Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

De Renaissance Algemeen Nl

2,745 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

De Renaissance Algemeen Nl

  1. 1. De Gouden eeuw in de Nederlanden
  2. 2. De politieke achtergronden <ul><li>Luther en Calvijn hadden een aantal principiële bezwaren die hoorden bij het katholieke geloof </li></ul><ul><li>1517: de 95 stellingen op de kerk in Wittenberg </li></ul>
  3. 3. Één van de grote bezwaren <ul><li>Aflatenhandel </li></ul><ul><li>- Luther werd de </li></ul><ul><li>wegbereider voor </li></ul><ul><li>de hervorming </li></ul><ul><li>groot voordeel </li></ul><ul><li>voor hem was de </li></ul><ul><li>boekdrukkunst! </li></ul>
  4. 4. <ul><li>Antwerpen was Europees handels- </li></ul><ul><li>centrum </li></ul><ul><li>Gewesten waren erg verschillend, </li></ul><ul><li>ondanks dat er één vorst was: Karel V </li></ul><ul><li>Karel V wilde een echte eenheids- </li></ul><ul><li>staat en was streng tegen calvinisme </li></ul>
  5. 5. <ul><li>Gevolg beleid: tussen 1523-1566 meer dan 1300 mensen ter dood veroordeeld </li></ul>
  6. 6. Leiders van De Nederlanden
  7. 7. 1566: Beeldenstorm als aanloop tot de 80-jarige oorlog (1568-1648)
  8. 8. Tijdens die opstand: Een nieu Geusen Lieden Boecx- ken (1570)
  9. 9. <ul><li>Het ‘Wilhelmus’ is </li></ul><ul><li>een lied tégen de Spaan- </li></ul><ul><li>se overheersing </li></ul>Waaruit ook ons ‘Wilhelmus’
  10. 10. <ul><li>Het Wilhelmus </li></ul><ul><li>Een Nieu Christelick Liedt   </li></ul><ul><li>W ilhelmus van Nassouwe </li></ul><ul><li>Ben ick van Duytschen bloet, </li></ul><ul><li>Den Vaderlant getrouwe </li></ul><ul><li>Blyf ick tot in den doot: </li></ul><ul><li>Een Prince van Oraengien </li></ul><ul><li>Ben ick vrij onverveert, </li></ul><ul><li>Den Coninck van Hispaengien </li></ul><ul><li>Heb ick altijt gheeert. </li></ul>
  11. 11. Sociaal-economische achtergronden <ul><li>1585: De val van Antwerpen </li></ul><ul><li>Prent, 1613 </li></ul>
  12. 12. <ul><li>Amsterdam werd </li></ul><ul><li>na 1585 nieuw cen- </li></ul><ul><li>trum van de macht </li></ul><ul><li>De economische bloei was enorm, </li></ul><ul><li>onder ander ook door de handel via de </li></ul>
  13. 13. <ul><li>In de groeiende stad werd ook veel gebouwd. </li></ul><ul><li>Belangrijke architecten zijn Hendrik de Keyser en Jacob van Campen </li></ul>
  14. 14. Welk gebouw is dit en wie is de architect?
  15. 15. Een lofdicht voor Amsterdam
  16. 16. <ul><li>De gegoede burgerij regeerde de Republiek </li></ul><ul><li>Kunst werd door en voor burgers </li></ul><ul><li>Tijd voor luxe en vermaak (nieuwe schilderkunst en literatuur) </li></ul>
  17. 17. De Gouden eeuw in de Nederlanden <ul><li>In de schilderkunst: </li></ul><ul><li>Jan Steen, Rembrandt, </li></ul><ul><li>Frans Hals en </li></ul><ul><li>Johannes Vermeer </li></ul><ul><li>Vermeer, Het meisje met de parel </li></ul>
  18. 18. <ul><li>Jan Steen, De burgemeester </li></ul><ul><li>en zijn vrouw </li></ul>
  19. 19. <ul><li>In de literatuur: Christiaan Huygens, P.C. Hooft, Bredero en Joost van den Vondel </li></ul>
  20. 20. Een lofdicht op de zeevaart (Vondel)
  21. 21. Andere volkeren...
  22. 22. <ul><li>Voor de opleiding van de grote schrijvers waren </li></ul><ul><li>nog steeds de rederijkers van </li></ul><ul><li>grote invloed. </li></ul><ul><li>D´Egelantier (Bredero, </li></ul><ul><li>Hooft, Coster), Het Wit </li></ul><ul><li>Lavendel (Vondel) </li></ul><ul><li>Jan Steen, De rederijkers 1664 </li></ul>
