SlideShare a Scribd company logo
1 of 105
Download to read offline
Dichtheid en ruimtelijke kwaliteit
Rudy Uytenhaak

Steden vol ruimte
Dichtheid en ruimtelijke kwaliteit
Rudy Uytenhaak

Steden vol ruimte




Steden hebben de toekomst.
Maar...Ruimtelijke ordening volgt maatschappelijke ordeningen traag.
Taak van de voorhoede van onderzoekers en praktijkmensen om te souffleren.
Taak van de centrale overheid om lokale overheid adequaat te coachen.
In toenemende mate leiden economische, sociale en culturele veranderingen er toe dat de stad, als
motor van die veranderingen, een aantrekkelijk en duurzamer alternatief vormt voor het massaal
gegroeide suburbane ‘landschap’

Omwille van aarde, welvaart, welzijn en ruimtelijke rijkdom is het intensiveren van de kwaliteit van
onze steden wenselijk.
Er is een grote
ruimtevraag.
En de dynamiek daarvan
is, denk ik, groter dan we
in de gaten hebben.
Groei van Leiden anno 200   anno 1200: 0,5% bebouwd   anno 1650: 2% bebouwd
long




                         Source: Limes Atlas, Bernard Kolendbrander,

anno 1900: 3% bebouwd
                         Uitgeverij 010, Rotterdam 2005 www.limes.nl
                         anno 2040: 50% bebouwd                        obesitas
                        anno 2005: 30% bebouwd
Factor 3: drie x zoveel inwoners




Factor 2: de gemiddelde woningbezetting is gehalveerd




Factor 2: de gemiddelde woning is 2 x zo groot geworden




Factor 12: 3x 2x 2 drie maal zoveel nederlanders wonen
met half zoveel bewoners per woning in twee keer zo grote
huizen




En de ruimte direct om die woning is 2 x zo groot geworden   >   Factor 24
20

  15

  10                  milj Inwoners


      5                                                        Factor 3: 10% meer inwoners
                                                   1900         2000            2040
      0
          1900
          1910
          1920
          1930
          1940
          1950
          1960
          1970
          1980
          1990
          2000
          2010
          2020
          2030
          2040
0,60
0,50
0,40
0,30
                         wo/inw
0,20
0,10
  -                                                   Factor 2: 20% minder woningbezetting
          1900
          1910
          1920
          1930
          1940
          1950
          1960
          1970
          1980
          1990
          2000
          2010
          2020
          2030
          2040


 160
 140
 120
 100
  80                       m2 BVO/wo
  60
  40
  20
   0
          1900
          1910
          1920
          1930
          1940
          1950
          1960
          1970
          1980
          1990
          2000
          2010
          2020
          2030
          2040




                                       Factor 2: de gemiddelde woning in NL wordt 15% groter



1900 >> 2000 Factor   12: 3x 2x 2            2000 >> 2040 Factor       1,4: 1,1x 1,2x 1,15
m2 belgie per inw                  m2 vlaams gewest per inw
9000



8000



7000



6000                                                                                                     2162 m2 /inw
                                                                                                     Vlaams geb in 2010

5000



4000



3000



2000



1000



   0
       1830   1846   1856   1866   1876   1880   1890   1900   1910   1920   1930   1947   1960   1970   1980   1990   2000   2010
Stel je hebt 2160m2 ter beschikking per inwoner.
Nu is ca 25% bebouwd dat kan oplopen tot 50%
Stel:
Je wenst: 2/3 onbebouwd
1/6 stedelijk gebied en 1/6 productie
infrastructuur etc.




Dan is er 360 m2 stedelijk gebied per inwoner,
daarvan is circa 40% woongebied>
144m2/inw voor:
Straat park water winkels etc en de kavels!
Polderen - Gebundelde deconcentratie




                                                                      Organisch gegroeide nevelstad
Vanuit het perspectief van de revival van de stad heeft de NL situatie een voordeel. Waar in
België de groei van met name het allochtoons volksdeel de steden bezet, vindt er in NL een
doorstroom plaats. De kosmopolieten, intellectuele elite, de creatieve klasse de IT en de
studenten die de stad als ideale habitat voor hun culturele en sociale mobiliteit zien zullen zich
niet laten weerhouden hun enclaves te vestigen, maar wat gebeurt er met de middenklasse?
Kans rijk                Kans arm


                                     Kansarm                   Kansrijk               Meer Hoog
                                                                                      opgeleide
                                    conservatief              Progressief              vrouwen



                                                                                     Toename
                                                                                     gezinnen




Ook nl heeft een stadsvlucht gekend die het land overspoelt heeft.
De kwaliteit van het NL suburbia is lager dan in België. Het zijn confectiewoningen, te klein en
zonder die band met het programma en de persoonlijke historie van de bewoner die de
nevelstad kenmerkt, maar toch minder kwetsbaar dan de Franse banlieus.
'Bakfietsen en Rolluiken; de electorale geografie van Nederland'
   De politieke tweedeling tussen optimistische binnenstedelingen en zich onbehaaglijk voelende bewoners van de Vinex wijken en het platteland is steeds duidelijker
   op de kaart van Nederland te zien. Lifestyle-kenmerken lijken belangrijker dan sociaaleconomische tegenstellingen.
   Wordt het straatbeeld gedomineerd door bakfietsen, ja/nee-stickers op brievenbussen en gevelplanten aan 19e eeuwse woningen?           Typisch een GroenLinks
   wijk.
   Zie je daarentegen veel rolluiken, protserige witte hekwerken en, als je naar binnen kijkt, SBS op de buis?                            Grote kans dat de PVV
   hier scoort.
   In de steden vormen de aanhang van de PVV en van GroenLinks geografische tegenbeelden.
   Proteststemmen komen vooral uit de overloopgebieden. Plekken waar men zich ontheemd voelt en vooral via de tv kennis neemt van grotestadsproblemen.
   Josse de Voogd steunt daarom het GroenLinkse ideaal van de compacte stad, waarin verschillende sociale groepen elkaar kunnen blijven tegenkomen. Dat is beter
   dan te bouwen in de weilanden, want elke nieuwbouwwijk zal een volgende generatie proteststemmers creëren.




Electorale geografie bestudeert het vestigingspatroon van politiek culturele kleuren.
Brussel
De stad
Als grootste cultuurproduct, ingenieus systeem waarin mensen zich
cultureel kunnen ontwikkelen> geluk!, dat niet altijd lukt.
R1
Dia 19

R1       hoe is het zo gekomen?
         ontwikkelingen in waarden kansen en bedreigingen>
         epistemen
         RudyU; 22-3-2012
30m | 0-4 jaar
kinderen van 0-4 jaar
hebben een actieradius van
30m nodig om hun motoriek
te kunnen ontwikkelen




      ‘Actieradius’
      1909:10000m
      1950: 1600m
      1979: 800m
      2005: 270m
                             .
Herwin de openbaarheid van de stadsruimte;
                                                                             het publieke domein.

Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
De openbare ruimte het podium voor dit gebeuren moet natuurlijk fysiek veilig zijn sociaal
geladen en gemakkelijk stappend en trappend bereikbaar. Hoewel jullie steden nog met hun
wedergeboorte bezig zijn is de kwaliteit van de openbare ruimte in Vlaanderen hoger dan in nl.
Maar Bordeaux Seattle en Vancouver tja. ( Gebruiks/beleving/toekomstwaarde) In Vancouver
heerst de eenvoudige toetssteen maakt dit de stad beter voor kinderen? Goede scholen waar je
naar toe kan fietsen via ontspannen maar leerzame routes is dan het begin.
Diversiteit en sociale controle door gemengde concentraties het vervolg. Manifest!
P
Aantrekkelijke steden zijn bruisende steden, economisch maar ook ruimtelijk.
Ze bruisen door hun dynamiek en diversiteit aan activiteiten, die plaats vinden in een ingenieus systeem
waarin private arealen de diverse publieke domeinen opspannen en dooraderen. Dat biedt mensen en hun
talenten kansen en vitaliteit. De multimodale markt van onze groeiende bevolking van citysurfers. Met name
ook van gezinnen, met een sleutelrol voor moderne vrouwen.
Voor de kenniseconomie is het noodzakelijk attractieve steden te hebben. Ze zullen daartoe
meer kwaliteit moeten bieden dan het ommeland en in Vlaanderen dus nog aantrekkelijker
moeten zijn dan jullie suburbia. Economie is de eerste driver. Kennisconcentratie van.. En
hoogwaardige diensten. Werk volgt mensen. Was dat het meteorologisch klimaat van Silicon
valley, New York gooit inmiddels hoge ogen met het culturele klimaat van Silicon alley rond
Manhattan bridge.
Het Detroit van NL had Eindhoven kunnen worden.
Maar daar worden nu de machines ontwikkeld waarmee je machines kan maken
die chips produceren waarmee je computers kunt maken die robots kunnen
besturen die auto's en ledjes of andere elektronica fabriceren. Hoogwaardige labs,
universiteit en design academy vormen daar het substraat voor.
Waarom zijn mensen bereid zoveel
                                                                                  meer te betalen voor een lapje grond in de stad?
                                                                                  Dat heeft twee kanten. Ten eerste zijn mensen in
                                                                                  de stad productiever als gevolg van de interactie
                                                                                  met anderen. Ten tweede biedt de stad aantrekkelijke
                                                                                  voorzieningen: winkels, cultuur en geschiedenis.
                                                                                  De hoge prijs van stadsgrond is een uitdrukking
                                                                                  van die voordelen van de stad. Dit maakt de
                                                                                  grondprijs tot een ideaal meetinstrument in zowel
                                                                                  kosten-batenanalyses van lokale investeringen als
                                                                                  het ruimtelijke ordeningsbeleid.
                                                                                  De aantrekkingskracht van de stad in de 21ste eeuw wordt
                                                                                  vooral bepaald door de ruimtelijke verschillen in lonen en
                                                                                  grondprijzen. Dit werpt ook een nieuw licht op de
                                                                                  bestuurlijke inrichting van Nederland.
Inhoud
Woord vooraf 5
1 De wederopstanding van de stad 7
2 Grond onder de stad 17
3 De dynamiek van het Nederlandse systeem van steden 33
4 De productiestad 47
5 De consumptiestad 65
6 Grondprijzen en overheidsbeleid 83
7 Agglomeratievoordelen en ruimtelijkeordeningsbeleid 105
8 Maatschappelijke kosten-batenanalyse van een binnenstedelijk transformatieproject 117
9 Agenda voor de toekomst 129
De overheid beïnvloed de randvoorwaarden d.m.v. fiscale regelingen en investeringen
in fysieke en culturele infrastructuur. Vestigingsvoorwaarden reiskostenvergoedingen
onroerend goed belastingen ( waarom voor stadswoningen hoger dan voor
buitenwoningen?) gemeentelijke financiën en grondbeleid.
Het nl CPB heeft in de studie stad en land, een absolute aanrader, ruimtelijke ordening economisch doorgelicht tot en met het niveau van de
gemeentefinanciën met een bijzondere kijk op de centrale parameter de grondkosten.
Netto ruimte




