eskema baztertzailebatzueiatxikitzeak, edoebazpenjudizialbatdutenka- suetarabakarrikmugatzeak.Iker- ketajudizialeraginkorbatizandu- tenedobanakoenerantzukizunak zehaztealortudutentorturakasu bakanetangertatuizandenbeza- la,zirkulazioistripueidagozkien baremoakbaliatuohidituzteor- dainakezartzeko,etaezgizaesku- bideeidagozkienestandarrak.Ez dezagunbaliatuhalakobidegabe- keriarikgurehistoriaondareaosa- tzeko.Esperoandauzkagugizaes- kubideakurratuzizkietenehunka biktima,etaerantzunduinaema- teamerezidute,biktimakberak izandaitezenardatznagusi—an- drezeingizon—,etaezedozeinal- derdipolitikorenkezkapolitikoja- kinbatzuk. ArgituzGizaEskubideenAldeko Elkartekokidehauekereizenpe- tuduteartikuluhau:PedroLa- rraia,IñakiLekuona,CarlosMar- tin,BenitoMorentinetaSabino Ormazabal. (Erredakzioanitzulia) JoanaAbrisketa Andres Krakenberger JonLanda Argituz Giza Eskubideen Aldeko Elkarteko kideak Rita M inbiziadutenenlekukotasunaen- tzuteageroetaarruntagoada.En- tzunagoadelaesannahidut,ezbeste- rik.Tabuazenaezagunadugu,hemen dago.Hor.Gutxitanhan.Gertuegigehie- netan.Gaindidaitekeengaixotasuna. Askotangainditzendena,baina gailentzendenaerebai. NirelagunonbatekRitagal- dudu,emaztea.Minbiziakahi- tudu.Irentsi.Eraman.Alda- rriajozuen.Agertuzen.Ha- rro.Harroputz.Atzapar luzez.Erasokor.Joaneta etorri.Bainabetihor.Zela- tan.Gerraematen.Alda- rriajotzetikgailenduko zelaesanzuen,ziurtatuzuen.Etahitza betedu.Ritaahitudu.Ritagaztea.Bes- teaskobezala.Etahitzabetetajoanda. Bestebatenbila. Oraingoanezduerrazaizan.Luzejo du.Urteak.Etahorriesker,etxeanasko hitzegindutenirudipenadut.Ezdakit. Bainairudipenadut.Nikinoizbikoteki- dearekinizanezditudanhitzetanirudi- katzenditutRitaetaJon.Ritaetaala- bak.MaialenetaAinhoa,etaJon.Eta minasentitzendut.Ezdakizuenola- koa.Badakizue,lagunenlaguna. EzdutJonikustekogogobere- zirik.Doilorranaiz.Bainaikustea egokitukozait.Betibezala bostekoaemanetaeskua estutukodit,indartsu. Minegiteraino.Etamin egiteanahidut.Minez arindadin. Jira XabierLekuona Txertoak T xirindularitzarensustengatzaileak badirahemenetaTourrahastean Pirineoetakomendategorenetanuhin larranjakhedatukodira,ikurrinaketa presoakaskatudakarzkitenoihalzu- riak.AurtengoaRotterdametikabiatuko dasarri.Berriakbozkariatubeharko gintuzkebainaharajadanikegunka- riekgogoakiluntzendizkigutela. MundukoAntidopatzeAgentziak DopatzearenKontrakoFrantses Agentziariagertzeaetakontrol gehigarrienegiteadebe- katudio. IraganurtekoTourrean ezzenkargatubakarbaten izenikplazaratu,dakigula- rikaltadrogatzeegituraksekulabezain indartsuetasofistikatuakdirela.Floyd Landisamerikarrakmeaculpaeginzuen apirilean,odoltrafikatuarenzeinekaiki- mikoensaltsanLanceArmstrongeta bereentrenatzailesaldoaksartuz.Gaia- rekikoomertaantzekoabatbada,inte- resekonomikoerraldoiakjokoandaude- lako,diotenbezala.Ezinukatuzkoargu- mentua.Kirolarienosasunarenkaltetan dopatzeahitzerdikaonartzeraera- mangaitzakeena. Frantsesagentziaksalatu zuen2009koitzuliannazioar- tekokontrolatzaileekAstana taldeafaboreanitzekintratatu zutela.Arazoarenmina. Beudehalazmedikuak ipularretanetagurpil orratzekingaitezenairos- kitxerta,ai,ai,ai... Bira ItxaroBorda Harian›Iritzia 4 berria 2010ekouztailaren3a,larunbata