  23. 23. De Renaissance vanuit Italië <ul><li>Algemeen idee: wedergeboorte van de klassieke oudheid </li></ul><ul><li>Architectuur: Vitruvius als bron </li></ul><ul><li>en klassieke gebouwen </li></ul>
  24. 24. Brunelleschi, Iglesia de san Lorenzo Florence
  25. 25. <ul><li>In de schilderkunst werden voornamelijk thema´s uit de klassieke oudheid overgenomen. </li></ul>
  26. 26. <ul><li>Amor vincit omnia </li></ul>
  27. 27. <ul><li>Rafaël, School van Athene ca. 1510 </li></ul>
  28. 28. <ul><li>In de literatuur kwam hernieuwde aandacht voor klassieke genres als de komedie en de tragedie. </li></ul><ul><li>Nieuwe genres: emblematiek en het sonnet. </li></ul>
  29. 29. Het humanisme <ul><li>Tijdens de heroriëntatie </li></ul><ul><li>op klassieke kunst, ook op </li></ul><ul><li>klassieke denken </li></ul><ul><li>Zelfontplooiing centraal </li></ul>
  30. 30. <ul><li>Grote ontwikkelingen op het gebied van de natuur. </li></ul><ul><li>Copernicus, Galileo e.a. ontdekten de zon als middelpunt van ons heelal </li></ul>
  31. 31. Hoe van Italië naar Nederland? <ul><li>De ideeën uit de Renaissance verspreidden zich langzaam over de rest van Europa: eerst Spanje, dan Frankrijk, Engeland, Nederland en Duitsland. </li></ul><ul><li>De boekdrukkunst en post of nieuwsberichten waren belangrijk voor verspreiding </li></ul>
  32. 32. De literatuur in De Nederlanden <ul><li>Lyriek. Vaak over de liefde, waarbij onderscheid werd gemaakt tussen platonische en zinnelijke liefde. </li></ul><ul><li>Beroemd werk is Het Antwerps liedboek (1544) </li></ul>
  33. 33. <ul><li>Het sonnet. 14 dichtregels met vast rijmschema. </li></ul><ul><li>Gebaseerd op Petrarca (1304-1374), die veel over zijn geliefde Laura dichtte </li></ul>
  34. 34. Sonnet van Petrarca <ul><li>DIE OGEN </li></ul><ul><li>Die ogen gloedvol door mij beschreven, die armen, handen, voeten en gezicht, waardoor ik vaak innerlijk werd ontwricht en met geen mensen kon samenleven; Krulharen met filigraan geweven, die zoete glimlach op mij gericht, in een verloren paradijs gezwicht, waar elk goed gevoel werd prijsgegeven. </li></ul>
  35. 35. <ul><li>Zo leef ik, vol woede en levenswee, zonder haar uitstraling die ik aanbad, nu mijn schip leksloeg op de levenszee. Ga weg, liefdeslied, uit mijn gedachten, nu de gave verdween die ik bezat; Van nu af aan bral ik jammerklachten. </li></ul>
  36. 36. <ul><li>Toneel. Werd vooral in steden gespeeld, was o.i.v. stadsbestuur, opiniërend </li></ul><ul><li>Functie was tweeledig: Utile dulci ( lering en vermaak) </li></ul><ul><li>Twee genres: klucht/blijspel (komedie) en tragedie </li></ul>
  37. 37. <ul><li>Imitatio, translatio, aemulatio. </li></ul><ul><li>Vaste structuur volgens Aristoteles: </li></ul><ul><ul><li>Eenheid van tijd </li></ul></ul><ul><ul><li>Eenheid van plaats </li></ul></ul><ul><ul><li>Eenheid van handeling </li></ul></ul>
  38. 38. <ul><li>Nil volentibus arduum ( niets is onmogelijk voor hen die willen) – 1669 </li></ul><ul><li>Start Frans classicisme (stroming binnen Nederlandse toneelschrijving) </li></ul>
  39. 39. Drie toneelwetten NVA <ul><li>Aristotelische eenheden </li></ul><ul><li>Waarschijnlijkheid </li></ul><ul><li>Theorie over ‘hartstochten’ ge ï nspireerd op Descartes en Spinoza: </li></ul><ul><li>o.a. vrees, medelijden, jaloezie, spijt, haat en eerzucht. </li></ul>
  40. 40. <ul><li>Emblematiek. Drieledig: motto, pictura en onderschrift. </li></ul>

×