Dichtheid is niet synoniem aan hoogbouw

>Schrikreacties als hoogbouw en of compacte stad
Aantrekkelijke steden zijn bruisende steden, economisch maar ook ruimtelijk.
Ze bruisen door hun dynamiek en diversiteit aan activiteiten, die plaats vinden in een ingenieus systeem
waarin private arealen de diverse publieke domeinen opspannen en dooraderen. Dat biedt mensen en hun
talenten kansen en vitaliteit. De multimodale markt van onze groeiende bevolking van citysurfers. Met name
ook van gezinnen, met een sleutelrol voor moderne vrouwen.
“Waar het wonder van de dichtheid werkt is de stad vol ruimte.”
“Waar het wonder van de dichtheid werkt is de stad vol ruimte.”
Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
Stedelijk kavel                                    Bouwlagen
                                                                                                      10
Oppervlakte kavel                                       230      m2                                                         Opp.kavel
                                                                                                       8
Aantal bouwlagen                                         4                                             6
                                                                                                       4
Bebouwd oppervlak                                       125      m2
                                                                                                       2
                          Kavel FSI Stedelijk          2,174                                           0

                                                Stedelijk weefsel

     Water                                                             10%
     Straat/Weg                                                        17%
     Parkeren                                                          22%
     Plantsoen/
     Park                                                              12%
     Pleinen                                                            2%

                                                   Totaal             63%
                      FSI kavel     FSI Weefsel Stedelijk wijk
     Stedelijk         2,174         1,334
      Water                                                           12%
      Netwerk/infra                                                   19%
      Voorzieningen                                                   20%
      Groen                                                           25%
      Werkgebieden                                                    30%                                           1% 1%        NEDERLAND          KAVEL
                                                                                                                                                    HOOGSTEDELIJK
                                                                                                                    0%      1%
                                                        Totaal        106%                                                         1%               KAVEL STEDELIJK
                                                                                                                            1%           2%
                                                                                                                    0%           3%
                                                Stedelijk bebouwde kom                                                                  1%
                    FSI kavel         FSI Weefsel    FSI wijk                                                                              3%       KAVEL KLEIN
                                                                                                                                               2%
                                                                                                                                         1% 2%      STEDELIJK
      Stedelijk      2,174             1,334          0,647
      Water                                                         20%                                                                             KAVEL
                                                                                                                                            1%
      Netwerk/infra                                                 20%                                                                             SUBURBAAN
                                                                                                                                            1%
      Voorzieningen                                                 10%                                                                 5%          KAVEL
      Groen                                                         40%                                                                      0%     LANDELIJK
      Werkgebieden                                                  40%                                                                 6%    1%    WEEFSEL
                                                                                                                                                    WATER
                                                                                                                68%
                                                        Totaal        130%                                                                          WIJK WATER


                      FSI kavel       FSI Weefsel       FSI wijk        FSI Bebouwde kom                                                            BEBOUWDE
      Stedelijk        2,174           1,334             0,647              0,281                                                                   KOM WATER




 Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
TRIAS RUIMTEGEBRUIK


   1. Realiseer functioneel dubbelgebruik en flexibiliteit. >
      verminder de m2 vraag


   2. Vergroot het netto woongebied >
      decomprimeer weefsel > footprintmanagement
      op diverse schalen plangebied:
      stedelijk weefsel, uitgeefbare grond, footprint (Gsi)

   3. Realiseer dichtheid door superponeren,
      stapeling van functies , benut stapeling van dezelfde
      functie als de laatste mogelijkheid.




En daarmee komen we bij de ruimtelijke kwaliteit van private arealen en hun directe
omgevingen, het eigenlijke onderwerp van mijn lezing. Ook hier geldt het motto intensiteit en
diversiteit van kwaliteit.
FSI                                                                                                        FSI

         0.77                                                                                                       0.85




         GSI
        0.77                                                                                                        GSI
                                                                                                                   0.045




          OSR                                                                                                       OSR
         0.30                                                                                                       0,90


         Woonwijk in Jakara, Indonesie                                         Antwerpen Luchtbal
         gebied: 30000 m2
         bebouwd: 23100 m2
         gemiddeld 1 laag hoog




Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
FSI                                                                                                         FSI
             02,25                                                                                                    02,25




             GSI                                                                                                        GSI
             0.15                                                                                                       0.5




                                                                                                                       OSR
                                                                                                                       0,22



             Stedelijkheid 2,6                                                                             Stedelijkheid 4,5



Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
Rue la Fayette 21m
           op 435x435> Fsi =2,7




                                                 Vgl 22 wo van 115 m2 >2300m2 /verdieping
                                                 Bij 8verd x 4blokken >32x> 74.000m2 BVO
517.240 m² op 600x800> Fsi =1,1                  Op 145x145= 21.000m2 x9=662400 op 435x435
                                  Burj Khalifa
                                                 Fsi = 3,5
Bij het toevoegen van een verdieping aan een blok met
een diepte van 10 meter verdubbelt de FSI bijna.
immers de verdubbeling van de straatbreedte vergroot
het terrein > verlaagt de GSI en reduceert daarmee de
FSI met ca 20%




Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
14
      16
              18


12        6




      8
              20
10
Vergelijking van de bij 6 verd. gerealiseerde en de potentiele dichtheid
300




250




200                                                                                                         6
                                                                                                            8
                                                                                                            10

150                                                                                                         12
                                                                                                            14
                                                                                                            16

100                                                                                                         18
                                                                                                            20


 50




 -
      1             2             3                    4                   5                    6

        l    b dichtheid 1verd        2verd         3verd         4verd         5verd         6verd
      21    30          6        72           118           147           167           179           186
      28    28          8        83           138           175           200           216           227
      30    37         10        76           129           167           194           214           227
      30    44         12        75           130           170           200           222           238
      37    43         14        76           133           176           208           232           250
      43    43         16        76           133           178           212           238           258
      43    52         18        71           127           170           205           232           253
      52    52         20        66           119           161           195           223           245
PP                  Wisselwerking




  Hoe maak je attractieve steden waarin ruime woningen een
  geconcentreerd hoogwaardig publiek domein voeden en omgekeerd?


Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
Hoe maak je attractieve steden waarin ruime woningen een
  geconcentreerd hoogwaardig publiek domein voeden en omgekeerd?




Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
Ruimte in interieur én stad
Architectuur kan negatieve ruimtelijke
  effecten elimineren en compenseren

   Privacy licht uitzicht comfort allure
Architectuur kan negatieve ruimtelijke effecten elimineren en
                                                                                                   compenseren

                                                                        Privacy licht uitzicht/ orientatie comfort allure



Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
It’s not about the skyline its about the ground!
Nabijheid vormt de essentie van de stad,
                                                                        ruimte voor individu en publiek




Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
1

    2

        3




                                                  3




            Herwin de openbaarheid van de stadsruimte;
                                  het publieke domein.
Herwin de openbaarheid van de stadsruimte; het publieke domein.


Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots   Seattle
Seattle
Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
Tuinstad
Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
opbrengsten               Kosten/risico’s   status

є




                  Dichtheid   Gsi    Fsi

                                                         Intuïtief schema
Ruimte voor
Typologische Variatie




                Dichtheids variabelen Gsi Fsi weefsel
                Bij Gsi 50% en Fsi van circa 1 tot 1,5 is er maximum variatie mogelijk
EXCURSIE



Trias Ruimte.

praktijk: schakelen superponeren stapelen


 Hoe maak je attractieve steden waarin ruime woningen een
 geconcentreerd hoogwaardig publiek domein voeden en omgekeerd?
‘88




‘89




‘89   ‘92   ’94
‘92
concept 4x 8=28 woningen
                                             4 verdiepingen met 15 woningen


                                                                      appartementen
appartementen                                                         70 woningen (stempel)
28 woningen (stempel)                                                 19.156 m2 BVO
16.436 m2 BVO                                                         (incl. bedrijfsruimte)
(incl. bedrijfsruimte)                                                5,6 FSi kavel netto
4,8 FSi kavel netto                                                   3,5 FSi weefsel
3,0 FSi weefsel                                                       1,0 GSi kavel netto
1,0 GSi kavel netto                                                   0,6 GSi weefsel
0,6 GSi weefsel                                                       stapelfactor 5,6
stapelfactor 4,9                                                      aangepast plan
bestaand plan
                                             studie verdichting en verdunningsstrategieën
10% extra woningen
P   P
voorbeelden
5

4


3

2
    6   7
1
1




            2

        3                   4       3
4   5               5




                    6           7

    6           7
75 woningen per hectare   Fsiweefsel= 1
NB 3-kap is onderverdeeld in met/zonder drive-in! (WIJZIGING)

Bongerd - WONINGDIFFERENTIATIE - d.d. 27 september 2002
TOETSING GRONDBESLAG EN WONINGAANTAL PER WOONGEBIED
WOONGEBIED                           1-kap   2-kap    3-kap-1 3-kap-2    4-VS    6-VS    6-VS-cp   6-SH     7-VS        8-VS      8-SH    StV-vs    StV-sh     TUIN   PT     diversen    w oningen    grondbeslag   grond

Woongebied A                           3      50       33        9        72      42       18       36        0              0     80       60        0         3      4        0          403          43355       44103
                      %totaal/type    19%     36%      73%      9%       27%      41%      50%      21%    # DEEL/0!     0%        29%      14%       0%       27%    27%                                            27%

Woongebied G                           4      12        3        3        8        0       0        0         0              0      0        0        0         0      2        0          30           4812        5233
                      %totaal/type    25%     9%        7%      3%        3%      0%       0%       0%     # DEEL/0!     0%        0%       0%        0%        0%    13%                                            3%

Woongebied B                           1      18        3       15        56      18       6        30        0              8     40       23        0         2      3        0          218          27837       28198
                      %totaal/type    6%      13%       7%      15%       21%     18%      17%      17%    # DEEL/0!     25%       15%      6%        0%       18%    20%                                            17%

Woongebied C                           0       0        0        0        0        0       0        0         0              0      0       25        0         0      0        0          25           1500        1500
                      %totaal/type    0%      0%        0%      0%        0%      0%       0%       0%     # DEEL/0!     0%        0%       6%        0%        0%    0%                                             1%

Woongebied D                           4      36        6       33        84      24       12       60        0          16        72       79        0         3      2        0          426          42769       44092
                      %totaal/type    25%     26%      13%      33%      32%      24%      33%      34%    # DEEL/0!     50%       26%      19%       0%       27%    13%                                            27%

Woongebied E                           1      10        0       15        12       0       0        18        0              0     32       71        21        1      1        0          180          14395       14680
                      %totaal/type    6%      7%        0%      15%       5%      0%       0%       10%    # DEEL/0!     0%        12%      17%      100%       9%    7%                                             9%

Woongebied F                           3      14        0       24        32      18       0        30        0              8     48      159        0         2      3        0          336          28550       28299
                      %totaal/type    19%     10%       0%      24%       12%     18%      0%       17%    # DEEL/0!     25%       18%      38%       0%       18%    20%                                            17%

TOTAAL                               1-kap   2-kap    3-kap-1 3-kap-2    4-VS    6-VS    6-VS-cp   6-SH     7-VS        8-VS      8-SH    StV-vs    StV-sh     TUIN   PT     diversen    w oningen    grondbeslag         grond

Ruimtebeslag                         210      330      420     420       470     560      560      520       600         610       570      60        50       225    360                                 163218     166105
Aantal blok k en                      16      70       15       33        66      17       6        29        0              4     34      417        21       11     15
Aantal woningen                       16      140      45       99       264     102       36      174        0          32        272     417        21                                 1618 woningen
                                     3360    23100     6300    13860     31020   9520     3360     15080       0         2440     19380    25020     1050      2475   5400     7546

Sociale huur                           0       0                 0        0        0       0       174        0              0     272       0        21                                  467          28,86%

Vrije sector                          16      140               99       264     102       36       0         0          32         0      417        0                                  1106          68,36%




Straatparkeren                        PT     straat            w ig     bezoe k TOTAAL excl.PT                         Prive-parkeren                          1135                     Parkeergarages

Aanbod                               176      250               34       162     622      446                          Erf                 831         0,51 pp/w o                      Ensembles                    687
Vraag                                176               272               162     610      434                          Drive-in            222         0,14 pp/w o                      P-7 voor 7-k ap               0
NB Het aanbod overtreft de vraag: MARGE!                                                                               Carport              82         0,05 pp/w o                      P-7 voor anderen              0




Woningtype                           1-kap   2-kap    3-kap   3-kap     4-kap    6-kap    6-cp     6-kap   7-kap       8-kap      8-kap stadsvillastadsvilla   Tuin
en ruimtebeslag*                     210      330      420     420       470     560      560      520       600         610       570      60        50       225    360
Ruimtebeslag is indicat ief          200      320      420     420       465     560      560      510       585         610       570      60        46       200                                      6260
WOONGEBIED A                         1-kap   2-kap    3-kap-1 3-kap-2    4-VS    6-VS    6-VS-cp   6-SH     7-VS        8-VS      8-SH    StV-vs    StV-sh     TUIN   PT      extra     w oningen     grondbeslag   grond

A1                                     0       1        2        0        0        1       0        0         0              0      1       60        0         0      1                         82     6260        6525

A2 (tuin)                              1       4        2        0        3        1       0        1         0              0      2        0        0         1      0                         55     6225        6263
A3                                     0       4        1        1        3        1       1        1         0              0      1        0        0         0      1                         52     6140        6263
De Bongerd, Amsterdam
De Bongerd, Amsterdam
Autovrij: Zeeburgia
niveau plangebied   niveau bouwveld                                                   niveau woning


Uitgegeven grond    Uitgegeven grond   Optimaliseren        Indelingsverlies kavels     FSi kavels     Fsi Kavels
voor grid           verkaveld binnen   profiel stedenbouw                               kavelgrootte   woning
                    blok               en bouwmassa                                                    grootte




   50%                 85%


 Netto Ruimte!           Strategieën ten behoeve van ruimtelijke optimalisatie en verdichting
Op ‘n toch kleine footprint om haalbaar eigen huis te realiseren


VOLUME
MANTEL
UITZICHT
ENTREE
ADEMEN
LICHT
GELUID
VOLUME
MANTEL
UITZICHT
ENTREE
ADEMEN
LICHT
GELUID
VOLUME
MANTEL
UITZICHT
ENTREE
ADEMEN
LICHT
GELUID
VOLUME
MANTEL
UITZICHT
ENTREE
ADEMEN
LICHT
GELUID
Dichtheid en ruimtelijke kwaliteit
Rudy Uytenhaak

Steden vol ruimte




Steden hebben de toekomst.
Maar...Ruimtelijke ordening volgt maatschappelijke ordeningen traag.
Taak van de voorhoede van onderzoekers en praktijkmensen om te souffleren.
Taak van de centrale overheid om lokale overheid adequaat te informeren.
The American Dream heeft haar mythische gevoel van vrijheid verloren

Omwille van aarde, welvaart, welzijn en ruimtelijke rijkdom moeten we de kwaliteit van onze steden intensiveren.

Nabijheid en diversiteit zijn absolute voorwaarde voor stedelijke attractiviteit. Deze leiden tot interactie en confrontatie met
verschillende identiteiten en waarden.

De toekomst van de kenniseconomie is afhankelijk van de stad als fysiek complement van virtuele informatie uitwisseling.

Het nieuwe paradigma van de stad als motor van de kenniseconomie kan door de politiek worden gefaciliteerd.

Het publiek domein verbeeldt de trots van een stad.

Herwin de openbare ruimte. Een intensieve, attractieve stad kan niet zonder een publiek landschap.

Laat publieke en private arealen elkaar raken en doordringen. Dat vraagt om een betere synergie tussen de vakgebieden stedenbouw
en architectuur

Investeren in de openbare ruimte bevestigt de breedte en diepgang van een gemeenschap, maar jaagt ook kwaliteit in de private
sector aan
Uitgaan van de potentie van de plek ( ja! maar met verantwoording afleggen/ iedere Vl. Heeft 21111m2 een
globale verantwoording van lokale activiteit) voor het maken van private en publieke domeinen.
Na een periode van zwakte heeft de stad de toekomst Fysieke nabijheid als evenknie van virtueel contact.
Talentmagneten! Waar verbeelding innovatie en motivatie wordt gestimuleerd en synergie opgeroepen.
Meervoudig ruimte gebruik kan functioneel zijn, geprogrammeerd of fysiek: gebouwd.
Soortgelijk als er een trias energetica, materialis en water bestaat stel ik voor een:
Trias ruimte. dichtheid: schakelen superponeren stapelen Van oudsher was nabijheid het resultaat van een
fijnmazig netwerk met een hoge bebouwingsgraad. Schakelen. Muren en filters/gevels realiseren pupri domeinen.
Met de uitvinding van de lift zijn we meer gaan stapelen, dat kan veel creatiever dan rechtstandig extruderen, het
voordeel van stapelen is niet zozeer meer dichtheid als wel meer vrij maaiveld, maar hoeveel heb je nodig? En op
welke hoogte? Met welke kwaliteit voor de pu pri of pri pri verhoudingen? Dat brengt ons bij de interessantste
dichtheid die ontstaat bij de verweving van meer maaivelden. Steken. Voor de openbare ruimte voorzover die
bedoeld is als multivalent voor ieder op ieder moment voor iedere activiteit beschikbaar is dat nog niet zo
belangrijk maar wel om haar te ontlasten van al die publieke (+pri) gespecialiseerde domeinen. Verkeer
markthallen stations etc.



Steden maken na de dip en stadserosie van 1975-2000 een sterke revival door. De stadsvlucht als
gevolg van verpauperde steden en toegenomen mobiliteit is gestopt. De steden vormen voor de 21e
eeuwse burger, stadsliefhebbers een ideale habitat, aanvullend op de virtuele wereld. Citysurfers die
zich richten op kenniseconomie hebben de toekomst en daarin is veelzijdige interactie een vitale
conditie. De stad die dat surfen in cultuur en natuur biedt trekt talentvolle mensen, het werk de
economie blijkt deze mensen te volgen. Sociale en culturele mobiliteit winnen het op dit moment van de
gestremde fysieke mobiliteit.
Voor die stadsliefhebbers, het landschap de congestie dus 4x P is dit de kans!
De fout die we kunnen maken is dat we de middenklasse vergeten, dat gebeurt als we in een
schrikreactie op de aanzwellende vraag naar urbane meters alleen toevlucht nemen tot simpel volume
maken in de vorm van hoogbouw. Meer kennis geeft mogelijkheden voor veel meer nuances en
verschillen. Richt je stad ook in voor kinderen dan is het goed voor velen en dat geeft de stad toekomst!
Er is een rijke reeks van stedelijke milieus en woningtypen die kan worden ingezet voor een
geschakeerde stad.
Het prepareren van de stad op een evenwichtige maar sterke instroom van talent en middenklasse is
niet alleen voor hun geluk maar ook vitaal uit economisch perspectief van die steden zelf. Economische
productie en innovatie groeit met de omvang van kritische massa aan talent. “Werk volgt de mensen”.
Vitale steden vragen een zekere massa aan mensen, die vooral divers zijn en resulteren in interactiviteit. Tenslotte is een stad
een markt van waarden op alle vlakken
Zonder een kritische massa aan waarden en daaraan geralateerde activiteit tref je geen “stad”.
Gebouwen zijn daarin slechts een factor, maar ze accomoderen noodzakelijke condities voor kwantitatieve en kwalitatieve
dichtheid:
Dat hoogbouw synoniem zou zijn met dichtheid is een wijdverspreid misverstand!
Primair geldt dat fysieke gebouwde dichtheid het product is van % footprint x aantal verdiepingen.
Hoewel the Burj Khalif hoog is biedt zij een lagere dichtheid dan delen van Parijs, immers 1% x 80 verd. is slechts een derde van
de Rue LaFayette met haar 50%x 6 verdiepingen.

Een stad accommodeert een markt tussen mensen en wat hun beweegt.
Daarom biedt die nabijheid bij een diversiteit aan waarden oftewel:
een veelzijdige massa, die culturele ruimte creeert in de vorm van gewaardeerde kansen.
1. Zonder massa geen stad, Massa: veel en divers!
2. Openbare ruimte en private ruimte vragen om een delicaat evenwicht:
te veel publieke ruimte voor weinig privaat volume werkt niet stedelijk, Maak het toneel/podium niet groter dan de zaal!
3. Hoogbouw is niet noodzakelijk immers 30 verdiepingen op 10% footprint levert gelijke fysieke dichtheid FSi als 6 verdiepingen
op 50% footprint.
4. Royaal gevel met veel voordeuren en ramen activeert de publieke ruimte.
5. Hoogbouw en grote bouwblokken ontkoppelen private en publieke domeinen.
6. Kleine bouwblokken leveren meer routes
7. Kleine bouwblokken creeert meer adressen nabij!
8. Diversiteit in maat ( vloeroppervlakten en hoogte) vergroot de kans op diversiteit van activiteiten.
9. Flexibiliteit vergroot de kans op organische groei en diversiteit
10. Kwaliteit van ruimte en microklimaat is een basale randvoorwaarde.
Architectuur kan negatieve benauwende ruimtelijke effecten van dichtheid elimineren en compenseren met allure.           Privacy-
licht –uitzicht- comfort- allure
VRP Werelddag van de Stedenbouw | Rudy Uytenhaak | 'Steden vol ruimte'

More Related Content

Similar to VRP Werelddag van de Stedenbouw | Rudy Uytenhaak | 'Steden vol ruimte'

H4 Steden nederland 2 kgt par 6+7
H4 Steden nederland 2 kgt par 6+7H4 Steden nederland 2 kgt par 6+7
H4 Steden nederland 2 kgt par 6+7
MStegeman
 
Presentatie Kesteloot
Presentatie KestelootPresentatie Kesteloot
Presentatie Kesteloot
Commissie
 
2012 10-20 - orde van den prince
2012 10-20 - orde van den prince2012 10-20 - orde van den prince
2012 10-20 - orde van den prince
Wim Dries
 
2011 02 megapolisering stipo
2011 02 megapolisering stipo2011 02 megapolisering stipo
2011 02 megapolisering stipo
Stipo
 
H4 Steden wereld 2 kgt par 2+3
H4 Steden wereld 2 kgt par 2+3H4 Steden wereld 2 kgt par 2+3
H4 Steden wereld 2 kgt par 2+3
MStegeman
 

Similar to VRP Werelddag van de Stedenbouw | Rudy Uytenhaak | 'Steden vol ruimte' (20)

H4 Steden nederland 2 kgt par 6+7
H4 Steden nederland 2 kgt par 6+7H4 Steden nederland 2 kgt par 6+7
H4 Steden nederland 2 kgt par 6+7
 
Erasmushogeschool
ErasmushogeschoolErasmushogeschool
Erasmushogeschool
 
Presentatie Kesteloot
Presentatie KestelootPresentatie Kesteloot
Presentatie Kesteloot
 
2012 10-20 - orde van den prince
2012 10-20 - orde van den prince2012 10-20 - orde van den prince
2012 10-20 - orde van den prince
 
2 v geo - h2
2 v   geo - h22 v   geo - h2
2 v geo - h2
 
Re structure 2011 asre 13 9 2011
Re structure 2011 asre 13 9 2011Re structure 2011 asre 13 9 2011
Re structure 2011 asre 13 9 2011
 
Erik Rombaut - Naar een klimaatbestendige ecopolis: Pleidooi voor de lobbenstad
Erik Rombaut - Naar een klimaatbestendige ecopolis: Pleidooi voor de lobbenstadErik Rombaut - Naar een klimaatbestendige ecopolis: Pleidooi voor de lobbenstad
Erik Rombaut - Naar een klimaatbestendige ecopolis: Pleidooi voor de lobbenstad
 
20141219 T.OP Noordrand Workshop 3 Presentatie Studio014 Regionale visie
20141219 T.OP Noordrand Workshop 3 Presentatie Studio014 Regionale visie20141219 T.OP Noordrand Workshop 3 Presentatie Studio014 Regionale visie
20141219 T.OP Noordrand Workshop 3 Presentatie Studio014 Regionale visie
 
2011 02 megapolisering stipo
2011 02 megapolisering stipo2011 02 megapolisering stipo
2011 02 megapolisering stipo
 
Bevolking en ruimte h1 de geo
Bevolking en ruimte h1 de geoBevolking en ruimte h1 de geo
Bevolking en ruimte h1 de geo
 
Krimplezing 31-08-2012
Krimplezing 31-08-2012Krimplezing 31-08-2012
Krimplezing 31-08-2012
 
GlH4 Amerikaanse steden klas5
GlH4 Amerikaanse steden klas5GlH4 Amerikaanse steden klas5
GlH4 Amerikaanse steden klas5
 
Eric Corijn - Lerende steden als basis voor wereldburgerschap
Eric Corijn - Lerende steden als basis voor wereldburgerschapEric Corijn - Lerende steden als basis voor wereldburgerschap
Eric Corijn - Lerende steden als basis voor wereldburgerschap
 
Ict In Wijken
Ict In WijkenIct In Wijken
Ict In Wijken
 
Presentatie vng november 2011
Presentatie vng november  2011Presentatie vng november  2011
Presentatie vng november 2011
 
H4 Steden wereld 2 kgt par 2+3
H4 Steden wereld 2 kgt par 2+3H4 Steden wereld 2 kgt par 2+3
H4 Steden wereld 2 kgt par 2+3
 
Peter Vermeulen
Peter VermeulenPeter Vermeulen
Peter Vermeulen
 
Werelddag 2013. frans thissen. het dorp van de 21ste eeuw
Werelddag 2013. frans thissen. het dorp van de 21ste eeuwWerelddag 2013. frans thissen. het dorp van de 21ste eeuw
Werelddag 2013. frans thissen. het dorp van de 21ste eeuw
 
Finado20
Finado20Finado20
Finado20
 
Werelddag 2013. kristiaan borret. labo xx
Werelddag 2013. kristiaan borret. labo xxWerelddag 2013. kristiaan borret. labo xx
Werelddag 2013. kristiaan borret. labo xx
 

More from Els Brouwers

More from Els Brouwers (20)

Congres Operatie Circulatie | Ward Verbakel | Circulair Park Oudenaarde
Congres Operatie Circulatie | Ward Verbakel | Circulair Park OudenaardeCongres Operatie Circulatie | Ward Verbakel | Circulair Park Oudenaarde
Congres Operatie Circulatie | Ward Verbakel | Circulair Park Oudenaarde
 
Operatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de Werf
Operatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de WerfOperatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de Werf
Operatie Circulatie. Wandeling Leuven. Kathleen Van de Werf
 
Operatie Circulatie. Circulaire steden. Chandar van der Zande
Operatie Circulatie. Circulaire steden. Chandar van der ZandeOperatie Circulatie. Circulaire steden. Chandar van der Zande
Operatie Circulatie. Circulaire steden. Chandar van der Zande
 
Operatie Circulatie. Superlocal. Circulaire gebiedsontwikkeling in Kerkrade. ...
Operatie Circulatie. Superlocal. Circulaire gebiedsontwikkeling in Kerkrade. ...Operatie Circulatie. Superlocal. Circulaire gebiedsontwikkeling in Kerkrade. ...
Operatie Circulatie. Superlocal. Circulaire gebiedsontwikkeling in Kerkrade. ...
 
Operatie Circulatie. Circulair Overpark Oudenaarde. Ward Verbakel
Operatie Circulatie. Circulair Overpark Oudenaarde. Ward VerbakelOperatie Circulatie. Circulair Overpark Oudenaarde. Ward Verbakel
Operatie Circulatie. Circulair Overpark Oudenaarde. Ward Verbakel
 
Operatie Circulatie. De Nieuwe Dokken Gent. Philippe Teughels
Operatie Circulatie. De Nieuwe Dokken Gent. Philippe TeughelsOperatie Circulatie. De Nieuwe Dokken Gent. Philippe Teughels
Operatie Circulatie. De Nieuwe Dokken Gent. Philippe Teughels
 
Operatie Circulatie. Circulair Zuid Antwerpen. Christine Van derslijen
Operatie Circulatie. Circulair Zuid Antwerpen. Christine Van derslijenOperatie Circulatie. Circulair Zuid Antwerpen. Christine Van derslijen
Operatie Circulatie. Circulair Zuid Antwerpen. Christine Van derslijen
 
Operatie Circulatie. Labland. Martha Vandermaesen
Operatie Circulatie. Labland. Martha VandermaesenOperatie Circulatie. Labland. Martha Vandermaesen
Operatie Circulatie. Labland. Martha Vandermaesen
 
Operatie Circulatie. Station Wijgmaal. Evelien Willaert
Operatie Circulatie. Station Wijgmaal. Evelien WillaertOperatie Circulatie. Station Wijgmaal. Evelien Willaert
Operatie Circulatie. Station Wijgmaal. Evelien Willaert
 
Operatie Circulatie. Inleiding projecten. Elmar Willems
Operatie Circulatie. Inleiding projecten. Elmar WillemsOperatie Circulatie. Inleiding projecten. Elmar Willems
Operatie Circulatie. Inleiding projecten. Elmar Willems
 
Operatie Circulatie. Casus Deinze. Pieter-Jan Fieremans.
Operatie Circulatie. Casus Deinze. Pieter-Jan Fieremans.Operatie Circulatie. Casus Deinze. Pieter-Jan Fieremans.
Operatie Circulatie. Casus Deinze. Pieter-Jan Fieremans.
 
Operatie Circulatie. Circulaire gemeente voor de toekomst. Erik Grietens
Operatie Circulatie. Circulaire gemeente voor de toekomst. Erik GrietensOperatie Circulatie. Circulaire gemeente voor de toekomst. Erik Grietens
Operatie Circulatie. Circulaire gemeente voor de toekomst. Erik Grietens
 
Operatie Circulatie. Vier agenda's voor circulariteit. Julie Marin.
Operatie Circulatie. Vier agenda's voor circulariteit. Julie Marin. Operatie Circulatie. Vier agenda's voor circulariteit. Julie Marin.
Operatie Circulatie. Vier agenda's voor circulariteit. Julie Marin.
 
Operatie Circulatie. Het verhaal van Hal 5. Michiel Van Balen
Operatie Circulatie. Het verhaal van Hal 5. Michiel Van BalenOperatie Circulatie. Het verhaal van Hal 5. Michiel Van Balen
Operatie Circulatie. Het verhaal van Hal 5. Michiel Van Balen
 
Operatie Circulatie. Circulaire principes voor ruimtelijke planning. Annette ...
Operatie Circulatie. Circulaire principes voor ruimtelijke planning. Annette ...Operatie Circulatie. Circulaire principes voor ruimtelijke planning. Annette ...
Operatie Circulatie. Circulaire principes voor ruimtelijke planning. Annette ...
 
Werelddag van de Stedenbouw 2018_ Ruimtelijk structurerend vermogen van energ...
Werelddag van de Stedenbouw 2018_ Ruimtelijk structurerend vermogen van energ...Werelddag van de Stedenbouw 2018_ Ruimtelijk structurerend vermogen van energ...
Werelddag van de Stedenbouw 2018_ Ruimtelijk structurerend vermogen van energ...
 
Werelddag van de Stedenbouw 2018_Roken vroeger tot nu: veranderende tijden en...
Werelddag van de Stedenbouw 2018_Roken vroeger tot nu: veranderende tijden en...Werelddag van de Stedenbouw 2018_Roken vroeger tot nu: veranderende tijden en...
Werelddag van de Stedenbouw 2018_Roken vroeger tot nu: veranderende tijden en...
 
Werelddag van de Stedenbouw 2018_Hoe maken we de Vlaming bewust van de nadeli...
Werelddag van de Stedenbouw 2018_Hoe maken we de Vlaming bewust van de nadeli...Werelddag van de Stedenbouw 2018_Hoe maken we de Vlaming bewust van de nadeli...
Werelddag van de Stedenbouw 2018_Hoe maken we de Vlaming bewust van de nadeli...
 
Werelddag van de Stedenbouw 2018_Aanschouwt eer ge bouwt. Hans Leinfelder (KU...
Werelddag van de Stedenbouw 2018_Aanschouwt eer ge bouwt. Hans Leinfelder (KU...Werelddag van de Stedenbouw 2018_Aanschouwt eer ge bouwt. Hans Leinfelder (KU...
Werelddag van de Stedenbouw 2018_Aanschouwt eer ge bouwt. Hans Leinfelder (KU...
 
Werelddag van de Stedenbouw 2018. Miranda Coppens (Provincie Antwerpen)
Werelddag van de Stedenbouw 2018. Miranda Coppens (Provincie Antwerpen)Werelddag van de Stedenbouw 2018. Miranda Coppens (Provincie Antwerpen)
Werelddag van de Stedenbouw 2018. Miranda Coppens (Provincie Antwerpen)
 

VRP Werelddag van de Stedenbouw | Rudy Uytenhaak | 'Steden vol ruimte'

  • 1. Dichtheid en ruimtelijke kwaliteit Rudy Uytenhaak Steden vol ruimte
  • 2. Dichtheid en ruimtelijke kwaliteit Rudy Uytenhaak Steden vol ruimte Steden hebben de toekomst. Maar...Ruimtelijke ordening volgt maatschappelijke ordeningen traag. Taak van de voorhoede van onderzoekers en praktijkmensen om te souffleren. Taak van de centrale overheid om lokale overheid adequaat te coachen.
  • 3. In toenemende mate leiden economische, sociale en culturele veranderingen er toe dat de stad, als motor van die veranderingen, een aantrekkelijk en duurzamer alternatief vormt voor het massaal gegroeide suburbane ‘landschap’ Omwille van aarde, welvaart, welzijn en ruimtelijke rijkdom is het intensiveren van de kwaliteit van onze steden wenselijk.
  • 4. Er is een grote ruimtevraag. En de dynamiek daarvan is, denk ik, groter dan we in de gaten hebben.
  • 5. Groei van Leiden anno 200 anno 1200: 0,5% bebouwd anno 1650: 2% bebouwd
  • 6. long Source: Limes Atlas, Bernard Kolendbrander, anno 1900: 3% bebouwd Uitgeverij 010, Rotterdam 2005 www.limes.nl anno 2040: 50% bebouwd obesitas anno 2005: 30% bebouwd
  • 7. Factor 3: drie x zoveel inwoners Factor 2: de gemiddelde woningbezetting is gehalveerd Factor 2: de gemiddelde woning is 2 x zo groot geworden Factor 12: 3x 2x 2 drie maal zoveel nederlanders wonen met half zoveel bewoners per woning in twee keer zo grote huizen En de ruimte direct om die woning is 2 x zo groot geworden > Factor 24
  • 8. 20 15 10 milj Inwoners 5 Factor 3: 10% meer inwoners 1900 2000 2040 0 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010 2020 2030 2040 0,60 0,50 0,40 0,30 wo/inw 0,20 0,10 - Factor 2: 20% minder woningbezetting 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010 2020 2030 2040 160 140 120 100 80 m2 BVO/wo 60 40 20 0 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010 2020 2030 2040 Factor 2: de gemiddelde woning in NL wordt 15% groter 1900 >> 2000 Factor 12: 3x 2x 2 2000 >> 2040 Factor 1,4: 1,1x 1,2x 1,15
  • 9.
  • 10. m2 belgie per inw m2 vlaams gewest per inw 9000 8000 7000 6000 2162 m2 /inw Vlaams geb in 2010 5000 4000 3000 2000 1000 0 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890 1900 1910 1920 1930 1947 1960 1970 1980 1990 2000 2010
  • 11. Stel je hebt 2160m2 ter beschikking per inwoner. Nu is ca 25% bebouwd dat kan oplopen tot 50% Stel: Je wenst: 2/3 onbebouwd 1/6 stedelijk gebied en 1/6 productie infrastructuur etc. Dan is er 360 m2 stedelijk gebied per inwoner, daarvan is circa 40% woongebied> 144m2/inw voor: Straat park water winkels etc en de kavels!
  • 12.
  • 13. Polderen - Gebundelde deconcentratie Organisch gegroeide nevelstad Vanuit het perspectief van de revival van de stad heeft de NL situatie een voordeel. Waar in België de groei van met name het allochtoons volksdeel de steden bezet, vindt er in NL een doorstroom plaats. De kosmopolieten, intellectuele elite, de creatieve klasse de IT en de studenten die de stad als ideale habitat voor hun culturele en sociale mobiliteit zien zullen zich niet laten weerhouden hun enclaves te vestigen, maar wat gebeurt er met de middenklasse?
  • 14. Kans rijk Kans arm Kansarm Kansrijk Meer Hoog opgeleide conservatief Progressief vrouwen Toename gezinnen Ook nl heeft een stadsvlucht gekend die het land overspoelt heeft. De kwaliteit van het NL suburbia is lager dan in België. Het zijn confectiewoningen, te klein en zonder die band met het programma en de persoonlijke historie van de bewoner die de nevelstad kenmerkt, maar toch minder kwetsbaar dan de Franse banlieus.
  • 15. 'Bakfietsen en Rolluiken; de electorale geografie van Nederland' De politieke tweedeling tussen optimistische binnenstedelingen en zich onbehaaglijk voelende bewoners van de Vinex wijken en het platteland is steeds duidelijker op de kaart van Nederland te zien. Lifestyle-kenmerken lijken belangrijker dan sociaaleconomische tegenstellingen. Wordt het straatbeeld gedomineerd door bakfietsen, ja/nee-stickers op brievenbussen en gevelplanten aan 19e eeuwse woningen? Typisch een GroenLinks wijk. Zie je daarentegen veel rolluiken, protserige witte hekwerken en, als je naar binnen kijkt, SBS op de buis? Grote kans dat de PVV hier scoort. In de steden vormen de aanhang van de PVV en van GroenLinks geografische tegenbeelden. Proteststemmen komen vooral uit de overloopgebieden. Plekken waar men zich ontheemd voelt en vooral via de tv kennis neemt van grotestadsproblemen. Josse de Voogd steunt daarom het GroenLinkse ideaal van de compacte stad, waarin verschillende sociale groepen elkaar kunnen blijven tegenkomen. Dat is beter dan te bouwen in de weilanden, want elke nieuwbouwwijk zal een volgende generatie proteststemmers creëren. Electorale geografie bestudeert het vestigingspatroon van politiek culturele kleuren.
  • 17. De stad Als grootste cultuurproduct, ingenieus systeem waarin mensen zich cultureel kunnen ontwikkelen> geluk!, dat niet altijd lukt.
  • 18. R1
  • 19. Dia 19 R1 hoe is het zo gekomen? ontwikkelingen in waarden kansen en bedreigingen> epistemen RudyU; 22-3-2012
  • 20.
  • 21.
  • 22. 30m | 0-4 jaar kinderen van 0-4 jaar hebben een actieradius van 30m nodig om hun motoriek te kunnen ontwikkelen ‘Actieradius’ 1909:10000m 1950: 1600m 1979: 800m 2005: 270m .
  • 23.
  • 24. Herwin de openbaarheid van de stadsruimte; het publieke domein. Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
  • 25. De openbare ruimte het podium voor dit gebeuren moet natuurlijk fysiek veilig zijn sociaal geladen en gemakkelijk stappend en trappend bereikbaar. Hoewel jullie steden nog met hun wedergeboorte bezig zijn is de kwaliteit van de openbare ruimte in Vlaanderen hoger dan in nl. Maar Bordeaux Seattle en Vancouver tja. ( Gebruiks/beleving/toekomstwaarde) In Vancouver heerst de eenvoudige toetssteen maakt dit de stad beter voor kinderen? Goede scholen waar je naar toe kan fietsen via ontspannen maar leerzame routes is dan het begin.
  • 26.
  • 27. Diversiteit en sociale controle door gemengde concentraties het vervolg. Manifest!
  • 28. P
  • 29.
  • 30. Aantrekkelijke steden zijn bruisende steden, economisch maar ook ruimtelijk. Ze bruisen door hun dynamiek en diversiteit aan activiteiten, die plaats vinden in een ingenieus systeem waarin private arealen de diverse publieke domeinen opspannen en dooraderen. Dat biedt mensen en hun talenten kansen en vitaliteit. De multimodale markt van onze groeiende bevolking van citysurfers. Met name ook van gezinnen, met een sleutelrol voor moderne vrouwen.
  • 31. Voor de kenniseconomie is het noodzakelijk attractieve steden te hebben. Ze zullen daartoe meer kwaliteit moeten bieden dan het ommeland en in Vlaanderen dus nog aantrekkelijker moeten zijn dan jullie suburbia. Economie is de eerste driver. Kennisconcentratie van.. En hoogwaardige diensten. Werk volgt mensen. Was dat het meteorologisch klimaat van Silicon valley, New York gooit inmiddels hoge ogen met het culturele klimaat van Silicon alley rond Manhattan bridge.
  • 32. Het Detroit van NL had Eindhoven kunnen worden. Maar daar worden nu de machines ontwikkeld waarmee je machines kan maken die chips produceren waarmee je computers kunt maken die robots kunnen besturen die auto's en ledjes of andere elektronica fabriceren. Hoogwaardige labs, universiteit en design academy vormen daar het substraat voor.
  • 33. Waarom zijn mensen bereid zoveel meer te betalen voor een lapje grond in de stad? Dat heeft twee kanten. Ten eerste zijn mensen in de stad productiever als gevolg van de interactie met anderen. Ten tweede biedt de stad aantrekkelijke voorzieningen: winkels, cultuur en geschiedenis. De hoge prijs van stadsgrond is een uitdrukking van die voordelen van de stad. Dit maakt de grondprijs tot een ideaal meetinstrument in zowel kosten-batenanalyses van lokale investeringen als het ruimtelijke ordeningsbeleid. De aantrekkingskracht van de stad in de 21ste eeuw wordt vooral bepaald door de ruimtelijke verschillen in lonen en grondprijzen. Dit werpt ook een nieuw licht op de bestuurlijke inrichting van Nederland. Inhoud Woord vooraf 5 1 De wederopstanding van de stad 7 2 Grond onder de stad 17 3 De dynamiek van het Nederlandse systeem van steden 33 4 De productiestad 47 5 De consumptiestad 65 6 Grondprijzen en overheidsbeleid 83 7 Agglomeratievoordelen en ruimtelijkeordeningsbeleid 105 8 Maatschappelijke kosten-batenanalyse van een binnenstedelijk transformatieproject 117 9 Agenda voor de toekomst 129 De overheid beïnvloed de randvoorwaarden d.m.v. fiscale regelingen en investeringen in fysieke en culturele infrastructuur. Vestigingsvoorwaarden reiskostenvergoedingen onroerend goed belastingen ( waarom voor stadswoningen hoger dan voor buitenwoningen?) gemeentelijke financiën en grondbeleid. Het nl CPB heeft in de studie stad en land, een absolute aanrader, ruimtelijke ordening economisch doorgelicht tot en met het niveau van de gemeentefinanciën met een bijzondere kijk op de centrale parameter de grondkosten.
  • 34. Netto ruimte Dichtheid is niet synoniem aan hoogbouw >Schrikreacties als hoogbouw en of compacte stad
  • 35. Aantrekkelijke steden zijn bruisende steden, economisch maar ook ruimtelijk. Ze bruisen door hun dynamiek en diversiteit aan activiteiten, die plaats vinden in een ingenieus systeem waarin private arealen de diverse publieke domeinen opspannen en dooraderen. Dat biedt mensen en hun talenten kansen en vitaliteit. De multimodale markt van onze groeiende bevolking van citysurfers. Met name ook van gezinnen, met een sleutelrol voor moderne vrouwen.
  • 36. “Waar het wonder van de dichtheid werkt is de stad vol ruimte.”
  • 37. “Waar het wonder van de dichtheid werkt is de stad vol ruimte.”
  • 39.
  • 40. Stedelijk kavel Bouwlagen 10 Oppervlakte kavel 230 m2 Opp.kavel 8 Aantal bouwlagen 4 6 4 Bebouwd oppervlak 125 m2 2 Kavel FSI Stedelijk 2,174 0 Stedelijk weefsel Water 10% Straat/Weg 17% Parkeren 22% Plantsoen/ Park 12% Pleinen 2% Totaal 63% FSI kavel FSI Weefsel Stedelijk wijk Stedelijk 2,174 1,334 Water 12% Netwerk/infra 19% Voorzieningen 20% Groen 25% Werkgebieden 30% 1% 1% NEDERLAND KAVEL HOOGSTEDELIJK 0% 1% Totaal 106% 1% KAVEL STEDELIJK 1% 2% 0% 3% Stedelijk bebouwde kom 1% FSI kavel FSI Weefsel FSI wijk 3% KAVEL KLEIN 2% 1% 2% STEDELIJK Stedelijk 2,174 1,334 0,647 Water 20% KAVEL 1% Netwerk/infra 20% SUBURBAAN 1% Voorzieningen 10% 5% KAVEL Groen 40% 0% LANDELIJK Werkgebieden 40% 6% 1% WEEFSEL WATER 68% Totaal 130% WIJK WATER FSI kavel FSI Weefsel FSI wijk FSI Bebouwde kom BEBOUWDE Stedelijk 2,174 1,334 0,647 0,281 KOM WATER Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
  • 41.
  • 42. TRIAS RUIMTEGEBRUIK 1. Realiseer functioneel dubbelgebruik en flexibiliteit. > verminder de m2 vraag 2. Vergroot het netto woongebied > decomprimeer weefsel > footprintmanagement op diverse schalen plangebied: stedelijk weefsel, uitgeefbare grond, footprint (Gsi) 3. Realiseer dichtheid door superponeren, stapeling van functies , benut stapeling van dezelfde functie als de laatste mogelijkheid. En daarmee komen we bij de ruimtelijke kwaliteit van private arealen en hun directe omgevingen, het eigenlijke onderwerp van mijn lezing. Ook hier geldt het motto intensiteit en diversiteit van kwaliteit.
  • 43. FSI FSI 0.77 0.85 GSI 0.77 GSI 0.045 OSR OSR 0.30 0,90 Woonwijk in Jakara, Indonesie Antwerpen Luchtbal gebied: 30000 m2 bebouwd: 23100 m2 gemiddeld 1 laag hoog Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
  • 45. FSI FSI 02,25 02,25 GSI GSI 0.15 0.5 OSR 0,22 Stedelijkheid 2,6 Stedelijkheid 4,5 Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
  • 46. Rue la Fayette 21m op 435x435> Fsi =2,7 Vgl 22 wo van 115 m2 >2300m2 /verdieping Bij 8verd x 4blokken >32x> 74.000m2 BVO 517.240 m² op 600x800> Fsi =1,1 Op 145x145= 21.000m2 x9=662400 op 435x435 Burj Khalifa Fsi = 3,5
  • 47. Bij het toevoegen van een verdieping aan een blok met een diepte van 10 meter verdubbelt de FSI bijna. immers de verdubbeling van de straatbreedte vergroot het terrein > verlaagt de GSI en reduceert daarmee de FSI met ca 20% Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
  • 50. 14 16 18 12 6 8 20 10
  • 51. Vergelijking van de bij 6 verd. gerealiseerde en de potentiele dichtheid
  • 52. 300 250 200 6 8 10 150 12 14 16 100 18 20 50 - 1 2 3 4 5 6 l b dichtheid 1verd 2verd 3verd 4verd 5verd 6verd 21 30 6 72 118 147 167 179 186 28 28 8 83 138 175 200 216 227 30 37 10 76 129 167 194 214 227 30 44 12 75 130 170 200 222 238 37 43 14 76 133 176 208 232 250 43 43 16 76 133 178 212 238 258 43 52 18 71 127 170 205 232 253 52 52 20 66 119 161 195 223 245
  • 53.
  • 54. PP Wisselwerking Hoe maak je attractieve steden waarin ruime woningen een geconcentreerd hoogwaardig publiek domein voeden en omgekeerd? Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
  • 55. Hoe maak je attractieve steden waarin ruime woningen een geconcentreerd hoogwaardig publiek domein voeden en omgekeerd? Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
  • 56.
  • 58. Architectuur kan negatieve ruimtelijke effecten elimineren en compenseren Privacy licht uitzicht comfort allure
  • 59. Architectuur kan negatieve ruimtelijke effecten elimineren en compenseren Privacy licht uitzicht/ orientatie comfort allure Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
  • 60. It’s not about the skyline its about the ground!
  • 61. Nabijheid vormt de essentie van de stad, ruimte voor individu en publiek Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots
  • 62. 1 2 3 3 Herwin de openbaarheid van de stadsruimte; het publieke domein.
  • 63. Herwin de openbaarheid van de stadsruimte; het publieke domein. Urgentie/monitor _Paradigma/waarden_ Techniek/kwantitatief_Excursie_Ruimte-Kunst _ Politiek /perspectief /pilots Seattle
  • 67. opbrengsten Kosten/risico’s status є Dichtheid Gsi Fsi Intuïtief schema
  • 68. Ruimte voor Typologische Variatie Dichtheids variabelen Gsi Fsi weefsel Bij Gsi 50% en Fsi van circa 1 tot 1,5 is er maximum variatie mogelijk
  • 69. EXCURSIE Trias Ruimte. praktijk: schakelen superponeren stapelen Hoe maak je attractieve steden waarin ruime woningen een geconcentreerd hoogwaardig publiek domein voeden en omgekeerd?
  • 70.
  • 71. ‘88 ‘89 ‘89 ‘92 ’94
  • 72. ‘92
  • 73.
  • 74. concept 4x 8=28 woningen 4 verdiepingen met 15 woningen appartementen appartementen 70 woningen (stempel) 28 woningen (stempel) 19.156 m2 BVO 16.436 m2 BVO (incl. bedrijfsruimte) (incl. bedrijfsruimte) 5,6 FSi kavel netto 4,8 FSi kavel netto 3,5 FSi weefsel 3,0 FSi weefsel 1,0 GSi kavel netto 1,0 GSi kavel netto 0,6 GSi weefsel 0,6 GSi weefsel stapelfactor 5,6 stapelfactor 4,9 aangepast plan bestaand plan studie verdichting en verdunningsstrategieën
  • 76.
  • 77.
  • 78. P P
  • 80.
  • 81. 5 4 3 2 6 7
  • 82. 1 1 2 3 4 3 4 5 5 6 7 6 7
  • 83.
  • 84. 75 woningen per hectare Fsiweefsel= 1
  • 85. NB 3-kap is onderverdeeld in met/zonder drive-in! (WIJZIGING) Bongerd - WONINGDIFFERENTIATIE - d.d. 27 september 2002 TOETSING GRONDBESLAG EN WONINGAANTAL PER WOONGEBIED WOONGEBIED 1-kap 2-kap 3-kap-1 3-kap-2 4-VS 6-VS 6-VS-cp 6-SH 7-VS 8-VS 8-SH StV-vs StV-sh TUIN PT diversen w oningen grondbeslag grond Woongebied A 3 50 33 9 72 42 18 36 0 0 80 60 0 3 4 0 403 43355 44103 %totaal/type 19% 36% 73% 9% 27% 41% 50% 21% # DEEL/0! 0% 29% 14% 0% 27% 27% 27% Woongebied G 4 12 3 3 8 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 30 4812 5233 %totaal/type 25% 9% 7% 3% 3% 0% 0% 0% # DEEL/0! 0% 0% 0% 0% 0% 13% 3% Woongebied B 1 18 3 15 56 18 6 30 0 8 40 23 0 2 3 0 218 27837 28198 %totaal/type 6% 13% 7% 15% 21% 18% 17% 17% # DEEL/0! 25% 15% 6% 0% 18% 20% 17% Woongebied C 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 25 0 0 0 0 25 1500 1500 %totaal/type 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% # DEEL/0! 0% 0% 6% 0% 0% 0% 1% Woongebied D 4 36 6 33 84 24 12 60 0 16 72 79 0 3 2 0 426 42769 44092 %totaal/type 25% 26% 13% 33% 32% 24% 33% 34% # DEEL/0! 50% 26% 19% 0% 27% 13% 27% Woongebied E 1 10 0 15 12 0 0 18 0 0 32 71 21 1 1 0 180 14395 14680 %totaal/type 6% 7% 0% 15% 5% 0% 0% 10% # DEEL/0! 0% 12% 17% 100% 9% 7% 9% Woongebied F 3 14 0 24 32 18 0 30 0 8 48 159 0 2 3 0 336 28550 28299 %totaal/type 19% 10% 0% 24% 12% 18% 0% 17% # DEEL/0! 25% 18% 38% 0% 18% 20% 17% TOTAAL 1-kap 2-kap 3-kap-1 3-kap-2 4-VS 6-VS 6-VS-cp 6-SH 7-VS 8-VS 8-SH StV-vs StV-sh TUIN PT diversen w oningen grondbeslag grond Ruimtebeslag 210 330 420 420 470 560 560 520 600 610 570 60 50 225 360 163218 166105 Aantal blok k en 16 70 15 33 66 17 6 29 0 4 34 417 21 11 15 Aantal woningen 16 140 45 99 264 102 36 174 0 32 272 417 21 1618 woningen 3360 23100 6300 13860 31020 9520 3360 15080 0 2440 19380 25020 1050 2475 5400 7546 Sociale huur 0 0 0 0 0 0 174 0 0 272 0 21 467 28,86% Vrije sector 16 140 99 264 102 36 0 0 32 0 417 0 1106 68,36% Straatparkeren PT straat w ig bezoe k TOTAAL excl.PT Prive-parkeren 1135 Parkeergarages Aanbod 176 250 34 162 622 446 Erf 831 0,51 pp/w o Ensembles 687 Vraag 176 272 162 610 434 Drive-in 222 0,14 pp/w o P-7 voor 7-k ap 0 NB Het aanbod overtreft de vraag: MARGE! Carport 82 0,05 pp/w o P-7 voor anderen 0 Woningtype 1-kap 2-kap 3-kap 3-kap 4-kap 6-kap 6-cp 6-kap 7-kap 8-kap 8-kap stadsvillastadsvilla Tuin en ruimtebeslag* 210 330 420 420 470 560 560 520 600 610 570 60 50 225 360 Ruimtebeslag is indicat ief 200 320 420 420 465 560 560 510 585 610 570 60 46 200 6260 WOONGEBIED A 1-kap 2-kap 3-kap-1 3-kap-2 4-VS 6-VS 6-VS-cp 6-SH 7-VS 8-VS 8-SH StV-vs StV-sh TUIN PT extra w oningen grondbeslag grond A1 0 1 2 0 0 1 0 0 0 0 1 60 0 0 1 82 6260 6525 A2 (tuin) 1 4 2 0 3 1 0 1 0 0 2 0 0 1 0 55 6225 6263 A3 0 4 1 1 3 1 1 1 0 0 1 0 0 0 1 52 6140 6263
  • 86.
  • 90.
  • 91.
  • 92. niveau plangebied niveau bouwveld niveau woning Uitgegeven grond Uitgegeven grond Optimaliseren Indelingsverlies kavels FSi kavels Fsi Kavels voor grid verkaveld binnen profiel stedenbouw kavelgrootte woning blok en bouwmassa grootte 50% 85% Netto Ruimte! Strategieën ten behoeve van ruimtelijke optimalisatie en verdichting
  • 93. Op ‘n toch kleine footprint om haalbaar eigen huis te realiseren VOLUME MANTEL UITZICHT ENTREE ADEMEN LICHT GELUID
  • 97.
  • 98.
  • 99. Dichtheid en ruimtelijke kwaliteit Rudy Uytenhaak Steden vol ruimte Steden hebben de toekomst. Maar...Ruimtelijke ordening volgt maatschappelijke ordeningen traag. Taak van de voorhoede van onderzoekers en praktijkmensen om te souffleren. Taak van de centrale overheid om lokale overheid adequaat te informeren.
  • 100.
  • 101.
  • 102. The American Dream heeft haar mythische gevoel van vrijheid verloren Omwille van aarde, welvaart, welzijn en ruimtelijke rijkdom moeten we de kwaliteit van onze steden intensiveren. Nabijheid en diversiteit zijn absolute voorwaarde voor stedelijke attractiviteit. Deze leiden tot interactie en confrontatie met verschillende identiteiten en waarden. De toekomst van de kenniseconomie is afhankelijk van de stad als fysiek complement van virtuele informatie uitwisseling. Het nieuwe paradigma van de stad als motor van de kenniseconomie kan door de politiek worden gefaciliteerd. Het publiek domein verbeeldt de trots van een stad. Herwin de openbare ruimte. Een intensieve, attractieve stad kan niet zonder een publiek landschap. Laat publieke en private arealen elkaar raken en doordringen. Dat vraagt om een betere synergie tussen de vakgebieden stedenbouw en architectuur Investeren in de openbare ruimte bevestigt de breedte en diepgang van een gemeenschap, maar jaagt ook kwaliteit in de private sector aan
  • 103. Uitgaan van de potentie van de plek ( ja! maar met verantwoording afleggen/ iedere Vl. Heeft 21111m2 een globale verantwoording van lokale activiteit) voor het maken van private en publieke domeinen. Na een periode van zwakte heeft de stad de toekomst Fysieke nabijheid als evenknie van virtueel contact. Talentmagneten! Waar verbeelding innovatie en motivatie wordt gestimuleerd en synergie opgeroepen. Meervoudig ruimte gebruik kan functioneel zijn, geprogrammeerd of fysiek: gebouwd. Soortgelijk als er een trias energetica, materialis en water bestaat stel ik voor een: Trias ruimte. dichtheid: schakelen superponeren stapelen Van oudsher was nabijheid het resultaat van een fijnmazig netwerk met een hoge bebouwingsgraad. Schakelen. Muren en filters/gevels realiseren pupri domeinen. Met de uitvinding van de lift zijn we meer gaan stapelen, dat kan veel creatiever dan rechtstandig extruderen, het voordeel van stapelen is niet zozeer meer dichtheid als wel meer vrij maaiveld, maar hoeveel heb je nodig? En op welke hoogte? Met welke kwaliteit voor de pu pri of pri pri verhoudingen? Dat brengt ons bij de interessantste dichtheid die ontstaat bij de verweving van meer maaivelden. Steken. Voor de openbare ruimte voorzover die bedoeld is als multivalent voor ieder op ieder moment voor iedere activiteit beschikbaar is dat nog niet zo belangrijk maar wel om haar te ontlasten van al die publieke (+pri) gespecialiseerde domeinen. Verkeer markthallen stations etc. Steden maken na de dip en stadserosie van 1975-2000 een sterke revival door. De stadsvlucht als gevolg van verpauperde steden en toegenomen mobiliteit is gestopt. De steden vormen voor de 21e eeuwse burger, stadsliefhebbers een ideale habitat, aanvullend op de virtuele wereld. Citysurfers die zich richten op kenniseconomie hebben de toekomst en daarin is veelzijdige interactie een vitale conditie. De stad die dat surfen in cultuur en natuur biedt trekt talentvolle mensen, het werk de economie blijkt deze mensen te volgen. Sociale en culturele mobiliteit winnen het op dit moment van de gestremde fysieke mobiliteit. Voor die stadsliefhebbers, het landschap de congestie dus 4x P is dit de kans! De fout die we kunnen maken is dat we de middenklasse vergeten, dat gebeurt als we in een schrikreactie op de aanzwellende vraag naar urbane meters alleen toevlucht nemen tot simpel volume maken in de vorm van hoogbouw. Meer kennis geeft mogelijkheden voor veel meer nuances en verschillen. Richt je stad ook in voor kinderen dan is het goed voor velen en dat geeft de stad toekomst! Er is een rijke reeks van stedelijke milieus en woningtypen die kan worden ingezet voor een geschakeerde stad. Het prepareren van de stad op een evenwichtige maar sterke instroom van talent en middenklasse is niet alleen voor hun geluk maar ook vitaal uit economisch perspectief van die steden zelf. Economische productie en innovatie groeit met de omvang van kritische massa aan talent. “Werk volgt de mensen”.
  • 104. Vitale steden vragen een zekere massa aan mensen, die vooral divers zijn en resulteren in interactiviteit. Tenslotte is een stad een markt van waarden op alle vlakken Zonder een kritische massa aan waarden en daaraan geralateerde activiteit tref je geen “stad”. Gebouwen zijn daarin slechts een factor, maar ze accomoderen noodzakelijke condities voor kwantitatieve en kwalitatieve dichtheid: Dat hoogbouw synoniem zou zijn met dichtheid is een wijdverspreid misverstand! Primair geldt dat fysieke gebouwde dichtheid het product is van % footprint x aantal verdiepingen. Hoewel the Burj Khalif hoog is biedt zij een lagere dichtheid dan delen van Parijs, immers 1% x 80 verd. is slechts een derde van de Rue LaFayette met haar 50%x 6 verdiepingen. Een stad accommodeert een markt tussen mensen en wat hun beweegt. Daarom biedt die nabijheid bij een diversiteit aan waarden oftewel: een veelzijdige massa, die culturele ruimte creeert in de vorm van gewaardeerde kansen. 1. Zonder massa geen stad, Massa: veel en divers! 2. Openbare ruimte en private ruimte vragen om een delicaat evenwicht: te veel publieke ruimte voor weinig privaat volume werkt niet stedelijk, Maak het toneel/podium niet groter dan de zaal! 3. Hoogbouw is niet noodzakelijk immers 30 verdiepingen op 10% footprint levert gelijke fysieke dichtheid FSi als 6 verdiepingen op 50% footprint. 4. Royaal gevel met veel voordeuren en ramen activeert de publieke ruimte. 5. Hoogbouw en grote bouwblokken ontkoppelen private en publieke domeinen. 6. Kleine bouwblokken leveren meer routes 7. Kleine bouwblokken creeert meer adressen nabij! 8. Diversiteit in maat ( vloeroppervlakten en hoogte) vergroot de kans op diversiteit van activiteiten. 9. Flexibiliteit vergroot de kans op organische groei en diversiteit 10. Kwaliteit van ruimte en microklimaat is een basale randvoorwaarde. Architectuur kan negatieve benauwende ruimtelijke effecten van dichtheid elimineren en compenseren met allure. Privacy- licht –uitzicht- comfort- allure